B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP HCM LNG TH KIM THUN NG DNG MÔ HÌNH BINARY LOGISTIC VÀO
PHÂN TÍCH RI RO TÍN DNG DOANH NGHIP
TI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II NGÂN
HÀNG U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2011
LI CAM OAN
Tôi cam đoan lun vn này là do bn thân t nghiên cu và thc hin
theo s hng dn ca TS. H Thy Tiên. Các kt qu nghiên cu trong lun
vn là trung thc và cha tng đc công b trong bt k công trình nghiên
cu nào khác.
Tôi hoàn toàn chu trách nhim v tính pháp lý trong quá trình nghiên
cu khoa hc lun vn này
Tp. H Chí Minh, ngày tháng nm 2011
Ngi cam đoan Lng Th Kim Thun
chính 15
1.1.2.4. o lng ri ro tín dng 18
1.1.2.5. Kinh nghim qun tr ri ro tín dng thuê mua ti mt s nc 23
1.2 Gii thiu mô hình hi quy Binary Logistic 25
1.2.1. ng dng ca mô hình hi quy Binary Logistic 25
1.2.2. Mô hình Binary Logistic 26
1.2.2.1. Din dch các h s hi quy ca mô hình Binary Logistic 27
1.2.2.2. phù hp ca mô hình 27
1.2.2.3. Kim đnh ý ngha thng kê ca các h s 28
1.2.2.4. Kim đnh mc đ phù hp tng quát 28
1.2.2.5. Các phng pháp đa bin đc lp vào mô hình hi quy Binary
Logistic 29
KT LUN CHNG 1 30
CHNG 2: THC TRNG QUN TR RI RO TÍN DNG TI
CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II NGÂN HÀNG U T VÀ
PHÁT TRIN VIT NAM 31
2.1. Thc trng hot đng cho thuê tài chính Vit Nam 31
2.1.1. Mt s thành tu trong hot đng cho thuê tài chính 31
2.1.2. Nhng tn ti trong hot đng cho thuê tài chính 32
2.2. Thc trng hot đng cho thuê tài chính ti BLC II 33
2.2.1. C cu d n 33
2.2.1.1. C cu d n theo đi tng cho thuê 33
2.2.1.2. C cu d n theo loi hình doanh nghip 34
2.2.1.3. C cu d n theo nhóm tài sn cho thuê 36
2.2.2. Th phn hot đng 37
2.2.3. Phân loi n và trích lp d phòng ri ro 38
2.2.3.1. Phân loi n 38
2.2.3.2. Thc trng trích lp qu d phòng ri ro 39
2.3. Phân tích ri ro tín dng ti BLC II 40
2.3.1. Các loi ri ro tín dng 40
tr đc n 71
3.2.3.1 Kt qu nghiên cu đa ra mô hình Binary Logistic 71
3.2.3.2 Din dch ý ngha ca các h s hi quy Binary Logistic 72
3.2.4 Vn dng mô hình hi quy Binary Logistic 74
3.2.4.1 So sánh phân nhóm n vi xác sut kh nng tr n 74
3.2.4.2 Vn dng mô hình hi quy Binary Logistic cho xp hng tín dng
theo h thng XHTD ni b ca BIDV 76
3.2.4.3 Vn dng mô hình hi quy Binary Logistic cho mc đch d báo . 76
3.3. ánh giá tính kh thi ca mô hình 77
KT LUN CHNG 3 79
CHNG 4: GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG TÍN
DNG TI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH II NGÂN HÀNG
U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 81
4.1. nh hng phát trin hot đng cho thuê tài chính 81
4.1.1. nh hng phát trin hot đng cho thuê tài chính 81
4.1.2. nh hng phát trin hot đng cho thuê tài chính ti BLC II 82
4.1.2.1. nh hng phát trin cho thuê tài chính 82
4.1.2.2. Quan đim ch đo v chính sách tín dng 83
4.2. Gii pháp nâng cao qun tr ri ro tín dng trong hot đng cho thuê tài
chính 84
4.2.1. Gii pháp đi vi BLC II 84
4.2.1.1. Gii pháp phòng nga ri ro 84
4.2.1.2. Thc hin phân tán ri ro trong hot đng cho thuê tài chính 89
4.2.1.3. Xây dng chính sách khách hàng hiu qu 90
4.2.1.4. Cng c và hoàn thin h thng thông tin tín dng 90
4.2.1.5. Các gii pháp hn ch, bù đp tn tht khi ri ro xy ra 91
4.2.1.6. Các gii pháp v nhân s 93
4.2.1.7. Xây dng chin lc qung cáo, tip th 95
4.2.2 Gii pháp đi vi khách hàng 95
4.2.2.1 Gim t l n trên vn ch s hu 96
- HCTTC: Hp đng cho thuê tài chính
- MTV : Mt thành viên
- NH : Ngân hàng
- NHT&PTVN : Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam
- NHNN : Ngân hàng Nhà nc
- NHNN&PTNTVN : Ngân hàng Nông nghip và Phát trin Nông thôn Vit
Nam
- NHTM : Ngân hàng thng mi
- QHKH : Quan h khách hàng
- Q : Quyt đnh
- QTRR : Qun tr ri ro
- QTRRTD: Qun tr ri ro tín dng
- RR : Ri ro
- RRTD : Ri ro tín dng
- TCTD : T chc tín dng
- TNHH : Trách nhim hu hn.
- TS : Tài sn
- TTTD : Thông tin tín dng
- WTO : T chc Thng mi Th gii
Cho thuê tài chính Vit Nam nm 2009 - 2010
47
Bng 2.11
T l N xu ca các Công ty cho thuê tài chính trong
Hip hi Cho thuê tài chính Vit Nam nm 2010
48
Bng 2.12 Lãi treo và t l lãi treo 2007-2010 49
Bng 3.1
Các bin đc lp đc s dng trong phân tích hi quy mô
hình Binary Logistic
63
Bng 3.2 Variables in the Equation 68
Bng 3.3 Omnibus Tests of Model Coefficients 69
Bng 3.4 Model Summary 69
Bng 3.5 Classification Table
(a)
70
Bng 3.6
So sánh phân loi n và xác sut kh nng tr đc n vay
ca 72 doanh nghip
74
Bng 3.7
Mô t phân nhóm n da trên xác sut kh nng tr đc
n
76
Bng 3.8
Mô t xp hng tín dng da trên xác sut kh nng tr
đc n
76
Bng 3.9
DANH MC CÁC HÌNH V
STT Tên bng Trang
Hình v 2.1
D n Cho thuê tài chính ni ngành và ngoi ngành
2007-2010
34
Hình v 2.2 C cu d n theo loi hình doanh nghip 2008-2010 35
Hình v 2.3
Th phn ca mt s công ty cho thuê tài chính nm
2010
37
Hình v 2.4 T l n quá hn 2007-2010 42
Hình v 3.1 Các nhân t nh hng đn kh nng tr n 71 1
M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Nc ta đang trong quá trình hi nhp kinh t th gii, vì vy chúng ta phi
không ngng đi mi và phát trin chính mình. Vi vic gia nhp WTO, nhu cu v
vn kinh doanh ca các doanh nghip càng tng cao, đc bit là nhu cu đi mi
trang thit b, máy móc ca các doanh nghip đ tng quy mô, trình đ sn xut,
cht lng sn phm, nng lc cnh tranh.
Hin nay, lng vn trung và dài hn đu t cho các doanh nghip vn còn
Logistic vào phân tích ri ro tín dng doanh nghip ti Công ty cho thuê tài chính
II-Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam” đ làm đ tài nghiên cu trong lun
vn tt nghip.
2. Mc tiêu ca đ tài
- V lý lun : phân tích c s lý lun v hot đng cho thuê tài chính và ri
ro tín dng trong hot đng cho thuê tài chính, qua đó nêu bt s cn thit phi phân
tích ri ro tín dng cho thuê tài chính trong công tác qun lý ri ro tín dng ca các
công ty cho thuê tài chính Vit Nam.
- V thc tin: Theo kho sát, các công ty cho thuê tài chính hin nay không áp
dng bt k mô hình đnh lng nào, mà quyt đnh cho thuê hoàn toàn da vào xp
hng tín dng ni b, tuy nhiên không phi doanh nghip nào cng đ điu kin xp
hng tín dng ni b, đc bit là các doanh nghip nh, các doanh nghip mi thành
lp. Do đó, yêu cu cp thit đi vi các công ty cho thuê tài chính cn tìm ra mt
mô hình đnh lng có th giúp công ty cho thuê tài chính có th ra quyt đnh cho
thuê mt cách tt nht, góp phn gim thiu đc ri ro tín dng, nâng cao cht
lng tín dng cng nh hot đng cho thuê. Trong lun vn này tác gi đa ra mô
hình đnh lng sau :
+ a ra các nhân t nh hng đn kh nng tr n ca doanh nghip ti
Công ty Cho thuê tài chính II Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam thông
qua vic vn dng mô hình hi quy Binary Logistic. Qua đó giúp cho Công ty
đa ra quyt đnh cho thuê mt cách tt nht, tránh đc ri ro tín dng đc bit
3
đi vi các doanh nghip mi thành lp cha đ điu kin đ xp hng tín dng
ni b.
+ a ra nhng gii pháp nhm nâng cao qun tr ri ro tín dng đi vi công ty
cho thuê tài chính, qua đó nâng cao hiu qu hot đng cho thuê tài chính ti Công
ty Cho thuê tài chính II. ng thi giúp doanh nghip có điu kin vay vn bng
hình thc thuê tài chính tt hn.
hàng giúp các công ty cho thuê tài chính đa ra quyt đnh cho thuê mt cách tt
nht nhm gim thiu ri ro tín dng.
6. Ni dung nghiên cu
Ngoài phn M đu và Kt lun, lun vn đc chia thành 4 chng:
Chng 1 : C s lý lun v qun tr ri ro tín dng trong hot đng cho thuê tài
chính và mô hình hi quy Binary Logistic.
Chng 2 : Thc trng qun tr ri ro tín dng ti Công ty Cho thuê tài chính II
Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
Chng 3 : ng dng mô hình Binary Logistic trong phân tích ri ro tín dng ti
Công ty Cho thuê tài chính II Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
Chng 4 : Gii pháp nâng cao cht lng tín dng ti Công ty Cho thuê Tài chính
II Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
5
CHNG 1
C S LÝ LUN V QUN LÝ RI RO TÍN DNG TRONG HOT NG
CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ MÔ HÌNH HI QUY BINARY LOGISTIC
1.1 C s lý lun v qun tr ri ro tín dng trong hot đng cho thuê tài chính
1.1.1 Ri ro tín dng trong hot đng cho thuê tài chính.
1.1.1.1 Khái nim ri ro và ri ro tín dng
Ri ro là mt khái nim luôn song hành cùng vi tt c các lnh vc. Trong
hot đng tín dng, ri ro là mt phm trù rt quan trng mà cho thuê tài chính cng
không phi là ngoi l. Có nhiu quan nim v ri ro và nhng hu qu mà ri ro
gây ra, tuy nhiên khái nim chung nht v ri ro có th đc đa ra nh sau: Ri ro
là bt c điu gì không chc chn có th nh hng ti các kt qu so vi nhng gì
chúng ta mong đi.
Lnh vc tài chính nói chung, tài chính ngân hàng nói riêng không ch là lnh
vc then cht trong nn kinh t mà còn là mt trong nhng lnh vc nhy cm nht
nên nhng thit hi v mt tài chính cho bên cho thuê. Các ri ro v tài chính bao
gm:
Bên thuê không tr tin thuê khi đn hn:
Ri ro này rt đáng lo ngi bi nó s làm trì tr cng nh làm đo ln k hoch kinh
doanh ca công ty cho thuê tài chính. Thm chí nu ngi thuê vnh vin không tr
tin thuê thì có th khin vic thu hi vn đu t tr nên khó khn hoc công ty b
mt vn. Khi ri ro này xy ra, thit hi đi vi công ty cho thuê tài chính là không
nh. Bên thuê không tr tin thuê khi đn hn trong các trng hp sau:
- Bên thuê không đ kh nng thanh toán tin thuê khi đn hn do tình hình tài
chính, tình hình sn xut kinh doanh yu kém. Doanh nghip ri vào tình trng nh
vy xut phát t nhiu nguyên nhân, có th do tình hình kinh t, môi trng kinh
doanh hoc do nng lc qun tr ca chính doanh nghip. S không đ kh nng
thanh toán này có th xy ra tm thi hoc là vnh vin tùy vào mc đ yu kém và
kh nng phc hi ca ngi thuê. Trong trng hp này, các công ty CTTC có th
tham gia h tr doanh nghip bng các bin pháp gia hn n, c cu li n, tài tr
thêm máy móc thit b cn thit, khuyn ngh v cách thc sn xut, đnh hng th
1
Ngun Quy trình v nghip v cho thuê tài chinh ngoi ngành (2009), BLC II
7
trng đ ngi thuê có th vt qua đc tình hình khó khn trc mt, phc hi
sn xut kinh doanh đ tip tc thc hin các ngha v hoàn tr trong thi gian tip
theo.
- Bên thuê có ý đnh la đo: Tài sn thuê vn khai thác có hiu qu nhng
bên thuê dây da không tr n mà ly ngun thu t d án dùng vào mc đích khác.
Vi nguyên nhân này, khi các khon thuê bt đu phát hin có vn đ, công ty
CTTC cn phi có bin pháp mnh, dt khoát quyt lit ngay t đu buc bên thuê
phi thc hin các ngha v ca mình.
tài sn, giao nhn, giá c, bo him, bo hành, bo trì không rõ ràng, khi xy ra
tranh chp gây thit hi ln cho bên cho thuê.
Cng nh vy, các ri ro v pháp lý trong quá trình ký kt và thc hin hp
đng bo him tài sn có th là do: các điu khon không đc xác đnh rõ ràng dn
đn bên bo him t chi bi thng hoc ch bi thng mt phn thit hi; ri ro
đi vi tài sn thuê không thuc phm vi bo him
Ri ro v tài sn cho thuê.
Loi ri ro này liên quan đn giá tr còn li (giá tr thu hi) ca tài sn cho
thuê, có th do các nguyên nhân sau:
- Nguyên nhân liên quan đn cht lng tài sn thuê: tài sn sau khi cho thuê
có th b li thi, h hng, mt phm cht hoc tài sn thuc loi hàng chuyên dùng,
đc chng nên không chuyn nhng, cho thuê li hoc bán đi đc.
- Tài sn thuê b mt hoc không đc mua bo him nên khi ri ro xy ra vi
tài sn làm tài sn h hng không có ngun đ bù đp.
- Nguyên nhân do phía nhà cung cp c ý la đo, chim dng vn ca công ty
cho thuê. Có nhiu cách đ nhà cung cp thc hin ý đ ca mình, nhng đin hình
nht vn là thông đng vi ngi thuê đ làm sai lch giá tài sn so vi th trng,
gây thit hi cho công ty cho thuê tài chính.
Ri ro v k thut, vn hành, bo trì : ây là nhng ri ro v vic d án
không th vn hành và bo trì mc đ phù hp vi các thông s thit k
ban đu.
Ri ro xây dng, hoàn tt : Hoàn tt d án không đúng thi hn, không phù
hp v
i thông s và tiêu chun thc hin.
9
Ri ro khác
Bên cnh hai nhóm ri ro trên, có th có các nguyên nhân khác na trên các
phng din sau:
Công thc :
10 Ch tiêu này cho bit có bao nhiêu s n gc là n xu trong mt trm đng d
n cho thuê. Ch tiêu này là cn c đ đánh giá cht lng cho thuê tài chính.
N quá hn
N quá hn là khon tín dng không hoàn tr đúng hn, không đc phép và
không đ tiêu chun đ gia hn n.
- T l n quá hn (%): Ch tiêu này cho bit có bao nhiêu s n gc đã quá
hn trong mt trm đng d n cho thuê. Ch tiêu này phn ánh cht lng
công tác thm đnh cho thuê cùng vi nng lc qun lý tài sn cho thuê sau khi
đã gii ngân.
Lãi treo
Lãi treo là các khon lãi cho thuê đn hn mà khách hàng không tr đc nên
công ty cho thuê tài chính đa ra ngoi bng đ theo dõi.
Ch tiêu này cho bit đng vn ca công ty CTTC đem đu t có thu đc
hiu qu hay không. Ch tiêu này cng phn ánh v mc đ ri ro ca hot đng cho
thuê tài chính ch yu khía cnh hiu qu sinh li ca vn kinh doanh, đng thi
th hin cht lng ca hot đng CTTC.
1.1.1.4 Hu qu ca ri ro tín dng
Ri ro tín dng luôn tim n trong hot đng CTTC và đã gây ra nhng hu qu
nghiêm trng, nh hng nhiu mt đn đi sng kinh t - xã hi ca mi quc gia,
thm chí có th lan rng trên phm vi toàn cu.
i vi Công ty Cho thuê tài chính
Do không thu hi đc n (gc, lãi và các loi phí) làm cho ngun vn ca công ty
c
gia cng nh toàn b nn kinh t ca quc gia đó.
Tóm li, ri ro tín dng trong hot đng cho thuê tài chính xy ra s gây nh hng
các mc đ khác nhau: nh nht là công ty CTTC b gim li nhun khi phi trích
lp d phòng, không thu hi đc lãi cho vay, nng nht khi công ty CTTC không
thu đc vn gc và lãi vay, n tht thu vi t l cao dn đn công ty CTTC b l và
mt vn. Nu tình trng này kéo dài không khc phc đc, công ty CTTC s b
phá sn, gây hu qu nghiêm trng cho nn kinh t nói chung và h thng tài chính
ngân hàng nói riêng. Chính vì vy, đòi hi các nhà qun tr công ty CTTC phi ht
sc thn trng và có nhng bin pháp thích hp nhm gim thiu ri ro trong cho
thuê.
12
1.1.1.5. Các nhân t nh hng đn ri ro tín dng trong hot đng cho thuê
tài chính
Có th phân các nhân t nh hng đn ri ro tín dng trong hot đng cho
thuê tài chính thành hai nhóm là các nhân t ch quan và các nhân t khách quan,
c th nh sau:
Các nhân t khách quan
Chính sách kinh t v mô và môi trng pháp lý:
Chính sách kinh t v mô có tác đng lên toàn b nn kinh t, t đó có nhng
tác đng nht đnh đn hot đng kinh doanh ca các doanh nghip thuê. Mt khi
Chính ph có nhng chính sách phù hp, to nhiu điu kin thun li cho các
doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh, kh nng tr lãi thuê ca các doanh
nghip thuê cao hn, gim thiu ri ro cho các công ty CTTC.
Môi trng pháp lý cng có nhng tác đng đn ri ro hot đng CTTC.
Pháp lut quy đnh tt c các yu t trong quy trình CTTC, t loi tài sn thuê, đn
đng kí quyn s hu, lãi sut, các nghip v bo lãnh Vì vy, môi trng pháp lý
tt to nim tin cho nhng ngi tham gia, có th bo v quyn li cho tt c các
phi có nng lc chuyên môn đy đ, bên cnh đó phi có kh nng phân tích, am
hiu nhiu v lnh vc kinh doanh cng nh môi trng kinh doanh ca khách
hàng. CBTD còn phi có kh nng d báo, đng thi cng phi tinh nhanh trong
vic phát hin s liu, h s gi do khách hàng cung cp. Ri ro có th xy ra trong
toàn b quá trình CTTC, vì vy có nng lc chuyên môn thôi là cha đ, đo đc
ngh nghip cng là yu t vô cùng quan trng đi vi cán b tín dng. Thiu ý
thc trách nhim, c ý b sót th tc cho thuê hay thông đng vi khách hàng có
th dn ti nhng ri ro khó có th khc phc trong CTTC.
- Các quy đnh, quy trình cho thuê tài chính ca công ty
Da trên nhng quy đnh chung ca pháp lut, mi công ty CTTC có nhng quy
đnh riêng và quy trình CTTC riêng. Nu các quy đnh này không cht ch s to
nhiu s h trong quá trình thc hin, cht lng cho thuê ph thuc nhiu vào quy
trình thm đnh cng nh xét duyt khon thuê. Các bng biu, ch s chm đim
khách hàng, ch s đánh giá khách hàng, ni dung phân tích d án nu không cht