B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRN L PHNG
HOÀN THIN CHÍNH SÁCH T GIÁ HI OÁI CA VIT NAM
GÓP PHN N NH TIN T Chuyên ngành : Kinh t Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12

LUN VN THC S KINH T
đoái
1.1.1 T giá hi đoái, tác đng ca t giá hi đoái
1.1.1.1 T giá hi đoái 3
1.1.1.2 Tác đng ca t giá hi đoái 4
1.1.2 Chính sách t giá hi đoái, S hình thành và phát
trin ca các ch đ t giá hi đoái 7
1.1.2.1 Chính sách t giá hi đoái 7
1.1.2.2 S hình thành các ch đ T giá hi đoái 8
1.1.3 Cn c la chn ch đ t giá hi đoái 12
Cung cu trên th trng 12
Mc chênh lch lãi sut gia các nc 12
Mc chênh lch lm phát gia hai nc 13
1.2 Chính sách tin t và n đnh tin t
1.2.1 Th trng tin t 13
1.2.1.1 Khái nim th trng tin t và th trng vn 13
1.2.1.2 Chc nng ca th trng tin t và th trng vn 13
1.2.2 Chính sách tin t và n đnh tin t 14
1.2.2.1 Chính sách tin t 14
1.2.2.2 Mc tiêu n đnh tin t ca chính sách tin t 14
1.3 Nghiên cu quc t trong điu hành t giá hi đoái
1.3.1 Nghiên cu quc t v phá giá đng tin 16
1.3.2 Mô hình nn kinh t m vi t giá c đnh điu chnh 17
1.3.3 Khái quát t giá thc hiu lc và Phng pháp tính t
giá thc hiu lc
1.3.3.1 Khái quát t giá hiu lc 20
1.3.3.2 Phng pháp tính t giá hiu lc 21
1.4 Kinh nghim điu hành chính sách t giá mt s nc trong khu
vc
1.4.1 Kinh nghim ca Trung Quc 22
1.4.2 Kinh nghim ca Thái Lan 23

3.2. Hoàn thin chính sách t giá Vit Nam góp phn n đnh tin t
3.2.1. Mt s gii pháp chính yu hoàn thin chính sách t
giá ca Vit Nam trong giai đon hin nay góp phn
n đnh tin t. 69
3.2.1.1. Chính sách trong ngn hn 69
3.2.1.2. Chính sách trong dài hn 70
3.2.2. Khuyn ngh chính sách cân bng kinh t v mô theo
mô hình nn kinh t cân bng SWAN.
3.2.2.1. i vi cân bng ni 72
3.2.2.2. i vi cân bng ngoi 73
3.2.3. Hoàn thin chính sách t giá nhm ci thin thâm ht
cán cân thng mi 75
3.2.4. Thc hin gim giá VND đnh hng t giá v t giá
thc hiu lc
3.2.4.1. Hiu qu ca chính sách gim giá VND 76
3.2.4.2. Phi hp linh hot các chính sách v mô đ đt đc
mc tiêu cân bng khi phá giá nh 79
3.2.5. Khuyn ngh t giá nm 2012 trong mc tiêu n đnh
tin t. 82
3.2.6. Xác lp th trng hi đoái là điu kin hoàn thin
chính sách t giá hi đoái Vit Nam trong giai đon
hin nay 83
KT LUN CHNG 3 85
KT LUN 86
PH LC
TÀI LIU THAM KHO
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
ADB Ngân hàng phát trin Châu Á
CPI Ch s giá tiêu dùng
VT n v tính


DANH MC BNG

Bng 2.1 Ch s kinh t ca Vit Nam so vi mt s nc trong 29
khu vc t nm 2004 đn nm 2009
Bng 2.2 iu chnh t giá VND ca NHNN giai đon 1999 – 2010 33
Bng 2.3 T giá REER t Quý 1/2008 - Quý 3/2011 37
Bng 2.4 T giá danh ngha, REER, t giá k vng qua các quý t 41
Quý 1/2007 đn Quý 4/2011
Bng 2.5 D báo CPI các nc đi tác thng mi 2010 và 2011 44
Bng 2.6 D báo kim ngch xut khu nh
p Vit Nam nm 2011 44
Bng 2.7 Cán cân tài khon vãng lai, t l tht nghip, lm phát và 51
t l tng trng GDP t 2005 – 2012F
Bng 2.8 Thâm ht ngân sách Nhà Nc qua các nm (%/GDP) 59
Bng 3.1 Tng trng kinh t th gii (% GDP) 67

DANH MC HÌNH

Hình 1.1  Th SWAN 18

Hình 2.1 Din bin t giá USD/VND trong nm 2010, 2011
trên các th trng chính thc và phi chính thc
31
Hình 2.2 So sánh USD/VND, REER, t l X/N cùng ch s giá
ca Vit Nam t 1999 - 2010 (%)
39

DANH MC PH LC
Ph lc 1: iu kin Mashall – Lerner
Ph lc 2: T giá danh ngha Vit Nam và các nc qua các quý t 1999 – 2011
Ph lc 3: T giá danh ngha điu chnh gia Vit Nam và các nc t quý
1/1999 - quý 4/2011
Ph lc 4: T trng thng mi Vit Nam qua các đi tác 1999 – 2011
Ph lc 5: Kim ngch xut khu Vit Nam qua các đi tác t Q1/1999 – Q3/2011
Ph lc 6: Kim ngch nhp kh
u Vit Nam qua các đi tác t Q1/1999 – Q3/2011
Ph lc 7: Ch s CPI ca Vit Nam và các nc t Q1/1999 – Q4/2011e.
Ph lc 8: Ch s CPI điu chnh ca Vit Nam và các nc t Q1/1999 –
Q4/2011e.
Ph lc 9: GDP, Kim ngch XNK, cán cân thng mi ca Vit Nam t Q1/1999
– Q4/2011e
Ph lc 10: NEER và REER Vit Nam qua các quý t 1999 – 2011.
Ph lc 11: NEER và REER Vit Nam qua các nm t 1999 – 2011
Ph lc 12: D báo REER Vit Nam t Q1/1999 – Q4/2011.
Ph l
c 13: T giá, cán cân thng mi và d tr ngoi hi ca Trung Quc t
2003 – 2011
Ph lc 14
T giá và cán cân thng mi ca Thái Lan t nm 2002 – 1996
Ph lc 15: T giá, cán cân thng mi và d tr ngoi hi ca Hàn Quc các nm
2001 – 2006
Ph lc 16: Kt qu kim đnh trong mô hình d báo REER.
Ph lc 17: Kt qu kim đnh trong mô hình d báo t giá tác đng CCTM (theo
điu kim MLR)

các bin c này vi t giá t đó có c s đánh giá tác đng ca chính sách t giá đn
mu dch ngoi thng và đ ngh mt chính sách t giá phù hp vi tình hình phát
2
trin kinh t v mô ca đt nc.
3. i tng nghiên cu:
Xem xét điu hành chính sách TGH ca Vit Nam trong thi gian qua vi
các quan h ca các bin c v mô, mi tng quan hàng hóa vi các đi tác, t giá
th hin ht các vai trò chc nng ca mình trong mi quan h ngoi thng.
Tính toán t giá hiu lc t 1999 – 2011, d báo t giá thc hiu lc nm
2012. Kim đnh tác đng ca t giá thc hiu lc và GDP vi thâm ht thng mi
trong thi gian qua và gii thích trong điu kin hin nay, trng thái cân bng đi
ni, đi ngoi ca nên kinh t Vit Nam thông qua mô hình SWAN đ đánh giá nh
hng ca t giá thc hiu lc vi các bin đi ni đi ngoi. ng thi da vào d
báo tng trng kinh t th gii và Vit Nam trong các nm 2012 và tip theo đ
khuyn ngh chính sách nào cho t giá hi đoái ti Vit Nam đ góp phn n đnh
tin t.
4. Phng pháp nghiên cu:
Áp dng phng pháp phân tích đnh lng t đó làm sáng t các tác đng
ca các bin s đi vi TGH, tính toán t giá thc hiu lc. Phm vi nghiên cu s
dng ngun d liu th
cp ly t Tng cc thng kê, Tng cc Hi quan, Reuters
3000 Xtra, ADB, IMF, WorldBank và Ngân hàng Nhà Nc Vit Nam.
5. Kt cu đ tài:
 tài đc trình bày theo 3 chng:
Chng 1: C s lý lun v TGH và chính sách điu hành t giá.
Chng 2: Thc trng chính sách TGH thi gian qua ti Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp hoàn thin chính sách TGH ca Vit Nam góp phn
n đnh tin t.
Các ph l
c và tài liu tham kho.

d
: ta nói nu TGH ca đng USD vi EUR là 0,9 là 1 USD n 0,9 EUR thì ta có
th đi 1 USD ly 0,9 EUR trên th trng tin t. Khi nói đn TGH gia 2 nc,


1
Theo : Tony Latter ,(1996), The choice of exchange rate regime, Bank of England, (No.2), p.5.

4
ngi ta thng ám ch TGH danh ngha.
TGH thc t (RER): là giá tng đi ca hàng hóa  hai nc. TGH thc
t cho chúng ta bit t l mà da vào đó, hàng hóa ca nc này đc trao đi vi
hàng hóa ca nc khác. TGH thc t đôi khi còn đc gi là t l giao đi hay t
giá ngang sc mua. Chính xác hn, t giá thc là mc giá tng đi ca nhng hàng
hóa m
u dch tng ng vi các hàng hóa phi mu dch. Nh vy, đim cân bng ca
t giá thc s tng ng vi giá so sánh gia hàng hóa thng mi hóa và hàng hóa
phi thng mi, đim cân bng t giá thc đem li đng thi s cân bng ni và cân
bng ngoi.
Cân bng ni có ngha là th trng hàng hóa không thng mi hóa đc
thanh toán liên tc. Cân bng ngoi có ngha là thâm ht cán cân vãng lai đc tài
tr mt cách bn vng t lung vn nc ngoài.
1.1.1.2. Tác đng ca t giá hi đoái
Tác đng ca t giá đn cán cân thanh toán.
Cán cân thanh toán bao gm: Cán cân vãng lai (hay tài khon vãng lai), Cán cân
vn (tài khon vn), Thay đi trong d tr ngoi hi ca chính ph hay còn gi là
phn bù đp cho thâm ht CCTT.
Cán cân vãng lai bao gm:
1. Cán cân thng
mi hàng hóa

dân.Phn bù đp cho thâm ht CCTT: Trong trng hp CCTT b thâm ht, nó có
th đc bù đp bng ngun d tr ngoi hi hoc vay n nc ngoài.
Thâm ht CCTT lâu dài không ch làm cn kit d tr ngoi hi ca NHTW
mà còn làm cho vic m rng tín dng trong nc tr nên khó khn, do nim tin vào
đng tin trong nc b lung lay, dn đn hin tng chuyn ni t sang ngoi t,
gây sc ép lên ni t. Trong trng hp này vi c ch t giá c đnh, NHTW buc
phi phá giá ni t hoc phi chuyn sang c ch TGH linh hot (gây sc ép lên
lm phát trong nc).
Trng hp tài khon vn ra vào t do, đ gi TGH n đnh, NHTW buc
6
phi tung đng ni t ra mua đng ngoi t trong trng hp dòng tin đi vào quá
nhiu. Ngc li, s đo chiu ca dòng vn xy ra, mt lng ln d tr ngoi t s
phi bán bt đ thu đng ni t tr vào.
Trong bi cnh nh vy, tính đc lp ca chính sách tin t hay nói cách khác
điu hành chính sách tin t vì m
c tiêu lm phát s không th đm bo vì cung tin
không phi da vào din bin giá c trong nn kinh t mà do t giá hay dòng tin vào
ra quyt đnh. Ngc li, nu NHTW mun có mt chính sách tin t đc lp vì mc
tiêu lm phát thì buc phi t b mc tiêu c đnh t giá khi tài khon vn đã đc t
do.
nh hng ca t giá đn xut nhp khu
Trong thng mi quc t, khi đng ni t h giá so vi ngoi t, hàng xut
khu tính bng ngoi t s tr nên r hn, điu này làm nâng cao kh nng cnh tranh
ca quc gia đó trong thng trng quc t, đng thi, làm gim nhu cu nhp
khu do hàng hóa nc ngoài tính bng đng ni t tr nên đt hn. Tuy nhiên, nu
tình trng phá giá đng ni t kéo dài, tác đng này s gim hiu lc, do giá cao ca
hàng nhp khu (nguyên vt liu) đc chuyn vào giá thành hàng xut khu, đy
giá hàng xut khu lên cao làm trit tiêu các li đim do t giá mang li. Lp lun
tng t trong trng hp đng ni t đc nâng giá. Khi đng ni t đc đánh giá
cao so vi ngoi t, hot đng nhp khu đc khuyn khích do hàng nhp tr nên r

Vì vy, khi xác đnh t giá đng tin trong nc, cn phi xem xét ti tác hi
tiêu cc ti lu thông tin t và giá c trong nc. T giá đng tin trong nc đc
nâng lên hay h xung còn có tác đng ti s di chuyn các lung vn ngoi t trong
nc và tình trng đu c USD.
1.1.2. Chính sách t giá hi đoái, s hình thành các ch đ t giá hi đoái.
1.1.2.1.
Chính sách t giá.
Chính sách t giá là các quyt đnh v t giá ca NHTW - đi din cho c
quan có thm quyn v tin t ca Chính ph. Chính sách t giá bao gm các quyt
đnh v n đnh giá tr đng tin nói chung và giá tr đi ngoi ca đng ni t nói
riêng biu hin bng vic chn la c ch xác đnh t giá trên th trng, các quyt
đnh v vic la chn các công c và bin pháp nhm thc hin mc tiêu đ ra.
Chính sách t giá là mt công c ca chính sách tin t, mc tiêu ca chính
8
sách t giá đc quyt đnh bi mc tiêu ca chính sách tin t. Theo đó, mc tiêu
chính ca chính sách tin t là n đnh giá tr đi ngoi ca đng ni t. Mc tiêu ca
chính sách t giá đc c th hóa nh sau:
- Chính sách t giá phi h tr các hot đng kinh t đi ngoi góp phn
cân bng thanh toán quc gia trong tng thi k.
- Chính sách t
giá cn phi hp hài hòa vi các chính sách tin t khác nhm góp
phn n đnh giá tr tin t, kim soát lm phát, và thúc đy tng trng kinh t.
- Chính sách t giá nâng cao kh nng chuyn đi ca đng ni t và đy nhanh
tin trình liên kt quc t trong lnh vc tin t ca quc gia.
1.1.2.2. S hình thành các ch đ T giá hi đoái:
Ch
đ t giá hi đoái là cách thc mt đt nc qun lý đng tin ca nc
mình liên quan đn các đng tin nc ngoài và qun lý th trng ngoi hi. Ch đ
TGH  mi nc và mi thi k có th khác nhau, song v c bn là ch đ t giá
"th ni" theo đó th trng quy đnh nhng bin đng ca TGH, hoc ngc li

n t có tính cht cnh tranh thng mi khc lit din ra trong cuc đi suy
thoái kinh t th gii.  thit lp mt trt t kinh t th gii mi, M, Anh và các
nc đng minh ln (bao gm c Liên Xô c) đi din cho 44 quc gia đã hp ti
Bretton Woods, Bang New Hampshire  M vào tháng 7/1944. Vi s ch đo ca
nhà kinh t hc ngi Anh John Maynard Keynes và nhà kinh t hc M Harry
Dexter White. Hi ngh đã ký mt hip c, gi là Hip c Bretton Woods, trong
đó c th hóa các ni dung đ án ca M:
- Nguyên tc c bn ca ch đ tin t này là ch đ bn v vàng hi đoái ly
USD làm chun (1USD = 0,888671g vàng).
- Hình thành mt ch đ t giá c đnh,, vi ni dung là các nc hi viên ca
IMF phi n đnh đng giá ca đng tin nc mình bng vàng hoc đôla M
và có trách nhim duy trì TGH bin đng trong phm vi biên đ 1% so vi
đng giá
2
.
K t nm 1947, bn v ca h thng Bretton Woods là đôla - vàng, tc đôla
chuyn đi ra vàng. ng USD tr thành cu ni cho toàn b h thng tin t th
gii. Nh vy, hip c Bretton Woods đã khai sinh ra h thng t giá hoái đoái c
đnh (fixed exchange rate).


2
Thc t đn tháng 12/1971, biên đ này đã m rng: 2,25%.
10
H thng Bretton Woods cho phép Tây Âu và Nht Bn có đc t giá c
đnh so vi dollar M cho đn tn nm 1970. Gn đây, Trung Quc, Hong Kong và
Malaysia đã rt thành công trong vic duy trì TGH c đnh đ gi n đnh kinh t
trong nc, đng Euro hin nay cng có th đc xem là mt ch đ TGH c đnh
gia các quc gia châu Âu tham gia.
Ngày nay, khái nim t giá c đnh đc hiu là r

c
a nhà nc.
Ch đ t giá th ni t do:
Là ch đ t giá trong đó TGH hoàn toàn do quan h cung cu trên th
trng quyt đnh, không có s can thip nào ca chính ph.
Nu cung ngoi t ln hn cu ngoi t thì giá ngoi t gim và ngc li,
Nu cu ngoi t ln hn cung ngoi t thì giá ngoi t tng.
Nu giá ngoi t cao, s có nhiu ngi bán ngoi t tc khuyn khích xut
khu. Nu giá ngoi t gim, thì s có nhiu ngi mua ngoi t, tc là khuyn
khích nhp khu, hn ch xut khu.
Khác vi ch đ ly vàng làm bn v, làm thc đo giá tr, hay ch đ t giá
Bretton Woods, cng ly vàng làm bn v nhng trên thc t là ly USD đi ra vàng
làm bn v. Ch đ t giá th ni là đ cho các lc lng cung cu v ngoi hi trên
th trng xác đnh, ly t giá ngoi hi mt cách t do (floating rate)
Ch đ t giá th ni có s điu tit ca nhà nc:
Ch đ t giá th ni có điu tit là mt ch đ TGH nm gia hai ch
 đ
th ni và c đnh, v mt lý thuyt, ch đ TGH th ni tt hn, nhng trong thc
t không có mt đng tin nào đc th ni hoàn toàn, vì nó quá bt n đnh. Tuy
ch đ TGH c đnh to ra s n đnh, song vic thc hin các bin pháp chính
sách nhm gi cho TGH c đnh tng đi khó khn và tn kém, và trên ht là ch
đ này làm cho chính sách tin t tr nên vô hiu lc. Vì th, ch mt s ít đng tin
trên th gii s dng ch đ TGH c đnh, hu ht các đng tin trên th gii s
dng ch đ t giá th ni, nhng chính ph s can thip đ t giá không hoàn toàn
phn ng theo th trng. Hoc NHTW can thip bng cách tham gia mua bán trên
th trng. Khi NHTW mun gim giá ngoi t thì s bán ngoi t ra vi giá thp.
12
Ngc li khi NHTW mun tng ngoi t, thì NHTW mua vào vi giá cao. Tuy
nhiên đ thc hin bin pháp này, NHTW phi có d tr ngoi t ln đ sc can
thip vào th trng khi cn thit.

thuyt này, mc giá ca mt nc tng lên tng đi so vi mc tng giá ca nc
khác trong dài hn s làm cho đng tin ca nc đó gim giá và ngc li.
Nh vy, yu t
 chênh lch lm phát ch có nh hng đn bin đng ca t
giá trong dài hn. Vic nghiên cu yu t này đ làm c s d đoán bin đng ca t
giá trong ngn hn s đem li kt qu không đáng tin cy.
1.2. Chính sách tin t và n đnh tin t.
1.2.1. Th trng tin t.
1.2.1.1. Khái nim th trng tin t và th trng vn
Th trng tin t là ni trao đi mua bán các công c tài chính ngn hn, theo
thông l, mt công c tài chính có thi hn thanh toán di 1 nm là công c th
trng tin t. Hot đng ca Th trng tin t ti Vit Nam ch yu thông qua th
trng tin t liên ngân hàng (ni t và ngoi t) và th trng đu thu tín phiu kho
bc, các hot đng nghip v tin t ca NHNN nh cho vay cm c, chit khu giy
t có giá, hot đng nghip v th trng m, nghip v hoán đi ngoi t.
Th trng vn là ni tp trung trao đi các công c tài chính trung và dài hn, mt
công c tài chính có thi hn thanh toán trên 1 nm đc coi là công c ca th
trng vn. Bao gm th trng tín dng trung, dài hn (vn chuyn giao qua các
trung gian tài chính) và th trng chng khoán (din ra hot đng mua bán các
chng khoán có thi hn trên 1 nm th hin di hình thc trái phiu, c phiu và
các công c chng khoán phái sinh. Th trng chng khoán thng có 3 hình thc
t chc: s giao dch chng khoán, th trng t do và th trng OTC).
1.2.1.2. Chc nng ca th trng tin t và th trng vn:
Nhìn t góc đ ngi đi vay, th trng tin t là ni bù đp s thiu ht gia
cung và cu vn kh dng, là ni tài tr các nhu cu v vn lu đng ca các doanh
nghip và chính ph, cung cp công c điu chnh tình hình thanh khon ca các cá
nhân và doanh nghip. Th trng vn là ni tha mãn nhu cu v vn đu t dài hn
ca doanh nghip và chính ph, phc v cho tái sn xut m rng hay là ni điu tit
14
mc đích tit kim hay đu t ca các thành phn kinh t.

- Hai là: n đnh tng trng kinh t, to công n vic làm, nhm đt đn mc
toàn dng nhân lc mà không to áp lc lm phát
Mt CSTT cng nhc hay các công c ca CSTT nh công c t giá đc s dng
không phù hp, không có hiu qu có th làm xu đi các điu kin n đnh và tng
trng ca nn kinh t.
Lãi sut và t giá là hai công c
 quan trng nht trong vic điu hành CSTT
trong nn kinh t. Chính sách lãi sut và chính sách t giá luôn gn bó h tr cho
nhau. Lãi sut va là giá c s dng vn trong hot đng tín dng, va có tác đng to
ln đi vi vic tng hay gim lng tin lu thông, thu hp hay m rng tín dng,
khuyn khích hay hn ch huy đng vn. Lãi sut là mt công c ch lc, có đ nhy
cm cao trong vic điu hành CSTT, là cách thc NHTW s dng đ điu chnh
TGH trên th trng, khi TGH đt mc báo đng thì NHTW thng nâng cao lãi
sut chit khu.
Tuy nhiên, khi s dng chính sách lãi sut đ tác đng đn t giá cng có
nhng hn ch nht đnh, vì quan h lãi sut và t giá ch là quan h tác đng qua li
mt cách gián tip, không phi là quan h trc tip và nhân qu. Các yu t hình
thành lãi sut và t giá không ging nhau, vì vy s bin đng ca lãi sut cha hn
nh hng đn s bin đng ca t giá.
 bt k quc gia nào, chính sách ngoi hi cng đc coi là mt nhân t cu
thành quan trng ca CSTT quc gia, là công c qun lý v mô ca nhà nc đi vi
nn kinh t, đc bit là trong kinh t đi ngoi. Chính sách ngoi hi giúp cho quc
gia có th tp trung các ngun thu ngoi hi, to ra lc lng tài chính đ thc hin
các mi quan h kinh t, chính tr, ngoi giao, hp tác khoa hc k thut… vi các
nc trên th gii v các phng din nh: qun lý ngoi hi, lp và theo dõi CCTT,
thc hin các nghip v hi đoái, điu tit th trng hi đoái, xây dng và thng
nht qun lý qu d tr ngoi hi, tin hành kinh doanh ngoi hi trên th trng
quc t, n đnh TGH đ kìm ch lm phát n đnh giá c trong nc,… Trong s
các vn đ trên, chính sách hi đoái, d tr ngoi hi, th trng hi đoái là nhng
yu t tác đng mnh đn khi lng tin t, giá tr đng ni t và nh vy tác đng