BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
PHẠM THỊ TUYẾT MINH TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC
TỔNG CÔNG TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ
VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
PHẠM THỊ TUYẾT MINH
1.1.1. Khái niệm, bản chất kế toán quản trị
1.1.2. Vai trò của kế toán quản trị trong doanh nghiệp……………….
1.1.3. Tổ chức công tác kế toán quản trị trong các doanh nghiệp sản
xuất
1.2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
1.3. NỘI DUNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
1.3.1. Tổ chức bộ phận kế toán quản trị trong bộ máy kế toán
1.3.2. Tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị trong doanh nghiệp sản
xuất
1.3.2.1. Tổ chức xây dựng hệ thống định mức chi phí và hệ thống dự toán
ngân sách kinh doanh trong doanh nghiệp sản xuất
1.3.2.2. Tổ chức thu nhận thông tin ban đầu về kế toán quản trị
1.3.2.3. Tổ chức hệ thống hóa và xử lý thông tin kế toán quản trị trong
doanh nghiệp sản xuất
1.3.2.4. Tổ chức lập báo cáo kế toán quản trị, phân tích thông tin kế toán
quản trị trong các doanh nghiệp sản xuất
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG
CÔNG TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM ……………………
1
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY CÔNG
NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
2.3.1. Thực trạng tổ chức bộ phận kế toán quản trị trong bộ máy kế toán
2.3.2. Thực trạng tổ chức hệ thống thông tin kế toán quản trị trong các
doanh nghiệp thuộc Tổng công ty công nghiệp ô tô Việt Nam…………
2.3.2.1. Tổ chức xây dựng hệ thống định mức chi phí và hệ thống dự toán
ngân sách…………………………………………………………………
2.3.2.2. Tổ chức thu nhận thông tin ban đầu…………………………….
2.3.2.3. Tổ chức hệ thống hóa và xử lý thông tin kế toán quản trị………
2.3.2.4. Tổ chức lập báo cáo, phân tích và cung cấp thông tin kế toán
quản trị……………………………………………………………………
2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN
TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY CÔNG
NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
2.4.1. Ưu điểm
2.4.2. Nhược điểm
2.4.3. Nguyên nhân của những vấn đề tồn tại
2.5. TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ
GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO CÁC DOANH NGHIỆP
VIỆT NAM
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC
KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC
TỔNG CÔNG TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM………………
3.1. MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
3.2. NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA VIỆC HOÀN THIỆN TỔ CHỨC
CÔNG TÁC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
THUỘC TỔNG CÔNG TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
3.3.
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG
TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
3.3.1. Hoàn thiện tổ chức bộ phận kế toán quản trị trong bộ máy kế toán
3.3.2. Hoàn thiện tổ chức hệ thống thông tin KTQT trong các doanh
nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam
3.3.2.1.Hoàn thiện tổ chức xây dựng hệ thống định mức chi phí và hệ
thống dự toán ngân sách
3.3.2.2.Hoàn thiện tổ chức thu nhận thông tin ban đầu
3.3.2.3.Hoàn thiện tổ chức hệ thống hóa và xử lý thông tin kế toán
quản trị
3.3.2.4.Tổ chức lập báo cáo kế toán quản trị, phân tích thông tin kế
toán quản trị trong doanh nghiệp
3.4. ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN ĐỂ HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ
TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG
TY CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM
3.4.1. Đối với Nhà nước và các cơ quan chức năng
3.4.2. Đối với các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô
Việt Nam……
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
124
Tác giả luận án DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Tên đầy đủ
ASEAN
BCĐKT
BCKQKD
BHXH
BHTN
BHYT
BTC
CCDC
CĐTK
CHXHCN
CPKH
CKTM
CPNVLTT
CPNCTT
CPSX
CPSXC
CPBH
CPQLDN
CP
CT
DN
ĐG
ĐHSX
ĐM
HBTL
KTQT
KTTC
MTV
NSNN
PX
TNHH
TSCĐ
TC
TK
TNHH
TT
SL
SP
SXKD
Vinamotor
XĐKQKD
XN
Giao thông vận tải
Giá vốn hàng bán
Hàng bán trả lại
Kế toán quản trị
Kế toán tài chính
Một thành viên
Ngân sách Nhà nước
Phân xưởng
Trách nhiệm hữu hạn
TSCĐ
Target costing
Bảng 3.5: Bảng phân tích chi phí sản xuất chung……………………
Bảng 3.6: Sổ danh điểm vật tư………………………………………
Bảng 3.7: Danh mục thẻ TSCĐ………………………………………
Bảng 3.8: Phân loại chi phí trong các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty
Công nghiệp ô tô Việt Nam theo mối quan hệ với mức độ hoạt động….
Bảng 3.9: Chi phí điện nước trong 6 tháng cuối năm 2013 của công ty
cổ phần cơ khí ô tô 3.2……………………………………………….
Bảng 3.10: Hệ thống định mức chi phí
Bảng 3.11: Sổ chi tiết chi phí sản xuất kinh doanh
Bảng 3.12: Báo cáo quản trị chi phí sản xuất chung…………………
Bảng 3.13: Báo cáo kiểm soát chi phí…………………………………
Bảng 3.14: Báo cáo quản trị CPSX theo địa điểm xuất kinh doanh
Bảng 3.15: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh……………………
Bảng 3.16: Báo cáo trách nhiệm phân xưởng sản xuất………………
Bảng 3.17: Báo cáo trách nhiệm của bộ phận kinh doanh……………
Bảng 3.18: Báo cáo giá thành sản xuất……………………………
Bảng 3.19: Kết quả kinh doanh theo loại sản phẩm…………………
Trang
49
81
84
89
90
94
101
102
103
Sơ đồ 1.2: Mối quan hệ giữa chức năng quản lý với quá trình KTQT
Sơ đồ 1.3: Mô hình tổ chức bộ phận kế toán tài chính và kế toán quản
trị kết hợp
Sơ đồ 1.4: Mô hình tổ chức bộ phận kế toán tài chính và kế toán quản
trị tách biệt
Sơ đồ 1.5: Mô hình tổ chức bộ phận kế toán tài chính và kế toán quản
trị hỗn hợp
Sơ đồ 1.6: Hệ thống dự toán sản xuất kinh doanh……………………
Sơ đồ 1.7: Trình tự lập dự toán từ trên xuống…………………… …
Sơ đồ 1.8: Trình tự lập dự toán từ dưới lên……………………………
Sơ đồ 1.9: Phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức và hoạt động của Tổng công ty Công nghiệp
ô tô Việt Nam………………………………………………………….
Sơ đồ 2.2: Quy trình công nghệ sản xuất và lắp ráp ô tô tại các doanh
nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam……………
Sơ đồ 2.3: Quy trình triển khai công nghệ……………………………
Sơ đồ 2.4: Bộ máy kế toán theo kiểu tập trung tại các doanh nghiệp
thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam……………………
Sơ đồ 2.5: Sơ đồ Phòng Tài chính – Kế toán công ty Ford Việt Nam
Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình kết hợp kế
toántài chính và kế toán quản trị………………………………………
Sơ đồ 3.2: Quy trình thu thập thông tin tương lai……………………
Sơ đồ 3.3: Quy trình sản xuất và lắp ráp ô tô………………………….169
170
171
LỜI NÓI ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh để tồn tại và phát triển giữa
các doanh nghiệp là một tất yếu khách quan. Bởi vậy doanh nghiệp hoặc là
phải hoàn thiện mình để tiến lên phía trước chiến thắng trong cạnh tranh hoặc
là doanh nghiệp sẽ tụt hậu, trượt khỏi quỹ đạo chung của nền kinh tế, làm ăn
thua lỗ dẫn đến phá sản nếu không biết phát huy những tiềm năng và nắm bắt
kịp thời sự thay đổi trên thương trường. Trong bối cảnh chung này các doanh
nghiệp sản xuất ô tô Việt Nam cũng không ngoại lệ, cần thiết phải quan tâm nhiều
hơn đến vấn đề quản lý kinh tế đặc biệt là công tác kế toán trong doanh nghiệp.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước,
cơ sở hạ tầng giao thông được cải thiện, đời sống người dân ngày càng được
nâng cao, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh,
Đà Nẵng Nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa bằng ô tô đang phát triển
nhanh chóng. Công nghiệp ô tô đang là ngành tạo động lực quan trọng thúc
đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa của đất nước. Theo chiến lược
phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm
2035 mục tiêu phát triển là: xây dựng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trở
thành ngành công nghiệp quan trọng của đất nước, đáp ứng nhu cầu thị
trường nội địa về các loại xe có lợi thế cạnh tranh cao, tham gia xuất khẩu, tạo
động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp khác và nâng cao
năng lực cạnh tranh để trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng trong chuỗi
sản xuất công nghiệp ô tô thế giới [30 ].
Kế toán quản trị là một bộ phận cấu thành không thể thiếu trong hệ
thống kế toán của doanh nghiệp, là khâu quan trọng trong công tác quản lý
kinh tế tài chính của doanh nghiệp. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường và
hội nhập kinh tế quốc tế để cạnh tranh và tạo lợi thế trong kinh doanh, chiếm
lĩnh được thị trường thì việc tổ chức tốt công tác thu thập thông tin, hệ thống
Nam”. Tác giả đã có những đề xuất về việc ứng dụng KTQT vào thực tiễn
trong các doanh nghiệp nhưng nghiên cứu này mang tính chất chung chung áp
dụng cho nhiều loại hình doanh nghiệp trong khi đó KTQT lại rất linh hoạt,
phụ thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh của từng ngành. Sau này đã có
nhiều tác giả đi vào việc nghiên cứu KTQT cho các doanh nghiệp sản xuất
[10, tr2].
Từ đầu những năm 2000, bắt đầu xuất hiện các công trình nghiên cứu
về từng vấn đề cụ thể trong KTQT:
3
Tác giả Phạm Quang (năm 2002) với luận án “Phương hướng xây dựng
hệ thống báo cáo KTQT và tổ chức vận dụng vào các doanh nghiệp Việt
Nam”. Trong luận án nghiên cứu tác giả đã trình bày một cách có hệ thống
các cơ sở lý luận về bản chất của KTQT. Qua đó, tác giả đã nghiên cứu xây
dựng hệ thống báo cáo KTQT như báo cáo chi phí, báo cáo hàng tồn kho, xây
dựng quy trình thu thập, xử lý dữ liệu để lập báo cáo thu thập, báo cáo ngân
sách và thể hiện được vai trò của Nhà nước trong việc định hướng phát triển
KTQT trong doanh nghiệp. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu cho thấy tác giả
mới tập trung vào xây dựng hệ thống báo cáo KTQT và việc vận dụng vào
các doanh nghiệp Việt Nam nói chung [28].
Tác giả Lê Đức Toàn (năm 2002) với luận án “KTQT và phân tích chi
phí sản xuất trong ngành sản xuất công nghiệp ở Việt Nam”. Trong luận án
tác giả đánh giá thực trạng KTQT và phân tích chi phí của các doanh nghiệp
sản xuất công nghiệp. Bên cạnh đó tác giả cũng đề cập đến xây dựng mô hình
KTQT và phân tích chi phí, tập trung vào hoàn thiện dự toán chi phí, phân
tích đánh giá tình hình tài chính theo biến động các yếu tố. Tuy nhiên tác giả
chỉ đi sâu đề cập đến phân tích các yếu tố chi phí sản xuất và đưa ra mô hình
cho các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Do phạm vi nghiên cứu rộng nên
các giải pháp chủ yếu mang tính định hướng, chưa gắn với ngành kinh doanh
cụ thể [41].
Các đề tài nghiên cứu này tập trung đánh giá thực trạng KTQT tại các
doanh nghiệp thuộc các ngành trên các khía cạnh: tài liệu sử dụng cho KTQT,
nội dung KTQT Từ thực trạng KTQT của các doanh nghiệp thuộc các
ngành, các tác giả nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức
KTQT cũng như KTQT chi phí cho các doanh nghiệp thuộc các ngành khác
nhau. Tiêu biểu cho nhóm đề tài này là các công trình nghiên cứu của các tác giả:
Tác giả Lưu Thị Hằng Nga (năm 2004) nghiên cứu “Hoàn thiện tổ chức
KTQT trong các doanh nghiệp dầu khí Việt Nam”: luận án hệ thống những
vấn đề lý luận cơ bản về KTQT nói chung và KTQT trong các doanh nghiệp
dầu khi Việt Nam nói riêng, đánh giá thực trạng KTQT ở các doanh nghiệp
dầu khí từ đó đưa ra các kiến nghị tổ chức KTQT phù hợp với ngành dầu khí.
Để hoàn thiện KTQT trong các doanh nghiệp dầu khí, tác giả đưa ra và phân
tích 6 yêu cầu cơ bản và 3 nội dung cần hoàn thiện là hoàn thiện việc tổ chức
thu nhận thông tin phục vụ cho mục đích quản trị doanh nghiệp; hoàn thiện
nội dung vận dụng KTQT; vận dụng các phương pháp kỹ thuật trong KTQT.
Tuy nhiên luận án còn một số hạn chế như:
5
+ Luận án chưa đi sâu vào nội dung tổ chức bộ máy KTQT;
+ Phần thực trạng tác giả nêu khá nhiều về đặc điểm của ngành dầu khí
và các đơn vị thành viên còn nội dung liên quan đến tổ chức KTQT như vấn đề
thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin KTQT thì trình bảy khái quát, chưa cụ thể;
+ Các giải pháp liên quan đến quy trình thu nhận thông tin, xử lý thông
tin, cung cấp và phân tích thông tin theo yêu cầu quản trị cụ thể chưa được đề
cập sâu thông qua các chỉ tiêu quản trị chủ yếu, chưa có các mẫu biểu cụ thể
của một số báo cáo quản trị mà luận án đề xuất. [24].
Tác giả Dương Mai Hà Trâm (năm 2004) với đề tài “ Xây dựng hệ
thống KTQT trong các doanh nghiệp dệt Việt Nam”: luận án hệ thống những
vấn đề lý luận cơ bản về KTQT, đánh giá thực trạng KTQT ở các doanh
nghiệp dệt may từ đó đưa ra các kiến nghị xây dựng hệ thống KTQT cho các
Nhật Bản)”. Tác giả chủ yếu nghiên cứu về tình hình phát triển ngành công
nghiệp phụ trợ cho sản xuất ô tô và đề xuất các giải pháp nâng cao khả năng
phát triển ngành công nghiệp phụ trợ để phục vụ cho nhu cầu của các doanh
nghiệp sản xuất ô tô tại Việt Nam…Tác giả không đề cập đến khía cạnh
KTQT trong nghiên cứu của mình [15].
- Luận án tiễn sỹ về đề tài “Tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá
thành trong các doanh nghiệp sản xuất ô tô ở Việt Nam hiện nay” của tác giả
Nguyễn Thị Ngọc Thạch (năm 2012) nghiên cứu, hệ thống hóa và làm sáng tỏ
các vấn đề tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm trong các
doanh nghiệp sản xuất ô tô ở Việt Nam và đưa ra các nội dung cần hoàn thiện
trong tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành trong các doanh nghiệp
này. Tuy nhiên luận án mới chỉ đi sâu vào nội dung tổ chức kế toán quản trị
chi phí và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp ô tô ở Việt Nam mà
chưa nêu được toàn bộ nội dung tổ chức công tác kế toán quản trị trong các
doanh nghiệp này [35].
2.2. Các công trình nghiên cứu về KTQT trên thế giới
Trên thế giới việc nghiên cứu và ứng dụng KTQT ở một số nước đã
được thực hiện từ rất lâu. KTQT ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển
của nền kinh tế thị trường. Trong hàng chục năm qua đã có rất nhiều công
trình nghiên cứu về KTQT áp dụng trong các doanh nghiệp. Đặc biệt ở một số
quốc gia như Mỹ, Canada KTQT đã trở thành một nghề với những tiêu
chuẩn nhất định. Với quá trình phát triển hơn 100 năm của KTQT, có rất
nhiều công trình đã được nghiên cứu về KTQT. Chính việc phải giải quyết
những bài toán kinh tế khó khăn của các doanh nghiệp mà KTQT được quan
7
tâm và nghiên cứu nhằm cung cấp thông tin kịp thời cho các nhà quản trị. Tuy
nhiên do rào cản về mặt ngôn ngữ và sự hạn chế trong việc truy cập thông tin
nên tác giả trình bày một số công trình tiêu biểu về KTQT như sau:
Trong công trình ngghiên cứu của Jonas Gerdin/Accounting,
trước chưa dành nhiều sự quan tâm cho chủ đề KTQT trong doanh nghiệp
nhỏ và vừa nên các tác giả đã thực hiện một nghiên cứu với phương pháp
nghiên cứu tình huống sâu (in-depth case studies). Các tác giả đã thực hiện
phỏng vấn với các CEO, các chủ sở hữu đồng thời là người quản lý doanh
nghiệp và các nhà quản trị cao cấp khác trong doanh nghiệp như trưởng
phòng tài chính tại 11 doanh nghiệp nhỏ và vừa của Anh Quốc. Nghiên cứu
mang tính khám phá này đã đưa ra những hiểu biết rất quan trọng về thực tiễn
sử dụng các công cụ KTQT trong các DN, các hiểu biết này có thể là những
gợi ý hữu ích cho việc phát triển các giả thuyết nghiên cứu cho các nghiên
cứu khảo sát trên diện rộng sau này. Nghiên cứu tập trung vào việc tìm hiểu
xem trong số những công cụ KTQT thông dụng (được đề cập rộng rãi trong
các giáo trình kế toán quản trị), những công cụ nào được sử dụng; những công
cụ nào không hoặc hiếm khi được sử dụng trong các doanh nghiệp; và với các
công cụ không được sử dụng thì lý do là vì sao [61].
Howard M. Armitage và Alan Webb thuộc đại học Waterloo trong nghiên
cứu năm 2013 với đề tài “The use of management accounting techniques by
Canadian Small and Medium Sized Enterprises: A Field Study” về việc sử
dụng công cụ kế toán quản trị tại 11 doanh nghiệp ở Canada đã giải quyết
được 2 vấn đề lớn: (1) xác định mức độ áp dụng các công cụ KTQT tại các
doanh nghiệp có quy mô khác nhau và hoạt động trong những ngành nghề khác
nhau, (2) giải thích lý do tại sao một số công cụ KTQT cụ thể không được sử
dụng. Armitage và Webb cũng xác định và phân nhóm các công cụ KTQT, sau
đó tiến hành phỏng vấn để xác định mức độ sử dụng các công cụ này [55].
Trong công trình nghiên cứu “Management accountants' perception of
their role in accounting for sustainable development: An exploratory
study”của Vinal Mistry, Umesh Sharma, Mary Low (2014), các tác giả nêu
nghiên cứu vai trò KTQT trong hệ thống kế toán phục vụ sự phát triển bền
vững. Mục đích của nghiên cứu này là để kiểm tra nhận thức rằng KTQT có
vai trò trong việc giúp ích cho sự phát triển bền vững trong doanh nghiệp của
họ [65].
những ngành công nghiệp quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa -
hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp ô
tô Việt Nam đang mất dần lợi thế do năng lực cạnh tranh thấp, từ nay đến
năm 2018 thuế nhập khẩu ô tô từ ASEAN được giảm dần về mức thuế suất
0% cụ thể mặt hàng ô tô nguyên chiếc chở người từ 10 chỗ ngồi trở lên, dưới
10 chỗ ngồi từ khu vực ASEAN có chung mức thuế suất thuế nhập khẩu 50%
10
năm 2015, giảm xuống 40% năm 2016, giảm tiếp xuống 30% năm 2017 và
giảm xuống 0% vào năm 2018 [38] thì việc tổ chức tốt công tác KTQT là một
trong những giải pháp quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược của
các doanh nghiệp.
Thứ hai, các công trình nghiên cứu chủ yếu chủ yếu tập trung về KTQT
chi phí và giá thành trong các loại hình doanh nghiệp. Mặc dù đây là nội dung
quan trọng nhưng trong tổ chức công tác KTQT tại doanh nghiệp còn những
nội dung khác cần đi sâu nghiên cứu nữa. Đến nay dường như chưa có một
công trình nghiên cứu nào tổng hợp, phân tích đầy đủ thực trạng và đưa ra
giải pháp cụ thể về tổ chức công tác KTQT trong các doanh nghiệp nói chung và
đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam.
Thứ ba, các công trình nghiên cứu khi xem xét nội dung KTQT dưới
dạng nội dung thông tin cung cấp mà chưa tổ chức công tác KTQT theo chức
năng thông tin, đó là xây dựng định mức và dự toán ngân sách, tổ chức thu
nhận thông tin ban đầu về KTQT; tổ chức hệ thống hóa và xử lý thông tin
KTQT; tổ chức lập báo cáo KTQT, phân tích và cung cấp thông tin KTQT.
3.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu tổ chức công tác KTQT trong các
doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam.
Các mục tiêu cụ thể:
Vàng).
Về thời gian: Nghiên cứu khái quát lịch sử của ngành sản xuất và lắp
ráp ô tô, dựa vào chiến lược phát triển của Tổng công ty Công nghiệp ô tô
Việt Nam đến năm 2020; tác giả đưa ra các kiến nghị có tính khả thi cao định
hướng trong thời gian khoảng 10 năm, tầm nhìn đến năm 2035; thời gian
khảo sát nghiên cứu trong 3 năm 2012, 2013, 2014.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy
vật lịch sử, nghiên cứu lý luận kết hợp với điều tra khảo sát thực tế. Các vấn
đề lý luận được dựa trên những khái niệm, nguyên lý, phương pháp đã được
thừa nhận và áp dụng tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Trong quá trình
thực hiện đề tài, tác giả sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp
thông tin làm cơ sở đưa ra các nhận định, đánh giá thực trạng tổ chức công tác
KTQT của các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam,
12
đồng thời đưa ra các giải pháp phù hợp. Tác giả luận án sử dụng phương pháp
định tính trong nghiên cứu các vấn đề thực tiễn.
Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp điều tra thống kê thu thập số liệu, thông tin bằng bảng
hỏi thông qua các chuyên gia, các nhà quản trị doanh nghiệp, nhân viên kế
toán và nhân viên các phòng ban liên quan đang làm việc tại các doanh
nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam với nội dung cụ thể:
+ Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp, tác giả gửi Phiếu câu hỏi khảo sát
(Phụ lục 2.2A) với mục đích tìm hiểu các thông tin liên quan đến đặc điểm,
hình thức tổ chức sản xuất, mô hình tổ chức và phân cấp quản lý doanh nghiệp,
cách thức sử dụng thông tin từ các bộ phận trong quá trình ra quyết định.
+ Đối với Kế toán trưởng và kế toán viên tại các doanh nghiệp, tác giả gửi câu
hỏi theo mẫu (Phụ lục 2.2B) nhằm đánh giá thực trạng tổ chức công tác
KTQT tại doanh nghiệp.
điều tra, phỏng vấn, quan sát trực tiếp hệ thống sổ sách, cơ sở vật chất phục
vụ công tác kế toán thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kế toán tại tại Tổng
công ty công nghiệp ô tô Việt Nam, Nhà máy ô tô Đồng Vàng (Bắc Giang),
công ty cổ phần ô tô 3.2, công ty TNHH cơ khí Ngô Gia Tự.
Tại các đơn vị này tác giả tiến hành phỏng vấn Ban Giám đốc, Trưởng
phòng kế toán, kế toán viên liên quan để tìm hiểu tổng thể về cách thức tổ
chức quản lý và tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp từ đó ảnh hưởng như thế
nào đến tổ chức công tác KTQT tại doanh nghiệp. Đây là cơ sở số liệu tác giả
minh họa cho nội dung nghiên cứu ở chương 2.
Mục tiêu khảo sát:
Nội dung khảo sát của đề tài với mục tiêu là mô tả thực trạng tổ chức
công tác KTQT ở các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô
Việt Nam hiện nay. Nội dung khảo sát cụ thể:
- Mô tả thực trạng công tác kinh doanh và quản lý tại doanh nghiệp
- Khảo sát về tình hình công tác kế toán tại doanh nghiệp
- Khảo sát về tổ chức công tác KTQT tại các doanh nghiệp:
+ Thực trạng việc tổ chức bộ phận kế toán quản trị trong bộ máy kế
toán;
+ Thực trạng xây dựng định mức và dự toán ngân sách;
+ Thực trạng việc tổ chức thu nhận thông tin ban đầu về KTQT;
+ Tổ chức hệ thống hóa và xử lý thông tin KTQT;
14
+ Tổ chức lập báo cáo KTQT, phân tích thông tin KTQT trong các
doanh nghiệp.
-Khảo sát về tình hình cung cấp thông tin và mức độ hài lòng của nhân viên
kế toán đối với thông tin KTQT.
Cách thiết kế bảng khảo sát
Trong quá trình thu thập thông tin phục vụ cho đề tài, tác giả sử dụng
phương pháp xã hội học điều ra bằng bảng khảo sát. Do đó nội dung trong
thiếu sót trong quá trình ghi chép, bổ sung những thông tin còn thiếu sau đó
tổng hợp lại và tính toán theo mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Kết quả khảo
sát được tác giả xử lý, tổng hợp, phân tích bằng chương trình tính toán Excel
của Microsoft Office 2007 theo các nội dung nghiên cứu. Các kết quả được
trình bày dưới dạng bảng biểu, sơ đồ, đồ thị để rút ra các kết luận về thực
trạng tổ chức công tác KTQT tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công
nghiệp ô tô Việt Nam.
6. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN
Dựa trên cơ sở những kiến thức đã có được và những tìm hiểu về kế
toán quản trị, tác giả lựa chọn đề tài “Tổ chức công tác kế toán quản trị
trong các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam”
với hướng tập trung nghiên cứu hoàn thiện tổ chức công tác KTQT áp dụng
riêng cho doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam nhằm
tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh tại các doanh nghiệp như sau:
- Trình bày hệ thống hóa và toàn diện về khái niệm, vai trò và nội dung
của tổ chức công tác KTQT trong các doanh nghiệp sản xuất;
- Phân tích thực trạng, đánh giá những kết quả và tồn tại về tổ chức
công tác KTQT trong các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô
Việt Nam. Đặc biệt luận án đưa ra cách thức tổ chức KTQT tại các nước trên
thế giới và tại các doanh nghiệp sản xuất linh kiện và ô tô nước ngoài ở Việt
Nam để làm bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công
nghiệp ô tô Việt Nam;
-Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện tổ chức công tác KTQT tại các
doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam mang tính khả thi
cao đáp ứng nhu cầu thông tin của các nhà quản lý trong điều kiện hiện nay.
7. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án bao gồm 3 chương
Copyright: Tài liệu đại học ©