1
ĐỀ TÀI:
LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
TỰ GIÁC HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 1
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Hiện nay, phong trào đổi mới mục tiêu nội dung, chương trình sách giáo
khoa đang được triển khai rộng khắp ở nước ta. Việc đổi mới nội dung kéo
theo sự thay đổi về mặt phương pháp và hình thức tổ chức dạy học và nó
được thể hiện trong hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học
sinh. Việc đổi mới áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào thực tiễn dạy
học là phát huy tính cực độc lập tự giác, sáng tạo của học sinh trong quá trình
học tập.
Việc phát huy tính tích cực, tự giác học tập của học sinh trong vai trò
quan trọng trong quá trình dạy học, trong tình hình hiện nay, việc dạy học lấy
học sinh làm trung tâm đòi hỏi ở người học sinh yêu cầu cao là phải tích cực,
độc lập, tự giác. Tính tích cực, tự giác, độc lập giúp học sinh tự tin, chủ động
trong hoạt động học tập, trở thành chủ thể của hoạt đông học tập, bản chất của
phương pháp dạy học mới, chính là sự tích cực hoá hoạt động của người học,
lấy người học làm trung tâm. Trong đó thầy, cô giáo đóng vai trò là người tổ
chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh. Thông qua hoạt động học, mỗi
học sinh đều được bộc lộ mình và đều có cơ hội phát triển.
Năm học 2009 – 2010 Tôi quan sát theo dõi, thăm dò quá trình học của
học sinh toàn khối 1 của trường Tiểu học số 2 Hướng Hiệp. Qua mấy tuần
đầu học tập tôi thấy được học sinh trường tôi ít thuộc bài cũ, bài tập ở nhà
không làm đầy đủ. Kiến thức cũ không được củng cố nên lúc nào học bài mới
các em cũng lơ là, không chủ động trong việc lĩnh hội tri thức, kiến thức. Lớp
học trầm, chất lượng học tập thấp. Nếu tình trạng này kéo dài thì làm sao chất
lượng của các lớp được nâng cao. Mặt khác với lương tâm nghề giáo, tôi thấy
phải tìm cách giúp đỡ các em học tập tốt. Tôi nghĩ ngay đến việc làm thế nào
để xây dựng tính tích cực, tự giác học tập cho học sinh lớp1 và học sinh tiểu
học .Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học là ham chơi chưa

hợp hài hoà giữa hoạt động của thầy và hoạt động tích cực sáng tạo của trò.
Từ trước đến nay, nhiều công trình nghiên cứu giáo dục cho thấy kết quả giáo
dục phụ thuộc rất nhiều vào sự hoạt động hưởng ứng tích cực, chủ động sáng
tạo của từng học sinh cũng như hoạt động tích cực, độc lập của tập thể học
sinh với tư cách vừa là đối tượng vừa là chủ thể của việc giáo dục.
Như vậy, tích cực, tự giác, độc lập có nghĩa là trong quá trình học tập,
người học sinh tự đặt ra mục đích học tập, tích cực tìm ra các biện pháp tối ưu
để vận dụng vào quá trình học tập, không chỉ thế, người học sinh phải luôn
hứng thú, say mê học tập, xem việc học là một nhiệm vụ của mình phải hoàn
thành.
Do đó, khi áp dụng vào thực tế giáo dục đòi hỏi ở người giáo viên trình
độ sư phạm vững, hiểu sâu sắc đối tượng để chọn nội dung, phương pháp và
GV: NGUYỄN THỊ HOÀI PHƯƠNG
3
hình thức tổ chức dạy học phù hợp nhằm phát huy có hiệu quả mọi tiềm năng,
vốn kinh nghiệm của học sinh. Từ những yêu cầu chung, khơi gợi sự chú ý,
sự quan tâm tìm cách cụ thể hoá, tự xác định các yêu cầu các biện pháp phù
hợp với từng đối tượng học sinh.
Về thái độ, người giáo viên nên có thái độ khoan dung, biết lắng nghe và
tôn trọng, biết cách hỗ trợ, giúp đỡ các em đúng lúc, đúng chỗ nhưng không
làm thay. Trong những tình huống nhất định, đối với đối tượng cá biệt cần có
sự đối xử thích hợp, có thể linh hoạt trong cách ứng xử nhưng luôn có thái độ
chân thành. Ngoài ra người giáo viên biết tạo ra dư luận đúng đắn, kịp thời hỗ
trợ, đề cao, khuyến khích cái hay, cái mới, cái tốt trong mọi hoạt động của
học sinh, gây dụng lòng tin ở học sinh vào bản thân. Trong môi trường giáo
dục, cần có sự thông hiểu, lòng vị tha, sự quan tâm giữa các thành viên, trên
cơ sở tình cảm đạo đức trong sáng, mang tính nhân đạo cao thượng. Đây là
yếu tố tiềm ẩn nhưng có tác dụng cảm hoá, thuyết phục cao trong công tác
giáo dục.
2. Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh:

vai trò chủ động hơn. Người học không là người tiếp nhận thông tin một cách
bị động, không chủ yếu tiếp nhận thông tin từ giáo viên mà chủ động lĩnh hội
thông tin, suy nghĩ, tìm tòi, khám phá các khía cạnh khác nhau của thông tin,
sắp xếp lại thông tin. Người học hợp tác với các bạn cùng học để lĩnh hội
thông tin, để giúp đỡ nhau trong học tập. Dạy học phát huy tính tích cực
không chỉ giúp người học lĩnh hội nội dung kiến thức mà còn hình thành và
phát triển những kỹ năng học tập của mình, hình thành và phát triển cách học.
Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh nâng cao hiệu quả và chất lượng
dạy học, đảm bảo tính toàn diện, cụ thể làm cho học sinh:
- Nắm vững, hiểu sâu và hiểu sâu hơn kiến thức.
- Luôn luôn củng cố và phát triển cách học của mình.
- Phát triển những phẩm chất đạo đức cá nhân như tính kiên trì, lòng
nhẫn nại, tinh thần trách nhiệm và ý thức tập thể.
- Phát triển được tinh thần hợp tác và tương trợ lẫn nhau, tôn trọng lẫn
nhau.
4. Phát huy tính tích cực của học sinh:
Để phát huy tính tích cực của học sinh đòi hỏi ở người giáo viên rất
nhiều vấn đề. Khi học sinh đã tích cực tự giác, độc lập có nghĩa là học sinh đó
đã có nhu cầu, hứng thú làm việc. Để làm được điều đó, người giáo viên phải
có năng lực sư phạm, bao gồm:
a. Năng lực hiểu học sinh: Là năng lực hiểu biết thế giới nội tâm cuảu
trẻ. Biểu hiện của năng lực là sự quan sát tinh tế, sự nhảy cảm đối với trẻ về
trạng thái và những diễn biến tâm lý của các em. Do đó, giáo viên phải nắm
vững đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh.
GV: NGUYỄN THỊ HOÀI PHƯƠNG
5
b. Năng lực khoa học: Thể hiện sự hiểu biết và nắm vững nội dung,
chương trình sách giáo khoa. Để có năng lực khoa học, giáo viên cần thường
xuyên tự học, bồi dưỡng để nâng cao hiểu biết trình độ.
c. Năng lực tổ chức hoạt động của học sinh là năng lực tổ chức những

phát huy được tính tích cực trong học tập.
GV: NGUYỄN THỊ HOÀI PHƯƠNG
6
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng:
- Giáo viên khối 1.Trường Tiểu học số 2 Hướng Hiệp
- Học sinh lớp 1 Trường Tiểu học số 2 Hướng Hiệp
2. Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện sáng kiến này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phân tích tổng hợp
IV.NỘI DUNG
1. Đặc điểm tình hình:
Hiện nay, phong trào đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa
đang được triển khai rộng khắp. Nội dung dạy học thay đổi kéo theo sự thay
đổi về phương pháp dạy học. Bản chất của phương pháp dạy học mới chính là
sự tích cực hoá hoạt động người học, tức là phát huy tính tích cực của người
học. Tuy nhiên việc phát huy tính tích cực của học sinh dân tộc thiểu số còn
nhiều vấn đề cần thảo luận, bàn cãi. Hiện nay, học sinh lớp 1 chưa tích cực, tự
giác tham gia vào quá trình dạy học. Học sinh rụt rè không chú động tìm tòi,
tiếp nhận tri thức. Học sinh chưa chủ động tham gia vào hoạt động học tập.
Nguyên nhân của tình trạng này do một số nguyên nhân sau:
- Điều kiện kinh tế: đời sống gia đình của các em đặc biệt khó khăn,đại
đa số gia đình là hộ nghèo. Điều kiện gia đình các em sống nhờ vào nương
rẫy nên thường xảy ra tình trạng ăn chưa đủ no nên không chú ý đến việc học
của con em mình.
- Điều kiện dân trí quá thấp, học sinh là người dân tộc thiểu số nên hạn
chế về ngôn ngữ tiếng việt dẫn đến hạn chế về hiểu nội dung và yêu cầu bài
học, phụ huynh ít quan tâm đến việc học của con mình mà phó mặc cho giáo