B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
o0o NGUYN TH ÁI HIP MT S GI Ý CHÍNH SÁCH
VN DNG B BA BT KH THI
TRONG IU KIN KINH T VIT NAM LUN VN THC S KINH T


Mã s: 60.31.12

NGI HNG DN KHOA HC
TS. NGUYN HU HUY NHT LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2012

LI CAM OAN

Tôi tên là: Nguyn Th Ái Hip sinh viên lp Cao hc Tài chính Doanh
nghip khóa 19. Tôi xin cam đoan lun vn thc s vi đ tài: “MT S GI Ý
CHÍNH SÁCH VN HÀNH B BA BT KH THI TRONG IU KIN
KINH T VIT NAM” là do tôi t nghiên cu và trình bày. Ni dung lun vn
này không sao chép bt c ni nào hay bt c công trình nghiên cu ca các tác gi
nào khác.
1.3 MI QUAN H GIA B BA BT KH THI VI D TR NGOI
HI (MÔ HÌNH KIM CNG)……………………… 10
1.4 THEO DÕI CÁC CH S. ………………………………………………… 12
1.5 XU HNG VÀ CÂN BNG. ……………………………… 16
1.6 MI LIÊN H TUYN TÍNH CÁC CH S B BA BT KH THI… 17
1.7 NHN DIN CU TRÚC GÃY………………………………………….….19
Kt lun chng 1 …………………………………….………………………….20

CHNG 2 NH LNG CÁC YU T B BA BT KH THI TI VIT NAM
………….……………………………………………………… ……………23
2.1 KHÁI QUÁT CHÍNH SÁCH KINH T VN NHNG NM GN ÂY…23
2.1.1 Chính sách tin t………………………………………………………… 23
2.1.2 Chính sách t giá hi đoái………………………………………………… 27
2.1.3 Chính sách thu hút và kim soát vn……………………………………… 29
2.2 NH LNG CÁC YU T B BA BT KH THI THEO THI
GIAN…………………………………………………………………………… 31
2.2.1 Ch s tin t đc lp ……………………………………………………… 31
2.2.2 Ch s n đnh t giá ……………………………………….……………… 32
2.2.3 Ch s đ m ca nn kinh t. …………….…………………………………34
2.3 B BA BT KH THI VÀ DTNH – MÔ HÌNH DIAMOND
CHART.………………………………………………………………………… 40
2.3.1 B ba bt kh thi và DTNH. …………………………………………… 40
2.3.2 Quá trình tin trin các ch s b ba bt kh thi thông qua mô hình kim cng
…………………………………………………………………………………… 43
2.3.3 Nhn din đim gãy cu trúc tài chính …………………………………… 47
Kt lun chng 2 …………………………………………………… 49
CHNG 3 MT S GI Ý CHÍNH SÁCH VN HÀNH B BA BT KH
THI TRONG IU KIN KINH T VIT NAM. ……………………………51
3.1 KIM SOÁT VN ………………………………………………………… 51
3.2 CHÍNH SÁCH T GIÁ …………………………………………………… 53

SXKD Sn xut kinh doanh
TTCK Th trng chng khoán
TCTD T chc tín dng
TQ Trung Quc
USD ô la M
VN Vit Nam
VND Vit Nam đng
WB World bank Ngân hàng th gii
WTO World Trade Organization T chc thng mi th gii
DANH MC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG
Các bng Trang
Bng 1.1 o lng ch s KAOPEN ca Vit Nam theo tính toán ca
ACI……………… . …………………………………………….……………7
Bng 1.2: o lng ch s MI ca Vit Nam theo tính toán ca ACI . …….8
Bng 1.3: o lng ch s ERS ca Vit Nam theo tính toán ca ACI 9
Bng 2.1: C ch t giá hi đoái theo thi gian 27
Bng 2.2 Ch s KAOPEN theo thi gian……………………………… ….34
Bng 2.3: Ch s IR/GDP theo thi gian……………………………… … 41

DANH MC CÁC HÌNH
Các hình Trang
Hình 1.1 S đ B ba bt kh thi……………………………………………………3
Hình 1.2: Mc đ DTNH ca các quc gia giai đon 1980-2006…………………12
Hình 1.3: Mô hình kim cng cho các nhóm quc gia có mc thu nhp khác nhau
trong bn thp k qua. (1971-2006)……………………………………………… 13
Hình 1.4: Mô hình kim cng ca các nc đang phát trin qua tng thi k phân

sao cho đt đc cân bng qua li nhng li ích kinh t đó là qun lý t giá hi
đoái, tin t và th trng vn hay còn gi là b ba bt kh thi. Hin có nhiu tác gi
trên th gii đã nghiên cu v đ tài này và đa ra xu hng chung áp dng cho
tng nhóm nc nh các nc công nghip hóa, các nc đang phát trin, các nc
có nn kinh t mi ni…. Vit Nam có nm trong xu hng chung đó không và
nhng nhà điu hành kinh t v mô đã ng x th nào vi b ba bt kh thi trong
quá trình hi nhp. Tác gi s c gng gii quyt nó thông qua đ tài MT S
GI Ý CHÍNH SÁCH VN HÀNH B BA BT KH THI TRONG IU
KIN KINH T VIT NAM di đây.
2. Mc tiêu.
- Nghiên cu các ch s ca b ba bt kh thi đ phn ánh CSTT, t giá và t
do hóa dòng vn  VN t đó tìm ra gii pháp cân bng qua li cho b ba bt kh thi
thông qua vai trò ca DTNH.
3. Phng pháp, thông tin.
- Phng pháp: S dng phn mm Excel chuyên v thng kê và v biu đ
đ cho kt qu các bin ca b ba bt kh thi. T kt qu va tính toán, tác gi xây
dng biu đ kim cng vi s góp mt cu DTNH đ có nhng nhn đnh cho các
vn đ ti VN.
- Thông tin: Ngun d liu ly t NHNN, WB, IMF, ADB t nm 2000 đn
2011; chui nghiên cu ca ACI.
4. i tng và phm vi nghiên cu.
- i tng nghiên cu:
+ Ch s MI, ERS, KAOPEN, IR/GDP.
2 + Chính sách điu hành t giá hi đoái ca NHNN, chính sách kim soát
vn, CSTT VN t 2000 đn 2011.
- Phm vi nghiên cu:
+ Các s liu v t giá, lãi sut ca VN và M giai đon 2000-2011.

IS-LM truyn thng đc gii quyt trong nn kinh t đóng thì Mundell và Fleming
li c gng mô t nó trong mt nn kinh t m. c trng ca mô hình Mundell và
Fleming là mô t mi quan h gia t giá hi đoái danh ngha vi sn lng ca nn
kinh t (ging nh mi quan h gia lãi sut và sn lng trong mô hình IS-LM).
Nh vy, trong ngn hn, lý thuyt B ba bt kh thi là mt chính sách kinh
t quc t, theo đó mt quc gia không th đt đc đng thi mt lúc ba mc tiêu
chính sách v mô:
- CSTT đc lp
- T do hoá dòng vn
- n đnh t giá.
iu đó có ngha mt quc gia ch có th đt đc ti đa 2 trong 3 mc tiêu trên.

Hình 1.1 S đ B ba bt kh thi.
Ngun: ACI (2008)
4

Mi cnh là mc tiêu tt nht mà không th cùng lúc đt đc đó là CSTT
đc lp, n đnh t giá và t do hóa vn, đi nghch vi mi cnh là mi đnh:
- nh tam giác trên cùng là th trng vn đóng, là s kt hp gia CSTT đc
lp và c đnh t giá nhng không có t do hóa dòng vn. Mô hình này nhng quc
gia đang phát trin u tiên áp dng gia cui nhng nm 1980.
- nh tam giác bên trái ký hiu là ch đ th ni t giá, là s kt hp gia
CSTT đc lp và t do hóa dòng vn. Mô hình này M u tiên áp dng trong vòng
ba thp k qua.

- nh tam giác bên phi ký hiu là liên minh tin t, là s kt hp gia t giá
c đnh và t do hóa dòng vn nhng không có CSTT đc lp. Mô hình này các
quc gia trong khi liên minh Châu Âu và Argentina u tiên áp dng trong sut
nhng nm 1990.
- Tuy nhiên trong hai thp k qua đ điu hành kinh t v mô hiu qu, các

đo giá tr khác, nh vàng chng hn.
Khi giá tr tham kho tng hoc gim, thì giá tr ca đng tin neo vào cng
tng hoc gim. ng tin s dng ch đ t giá hi đoái c đnh gi là đng tin
c đnh. T giá hi đoái c đnh là mt la chn ch đ t giá ngc hoàn toàn vi
t giá hi đoái th ni.

1.2 NH LNG CÁC CH S CA B BA BT KH THI.
Hin tn ti rt nhiu mô hình đo lng các ch s b bt kh thi song tt c
chúng điu có nhng u và nhc đim khác nhau, thun li và khó khn riêng.
Chúng ta đim qua mt s các mô hình ca các tác gi sau:
- Rose (1996):  xut đo lng đc lp tin t bng cách xem phn ng ca
t giá đi vi thay đi trong sn lng, lãi sut và cung tin. Tuy nhiên nhc đim
ca phng pháp này là khó phân bit đc trên thc t đâu là cú sc cung và cu
tin t.
6

- Obstfeld, Jay C.Shambaugh và Taylor (2005) đ xut đo lng ch s MI
bng cách tip cn da trên lãi sut danh ngha ngn hn.
- Joshua Aizenman, Menzie D.Chinn và Hiro Ito (2010) xây dng cách đo
lng ch s MI, theo đó mc đ đc lp tin t đc đo lng da trên tng quan
tuyn tính theo nm ca lãi sut hàng tháng gia quc gia s ti và quc gia c s.
Trong khuôn kh bài vit, tác gi đnh lng ch s đc lp tin t và ch s
n đnh t giá theo mô hình ca Joshua Aizenman, Menzie D.Chinn và Hiro Ito
(2008)
Riêng ch s đo lng mc đ hi nhp tài chính (KAOPEN) đo lng
chúng rt khó khn mc dù đã có rt nhiu phng pháp nhng hu nh không đo
lng mt cách đy đ mc đ phc tp ca kim soát tài khon vn. Do đó mà đo
lng ch s này còn nhiu thách thc cho các nhà nghiên cu. Mt s phng pháp
bit đn nh:
- Quinn (1997, 2003): o lng thông qua cng đ kim soát vn.

0.22

0.22

0.22

0.22

0.16

0.16

0.16

Nm 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

KAOPEN


Lãi sut trên th trng tin t đc s dng trong phng pháp này.
MI bin thiên trong khong 0 và 1; MI càng tin v đn 1 thì chng t CSTT
càng đc lp và ngc li.
8

Nhóm tác gi ACI cng đa ra kt qu tính toán ch s này cho hn 170 quc
gia da trên d liu ca IMF là lãi sut chit khu và lãi sut tin gi hàng tháng
ca quc gia so sánh và quc gia ch nhà.
Bng 1.2: o lng ch s MI ca VN theo tính toán ca ACI.
Nm 1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

MI
0.50

0.66

0.77



0.55

0.55

0.46

Kt qu cho thy CSTT ca VN  mc đ trung bình so vi CSTT ca M.

1.2.2 nh lng ch tiêu n đnh t giá hi đoái (ERS) theo ACI (2008).
 đo lng ERS ta s dng đ lch chun t giá hi đoái đc tính theo
nm da trên d liu ca t giá hi đoái hàng tháng ca nc ch nhà và nc so
sánh.
Ch s ERS đc xác đnh bng:

là giá tr tuyt đi ca t giá hi đoái trong tháng so vi tháng 12 ca nm
đc tính toán.
là đ lch chun hàng nm ca t giá hi đoái tính theo
tháng gia nc ch nhà và đt nc so sánh.
ERS bin thiên trong khong 0 và 1; ERS càng tin v đn 1 thì mc đ n
đnh ca t giá nc đang so sánh so vi nc ch nhà và ngc li. Theo ACI nu
ch đn thun áp dng công thc này thì ERS có xu hng rt nh. iu này có th
là nó s phóng đi mc đ linh hot ca t giá đc bit là khi t giá giao đng trong
biên đ hp nhng li không đc đnh giá li thng xuyên.
9

Do đó ACI đã áp dng mt ngng giá tr cho t giá đó là nu mc đ giao
đng hàng tháng ca t giá hi đoái trong biên đ ± 0.33 thì t giá đc xem là c
đnh và ERS =1.
Kt qu tính toán ca ACI v ch s ERS nh sau:

Nm 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

ERS
0.84

1.00

1.00

1.00

0.47

0.39

0.46

Theo tính toán ca ACI thì ch đ t giá ca VN giao đng trong biên đ

không tính đn vn đu t nc ngoài ra trc tip. FDI + FPI + ODA + Kiu hi
KAOPEN = GDP

1.3 MI QUAN H GIA B BA BT KH THI VI D TR NGOI
HI (MÔ HÌNH KIM CNG).
Nhiu ngi đã lp lun rng vic tích ly d tr gn đây liên quan cht ch
đn vic thay đi mô hình b ba bt kh thi gia các nc đang phát trin. Có
nhng bng chng thc nghim v điu này nh:
Calvo (1998) cho thy rng d tr quc t có th làm gim xác sut gãy cu
trúc tài chính din ra theo hng đt ngt và theo c chiu sâu.
Aizenman và Lee (2007): Liên kt gia gia tng ln trong vic nm gi
ngoi hi vi t do hóa tài chính sâu đã din ra  nhng nc đang phát trin và
bng chng đ chng minh cho thy rng tích tr d tr quc t phc v nh mt
phng tin t bo him chng li s sp đ cu trúc.
Cheung and Ito (2007) tìm thy rng sc mnh gii thích ca các bin s tài
chính nh là yu t d tr quc t đã và đang đc tng theo thi gian trong khi đó
m ca thng mi đã gim.
11

Trong mt bài báo gn đây, (Aizenman, Chinn và Ito, 2008), nhóm tác gi
ACI nghiên cu s phát trin ca cu hình b ba bt kh thi trong bn thp k qua

theo thi gian. Hình di đây trình bày mô hình kim cng cho 4 vect đi din
cho 4 ch s da trên các nhóm thu nhp khác nhau trong bn thp k qua.
13
Hình 1.3: Mô hình kim cng cho các nhóm quc gia có mc thu nhp khác nhau
trong bn thp k qua. (1971-2006)
Ngun: ACI (2008).
14 Mô hình kim cng cho các nhóm quc gia có mc thu nhp khác nhau
trong bn thp k qua bao gm:
- Các nc công nghip hoá (Industrialize Countries);
- Các nc công nghip hoá không thuc nhóm 12 quc gia khu vc Châu
Âu (Non-Euro Industrialized Countries);
- Các nc có th trng mi ni (Emerging Market Countries);
- Các nc đang phát trin có th trng không phi mi ni (Non-
emerging Market Developing Countries).
Nó cho thy các nc công nghip hoá đã chuyn hng ti t do hóa tài
chính trong nhng nm qua và n đnh t giá, nhng kt qu này ch yu ca các
nc s dng đng euro, mt khi ngi ta loi b các quc gia euro ra ngoài thì
nhng quc gia công nghip còn li không mt đi tính đc lp tin t.
Con s này cng nhn mnh rng các nc đang phát trin chuyn hng ti
t giá hi đoái linh hot hn và hi nhp tài chính sâu hn. C hai xu hng rõ rt
hn cho các nc có th trng mi ni (ni (Emerging Market Countries) hn là
cho cho các nc phát trin có th trng không phi mi ni. (Non-emerging
Market Developing Countries).
Ngoài ra, nhóm nc có th trng mi ni có s khác bit là h tri qua mt

nhng nm 1980 nhng khuynh hng thay đi ít hn nhiu.
Lu ý
:
- Các nn kinh t châu Á mi ni bao gm Trung Quc, Hng Kông,
Indonesia, Hàn Quc, Malaysia, Philippines, Singapore, ài Loan, và Thái Lan.
- M Latinh mi ni" bao gm Argentina, Brazil, Chile, Colombia, Ecuador,
Jamaica, Mexico, Peru, Trinidad và Tobago, và Venezuela.

1.5 XU HNG VÀ CÂN BNG.
i vi các nc công nghip, quá trình m ca tài chính sau khi bt đu
ca nhng nm 1990, t giá hi đoái c đnh tng lên vào cui nhng nm 1990,
mc đ đc lp tin t tri qua xu hng gim t đu nhng nm 1990.
Cho đn nm 1990, t giá hi đoái n đnh là chính sách theo đui thng
xuyên nht ca các nc đang phát trin, mc dù nó đã b suy gim k t đu
nhng nm 1970. Trong nhng nm 1990, mc đ đc lp tin t tng lên, nhiu
quc gia đã thông qua t giá hi đoái th ni và t do hóa th trng tài chính.
17

K t nm 2000, thú v, tt c ba bin  các nc đang phát trin đã hi t
theo hng linh hot qun lý t giá hi đoái và tích tr mt s lng ln d d quc
t do đó mà h gi đc đc lp tin t ngay c khi hi nhp tài chính đc tin
hành. Nhng xu hng này đc th hin trong hình 1.5 và 1.6.

Nhng nc công nghip Nhng nc đang phát trin
Hình 1.5: S phát trin ca các ch s MI, ERS, KAOPEN giai đon 1970-2010
Ngun: ACI (2008)

1.6 MI LIÊN H TUYN TÍNH CA CÁC CH S B BA BT KH THI.
 kim tra mi quan h tuyn tính gia ba yu t ca b ba bt kh thi,
nhóm tác gi ACI tin hành mt phân tích hi quy đ th nghim mt quan h