B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
LÊ TH NGC TUYN CHI TIÊU CÔNG VÀ TNG TRNG KINH T,
NGHIÊN CU TRNG HP
TNH SÓC TRNG
Chuyên ngành : Tài chính Nhà nc
Mư s : 60.31.12

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC: PGS-TS. S ỊNH THÀNH


CHNG 2: KHO SÁT TÁC NG CA CHI TIÊU CÔNG I VI
TNG TRNG KINH T TRÊN A BÀN TNH SÓC TRNG .24
2.1. Khái quát tình hình phát trin kinh t - xã hi 24
2.1.1. c đim t nhiên 24
2.1.2. Khái quát tình hình tng trng kinh t - xã hi 25
2.2. Tình hình chi tiêu công tnh Sóc Trng 28
2.2.1. Quy mô chi tiêu công 28
2.2.2. C cu chi tiêu công 29
2.2.3. Mi quan h gia chi tiêu công và tng trng 39
KT LUN CHNG 2 41
CHNG 3: PHÂN TÍCH THC NGHIM 43
3.1. Phng pháp nghiên cu 43
3.1.1. Kim đnh tính dng 43
3.1.2. Kim đnh quan h nhân qu Granger trong mô hình đa bin (Block
causity tests) .44
3.2. Mô hình kim đnh .46
3.2.1. Mô t d liu .47
3.2.2. Kim đnh tính dng và xác đnh đ tr .49
3.3. Kt qu kim đnh 52
3.3.1. Vi bin chi tiêu công tng th 52
3.3.2. Vi bin chi tiêu công theo c cu 55
KT LUN CHNG 3 57
CHNG 4: KT LUN VÀ KHUYN NGH .58
4.1. Kt lun 58
4.2. Khuyn ngh 59
4.3. Kin ngh v nhng nghiên cu tip theo 64
Tài liu tham kho
Ph lc
LI CAM OAN


Cm n các anh ch hc viên Cao hc Tài chính Nhà nc Khóa 18 đã
đóng góp Ủ kin đ tôi hoàn thin lun vn này.
Tôi xin chân thành cm n S Tài chính, Cc Thng kê tnh Sóc Trng đã
h tr tôi trong vic tìm và thu thp s liu.
Cui cùng, xin cm n S Ni v tnh Sóc Trng, tp th c quan và gia
đình đã quan tâm và to điu kin thun li cho tôi hoàn thành lun vn tt
nghip này.

Lê Th Ngc Tuyn

DANH MC CÁC BNG, BIU

TRANG
Bng 2.1. Quy mô chi tiêu công tnh Sóc Trng 29
Bng 2.2. C cu chi tiêu công tnh Sóc Trng giai đon 2001-2010 38
Bng 2.3. Kho sát chi tiêu công và tng trng kinh t tnh Sóc Trng 39
Bng 3.1. S liu các bin ca mô hình 47
Bng 3.2. Kt qu kim đnh tính dng 50

tranh cãi t rt lâu. Có nhiu hc gi cho rng m rng chi tiêu công s thúc
đy tng trng, nhng nhng hc gi khác không đng tình mà cho rng
tng quy mô chi tiêu công nh hng tiêu cc đn tng trng. Và thc s
gia chi tiêu công và tng trng có tn ti mi quan h hay không? Tác gi
nhn thy đây là vn đ bc thit hin nay và mun gii đáp nhng vn đ
trên. Chính vì điu đó đã thôi thúc tác gi đào sâu tìm hiu thông qua đ tài:
“Chi tiêu công và tng trng kinh t, nghiên cu trng hp tnh Sóc
Trng”.
2. Mc tiêu nghiên cu:
Mô hình nghiên cu đc thit k t hàm sn xut tng quát. Trong đó
chi tiêu công (đc phân tích theo góc đ tng th và theo c cu), đu t t
nhân, lao đng và đ m thng mi đc xem là các nhân t đu vào. Mc
đích chính ca lun vn là đánh giá mi quan h nhân qu gia đu t công và
tng trng kinh t trong mô hình đa bin. Lun vn có các câu hi nghiên
cu chính:
- Trong phm vi đa phng, chi tiêu công có đóng góp đn tng trng
kinh t hay ngc li tng trng kinh t có làm gia tng quy mô chi tiêu
công hay không?
- Cu trúc chi tiêu công tác đng đn tng trng kinh t đa phng
nh th nào và ngc li?
- Hàm ý chính sách chi tiêu công vi nghiên cu đin hình ca tnh Sóc
Trng đc rút ra trong nghiên cu là gì?

2
3. Phng pháp nghiên cu:
Trc tiên, da vào hàm sn xut tân c đin và bng phng pháp
hch toán tng trng, tác gi xây dng mô hình nghiên cu gm các bin
nh tng trng kinh t, chi tiêu công, đu t t nhân, đ m thng mi và
tng trng lao đng bình quân, bi vì v lý thuyt các bin này có quan h
mt thit vi tng trng kinh t. ng thi, có nhiu công trình thc nghim


3
4. i tng và phm vi nghiên cu:
i tng nghiên cu: tác đng ca chi tiêu công đi vi tng trng
kinh t trên đa bàn tnh Sóc Trng.
Phm vi nghiên cu: đc thc hin trên đa bàn tnh Sóc Trng trong
giai đon t nm 1992 đn 2011.
5. Ý ngha thc tin ca đ tài:
Tác đng ca chi tiêu công đi vi tng trng kinh t còn là vn đ
gây tranh lun, lun vn góp phn khng đnh thêm minh chng thc nghim
v tác đng ca chi tiêu công đn tng trng kinh t trên đa bàn tnh.
Lun vn đ xut các gi ý chính sách đ làm ngun tham kho đi vi
công tác hoch đnh chính sách ca tnh.
Lun vn còn là tài liu tham kho cho các hc viên v lnh vc chi tiêu
công và tng trng kinh t.
6. Kt cu đ tài:
 tài đc thit k thành 4 chng nh sau:
Chng 1: Lý thuyt v chi tiêu công và tng trng kinh t.
Chng 2: Kho sát tác đng ca chi tiêu công đi vi tng trng
kinh t trên đa bàn tnh Sóc Trng.
Chng 3: Phân tích thc nghim.
Chng 4: Kt lun và khuyn ngh.

4
CHNG 1:
LÝ THUYT V CHI TIÊU CÔNG
VÀ TNG TRNG KINH T

1.1. Lý thuyt v chi tiêu công:
1.1.1. Khái nim:

qun lý tài chính, chi tiêu công đc chia làm hai ni dung chi ln: Chi
thng xuyên và chi đu t phát trin (S ình Thành, 2012).
(i) Chi thng xuyên:
ây là khon chi cho yu t con ngi, chi cho vic qun lý và các hot
đng thng xuyên ca khu vc công. Các khon chi thng xuyên thng
đc tp hp theo tng lnh vc và ni dung chi, bao gm các nhóm chi c
bn sau:
* Chi s nghip vn hóa - xã hi: gm có chi s nghip giáo dc, đào
to; chi s nghip y t; chi s nghip vn hóa – thông tin; chi s nghip th
dc th thao; chi s nghip phát thanh, truyn hình; chi s nghip khoa hc,
công ngh và môi trng; chi s nghip xã hi và các khon chi s nghip
vn hóa xã hi khác.
* Chi s nghip kinh t ca nhà nc: đây là các khon chi cho hot
đng ca các đn v s nghip kinh t nhm phc v cho yêu cu phát trin
sn xut kinh doanh, qun lý kinh t - xã hi và to điu kin cho các ngành
kinh t hot đng và phát trin mt cách thun li. Mc đích hot đng ca

6
đn v s nghip kinh t không phi là kinh doanh ly lãi, do vy ngân sách
nhà nc cn dành mt khon chi đáp ng cho hot đng ca các đn v này.
Chi s nghip kinh t bao gm:
 Chi s nghip nông nghip, s nghip thy li, s nghip ng nghip,
s nghip lâm nghip, s nghip giao thông, s nghip kin thit th chính và
s nghip kinh t công cng khác.
 Chi điu tra c bn, đo đc đa gii hành chính các cp.
 Chi v bn đ, đo đc cm mc biên gii, đo đc lp bn đ và lu tr
h s đa chính.
 Chi đnh canh, đnh c và kinh t mi.
* Chi qun lý hành chính nhà nc: là các khon chi cho hot đng ca
các c quan hành chính nhà nc thuc b máy chính quyn các cp t trung

điu kin gii quyt tt mi quan h gia tích ly và tiêu dùng. Chi thng
xuyên hiu qu và tit kim s tng tích ly vn ngân sách nhà nc đ chi
cho đu t phát trin, thúc đy nn kinh t tng trng, nâng cao nim tin ca
ngi dân vào vai trò qun lý điu hành ca nhà nc.
Trong giai đon hin nay, ngân sách nhà nc đóng vai trò rt quan
trng, bo đm cho nhà nc thc hin chc nng và nhim v duy trì quyn
lc nhà nc – là công c điu tit v mô nn kinh t, cung cp kinh phí đ
đu t c s h tng, đu t các ngành then cht, to môi trng cho các
doanh nghip thuc mi thành phn kinh t phát trin, đu t chng ô nhim
môi trng, tài tr cho các hot đng xã hi, chng lm phát… Do vy, vic
qun lý và s dng chi thng xuyên đúng đi tng, đúng mc đích s đem
đn hiu qu thit thc, thúc đy tng trng kinh t. 8
(ii) Chi đu t phát trin:
Trong c ch th trng, vi chc nng qun lý kinh t, nhà nc s
dng công c ngân sách nhà nc đ phân phi các ngun lc tài chính cho
s phát trin ca lnh vc sn xut kinh doanh và ngành kinh t quc dân. Chi
đu t phát trin đc thc hin ch yu t ngân sách trung ng và mt b
phn ngân sách đa phng. u t phát trin là hình thc đu t có liên quan
đn s tng trng quy mô vn đu t ca nhà nc và quy mô vn trên toàn
xã hi. Mc tiêu ca đu t phát trin là đu t vào khu vc sn xut, đu t
vào c s h tng kinh t - xã hi, làm thay đi c cu kinh t - xã hi ca đt
nc. Kt qu ca các khon chi đu t phát trin là to ra c s vt cht k
thut ca nn kinh t, làm tng c s h tng kinh t - xã hi, to ra c s vt
cht và thúc đy tng trng kinh t (S ình Thành, 2012).
Xét theo mc đích chi đu t phát trin bao gm:
* Chi xây dng các công trình thuc kt cu h tng kinh t - xã hi:
ây là khon chi ln ca nhà nc nhm phát trin kt cu h tng, đm bo

cuc tranh cãi gia các hc gi. Mà vai trò c bn ca chính ph là thc thi
hai chc nng c bn v đm bo an ninh quc phòng và cung cp hàng hóa
công, nhm đ gim thiu ri ro v ti phm, đm bo đi sng, gi gìn tài
sn ngi dân và bo v lãnh th quc gia tránh s xâm lc t bên ngoài.
Trong đó, vic cung cp hàng hóa công ch yu tp trung vào các lnh vc
nh: quc phòng, giao thông, giáo dc, y t, đin lc… Do đó, các hc gi
Abdullah (2000), Al-Yousif Y (2000) lp lun rng, tng chi tiêu công vào c
s h tng kinh t xã hi s khuyn khích tng trng kinh t và tng chi tiêu
công vào lnh vc y t và giáo dc s làm tng hiu sut lao đng, dn đn
gia tng sn lng quc gia. ng thi, chi tiêu công vào c s h tng nh
đng xá, truyn thông, đin lc… s làm gim chi phí sn xut, làm tng đu

10
t t nhân và tng li nhun ca các công ty, vì vy mà thúc đy tng trng.
Cùng ng h quan đim này có các lý thuyt ca các hc gi Ranjan KD,
Sharma C (2008) và Cooray A (2009) cho rng, vic m rng chi tiêu chính
ph s góp phn tích cc vào tng trng kinh t.
Tuy nhiên, mt s hc gi khác nh Laudau D (1986), Barro R (1991),
Engen EM, Skinner (1992), Folster S, Henrekson M (2001) không ng h
quan đim cho rng tng chi tiêu công s thúc đy tng trng kinh t. Thay
vào đó, h cho rng tng chi tiêu chính ph có th làm suy gim hiu sut
tng th ca nn kinh t. Bi vì, vi n lc tng chi tiêu, chính ph có th
tng ngun thu thu hoc vay n. Mà thu thu nhp cao hn s không khuyn
khích cá nhân làm vic nhiu gi hn ngay c vn đ tìm vic làm cho mình,
điu này s làm gim thu nhp quc gia. Trong bi cnh đó, thu li tc cao
hn có xu hng làm tng chi phí sn xut và làm gim chi đu t cng nh
làm gim li nhun ca các doanh nghip. Hn na, nu chính ph tng n
vay (nht là vay t ngân hàng) đ tài tr chi tiêu, dn đn vic cnh tranh gay
gt vi khu vc t (chèn ln), vì vy làm gim đu t t nhân. Bên cnh đó, vì
mun đ li du n và mong mun duy trì quyn lc ca mình, các chính tr

chính sách tng trng s làm thâm ht ngân sách nhà nc trm trng hn.
Trong n lc gia tng tài tr chi tiêu công, chính ph có th la chn gia tng
thu và vay n. ánh thu cao s gây tn tht xã hi (Deadweight lost) bi
thu to ra gánh nng thu nhp và làm thay đi hành vi sn xut và tiêu dùng.
Vay n đ tài tr chi tiêu công có th làm gia tng lãi sut trên th trng vn.
Kt qu là vay n gây ra hin tng chèn ln đu t khu vc t nhân dn đn
thu trong tng lai tng cao. Thc t có nhiu nghiên cu đã minh chng chi
tiêu công ln li gây ra hiu ng âm đi vi tng trng kinh t (Laudau D,
1986; Barro R, 1991; Engen EM, 1991; Folster S, 2001). Th hai, bi vì

12
chính ph gia tng quy mô so vi khu vc th trng thì làm cho tin li s b
thu hp dn. Gi s ban đu chính ph ch tp trung vào các chc nng đc
cho là thích hp (nh bo v quyn tài sn cá nhân, cung cp h thng pháp
lut, phát trin h thng tin t, cung cp an ninh quc phòng,…), bng vic
thc hin tt các chc nng ca mình, chính ph s cung cp khuôn kh cho
s vn hành có hiu qu ca th trng và vì th làm gia tng tng trng kinh
t. Khi m rng s can thip vào khu vc khác, chng hn nh cung cp c s
h tng, giáo dc thì chính ph vn ci thin kh nng hot đng và thúc đy
th trng phát trin. Mc dù khu vc t nhân đã th hin kh nng ca nó
trong vic cung cp các loi hàng hóa này có hiu qu. Tuy nhiên, nu nh s
m rng ca chính ph c tip tc thì chi tiêu công ngày càng chuyn vào các
hot đng có hiu sut càng kém. Cui cùng là, khi chính ph tr nên ln hn
và thc hin nhiu hot đng không thích hp thì càng làm cho mc sinh li
đng vn gim và tng trng kinh t chm li. iu này có th xy ra khi
chính ph tham gia vào cung cp các loi hàng hóa t nhân mà li ích tiêu
dùng ch mang li cho cá nhân (lng thc, nhà , dch v y t,… cng thuc
vào nhóm loi này). Không có lý do nào k vng chính ph s phân phi hoc
cung cp các loi hàng hóa nh th mà có hiu qu so vi khu vc th trng
(James Gwartney et, Al, 1998). Cui cùng là, tin trình chính tr ít nng đng


B
Quy mô chính ph (%GDP)
0
A
GDP(%)

14
Trong th gii hin thc, chính ph có l không nên thc hin các hot
đng da trên nn tng t sut tin li và li th so sánh. Mt chính ph nh
vi quy mô ngun lc nh bé s d tht bi trong vic cung cp các chc nng
c bn, chng hn nh bo v các quyn và tài sn ca cá nhân, h thng lut
pháp giúp thc thi các hp đng và ch đ tin t n đnh và nh vy không
có lý do gì tin tng chính ph s thúc đy kinh t tng trng, tr khi có
nhng điu chnh hp lý đ sao cho các chc nng ca chính ph đc thc
thi có hiu qu (James Gwartney et. al, 1998).
1.3. ánh giá các nghiên cu v chi tiêu công và tng trng kinh t:
Cho đn nay, nhiu công trình nghiên cu c gng xác đnh nhng
nhân t, trong đó chi tiêu công có tng quan vi tng trng kinh t
(Henrekson et. al, 1998). nh lut Wagner v chi tiêu công là mt trong
nhng n lc sm nht, nhn mnh tng trng kinh t là yu t c bn quyt
đnh tng trng khu vc công. Có mt vài nghiên cu đã phát hin mi quan
h dng có ý ngha gia tng trng khu vc công và tng trng kinh t
không ch  nn kinh t phát trin mà còn  các nn kinh t đang phát trin,

Tullock (1989) tin hành nghiên cu tình hình tng trng kinh t thi k hu
chin ca 113 quc gia và đa ra kt lun tiêu dùng ca chính ph quan h
nghch vi tng trng kinh t. Barro (1991) khai thác d liu bng t 98
quc gia trong khong thi gian 1960 - 1985 và đ gii thích cho s khác
nhau v tc đ tng trng gia các nc, Barro đã s dng phân tích hi quy
bi vi rt nhiu bin gii thích nh ngun nhân lc, mc GDP ban đu và
nhng bin đc d đoán có tác đng đn tng trng kinh t gm các bin
lm pháp, t trng xut khu/GDP, các bin chi tiêu chính ph phn ánh chính
sách tài khóa, tiêu dùng chính ph, các bin phn ánh s khác nhau v th ch
kinh t và chính tr gia các nc, các bin phn ánh mc đ bo v quyn s
hu… Kt qu nghiên cu ca Barro (1991) cho thy tiêu dùng chính ph có
tác đng tiêu cc đn tng trng kinh t.

16
Cùng vi phân tích hi quy d liu chéo, các phng pháp hi quy d
liu bng v chui thi gian cng đc áp dng rng rãi. Engen và Skinner
(1992) tin hành thc nghim 107 quc gia trong khong thi gian 1970 -
1985 và đa ra nhn đnh s gia tng thu và chi tiêu ngân sách d báo s
gim sn lng trong tng lai. ng thun vi quan đim này, Carlstrom và
Gokhale (1991) cho rng gia tng chi tiêu chính ph s làm gim sn lng
đu ra trong dài hn. Trên c s d liu bng t 33 quc gia  vùng "Sub-
Saharan Africa" trong khong thi gian 1970 - 1990, Ghura (1995) minh
chng s tn ti quan h âm gia tiêu dùng chính ph và tng trng kinh t.
Folster và Henrekson (1999, 2001) đã tp trung nghiên cu quan h chi tiêu
công và tng trng  các nc phát trin và đa ra nhn đnh chi tiêu chính
ph có quy mô ln gây hiu ng âm lên tng trng kinh t. Guseh (1997)
nghiên cu hiu ng quy mô chi tiêu chính ph lên tng trng đc tin
hành theo phng pháp OLS vi d liu trong giai đon 1960 - 1985 ca các
quc gia có thu nhp trung bình. Minh chng thc nghim kt lun quy mô
chính ph có hiu ng âm vi tng trng kinh t và mc hiu ng có s khác

ngành nông, lâm, thy sn và ngành y t.
Nghiên cu ca Hoàng Th Chinh Thon, Phm Th Hng và Phm Th
Thy (2010) v “Tác đng ca chi tiêu công ti tng trng kinh t ti các
đa phng  Vit Nam”, bàn v tác đng ca chi tiêu cp tnh và chi tiêu cp
huyn đn tng trng kinh t ca đa phng. Nghiên cu này cho rng, vic
tng cng đu t cp huyn và gim đu t cp tnh có tác đng thúc đy
tng trng kinh t.
Nghiên cu ca Mesghena Yasin (2003) “public spending and
economic growth: empirical investigation of sub-saharan africa”, xem xét tác
đng ca chi tiêu công lên tng trng kinh t thông qua d liu bng ca

18
vùng Sahara Nam Phi. Mô hình đc xây dng t hàm sn xut tng quát mà
trong đó chi tiêu công, vin tr nc ngoài và đ m thng mi đc xem là
nhng yu t đu vào. Ngoài ra, mô hình áp dng k thut c lng random-
efect và fixed-efects. Kt qu t c hai k thut c lng cho thy, chi tiêu
công, đ m thng mi và đu t t nhân có tác đng đáng k và tích cc
lên tng trng. Tuy nhiên, vin tr nc ngoài và t l tng trng dân s
không có ý ngha thng kê. Vi kim đnh resticted version, s đóng góp ca
vin tr nc ngoài và t l tng trng dân s lên tng trng kinh t là bng
không v mt thng kê.
Kelly (1997) cho rng mc dù có s chèn ln đi vi khu vc t, song
chi tiêu chính ph, đc bit là các khon chi đu t và chuyn giao xã hi tác
đng đn tng trng kinh t. Bên cnh đó, có nhiu nghiên cu nhn mnh
chi tiêu giáo dc ca chính ph tác đng dng đi vi tng trng kinh t
thông qua hiu ng lên nhân t ngun nhân lc (Barro, 1991; Birdsall, Ros và
Sabot, 1995), cng nh vai trò ca chính ph trong vic đu t c s h tng,
h tr các hot đng kinh t - xã hi qua đó thúc đy s phát trin ca nn
kinh t (Abdullah H. Albatel, 2000). i vi nhng nn kinh t đang chuyn
đi các khon chi tiêu ca chính ph liên quan đn to vn có tác đng tích