B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
õõõõõ
B
B
Ù
Ù
I
IT
T
H
H
P
P
H
H
N TR KINH DOANH
S.T RN KIM DUNG
MÃ S: 60.34.05 I HNG DN: PG S T
TP.H CHÍ MINH – NM 2011
LI CAM OAN
Kính tha Quý thy cô, Quý đc gi, tôi tên là Bùi Th Phng Linh, hc viên
Cao hc – khóa 17 – Ngành Qun Tr Kinh Doanh – i hc Kinh t TP.H Chí Minh.
Tôi xin cam đoan lun vn nghiên cu sau đây là do bn thân tôi thc hin.
C s lý lun tham kho t các tài liu thu thp đc t sách, báo và các nghiên
cu đc nêu trong tài liu tham kho. D liu phân tích trong lun vn là thông tin s
cp thu thp thông qua bng câu hi gi đn nhng nhân viên trong các Ngân Hàng
quá trình thu thp d liu phân tích t nhiu ngân hàng khác nhau.
- Cám n nhng kin thc quý báu v phng pháp nghiên cu và lãnh đo mà
các thy cô đã truyn đt trong chng trình Cao hc.
- Và cui cùng, cám n gia đình đã đng viên, ng h tinh thn và to mi điu
kin tt nht cho tôi hoàn thành lun vn.
TP.H Chí Minh, ngày 17 tháng 04 nm 2011
Hc Viên
Bùi Th Phng Linh DANH MC BNG VÀ BIU
Bng 1.1: Các khái nim v lãnh đo 1
Bng 1.2: Các quan đim đo lng s gn kt vi t chc 8
Bng 3.1 : H s tin cy ca các thành phn thang đo phong cách lãnh đo 25
Bng 3.2 : H s tin cy ca thang đo các thành phn ý thc gn kt vi t chc26
Bng 3.3: Kt qu phân tích nhân t thang đo phong cách lãnh đo 28
Bng 3.4: Kt qu phân tích nhân t thang đo s gn kt vi t chc 31
Bng 3.5: Kt qu mô t đánh giá ca nhân viên v phong cách lãnh đo bng tr trung
bình 34
Bng 3.6: Kt qu mô t cm nhn s gn kt ca nhân viên bng tr trung bình 35
Bng 3.7: H s tng quan Pearson gia 3 bin phong cách lãnh đo vi các thành
phn ca s gn kt vi t chc 36
CLII: Bin phong cách lãnh đo khuyn khích đi mi
EFA: Phân tích nhân t khám phá.
NC: Bin s gn kt vì li ích.
NH: Ngân hàng.
TL: Bin phong cách lãnh đo có xu đnh hng thiên v nhim v.
TMCP: Thng mi c phn.
TP: Thành ph
.
VCB: Ngân hàng thng mi c phn Ngoi thng.
VIB: Ngân hàng thng mi c phn Quc t.
MC LC
TÓM TT LUN VN i
TNG QUAN V TÀI ii
Lý do chn đ tài iii
Mc tiêu nghiên cu iii
i tng, phm vi nghiên cu iv
Phng pháp nghiên cu v
CHNG 1: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 1
1.1 Các khái nim s dng trong nghiên cu 1
1.1.1 Lý thuyt v lãnh đo 1
1.1.1.1 Khái nim lãnh đo 1
1.1.1.2 Các cách tip cn trong nghiên cu v lãnh đo 3
1.1.1.3 Khái nim v phong cách lãnh đo 5
1.1.1.4 o lng phong cách lãnh đo 7
3.3.1 Phong cách lãnh đo 33
3.3.2 S gn kt ca nhân viên 34
3.4 Kt qu phân tích hi quy tuyn tính 35
3.4.1 Phân tích nh hng và so sánh mc đ tác đng ca các phong cách
lãnh đo đn s gn kt vì tình cm đi vi t chc ca nhân viên 37
3.4.1.1 Kim đnh các gi đnh ca mô hình hi quy 37
3.4.1.2 Kim đnh v đ phù hp và ý ngha ca các h s hi quy trong mô hình
hi quy 40
a) S phù hp ca mô hình hi quy 40
b) Kim đnh ý ngha các h s hi quy 41
3.4.1.3 Kt qu phân tích hi quy 42 3.4.2 Phân tích nh hng và so sánh mc đ tác đng ca các phong cách lãnh
đo đn s gn kt vì li ích đi vi t chc ca nhân viên 43
3.4.3 Phân tích nh hng và so sánh mc đ tác đng ca các phong cách lãnh
đo đn s gn kt vì đo đc đi vi t chc ca nhân viên 43
TÓM TT CHNG 3 46
CHNG 4: THO LUN KT QU VÀ KIN NGH 47
4.1 Tho lun kt qu 47
4.1.1 Phong cách lãnh đo 47
4.1.2 S gn kt vi t chc 48
4.2 Kt lun và kin ngh 49
4.2.1 ánh giá chung 49
4.2.2 Kin ngh 50
4.2.2.1 Kin ngh xây dng phong cách lãnh đo ân cn và phong cách lãnh đo
khuyn khích đi mi 50
4.2.2.2 Kin ngh xây dng phong cách lãnh đo có xu hng thiên v nhim
v 53
4.2.3 óng góp ca đ tài 54
TÓM TT LUN VN
Nghiên cu này đc thc hin nhm: ánh giá mc đ
nh hng ca phong
cách lãnh đo đn các thành phn s gn kt vi t chc ca nhân viên trong các ngân
hàng TMCP.
Mô hình nghiên cu đ ngh gm 5 thành phn và 9 gi thuyt đc phát trin
da trên nghiên cu ca Peter Lok, Paul Z.Wang và John Crawford (2007). Nghiên
cu đc thc hin theo phng pháp nghiên cu đnh lng vi kích thc mu gm
258 nhân viên ngân hàng làm vic toàn thi gian trong các ngân hàng TMCP trên đa
bàn thành ph H Chí Minh nh: Ngân hàng Ngoi thng, Ngân hàng Quân đi,
Ngân hàng ACB, Ngân hàng VIB, Ngân hàng Liên Vit,…. Phn mm x lý d liu
SPSS 16.0 đc s dng đ phân tích d diu cho nghiên cu này.
Kt qu nghiên cu cho thy thang đo phong cách lãnh đo và thang đo s gn
kt vi t chc phù hp vi d liu trong nghiên cu này. Kt qu phân tích nhân t đ
ngh thang đo phong cách lãnh đo có 3 thành phn là phong cách lãnh đo ân cn,
phong cách lãnh đo khuyn khích đi mi, phong cách lãnh đo có xu hng thiên v
nhân viên t ngân hàng này chuyn sang làm vic cho ngân hàng khác hay sang các
lnh vc khác. ng trc tình hình đó, các nhà qun tr quan tâm nhiu hn đn s
phát trin ca doanh nghip, s dng phong cách lãnh đo phù hp đ nhân viên ngày
càng gn kt hn vi t chc. Vic nghiên cu và có gii pháp phù hp đi vi s g
n
kt ca nhân viên trong các ngân hàng là vn đ đt ra cho các ngân hàng trong thi k
cnh tranh.
Vit Nam, đã có nhiu nghiên cu v gn kt vi t chc và các yu t
nh hng đn s gn kt vi t chc nh nghiên cu ca Trn Kim Dung (2008)
nhng cha có nghiên cu nào thc hin trong ngành ngân hàng. Do đó, tôi chn đ
tài: “nh hng ca phong cách lãnh đo đn s gn kt vi t chc ca nhân viên
trong các ngân hàng TMCP trên đa bàn TPHCM” đ nghiên cu. Hy vng vi kt
qu nghiên cu này s giúp cho các nhà lãnh đo trong các ngân hàng TMCP thc
hành và s dng phong cách lãnh đo phù hp đ nhân viên gn kt lâu dài đi vi t
chc. 2. Mc tiêu nghiên cu
Lun vn “Nghiên cu nh hng ca phong cách lãnh đo đn s gn kt vi
t chc ca nhân viên” đc thc hin nhm: ánh giá nh hng ca các phong cách
lãnh đo đn các thành phn s gn kt ca nhân viên trong các ngân hàng TMCP . 3. i tng, phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: phong cách lãnh đo ca cán b qun lý và s gn k
t ca
các nhân viên làm vic trong các ngân hàng TMCP trên đa bàn TPHCM.
- Phm vi nghiên cu:
+ V mt đa lý, nghiên cu gii hn trong phm vi các ngân hàng TMCP trên
đa bàn TPHCM trong đó ch yu là 5 Ngân hàng: Ngân hàng Quân i, Ngân hàng Á
1
CHNG 1
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Chng 1 trình bày các khái nim phong cách lãnh đo, s gn kt vi t chc;
c s xây dng mô hình nghiên cu và xem xét các nghiên cu trc đây có liên h
đn nghiên cu này.
1.1 Các khái nim s dng trong nghiên cu
1.1.1 Lý thuyt v lãnh đo
1.1.1.1 Khái nim lãnh đo
n nay, thut ng “lãnh đo” vn còn nhiu tranh lun và cha thng nht v
khái nim và ng ngh
a gia các nhà nghiên cu trên th gii. Nhiu nghiên cu v
lãnh đo đc thc hin trong vài thp niên qua cho thy thun ng lãnh đo đc din
House và các cng s,
1999
Yukl, 2002
Borra, Kunkel, 2002
“Nhn ra c hi chm sóc nhng ngi khác và
hng dn h khám phá bn thân đ nhìn thy c hi
và tin hành hành đng”.
“Là kh nng ca mt cá nhân nhm gây nh hng,
thúc đy, và có th làm cho mi ngi góp phn vào
s hiu qu và thành công ca t chc h”.
“Là quá trình nh hng đn ngi khác đ h hiu
và đng ý v nhng công vic cn thc hin và thc
hin nó nh th nào mt cách hiu qu, quá trình to
điu kin thun li cho cá nhân và tp th n lc đt
đc mc tiêu ca t chc đ ra”.
“Có kh nng truyn cm hng và hng dn nhng
ngi khác hng đn vic xây dng và đt đc
vic chia s
tm nhìn”.
(Ngun Gregoire và Arendt, 2004)
Trong thc t, khái nim lãnh đo (leadership) thng b hiu nhm vi khái
nim qun lý (management), nhng đây là hai khái nim phân bit. Nhà qun lý là
ngi đc b nhim, có quyn lc hp pháp và đc quyn thng và pht đi vi
.
Nghiên cu tng hp ca Stogdill (1948) đã đa ra nhng phm cht ca mt nhà lãnh
đo nh s thông minh, t tin, hiu bit nhu cu và kiên trì trong vic gi quyt vn
đ…Nhng phm cht này làm tng kh nng thành công ca nhà qun tr, song chúng
li không đm bo s thành công ca ngi lãnh đo và tm quan trng ca phm cht
lãnh đo ph thuc vào tình hung lãnh đ
o c th.
* Tip cn v quyn lc và s nh hng
Nghiên cu v quyn lc và s nh hng tp trung vào gii thích s hiu qu
ca lãnh đo v mc đ quyn lc mt ngi lãnh đo có, các dng quyn lc và cách
thc s dng quyn lc.
Các nghiên cu v vic s dng quyn lc th
ng da trên nghiên cu ca
French và Raven (1959), nghiên cu cho rng quyn lc thng đc th hin thông (1)
Dn trích TS Nguyn Hu Lam (2007), Ngh thut lãnh đo, NXB Hng c 4
qua 5 loi: quyn trao phn thng, quyn trng pht, quyn hp pháp, quyn chuyên
môn và quyn tham chiu. đo lng s thành công ca vic s dng quyn lc
thng cn c vào s tha mãn và s hoàn thành nhim v ca nhân viên. Theo kt
qu ca các nghiên cu đc tip cn góc đ quyn lc, vic s dng các loi quyn
lc khác nhau s
to ra mc đ tha mãn và s hoàn thành nhim v khác nhau ca
nhân viên. Tuy nhiên, cha có nghiên cu nào khái quát v mt quyn lc ti u ca
mt nhà qun tr bi các tình hung c th khác nhau s nh hng rt ln đn s thích
5
vy, các nhà nghiên cu thng chú trng vào vic xác đnh các đc tính ca tình
hung nh quyn hn ca ngi lãnh đo, mc đ đng viên và nng lc thc hin ca
ngi lao đng… Sau đó là nghiên cu các dng hành vi (phong cách) ca ngi lãnh
đo.
Nghiên cu tip cn góc đ ngu nhiên/tình hung đc nhiu ngi quan
tâm là nghiên cu ca Tannenbaum và Schmidt (1958). Tannenbaum và Schmidt cho
rng lãnh đo có th l
a chn mt trong by hành vi lãnh đo kh thi gia hai thái cc
đc đoán và dân ch và s la chn ph thuc vào các bin nh áp lc t ngi lãnh
đo; áp t nhng ngi di quyn; áp lc t tình hung.
* Tip cn ngi lãnh đo mi v cht
Tip cn góc đ này các nhà nghiên cu cho rng ngi lãnh đo mi v cht
s theo
đui vic làm tng s hiu bit ca nhng ngi di quyn bng vic hng
ti nhng lý tng cao c hn và nhng giá tr đo đc cao thng. Theo Bass (1985)
ngi lãnh đo v cht là ngi làm cho nhng ngi di quyn cm thy tin tng,
khâm phc, kính trng và trung thành vi ngi lãnh đo, và ngi di quyn đc
đng viên đ thc hin nhiu hn nhng điu đc mong đi.
1.1.1.3 Khái nim v phong cách lãnh đo
Phong cách lãnh đo ca mt cá nhân là dng hành vi ngi đó th hin khi thc
hin các n lc nh hng ti hot đng ca nhng ngi khác theo nhn thc ca đi
tng (Nguyn Hu Lam, 2007).
Phong cách đc coi là mt yu t quan trng trong qun lý, phong cách không
ch th hin tính khoa h
c và t chc qun lý mà còn th hin tài nng và chí hng
ca con ngi, ngh thut ch huy ca ngi lãnh đo. Trong quá trình lãnh đo tp th
liên quan ti t chc, xác đnh công vic, các quan h công vic, và các mc tiêu.
Ngi lãnh đo có xu hng thiên v nhim v đc mô t nh là ngi b trí nhân
viên vào các nhim v c th, mong đi ngi di quyn thc hin tt các tiêu chun
công vic, và chú trng thi hn hoàn thành nhi
m v.
Stogdill (1974) cho rng nhng ngi lãnh đo có xu hng thiên v nhim v
có xu hng tp trung ch yu vào nng sut và đnh hng nhim v, nhn mnh thi
hn cui cùng hoàn thành công vic. Lãnh đo cng phân công và hng dn nhân
viên thc hin nhim v, xác đnh rõ ràng tiêu chun đo lng hiu qu công vic.
1.1.1.4 o lng phong cách lãnh đo 7
Công c đu tiên đc s dng đ đo lng phong cách lãnh đo ân cn và
phong cách lãnh đo có xu hng thiên v nhim v là bng câu hi hành vi lãnh đo
(LBDQ). Bng câu hi hành vi lãnh đo bt ngun t nghiên cu hành vi lãnh đo ca
trng i Hc Ohio.
*o lng phong cách lãnh đo ân cn gm có các tiêu chí sau:
- Quan tâm đn ý kin ca nhân viên.
- Thân thin và gn gi vi nhân viên.
- i x vi m
i ngi công bng.
- Quan tâm đn s thay đi.
- Chu đc áp lc tinh thn.
- Luôn đng viên nhân viên trong công vic.
*o lng phong cách lãnh đo có xu xng thiên v nhim v gm có các tiêu
chí:
- Chú trng đn vic hoàn thành nhim v.
- Phân công và hng dn chi tit công vic cho nhân viên.
Theo Angle và
Perry (1981)
Gn kt giá tr (Value commitment): S gn kt đ phc v cho mc tiêu
ca t chc.
Gn kt duy trì (Commitment to stay): S gn kt đ duy trì vai trò thành
viên ca h trong t chc.
Theo
Mowday,
Porter và Steer
(1979)
S đng nht (Identification): Có nim tin mnh m và chp nhn mc
tiêu và giá tr ca t chc.
Lòng trung thành (Loyalty): Mong mun mt cách mnh m duy trì vai
trò thành viên ca t chc.
S dn thân (Involvement): Dn thân vào các hot đng ca t chc và
luôn c gng t nguyn vì t chc.
Theo O’reilly
và Chatman
(1986)
S phc tùng (Compliance): S dn thân vì nhng phn thng đc bit.
S gn bó (Indentification): S gn bó vì mong mun hi nhp vi t
chc.
S ni hóa (Internalisation): S dn thân do có s phù hp, s tng đng
gia giá tr cá nhân vi giá tr ca t chc.
Theo Penley
và Gould
(1988)
o đc (Moral): S chp nhn và đng thun vi mc tiêu ca t
chc.
Tính toán (Calculative): S đng nht vi t chc vì nhân viên cm
S duy trì (Continuance): Mc đ mà cá nhân cm thy phi gn bó vi
t chc bi vì h phi mt quá nhiu th nu ri b t
chc.
o đc (Moral) mc đ mà cá nhân gn bó v mt tâm lý vi t chc
thông qua vic tip thu mc tiêu, giá tr và s mng ca t chc.
(Ngun Meyer và Herscovith, 2001)
Lun vn nghiên cu s gn kt vi t chc da trên quan đim và thang đo ca
Allen và Meyer (1991) cha đng 3 thành phn ca s gn kt vi t chc, c th là,
s gn kt vì tình cm (Affective), s gn kt vì li ích (Continuance) và s gn kt vì
đo đc (Normative) bi l các thành phn gn kt ca nhân viên vi t chc ca
Meyer và Allen đc quan tâm và s dng nhiu trong các nghiên cu.
*S gn kt vì tình cm
S gn kt vì tình cm là cách tip cn ph bin nht v gn kt vi t chc
trong các nghiên cu. Allen và Meyer (1991) đ cp đn s gn kt vì tình cm khi cá 10
nhân tham gia vào t chc có tình cm, gn bó vi t chc và b lôi cun vào t chc.
Theo Meyer và Hercovitch (2001) nhn thy s gn kt vì tình cm có liên quan đn
kt qu hot đng ca t chc nh là thu nhp, ngh vic, hiu qu công vic và hành
vi ca cá nhân trong t chc.
Mc dù có nhiu bin đ đo lng s gn kt vì tình cm nhng Meyer và các
đng s (Meyer & Allen, 1991; Meyer & Herscovitch, 2001) cho r
ng vic gn kt vi
t chc ph thuc vào cách cm nhn ca mi cá nhân đi vi t chc ca mình qua
quá trình làm vic. Nu cá nhân cm thy vui mng khi làm vic trong t chc, xem
vn đ ca t chc nh là vn đ ca mình và n lc ht mình đ hoàn thành mc tiêu
chung ca t chc.
*S gn kt vì li ích
thành trong nhân viên nh là mt dng ca ngha v đo đc ca nhân viên đi vi t
chc khi mà nhân viên đã nhn đc quá nhiu s đu t và u đãi t t chc. Ngi
nhân viên cm thy mình phi có trách nhim đi vi t chc và không đc ri khi
t
chc cho dù có công vic khác tt hn.
1.1.2.3 o lng các thành phn ca s gn kt
Da trên thang đo s gn kt ca Ko (1996) điu chnh t thang đo gc ca
Allen và Meyer (1991) s gn kt ca nhân viên vi ngân hàng đc đo lng nh
sau:
* S gn kt vì tình cm ca nhân viên vi ngân hàng đc đo lng qua các
tiêu chí:
- Nhân viên coi ngân hàng nh là ngôi nhà th hai ca mình
- Nhân viên cm thy vui mng khi li lâu dài cùng ngân hàng.
*S gn kt vì li ích ca nhân viên vi ngân hàng đc đo lng qua các tiêu
chí:
- Nhân viên nhn thy vic ri ngân hàng s có nhiu bt li đi vi mình.
- Nhân viên không có nhiu s la chn ngoài ngân hàng.
- Nhân viên khó ri khi ngân hàng do đã đu t quá nhiu vào ngân hàng.
*S gn kt vì đo đc ca nhân viên vi ngân hàng đc đo lng qua các
tiêu chí:
- Nhân viên c
m thy phi có trách nhim vi ngân hàng.
- Nhân viên cm thy có li khi ri ngân hàng do ngân hàng đã mang li cho
nhân viên rt nhiu th. 12
1.2 Mi quan h gia phong cách lãnh đo vi s gn kt vi t chc
Mi quan h gia phong cách lãnh đo và s gn kt vi t chc đã đc th
chc vì li ích
S gn kt vi t
chc vì đo đc.