B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
PHM TH PHNG LOAN
TÀI
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG N
U T BT NG SN TI THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH – NM 2011
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu đc lp ca tôi.
S liu đc nêu trong lun vn là trung thc và có trích ngun.
Các kt qu nghiên cu trong lun vn cha đc công b trong bt k
công trình nghiên cu nào khác. TP. H Chí Minh, ngày 08 tháng 04 nm 2011
TÁC GI
PHM TH PHNG LOAN
MC LC
LI NÓI U
1. S cn thit ca đ tài……………………………………………………………. 1
2. Mc tiêu nghiên cu…………………………………………………………… 2
3. Ý ngha ca vic nghiên cu ………………………………………………… 3
4. i tng, phm vi và phng pháp nghiên cu…………………………… 3
5. Kt cu lun vn………………………………………………………………… 3
2.2.3 Th trng cn h dch v ……………… ………………………………… 35
2.2.4 Th trng trung tâm thng mi……………………………………………… 35
2.2.5 Th trng BS khu công nghip……………………………………………… 37
2.2.6 Th trng khách sn ,du lch………………………………………… 39
2.3 Phân tích nhân t nh hng đn đu t BS Tp.HCM giai đon hin nay… 40
2.3.1. Nhóm các yu t ca n
n kinh t v mô……………………………… 40
2.3.1.1 Mc đ tng trng GDP hng nm…………………………………… 40
2.3.1.2 Lm phát……………………………………………………………… . 41
2.3.1.3 C cu phát trin kinh t 43
2.3.1.4 Thu nhp bình quân trên đu ngi 44
2.3.1.5 Sc mua ca ngi tiêu dùng 45
2.3.2. Các yu t v chính sách pháp lut………………………………… ……… 46
2.3.2.1 H thng lut và chính sách v qun lý đt đai, nhà ……… ……… 47
2.3.2.2 Các chính sách thu liên quan đn đu t kinh doanh BS… 50
2.3.3.3 Chính sách tin t
……………………………………………………… 51
2.3.2.4 Chính sách quy hoch phát trin h tng – Ngun vn h tr ODA… 55
2.3.3. nh hng t tính minh bch ca th trng và giá c hàng hóa BS… 56
2.3.4. Tác đng t các th trng liên quan…………………………………………… 58
2.3.4.1 S bin đng th trng vàng và ngoi t (USD) 58
2.3.4.2 nh hng t th trng tài chính …………………………… 61
a. nh hng mnh t dòng vn đu t trc tip nc ngoài (FDI)………61
b. nh hng t dòng vn ca th trng chng khoán ……………. … 64
c. nh hng t ngun vn nhàn ri trong nhân dân – kiu hi…………. 65
d. Qu đ
u t tín thác BS…………………………………… 66
2.3.4.3 nh hng t th trng nguyên vt liu và th trng lao đng……… 67
2.3.5 Nhóm các yu t dân s, vn hóa xã hi………………………………………… 68
4.2.2 Nhóm gii pháp cho nhà đu t trên th trng 91
4.2.2.1 Th trng s cp 91
4.2.2.2 Th tr
ng th cp 93
4.2.3 Nhóm gii pháp nhân t h tr 94
4.2.3.1 Kìm ch lm phát, tng trng n đnh GDP 95
4.2.3.2 n đnh th trng ngoi hi, th trng vàng, lãi sut 96
Phn kt lun 98
DANH MC CÁC T VIT TT
1. BS Bt đng sn
2. FDI u t trc tip nc ngoài
3. FII u t gián tip nc ngoài
4. TTCK Th trng chng khoán
5. Tp.HCM Thành ph H Chí Minh
6. USD Dollar M
7. FED Cc d tr liên bang M
8. CPI Ch s giá tiêu dùng
9. GDP Tng thu nhp quc ni
10. NHNN Ngân hàng nhà nc
11. NHTM Ngân hàng thng mi
12. NVL Nguyên v
t liu
13. SXKD Sn xut kinh doanh
14. VLXD Vt liu xây dng
Bng 2.2.12. Biu đ VN-index qua các nm
Bng 2.2.13 Tc đ tng dân s TP.HCM
Bng 2.2.14 Tng trng khách du lch ti TP.HCM
1
LI M U1. S cn thit ca ti
Trong thỏp phõn cp nhu cu ca Maslow, nhu cu sinh lý (n, mc, , i li)
l nhu cu c bn, trc tiờn ca con ngi. Nú cn c tha món trc khi ngh
n cỏc nhu cu cao hn. iu ú cho thy c tm quan trng ca nh , vn
phũng, tr s lm vic, sn xut kinh doanh i vi bt c cỏ nhõn hay t chc no
trong quỏ trỡnh tn ti v phỏt trin. Theo ú nhu cu v t ai, nh , vn phũng
baỏt ủoọng saỷn (BS) l mt nhu cu tt yu, v t l thun vi tc gia tng dõn
s cng nh s lng v quy mụ n v sn xut, kinh doanh.
Cựng vi s phỏt trin ca nhiu loi hỡnh dch v, kinh doanh v s bựng n
dõn s th gii. Con ngi ngy cng cn thờm mt bng, cao c sinh sng v
sn xut, kinh doanh. Tuy nhiờn, din tớch t ai li l i lng bt bin. Vỡ vy,
din tớch t cha dựng ngy cng b thu hp li.
Thỏp phõn cp nhu cu ca A. Maslow
n ung, nh , ngh ngi
2
doanh BS trong tng lai nhng đang đt ra nhng thách thc rt ln v mt xã
hi khi din tích đt nông nghip đang ngày càng b thu hp.
Ngành BS đang chu tác đng trc tip ca nn suy thoái kinh t toàn cu
mà c th là s suy gim th trng chng khoán (TTCK); th trng tài chính; lãi
sut ngân hàng tng cao; giá nguyên vt liu xây dng gia tng… Bin đng ngành
BS đang
nh hng đn đ thanh khon th trng tài chính toàn cu, các ngân
hàng chu hu qu nng n vì nhng khon n xu, nhng khon tín dng BS
khng l.
Ngành kinh doanh BS đòi hi nhng t duy ln, khung pháp lý n đnh và
kh nng qun tr mnh. Th nhng trình đ quy hoch, tin đ thi công, cht lng
công trình, nng lc qun lý d án, kh
nng kim soát th trng BS,… là nhng
vn đ Vit Nam đang rt yu. Nhng quy hoch manh mún, chp git tc thi,
“đt bom” giành ch…đang đt ra nhng thách thc rt ln trong ngành. Ngoài ra
nhng bin s v xu hng vn đng xã hi nh di dân, nhp c, pha tp vn hóa,
cu trúc đô th, tâm lý xã hi…liên tc tác đng và nh hng đn quá trình
đu t
và phát trin ca ngành kinh doanh BS.
Kh nng thu hút vn FDI ca Vit Nam ngày càng có trin vng, lng vn
FDI đ vào lnh vc BS theo con đng chính thng trong điu kin hin ti là rt
ln và s còn tng cao. Mt mt đó là tín hiu tt cho ngành BS trong thi k khó
khn hin nay, nhng mt khác nó cng là nguy c nhãn tin v mt s xâm ln và
thôn tính ca các nhà đu t ngoi đi vi các doanh nghieäp trong nc.
gim thiu đc ri ro trong kinh doanh BS, qun tr và kim soát tt
đc th trng BS, cng nh ngn chn đc nhng tác đng tiêu cc lan ta
trm trng đn nn kinh t. Mt vn đ đt ra cho các nhà qun tr, các nhà đu t
i tng nghiên cu : Th trng BS ti Tp.HCM.
Phm vi thi gian nghiên cu : Phân tích sâu vào giai đon t nm 2006 đn nm
2010. Đây là giai đon có nhiu bin đng trên th trng BS ti Tp.HCM.
Phng pháp nghiên cu : Từ các thông tin thu thập được từ sách báo, tạp chí,
các s liu thng kê ca cc thng kê Tp. HCM và từ các cơng ty t vn kinh doanh
BS nh : Vietree, CBRE,… Tác gi s dùng phng pháp so sánh, phng pháp
phân tích tng hp đ phân tích, so sánh s tác đng ca các nhân t. Ngồi ra, còn
dùng phng pháp chun gia, phng pháp phân tích nhân t (EFE) đ đánh giá
mc đ tác đng ca tng nhân t.
5. Kt cu Lun vn
Lun vn này đc kt cu thành 04 chng (khơng k phn m đu và kt lun)
Chng 1 :
Tng quan v BS và đầu t BS : mang đn nhng khái nim, nhng
hiu bit c bn v hàng hóa BS và các yu t tác đng đn giá c BS, nhng li
ích và ri ro trong đu t BS.
Chng 2 : Thc trng th trng BS và đu t BS ti Tp.HCM t nm 2005
cho đn nay và phân tích các nhân t nh hng đn đu t BS.
Trong chng này, tác giả s phân tích s tác đng ca các nhân t cùng vi thc
trng ca th trng BS trong thi gian quan, đc bit là phân tích s tác đng ca
các yu t kinh t v mơ.
Chng 3 :
ánh giá s tác đng ca các nhân t bng cơng c SPSS
trng BS. Tính lâu bn đc th hin rõ trong quá trình s dng đt đai, bi vì
đt đai không b hao mòn.
- Tính khan him đc bit : Do s phát trin ca sn sut, s gia tng dân s
làm cho nhu cu v đt đai, nhà ngày càng tng, trong khi đó tng cung đ
t đai thì
không đi. Chính vì vy giá c đt đai có xu hng ngày càng gia tng.
- Tính cá bit ln và chu s nh hng qua li ln nhau: Không có BS nào
do mi BS đc xác lp trên mt din tích c th ca đt đai vi v trí đa lý, đa
hình, kiu dáng kin trúc, c s h tng,… khác nhau. Tuy BS mang tính cá bit
cao nhng trong trng hp có nhng thay đi ln xung quanh BS nào đ
ó s có
nhng tác đng mnh v nhu cu và giá c ca BS đó.
- Chu s chi phi mnh m ca chính sách, pháp lut do nhà nc ban hành
cng nh các hot đng trong lnh vc kinh t - vn hóa – xã hi : Do đt đai là tài
sn quan trng ca quc gia, phi chu s chi phi ca nhà nc nhm làm gim
nhng tác đng xu đn nn kinh t, và phát huy nh
ng ngun lc có đc t th
trng BS. Bên cnh đó, do BS nm trong mt không gian nht đnh nên nó
chu nhiu nh hng bi nhiu yu t tp quán, tâm lý, th hiu, môi trng sng
5
ca cng đng dân c khu vc và nó còn chu nh hng bi các yu t liên quan
đn nhiu ngành kinh t, khoa hc k thut, ngh thut kin trúc, môi trng,
1.1.3 Hàng hóa BS.
Hàng hóa BS là BS đc đem trao đi, mua bán trên th trng trong
khuôn kh pháp lut cho phép. Hàng hóa BS gm hai loi ch yu: đt đai và các
vt kin trúc đã xây dng gn lin vi đt. Có nhng B
S không phi là hàng hóa
nh các công trình h tng công cng, đt đai b cm mua bán.
* BS không đu t xây dng : BS thuc loi này ch yu là đt nông nghip
(di dng t liu sn xut) bao gm các loi đt nông nghip, đt rng, đt nuôi
trng thu sn, đt làm mui, đt him, đt cha s dng, 6
* BS đc bit: là nhng BS nh các cơng trình bo tn quc gia, di sn vn hố
vt th, nhà th h, đình chùa, miu mo, ngha trang,
1.1.5 Các yu t tác đng đn giá BS
Giá c BS tùy thuc mt phn ln vào quan h cung cu trên th trng.
Khi cu ln hn cung, giá BS thng b đy cao lên; ngc li, khi cu thp hn
cung, giá BS có xu hng gim xung. Tuy nhiên, giá c còn ph thuc vào nhiu
yu t khác nh nhng yu t xut phát t nhng khuyt tt ca th trng nh đc
quyn, đu c, s can thip ca Nhà nc nh đu t ca Nhà nc vào vic nâng
cp c s h tng khu dân c, nh đng giao thơng, cp thốt nc, c
p đin ;
tng hoc min gim thu cho các doanh nghip kinh doanh đa c, áp dng vic
bán đu giá tài sn BS thuc s hu Nhà nc, chính sách nhà cho ngi thu
nhp thp ; có nhng yu t bt ngun t tâm lý, thói quen ca ngi dân nh
khơng mun bán nhà đt do cha ơng đ li, hoc khơng thích nhà chung c.
Có ba nhóm yu t tác đng nh hng đn giá BS nói riêng cng nh
đi
vi BS nói chung :
1.1.5.1 Các yu t có mi liên h trc tip vi BS
Các yu t t nhiên :
* V trí BS : Do BS khơng di đng đc nên v trí BS đâu, mơi trng
xung quanh th nào, v trí trung tâm hay xa trung tâm, v trí có th dùng làm ch
kinh doanh hay ch dùng đ , là nhng yu t tác đng trc tip đn giá tr BS.
* Din tích, hình th
ch s tng xây dng.
1.1.5.3 Các yu t chung ca nn kinh t xã hi.
- Các yu t v chính sách :
S thay đi v đng li chính sách ca Nhà nc và chính quyn s ti có
th có nhng tác đng đn hot đng ca th trng BS nói chung và s đu t
vào lnh vc BS nói riêng. C th là :
* Các chính sách tác đng gián tip nhö : s khuyn khích đu t bên ngoài
vào đa phng có th làm tng nhu cu v BS qua đó làm cho giá BS gia t
ng.
* Các chính sách tác đng trc tip nhö :
• Chính sách cho phép Vit kiu mua bt đng sn ti Vit Nam.
• Chính sách cho phép nhng ngi không có h khu thành ph đc mua
nhà ti thành ph.
• Chính sách tín dng đi vi hot đng đu t vào lnh vc BS.
• Chính sách tài chính áp dng đi vi nhng ngi đc giao đt, thuê đt.
• Các chính sách thu ca Nhà nc đi vi BS.
- Các yu t
thuc v kinh t v mô :
Ñó là các yu t kinh t liên quan nh : Tình hình cung cu veà BS, mc đ
tng trng GDP hàng nm, thu nhp bình quân hàng nm ca ngi dân, kh nng
đáp ng nhu cu tín dng ca h thng tín dng trong vùng, …
- Các yu t xã hi :
Các yu t xã hi cng tác đng ln đn giá tr cuûa BS. Neáu khu vc mà
mt đ
dân s đt nhiên tng cao do tc đ tng ca dân s c hc thì giá tr BS
ni đó s tng lên do cân bng cung cu b phá v. Mt khác, các yu t khác trong
quán, th hiu ca mi vùng, mi đa phng li khác nhau. Chính vì vy, hot đng
ca th trng BS mang tính đa phng sâu sc.
Mt khác, th
trng BS mang tính không tp trung và tri rng mi vùng
min ca đt nc. Sn phm hàng hoá BS có “d tha” vùng này cng không
th đem bán vùng khác đc. Bên cnh đó, mi th trng mang tính cht đa
phng vi quy mô và trình đ khác nhau do có s phát trin không đu gia các
vùng, các min, do điu kin t nhiên và trình đ phát trin kinh t-vn hoá-xã hi
khác nhau dn đ
n quy mô và trình đ phát trin ca th trng BS khác nhau. Th
trng BS các đô th có quy mô và trình đ phát trin kinh t cao thì hot đng
sôi đng hn th trng BS nông thôn, min núi,…
Th trng BS chu s chi phi ca yu t pháp lut.
BS là tài sn ln ca mi quc gia, là hàng hoá đc bit, các giao dch v
BS tác đ
ng mnh m đn hu ht các hot đng kinh t-xã hi. Do đó, các vn đ
v BS đu s chi phi và điu chnh cht ch ca h thng các vn bn quy phm
pháp lut riêng v BS, đc bit là h thng các vn bn quy phm pháp lut v đt
đai và nhà . c đim này đc bit đúng
nc ta do th trng đt đai cp I (th
9
trng s cp- giao đt và cho thuê đt) là chu tác đng nht bi các quyt đnh ca
Nhà nc. Chính ph các nc trên th gii đu quan tâm đn BS và th trng
BS, luôn điu chnh chính sách v BS và th trng BS nhm huy đng các
ngun lc v BS phc v các mc tiêu phát trin kinh t-xã hi.
Th trng BS là dng th trng không hoàn ho (thông tin không
đy đ, thiu moät s t chc ca th trng).
tài chính ln cho phát trin kinh t thông qua th chp và gii ngân (Theo thng kê,
các nc phát trin lng tin ngân hàng cho vay qua th chp bng BS chim
80% trong tng lng vn cho vay).
Ngoài ra, th trng BS còn có quan h trc tip vi th trng xây dng và
qua
đó mà bc cu ti các th trng vt liu xây dng và đ ni tht, th trng lao
đng. Dao đng ca th trng BS có nh hng lan to ti s phát trin n đnh
ca nn kinh t quc dân.
10
1.2.3 Vai trò ca th trng BS
- Th trng BS là mt trong nhng th trng quan trng ca nn kinh t :
Vì th trng này liên quan trc tip ti mt lng tài sn cc ln c v quy mô,
tính cht cng nh giá tr ca các mt trong nn kinh t quc dân. BS là tài sn ln
ca mi quc gia. T trng BS trong tng s ca ci xã hi
các nc có khác
nhau nhng thng chim trên di 40% lng ca ci vt cht ca mi nc. Các
hot đng liên quan đn BS chim ti 30% tng hot đng ca nn kinh t. Theo
đánh giá ca các chuyên gia, tng giá tr vn cha đc khai thác cha trong BS
các nc đang phát trin là rt ln lên ti hàng nghìn t USD, gp nhiu ln t
ng h
tr ODA ca các nc phát trin hin dành cho các nc đang phát trin trong vòng
30 nm qua. BS còn là tài sn ln ca tng h gia đình. Trong điu kin nn kinh
t th trng thì BS ngoài chc nng là ni , ni t chc hot đng kinh t gia
đình, nó còn là ngun vn đ phát trin thông qua hot đng th chp.
- Th trng BS phát trin thì mt ngun vn ln ti ch đc huy đng :
Theo thng kê, các nc phát trin lng tin ngân hàng cho vay qua th chp
- Phát trin và qun lý có hiu qu th trng BS s đáp ng nhu cu bc
xúc ngày càng gia tng v nhà cho ngi dân t đô th đn nông thôn: Th trng
nhà là b phn quan trng chim t trng ln trong th trng BS. Th trng
nhà là th trng sôi đng nht trong th trng BS, nhng cn st nhà đt h
u
ht đu bt đu t st nhà và lan to sang các th trng BS khác và nh hng
trc tip đn đi sng ca ngi dân. Vì vy, phát trin và qun lý có hiu qu th
trng BS nhà , bình n th trng nhà , bo đm cho giá nhà phù hp vi thu
nhp ca ngi dân là mt trong nhng vai trò quan trng c
a qun lý nhà nc v
th trng BS nhà .
1.3 T sut sinh li và ri ro trong đu t BS
1.3.1 T sut sinh li.
BS hin đang là mnh đt màu m đc rt nhiu ngi quan tâm. Có rt
nhiu ngi đã tr thành t phú nh bit cách đu t vào BS. Trong đu t BS,
mc sinh li đc sinh ra t s sai bit giá và đc thc hin di hai hình thc :
Hoc là đ
u t trc tip, hoc là thông qua pháp nhân chuyên nghip th ba (mua c
phiu ca các công ty đa c). Mc sinh li này va qua là rt cao, đc bit mt s
tnh, thành ph ln.
- Nhà đu t thu đc li ích và li tc c bn t rt nhiu loi d án, nhiu
loi hình BS khác nhau t vic s hu đt đai, nhà, cn h Khi giá c
hay các li
ích kinh t khác t nhng BS mình s hu cao hn các tài sn khác trong khu vc.
- Li ích thu đc t vic giá tr BS thay đi theo thi gian. Thay đi có
th đc gây ra do s tác đng ca các yu t : Lm phát, thay đi cung cu trên th
trng, nhng ci tin trên mnh đt, thay đi do quy hoch c s h tng ca nhà
nc, thay đi v s thích c
đ phát trin nhanh nht. Vit Nam hin đang tip cn giai đon phát trin vi t l
đô th hóa 28% và d kin s
đt đn 45% vào nm 2025 do vy th trng BS
Vit Nam tim nng vn còn rt ln và s phát trin mnh trong tng lai.
Trong mc tiêu ti đa hóa li nhun, gim thiu ri ro bng cách đa dng hóa
các khon mc đu t thì BS tr thành mc tiêu đu t hp dn ca các nhà đu t
các công ty bo him, qu hu trí, ngân hàng, các công ty tài chính. Nói cách khác,
BS luôn cung cp li ích cho ngi đu t tìm kim các c hi đu t.
1.3.2 Nhng ri ro trong đu t BS
Trong đu t, đ có đc mt tæ sut sinh li cao bao gi cng đng hành vi
vic phi gánh chu mt t l ri ro cao. Trong đu t BS cng vy và đc bit hn
s tác đng ca nó rt nghiêm trng đn nn kinh t vì nó là ngành đòi hi lng
vn rt ln và có liên quan đn nhiu l
nh vc quan trng khác ca nn kinh t nh :
ngân hàng, chöùng khoaùn, Ta có th thy nhng ri ro trong đu t BS nh sau :
Ri ro th nht : xut phát t đc đim ca hàng hóa BS. Vi đc đim là
hàng hóa c đnh, không di di đc v mt v trí, nó hàm cha tính đc quyn và
t đó dn đn vic d dàng b đy giá lên cao, nht là các v trí đc đa.
Ri ro th hai : là ri ro quan trng nht. Nó xut phát t tính không hoàn
ho ca th trng BS (thông tin bt cân xng), t s tác đng ca h thng chính
sách pháp lut.
+AÛnh hng nhiu ca yu t th hiu, xã hi trong quá trình s dng mua bán
+Trong giao dch ngi mua và ngi bán thng thiu thông tin v hàng hóa.
Do đó d dàng b làm giá t gii môi gii.
+S tác đ
ng ca Nhà nc là mt trong các yu t to nên s không hoàn ho
ca th trng, thng xuyên b can thip trc tip bng các chính sách, vn bn ca
trng thiu tính minh bch. Giá BS có th tng lên chóng mt trong giai đon st
nóng, và có th gim xung không phanh khi th trng ngui lnh. Ñaây là ri ro rt
ln cho nhà đu t và c nn kinh t vì nhà đu t có th phi mua vi giá rt cao và
b thit hi rt ln khi th trng đóng bng do th trng BS là th trng có tính
thanh khon chm.
Ri ro này còn xut phát t đc đim cnh tranh không hoàn ho ca th
trng. Tin tc trên th trng h
n ch, giá c đt đai trên th trng ph thuc rt
nhiu vào quyt đnh ca nhà nc và các thông tin bt cân xng thng xuyên đa
đn t gii đu c, các cán b nhà nc, nht là các thông tin v qui hoch xây
dng đô th. Nhà đu t s gp ri ro rt ln khi các thông tin này không chính xác,
hoc các quyt đnh quy hoch thay đi.
Ri ro th t : Là ri ro t các yu t ca nn kinh t, đc th hin rõ nht
là ri ro giá vn do s tác đng t chính sách tin t và chính sách tip cn tín dng
BS, s thay đi ca giá c nguyên vt liu và các chi phí đu vào khác. Xut phát
14
t vic vn ca nhà đu t BS ph thuc rt ln vào sc khe ca th trng vn,
và th trng tài chính. Nhà đu t BS yêu cu phi có mt lng vn ln vi thi
gian hình thành to lp BS cng nh thu hi vn dài, thanh khon thp, và ngun
vn này thng đi vay (theo thng kê, các nc phát trin lng ti
n ngân hàng
cho vay qua th chp bng BS chim 80% tng lng vn cho vay). Nh vy mc
sinh li ca nhà đu t s ph thuc rt nhiu vào chính sách lãi sut, chính sách
tin t, t giá, tín dng ca chính ph, th trng tài chính. Mt khi các chính sách
này thay đi theo hng bt li cho nhà đu t thì h s gánh chu ri ro rt ln nht
là trong giai đon th trng tr
m lng.
Ngoài ra, giá c BS còn ph thuc trc tip vi giá vt liu xây dng, đ
BS vi nhiu chính sách u đãi khác nhau, ni lng và
đôi khi pht l các qui
đnh v tín dng, đnh giá BS. Ví d mng cho vay mua nhà , ngi mua nhà
đc vay ti 80-90% giá tr nhà, thi hn có th lên ti 10-15 nm và vi mc lãi
15
sut u đãi. Tình trng đu c BS tng cao mnh m khi ch cn có t 10-20%
vn, gii đu c đã có th mua đc nhà, dn ti mi ngi đ xô mua nhà bng
ngun vn ngân hàng, d n cho vay BS tng nhanh chóng, giá nhà đt tng lên
chóng mt. Ngân hàng đã đy ra mt lng vn cc ln cho th trng và là yu t
đc bit t
o nên bong bóng BS và góp phn git cht hu ht các nhà đu t không
chuyên nghip. Bên cnh đó, nu mng tín dng tài tr cho các d án đu t BS
ln ca khi doanh nghip tng trng mnh, kéo theo d n tín dng BS tng lên
rt cao. iu này rt d dn ti kh nng mt kh nng thanh toán hàng lot và s
đ v tín dng dây chuy
n trong h thng ngân hàng khi chính ph áp dng chính
sách tht cht tin t và tht cht tín dng BS.
Qua phân tích s b v li ích và ri ro ca đu t BS, ta thy mc sinh li ca
nhà đu t BS nói riêng cng nh s phát trin n đnh ca th trng BS không
ch ph thuc đn thun vào các yu t đc đim t nhiên mà còn ph thuc vào rt
nhiu các yu t khác ca nn kinh t, cng nh các chính sách điu hành kinh t v
mô ca Nhà nc. Có th thy rõ điu này qua s vic đin hình làm chn đng đn
toàn b các nn kinh t th gii đó là s sp đ ca th trng BS M va qua.
1.4 Nghiên cu cuc khng hong th trng BS ti M
Ta đã bit nguyên nhân ca cuc đi khng hong tài chính ti M và toàn
cu đã đc bt ngun t s sp đ ca th trng BS ti M.
đn
vic liu khách hàng có kh nng tái vay các khon vay h tr tín dng hay không.
Hàng lot các loi hình cho vay th chp ra đi nhm kích thích ngi tiêu dùng
vay tin mua nhà t ngân hàng mình nh cho vay đi vi nhng ngi không có đ
đim tín dng, tng có tin s phá sn, không tr n đúng hn,…vaø cho vay vi yêu
cu ch cn tr lãi sut, cho vay da trên bng thu nhp cá nhân và cho vay vi lãi
sut đi
u chnh theo lãi sut th trng ARM (Adjustable rate Mortgages). Các loi
hình cho vay này đã b qua nhiu loi giy t quan trng ca khách hàng nhm
chng minh thu nhp kh d có th dùng đ tr n. rt nhiu vùng, đc bit là các
vùng giá nhà tng lên chóng mt thì các khon vay không có tiêu chun này chim
mt phn cha tng có trong tin l, nh ti San Diego, hn 80% các khon vay th
chp BS là các khon vay có lãi sut
đc điu chnh theo giá th trng (khi lãi
sut tng thì ngi tiêu dùng không còn kh nng tr n) và 47% các khon vay
theo kiu ch tr lãi sut.
Theo báo cáo ca Vn phòng k toán chính ph, t nm 2000 ti nm 2006,
hn 650.000 ngi đã b phát hin lách lut đ mua nhà. Các ngân hàng đã vi phm
đo đc kinh doanh khi t ra quá d dãi trong vic cp vn vay và các công ty đa
c đã tng giá nhà nhm trc li đa đn đa s các khách hàng có t l phá sn và b
tch thu nhà rt cao do không đ kh nng thanh toán. Các ngân hàng cho vay tín
dng đã quá tham`li nhun và t
tin rng mình s thoát đc các ri ro. Theo báo
cáo ca chính ph M, t l t chi cho vay th chp gim thp đáng k t 29% vào
nm 1998, xung còn 14% trong nm 2002-2003. Các ngân hàng đã liên tc pht l
các cnh báo t b phn Kim toán ni b ln các cnh báo t các chuyên gia ngoài
ngân hàng. H thm chí còn dùng hp đng vay dng ARM đ lôi kéo khách hàng.
Loi hp đng này ra đi nhm đánh vào tâm lý ham r
ca khách hàng bi vì vào
thi đim đó lãi sut th trng ti M đang rt thp vi lãi sut c bn là 1%. Các