S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
A.PHẦN MỞ ĐẦU:
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay, phong trào đổi mới mục tiêu nội dung, chương trình sách giáo
khoa đang được triển khai rộng khắp nước ta. Việc đổi mới kéo theo sự thay đổi
về mặt phương pháp và và hình thức tổ chức dạy học và nó được thể hiện trong
hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Việc đổi mới áp
dụng phương pháp dạy học tích cực và thực tiển dạy học là phát huy tính tích
cực độc lập tự giác, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.
Việc phát huy tính tích cực, tự giác độc lập của học sinh đóng vai trò quan
trọng, trong quá trình dạy học trong tình hình hiện nay. Việc dạy học lấy học
sinh làm trung tâm đòi hỏi ở người học sinh phải tích cực, độc lập, tự giác. Tính
tích cực, tự giác, độc lập giúp học sinh tự tin, chủ động trong hoạt động học tập,
bản chất của phương pháp dạy học mới, chính là sự tích cực hoá hoạt động của
người học, lấy người học làm trung tâm. Trong đó thầy cô giáo đóng vai trò là
người tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh. Thông qua hoạt động học,
mỗi học sinh đều được bộc lộ mình và đều có cơ hội phát triển.
Dạy học phát huy tính tích cực học tập cua học sinh, có tác dụng mạnh mẻ
và to lớn trong quá trình dạy học. Trong dạy học, tạo điều kiện để học sinh chủ
động tiếp thu các kiến thức, kĩ năng, biến những cái đó thành kiến thức, kỷ năng
của mình. Học như vậy, khiến sự hiểu biết của các em vững chắc hơn, hứng thú
của các em sẻ được tăng cường hơn. Dạy học phát huy tính tích cực giúp hoạt
động tư duy của học sinh được khơi dậy và phát triển, giúp hình thành và phát
triển các năng lực hoạt động trí tuệ. Vì vậy, tôi chọn sáng kiến “ Làm thế nào để
phát huy tính tích cực, tự giác độc lập của học sinh tiểu học ”.
II. LỊCH SỬ CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Việc làm thế nào để phát huy tính tích cực của học sinh đã được nhiều nhà
khoa học trên thế giới nghiên cứu. Kết quả các công trình nghiên cứu của họ đã
1 
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
được thế giới công nhận và được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực giáo dục. Hiện

một số môn học.
VIII. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:
Từ tháng 9 năm học 2008 đến tháng 4 năm 2009
IX. CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI:
A. Phần mở đầu
B. Phần nội dung
Chương 1: Cơ sở lý luận
Chương 2: Cơ sở thực tiển
Chương 3: Những giải pháp thực hiện
C. Kết luận
B.NỘI DUNG
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.Thế nào là tích cực, tự giác, độc lập:
Trong quá trình giáo dục học sinh với tư cách là đối tượng của hoạt động
giáo dục, vừa là chủ thể của quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện nhân cách của
mình. Như vậy, vai trò chủ đạo của giáo viên, toàn bộ các tác động giáo dục của
nhà trường sẻ không có hiệu quả, thực chất nếu không tạo ra được sự kết hợp hài
hoà giữa hoạt động của thầy và hoạt động tích cực sáng tạo của trò. Từ trước đến
nay, nhiều công trình nghiên cứu giáo dục cho thấy kết quả giáo dục phụ thuộc
3 
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
rất nhiều vào sự hoạt động hưởng ứng tích cực, chủ động sáng tạo của từng học
sinh cũng như hoạt động tích cực, độc lập của tập thể học sinh với tư cách vừa là
đối tượng vừa là chủ thể của việc giáo dục.
Như vậy, tích cực, tự giác, độc lập có nghĩa là trong quá trình học tập,
người học sinh tự đặt ra mục đích học tập, tích cực tìm ra các biện pháp tối ưu để
vận dụng vào kết quả học tập, không chỉ thế, người học sinh phải luôn hứng thú,
say mê học tập, xem việc học là một nhiệm vụ của mình phải hoàn thành.
Do đó, khi áp dụng vào thực tế giáo dục đòi hỏi ở người giáo viên phải có
trình độ sư phạm vững, hiểu sâu sắc đối tượng để chọn nội dung, phương pháp

lĩnh hội kiến thức. Do đó cần thật sự coi trọng việc hình thành, phát triển những
kỷ năng tự học và có khả năng đáp ứng yêu cầu của dòng tri thức không ngừng
gia tăng.
Chương trình và kế hoạch dạy học phải căn cứ vào nhu cầu, hứng thú,
năng lực của học sinh, giúp các em có được thái độ đúng và nắm được những
kiến thức, kỷ năng, kỷ xão, phát huy đầy đủ nhất năng lực của mình. Vì vậy
trong khi dạy học cần tạo điều kiện cho học sinh chủ động tiếp thụ các kiến thức,
kỷ năng…biết biến những cái đó thành kiến thức, kỷ năng của mình. Nói cách
khác là biết điều cần học thành cái “ vốn ”, cái “ tài sản ” của bản thân. Học tập
như vậy khiến sự hiểu biết của các em được vững chắc hơn, hứng thú của các em
được tăng cường hơn. Khi dạy học hoạt động tư duy của các em được khơi dậy,
phát triển và coi trọng. Đó chính là dạy học phát huy tính tích cực
3. Tác dụng của việc dạy học phát huy tính tích cực:
Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh có tác dụng rất lớn. Dạy học
phát huy tính tích cực tạo điều kiện tối đa để phát huy vai trò chủ thể của người
học. Trong dạy học phát huy tính tích cực của học sinh, học sinh giữ vai trò chủ
5 
4
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
động hơn. Người học không là người tiếp nhận thông tin một cách bị động,
không chủ yếu tiếp nhận thông tin từ giáo viên mà chủ động lĩnh hội thông tin,
suy nghĩ, tìm tòi, khám phá các khía cạnh khác nhau của thông tin, sắp xếp lại
thông tin. Người học hợp tác với các bạn cùng học để lĩnh hội thông tin, để giúp
đỡ nhau trong học tập. Dạy học phát huy tính tích cực không chỉ giúp người học
lĩnh hội nội dung kiến thức mà còn hình thành và phát triển những kỷ năng học
tập của mình, hình thành và phát triển cách học. Dạy học phát huy tính tích cực
của học sinh nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy học, đảm bảo tính toàn diện,
cụ thể làm cho học sinh:
- Nắm vững, hiểu sâu và hiểu sâu hơn kiến thức.
- Luôn luôn cũng cố và phát triển cách học của minh.

những sai phạm tu từ học về ngữ pháp và ngữ âm học.
- Ngôn ngữ viết phải đúng câu, diễn tả được ý cần diễn đạt ngắn gọn, súc
tích.
e. Năng lực phân phối, chú ý: Là khả năng trong cùng một lúc có thể chú ý
được nhiều đối tượng. Biểu hiện của năng lực này là khi lên lớp vùă chú ý đến
bài giảng, chú ý đến lớp học và chú ý được từng em học sinh trong lớp. Năng lực
này là một trong những năng lực đặc trưng của người giáo viên. Nó giúp giáo
viên làm chủ được tiết lên lớp, giúp giáo viên có khả năng chú ý đến mọi đối
tượng để có những biện pháp giáo dục kịp thời, hợp lý.
g. Óc tưởng tượng sư phạm, là khả năng mà người giáo viên có thể hình
dung trước được kết quả của mình, hình dung được tương lai cảu từng học sinh
trong lớp, dự kiến được tình huống có thể xảy ra trong quá trình giáo dục.
Chương II: CƠ SỞ THỰC TIỂN
I.Đặc điểm tình hình:
7 
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
Hiện nay, phong trào đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa đang
được triển khai rộng khắp. Nội dung dạy học thay đổi kéo theo sự thay đổi về
phương pháp dạy học. Bản chất của phương pháp dạy học mới chính là sự tích
cực hoá hoạt động người học, tức là phát huy tính tích cực của người học. Tuy
nhiên việc phát huy tính tích cực của học sinh dân tộc thiểu số còn nhiều vấn đề
cần thảo luận, bàn cãi. Hiện nay, học sinh lớp 1 chưa tích cực, tự giác tham gia
vào quá trình dạy học. Học sinh rụt rè không chủ động tìm tòi, tiếp nhận tri thức.
Học sinh chưa chủ động tham gia vào hoạt động học tập.
Nguyên nhân của tình trạng này do một số nguyên nhân sau:
- Do vốn ngôn ngữ Tiếng Việt của học sinh quá nghèo nàn. Học sinh
không hiểu được yêu cầu của giáo viên trong giờ học.
- Do đồ dùng dạy học, sách giáo khoa còn thiếu nên ảnh hưởng tới sự tích
cực của học sinh.
- Giáo viên chưa tạo điều kiện để học sinh tìm tòi tiếp nhận tri thức chưa

- Đổi mới công cụ đánh giá, kết hợp giữa quan sát trực tiếp sản phẩm rồi
đưa ra nhận xét với kiểm tra bằng câu hỏi trắc nghiệm khách quan và tự luận để
đưa ra điểm số và nhận xét.
- Đổi mới chủ thể đánh giá, giáo viên đánh giá kết quả học tập của học
sinh, học sinh tự đánh gái và đánh giá kết quả học tập của nhau.
Tóm lại, trên cơ sở nội dung dạy học, phương pháp dạy học và đặc điểm
đối tượng học sinh, GV cụ thể hoá thành kế hoạch dạy học, kế hoạch dạy học
cần phải xác định rõ mục tiêu, phương tiện dạy học. GV cần lựa chọn hoặc xây
dựng các hoạt động dạy học để đạt được mục tiêu của bài, phù hợp với điều kiện
và đối tượng học sinh, GV lên kế hoạch, bố trí thời gian cho các hoạt động dạy
học để xác định. Trong từng hoạt động phải nêu rõ mục tiêu, cách tiến hành hoạt
9 
7
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
động, hoạt động nào của giáo viên, hoạt động nào của học sinh. Hoạt động dạy
học phải sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh tích cực tham gia.
Chương III: NHỮNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Qua thực tiển giảng dạy, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm để phát huy tính
tích cực học tập của học sinh như sau:
1. Thường xuyên áp dụng phương pháp tích cực hoá hoạt động người học,
lấy học sinh làm trung tâm, trong đó người thầy giáo đóng vai trò tổ chức hoạt
động học của học sinh, thông qua hoạt động, mỗi học sinh đều được hoạt đông,
được bộc lộ mình và đều có cơ hội phát triển.
2. Tăng cường sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học nhằm:
- Làm tăng hứng thú nhận thức của học sinh
- Tạo điều kiện để học sinh tự lực chiếm lĩnh kiến thức, hình thành kỹ
năng, kỹ xảo.
3. Sử dụng phối hợp các hình thức tổ chức lớp học khác nhau, tạo nên sự
mềm dẻo, linh hoạt và sinh động cho quá trình dạy học. Việc sử dụng phối hợp
nhiều hình thức tổ chức lớp học khác nhau cho phép giáo viên có thể sử dụng

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
12 