Website: Email : Tel : 0918.775.368
NHỮNG GIẢI PHÁP THIẾT THỰC ĐẨY MẠNH
XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TỈNH ĐIỆN BIÊN
GIAI ĐOẠN 2010-2015
A. Lời mở đầu:
1. Đặt vấn đề, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu:
Ngay từ khi Việt Nam giành được độc lập (1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
xác định đói nghèo là một thứ "giặc", cũng như giặc dốt, giặc ngoại xâm, nên đã
đưa ra mục tiêu phấn đấu để nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi
người dân có công ăn, việc làm, có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Do đó, xóa
đói giảm nghèo không chỉ là một trong những chính sách xã hội cơ bản, được Nhà
nước Việt Nam đặc biệt quan tâm, mà còn là một bộ phận quan trọng của mục tiêu
phát triển. Thực hiện đổi mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh đi đôi với tiến
hành công tác xóa đói giảm nghèo, thực hiện công bằng xã hội đã hạn chế sự phân
cách giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, giữa các vùng. Trong nhiều năm qua,
Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong cải cách và phát triển kinh tế,
từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; nhờ thực hiện các
cơ chế, chính sách có hiệu quả, công cuộc xóa đói giảm nghèo của Việt Nam cũng
đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể.
Theo Báo cáo chung của các nhà tài trợ tại Hội nghị tư vấn các nhà tài trợ
Việt Nam (tại Hà Nội ngày 2-3 tháng 12 năm 2003) thì tỷ lệ cũng như khoảng cách
nghèo đói tại khu vực Tây Bắc luôn ở mức cao trong cả nước. Bởi một trong những
đặc trưng mang tính quy luật rút ra từ thống kê về tình trạng đói nghèo là tập trung
nhiều ở bộ phận nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số. Trong khi đó, Điện Biên
là một tỉnh miền núi Tây Bắc tiêu biểu về sự cách trở địa hình - địa lý, giao thông
khó khăn và có tới 21 dân tộc sinh sống trên địa bàn. Trong đó tỷ lệ người kinh
chiếm 19,78%; người Thái chiếm 40,43%; người H'mông chiếm 30,86%; 0,9% dân
số còn lại bao gồm dân cư của 18 dân tộc thiểu số khác nhau. Đại bộ phận đồng bào
các dân tộc sống bằng nghề nông với phương thức sản xuất còn hết sức lạc hậu, thủ
công, hoang sơ... Kinh tế của Tỉnh hiện vẫn phụ thuộc nặng nề vào sự trợ giúp từ
Trung ương tới trên 90% ngân sách. Toàn tỉnh có có 7 huyện, 1 thị xã, 1 thành phố,

Đói nghèo là một vấn đề mang tính chất toàn cầu. Nó không chỉ là một thực
tế đang diễn ra ở nước ta mà còn là một tồn tại phổ biến trên toàn thế giới và trong
khu vực. Ngay cả những nước phát triển vẫn còn có một bộ phận dân cư sống ở
mức nghèo khổ.
Tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên, kinh tế, chính trị, xã hội mỗi quốc gia mà
tính chất, mức độ nghèo đói của mỗi quốc gia có sự khác nhau. Nhìn chung mỗi
quốc gia đều sử dụng một khái niệm về nghèo đói và đưa ra các chỉ tiêu đo lường
nghèo.
Tại Hội nghị bàn về giảm nghèo đói trong khu vực châu Á – Thái Bình
Dương do ESCAP tổ chức ở Băng cốc tháng 9/1993 đã đưa ra khái niệm về nghèo
đói: “Nghèo đói là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn
những nhu cầu cơ bản của con người đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ
phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của địa phương”. Theo khái niệm
này, khái niệm về nghèo đói ở các nước khác nhau là khác nhau. Theo thống kê của
World Bank, trên thế giới hiện nay có khoảng… người sống dưới mức nghèo khổ,
trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em.
b. Khái niệm về nghèo đói ở Việt Nam:
Ở nước ta căn cứ vào tình hình kinh tế xã hội và mức thu nhập của nhân dân,
khái niệm nghèo đói được xác định như sau:
Nghèo là tình trạng một bộ phân dân cư chỉ có những điều kiện thỏa mãn
những nhu cầu tối thiểu và cơ bản nhất trong cuộc sống và có mức sống thấp hơn
mức sống của cộng đồng xét trên mọi phương diện.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Một cách hiểu khác: Nghèo là một bộ phận dân cư có mức sống dưới
ngưỡng quy định của sự nghèo. Nhưng ngưỡng nghèo còn phụ thuộc vào đặc điểm
cụ thể của từng địa phương, từng thời kỳ cụ thể hay từng giai đoạn phát triển kinh
tế xã hội của từng địa phương, từng quốc gia.
1.2. Phân loại nghèo:
a. Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối:

2. Phương pháp xác định chuẩn nghèo và thước đo đói nghèo:
2.1. Phương pháp xác định chuẩn nghèo và đối tượng nghèo ở Việt
Nam:
Tại Việt nam ngưỡng nghèo được đánh giá thông qua chuẩn nghèo, dựa trên
các tính toán của các cơ quan chức năng như Tổng cục Thống kê hay Bộ Lao động-
Thương binh và Xã hội (MOLISA).
Chuẩn nghèo theo Tổng cục Thống kê được xác định dựa trên cách tiếp cận
của Ngân hàng Thế giới (WB), gồm hai mức:
- Nghèo lương thực thực phẩm: tổng chi dung chỉ tính riêng cho phần lương
thực thực phẩm, làm sao để đảm bảo lượng dinh dưỡng tối thiểu cho 1 người
là 2100kcal/ngày đêm.
- Nghèo chung: tổng chi dùng cho cả giỏ hàng hóa tối thiểu, được xác định
bằng cách ước lượng tỷ lệ: 70% chi dùng cho lương thực thực phẩm, 30%
cho các khoản chi còn lại.
Chuẩn nghèo của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội được xác định một
cách tương đối bằng cách làm tròn số và áp dụng cho từng khu vực và vùng miền
khác nhau (nông thôn miền núi, hải đảo, nông thôn đồng bằng, thành thị)
Theo cách tính này thì mức thu nhập bình quân đầu người ở các hộ khu vực
nông thôn nước ta được quy ra tiền để xác định ranh giới giữa những hộ giàu và hộ
nghèo như sau:
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Loại hộ nghèo: có mức thu nhập bình quân dưới 50.000 đ/người/tháng. Hộ
đói dưới 30.000 đ/người/tháng.
- Loại hộ dưới trung bình: có thu nhập bình quân từ 50.000-
70.000đ/người/tháng.
- Loại hộ trung bình: có mức thu nhập bình quân đầu người từ 70.000-
125.000đ/người/tháng.
- Loại hộ trên trung bình: có mức thu nhập bình quân đầu người từ 123.000-
250.000đ/người/tháng.

a. Tỷ lệ nghèo (Tỷ lệ đếm đầu HCR):
Tỷ lệ nghèo được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa số người sống dưới chuẩn
nghèo so với tổng dân số.
Việc sử dụng chỉ số này rất cần thiết để đánh giá tình trạng nghèo và những
thành công trong mục tiêu “giảm nghèo” của quốc gia và thế giới.
b. Khoảng cách nghèo (Khoảng nghèo):
Khoảng cách nghèo là phần chênh lệch giữa mức chi tiêu của người nghèo
với ngưỡng nghèo, tính bằng phần trăm so với ngưỡng nghèo. Hay nói cách khác thì
khoảng nghèo được tính là tổng các mức thiếu hụt của tất cả người nghèo trong nền
kinh tế, nó cho biết chi phí tối thiểu để đưa tất cả người nghèo lên mức sống ngang
bằng với ngưỡng nghèo, trong điều kiện mọi khoản chuyển giao đều được chuyển
đến đúng đối tượng. Khi so sánh các nhóm dân cư trong một nước, khoảng cách
nghèo cho biết tính chất và mức độ của nghèo khổ khác nhau giữa các nhóm.
Công thức tính khoảng nghèo:
Khoảng nghèo =
HCC
yC
i
×
−∑
)(
Trong đó:
C là ngường nghèo, y
i
là thu nhập của người nghèo, HC là số người nghèo.
c. Chỉ số nghèo khổ tổng hợp (HPI):
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nghèo khổ của con người là khái niệm biểu thị sự nghèo khổ đa chiều của
con người – là sự thiệt thòi (khốn cùng) theo 3 khía cạnh cơ bản nhất của cuộc sống

8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Khí hậu: nếu thời tiết, khí hậu không thuận lợi, thiên tai, hạn hán, bão lũ…
thường xuyên xảy ra sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống, vì
thế có thể dẫn đến đói nghèo.
- Vị trí địa lý: những nơi xa xôi, hẻo lánh, địa hình hiểm trở, núi cao, vực
sâu… rất khó khăn trong giao thông, vận tải, thông tin liên lạc…, những vùng này
gặp khó khăn về nhiều mặt, dẫn đến tình trạng đói nghèo diễn ra phổ biến.
b. Các nhân tố thuộc về điều kiện kinh tế - xã hội:
Những nhân tố về điều kiện kinh tế - xã hội ảnh hưởng rất lớn tới tình trạng
đói nghèo và xóa đói giảm nghèo đó là:
- Chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước (về đất đai, tín
dụng, việc làm, chi tiêu công, dịch vụ công, trợ cấp…), mục tiêu quốc gia về xóa
đói giảm nghèo, sự quan tâm của chính quyền địa phương, tình trạng kinh tế của
quốc gia, địa phương, đầu tư ban đầu trong viêc xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu
(như giao thông, thủy lợi, điện…) là những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến đói
nghèo.
- Tình hình kinh tế chính trị của quốc gia: nếu bất ổn, lạm phát, thất nghiệp ở
mức cao khiến sản xuất đình trệ, người lao động không có việc làm, không có thu
nhập hoặc thu nhập rất thấp dẫn đến tình trạng nghèo đói.
- Số lượng, chất lượng lao động cũng tác động đáng kể đến thu nhập bình
quân, do đó cũng tác động mạnh đến đói nghèo.
- Các yếu tố về nhân khẩu, phong tục tập quán, tôn giáo … cũng có những tác
động nhất định đến tình trạng nghèo đói.
c. Các nhân tố về điều kiện nội tại của các hộ đói nghèo:
- Tiềm lực kinh tế (vốn, tư liệu sản xuất), khả năng sản xuất kinh doanh của
bản thân các hộ đói nghèo thấp.
- Lao động có trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ thuật, tay nghề thấp
sẽ có ít cơ hội tìm được việc làm, mang lại thu nhập cao hơn.
- Quy mô hộ gia đình ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập bình quân của các

Bên cạnh đó, nghèo đói có mối liên quan mật thiết với tình trạng suy thoái
môi trường. Nghèo đói có thể khiến cho nông dân khai thác quá mức nguồn tài
nguyên vốn đã hạn hẹp, càng làm cho nghèo đói trở nên trầm trọng hơn và làm suy
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
giảm sự phát triển bền vững của đất nước (Sự phát triển bền vững bao gồm 3 khía
cạnh: Con người, Kinh tế, Môi trường)
Vì vậy, có thể thấy nghèo đói là một trở ngại đối với sự phát triển kinh tế xã
hội của đất nước. Vấn đề xóa đói giảm nghèo đã và đang là một vấn đề cấp thiết
của mỗi quốc gia và đặc biệt là những nước mà mức độ nghèo đói còn trầm trọng
như ở Việt Nam.
3.2. Nguyên nhân của đói nghèo ở Việt Nam:
Ở Việt Nam, nguyên nhân chính gây ra đói nghèo có thể phân thành 3 nhóm
chủ yếu sau:
a. Nhóm nguyên nhân thuộc về điều kiện tự nhiên:
Khí hậu khắc nghiệt, thiên tai, bão lụt, hạn hán, sâu bệnh, đất đai cằn cỗi, địa
hình phức tạp, giao thông khí khăn… đã và đang kìm hãm sản xuất, gây ra tình
trạng đói nghèo cho địa phương, vùng, khu vực.
b. Nhóm nguyên nhân chủ quan của người nghèo:
- Nguồn lực hạn chế, nghèo nàn: Người nghèo thường thiếu nhiều nguồn lực,
họ bị rơi vào vòng luẩn quẩn của nghèo đói và thiếu nguồn lực.
Các hộ nghèo có rất ít đất đai và tình trạng không có đất đang có xu hướng
tăng lên. Thiếu đất đai ảnh hưởng đến việc bảo đảm an ninh lương thực của người
nghèo cũng như khả năng đa dạng hóa sản xuất.
Do vẫn theo phương pháp sản xuất truyền thống nên giá trị sản phẩm và
năng suất của các loại cây trồng vật nuôi còn thấp, thiếu tính cạnh tranh trên thị
trường. Và vì vậy đã đưa họ vào vòng luẩn quẩn của sự nghèo khó.
Bên cạnh đó, đa số người nghèo chưa có nhiều cơ hội tiếp cận với các dịch
vụ sản xuất như khuyến nông, khuyến ngư, bảo vệ động, thực vật; nhiều yếu tố đầu
vào sản xuất như: điện, nước, giống cây trồng, vật nuôi, phân bón… đã làm tăng chi

canh định cư, kinh tế mới và nguồn lực đầu tư còn hạn chế.
Nhóm nguyên nhân này có thể chỉ rõ qua một số khía cạnh như sau:
- Cơ cấu đầu tư chưa hợp lý: tỷ lệ đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn
còn thấp. Chưa chú trọng đầu tư vào các ngành công nghiệp thu hút nhiều lao động,
chưa chú ý, khuyến khích kịp thời phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ; nhiều chính
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
sách trợ cấp (như lãi suất tín dụng, trợ giá, trợ cước…) không đúng đối tường làm
ảnh hưởng xấu đến sự hình thành thị trường nông thôn, thị trường ở những vùng
sâu, vùng xa.
- Chính sách cải cách nền kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh lành
mạnh, tự do hóa thương mại tạo ra những động lực tốt cho nền kinh tế, khuyến
khích các doạnh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, một số ngành công nghiệp thu hút
nhiều lao động lại chưa được chú trọng, các doanh nghiệp vừa và nhỏ có khả năng
tạo việc làm chưa được quan tâm và tạo cơ hội phát triền. Tình trạng thiếu thông tin,
trang thiết bị sản xuất lạc hậu, khả năng cạnh tranh của sản phẩm thấp, năng lực sản
xuất hạn chế đã làm không ít các doanh nghiệp nhỏ bị phá sản, đẩy công nhân vào
cảnh thất nghiệp, khiến không ít trong số họ phải gia nhập đội ngũ những người
nghèo.
- Tăng trưởng kinh tế giúp xóa đói giảm nghèo trên diện rộng, song lại
làm tăng thêm khoảng cách giàu nghèo, phân hóa giàu nghèo trở nên sâu sắc, mức
độ nghèo đói trở nên trầm trọng hơn.
- Kết cấu hạ tầng giao thông đến các vùng sâu, vùng xa, vùng đói
nghèo còn thiếu và yếu kém. Việc tiếp cận đến các vùng này còn hết sức khó khăn.
Vốn đầu tư của Nhà nước chưa đáp ứng được yêu cầu, đóng góp nguồn lực của
nhân dân còn hạn chế.
3.3. Công tác xóa đói giảm nghèo và các nhân tố ảnh hưởng
3.3.1. Sự cần thiết của công tác xóa đói giảm nghèo:
Xét tình hình thực tế, cùng với việc nước ta đang chuyển mình trong thời kỳ
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thì sự phân hóa giàu nghèo đang diễn ra

đến sự phát triển bền vững, đồng thời là một vấn đề xã hội nhạy cảm.
Chương trình xóa đói giảm nghèo là một hệ thống các giải pháp xác định rõ
vai trò của Nhà nước, của các tổ chức trong xã hội, trong việc phân phối hợp lý các
hành động của mình để nâng cao mức sống cho người nghèo, tạo cho họ những cơ
hội phát triển trong đời sống cộng đồng bằng chính lao động của bản thân họ.
a. Mục tiêu, phương hướng, phạm vi, đối tượng, nhiệm vụ của công
tác XĐGN:
• Mục tiêu:
- Đẩy nhanh tốc độ giảm nghèo, hạn chế tái nghèo.
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Củng cố thành quả giảm nghèo, tạo cơ hội cho hộ đã thoát nghèo vươn lên
khá giả
- Cải thiện điều kiện sống và sản xuất ở các xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn.
- Nâng cao chất lượng cuộc sống của nhóm hộ nghèo, hạn chế tốc độ gia tăng
chênh lệch về thu nhập, mức sống giữa thành thị và nông thôn, đồng bằng và
miền núi, giữa nhóm hộ giàu và nhóm hộ nghèo
• Phương hướng:
- Xóa đói giảm nghèo gắn với tăng trưởng kinh tế
- Phát huy nguồn lực tại chỗ để người nghèo, xã nghèo vươn lên, tự xóa đói
giảm nghèo.
- XĐGN gắn với công bằng xã hội, ưu tiên giải quyết cho xã nghèo, vùng sâu,
vùng xa, đồng bào dân tộc ít người, vùng căn cứ cách mạng.
- Thực hiện xã hội hóa công tác xóa đói giảm nghèo.
• Phạm vi:
Chương trình được thực hiện trong phạm vi cả nước, trong những năm đầu
tập trung ưu tiên các xã nghèo, vùng đặc biệt khó khăn, vùng cao, vùng sâu,
vùng xa, hải đảo.
• Đối tượng:
Bao gồm những người nghèo, xã nghèo, những hộ thuộc diện chính sách, hộ

trọng ảnh hưởng đến công tác XĐGN.
- Vốn đầu tư, cơ cấu đầu tư XĐGN là một yếu tố quan trọng trong công
tác XĐGN.
- Chính sách cải cách nền kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh lành
mạnh, tự do hóa thương mại tạo ra những động lực tốt cho nền kinh tế, xây dựng thị
trường sản xuất và lưu thông hàng hóa đối với những vùng nghèo cũng có vai trò
quan trọng nâng cao hiệu quả của công tác XĐGN.
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Sự đồng bộ giữa chính sách tăng trưởng kinh tế và XĐGN là một yếu
tố rất quan trọng. Do tăng trưởng kinh tế và XĐGN có mối quan hệ qua lại, phụ
thuộc chặt chẽ và là động lực của nhau trong quá trình phát triển kinh tế xã hội. Do
đó, những chính sách tăng trưởng kinh tế có mối liên hệ chặt chẽ với công tác
XĐGN và cần được chú trọng.
c. Các hoạt động của công tác XĐGN và các chương trình lồng ghép
với chương trình XĐGN:
• Các hoạt động của chương trình XĐGN:
1, Chính sách ưu đãi tín dụng cho người nghèo:
Mục tiêu: cung cấp tín dụng ưu đãi cho các hộ nghèo có nhu cầu vay vốn sản
xuất kinh doanh với lãi suát thấp, không phải thế chấp cho ngân hàng.
2, Chính sách hỗ trợ người nghèo về ytế.
Mục tiêu: trợ giúp người nghèo trong khám chữa bệnh bằng các hình thức
nhu mua thẻ BHYT, cấp thẻ và giấy chứng nhận khám chữa bệnh miễn phí, khám
chữa bệnh từ thiện nhân đạo... Chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho người nghèo.
Nội dung:
- Cung cấp trang thiết bị, cung ứng thuốc cho tuyến y tế cơ sở ở các
huyện nghèo, khuyến khích và tăng cường cán bộ ytế cơ sở để nâng cao chất lượng
phục vụ.
- Bảo đảm tài chính để hỗ trợ khám chữa bệnh cho người nghèo thông
qua điều chỉnh, phân bố ngân sách y tế giữa các tỉnh, điều tiết và điều chỉnh các

Nội dung:
- Hỗ trợ các đồng bào dân tộc đặc biệt khó khăn ổn định cuộc sống,
lương thực cứu đói, quần áo chống rét, chăn màn, dụng cụ gia đình, hỗ trợ làm
giếng nước hoặc nước tự chảy cho 1 nhóm hộ gia đình.
- Hỗ Trợ các gia đình dân tộc đặc biệt khó khăn phát triển sản xuất để
tự đảm bảo cuộc sống.
- Về nông nghiệp: Chọn và đưa giống cây mới có năng suất cao cho
đồng bào, khuyến khích thâm canh tăng vụ lúa nước, lúa nương. Tăng cưòng và
khuyến khích phát triển đàn gia súc, gia cầm, vật nuôi phù hợp với trình độ của các
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hộ gia đình. Hưóng dẫn kỹ thuật, khuyến khích khai hoang ruộng đồng, mở rộng
diện tích canh tác.
- Về lâm nghiệp: Hỗ trợ khoanh nuôi, bảo vệ rừng, hỗ trợ công cụ sản
xuất, thuốc bảo vệ thực vật, mở rộng diện tích trồng rừng, trồng cây công nghiệp,
vườn đồi tập làm kinh tế VAC.
5, Chính sách hỗ trợ pháp lý cho người nghèo.
Mục tiêu: Tạo điều kiện cho người nghèo nắm được những kiến thức phổ
thông về pháp luật để phát huy được vai trò của mình trong đời sống kinh tế -xã hội.
Nhận thức được đầy đủ trách nhiệm và quyền lợi của mình trong gia đình và xã hội.
Nội dung:
- Ban hành pháp lệnh về trợ giúp pháp lý và các văn bản hướng dẫn
thực thi pháp luật.
- Phát hành sổ tay trợ giúp pháp lý cho các chuyên viên và cộng tác
viên, phát hành tờ gấp pháp lý để hỗ trợ cho các tỉnh để tuyên truyền, phổ biến và
giải đáp pháp luật.
- Tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ trợ giúp pháp lý cấp TW, tỉnh, huyện,
xã.
- Trợ giúp pháp lý ở 61 tỉnh thành, trợ giúp các vụ việctư vấn pháp lý.
6, Chính sách an sinh xã hội, trợ giúp các đối tượng yếu thế.

vùng.
- Hỗ trợ phát triển, xây dựng mô hình chế biến, bảo quản nông- lâm sản
và nghề phi nông nghiệp.
9, Dự án định canh, định cư, di dân, kinh tế mới:
Mục tiêu: Tiếp tục thực hiện phân bố dân cư, giải quyết việc làm, di dân xây
dựng kinh tế mới nhằm thực hiện phát triển kinh tế xã hội và xây dựng nông thôn
mới, chấm rứt tình trạng du canh, du cư, hoàn thành cơ bản định canh, định cư. Sắp
xếp ổn định di dân tự do và tiến tới kiểm soát và chấm rứt tình trạng di dân tự do.
10, Dự án hỗ trợ người nghèo về văn hoá thông tin:
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mục tiêu: Hỗ trợ người nghèo cải thiện đời sống tinh thần, giúp người nghèo
có được thông tin về kinh tế -xã hội liên quan trực tiếp đến đời sống của họ và từng
bước tiếp cận với đời sống văn hoá mới và duy trì văn hoá truyền thống.
11, Dự án đào tạo nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác xoá
đói giảm nghèo :
Mục tiêu: Trang bị kiến thức và chủ trương chính sách của Đảng và Nhà
nước, nội dung chương trình xoá đói giảm nghèo , những kỹ năng cơ bản trong tổ
chức thực hiện và quản lý chương trình , những kiến thức cơ bản đối với đội ngũ
cán bộ xoá đói giảm nghèo ở cấp xã về xây dựng kế hoạch, dự án và tổ chức triển
khai thực hiện trên địa bàn nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ này.
• Các chương trình lồng ghép với chương trình XĐGN:
1, Chương trình giáo dục đào tạo;
Có mục tiêu tác động đến xoá đói giảm nghèo là xoá mù chữ và phổ cập giáo
dục tiểu học, hỗ trợ giáo dục miền núi và dân tộc (cung cấp sách giáo khoa cho học
sinh), nâng cao cơ sở vật chất cho các trường học.
2, Chương trình ytế:
Có mục tiêu tác động đến xoá đói giảm nghèo là chữa các bệnh như sốt rét,
bướu cổ, phong, lao, sốt xuất huyết cho nhân dân nói chung, trong đó phần lớn cho
người nghèo, nâng cấp các trang thiết bị của các cơ sở y tế, xoá các xã trắng về y tế.

xã vùng cao biên giới, hải đảo và các hộ nghèo thuộc hộ chính sách, nâng cao dân
trí và đời sống tinh thần cho người nghèo, người ở vùng sâu, vùng xa.
10, Chương trình phòng chống ma tuý.
Có mục tiêu tác động đến xoá đói giảm nghèo là chuyển dịch cơ cấu cây
trồng ở các xã nghèo, xoá bỏ trồng cây thuốc phiện và cai nghiện cho người nghèo.
3.4. Đánh giá công tác xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam
3.4.1. Kết quả thực hiện:
Quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta là phát triển kinh tế theo mô
hình phát triển toàn diện, đi đôi với tăng trưởng kinh tế phải đẩy mạnh giảm nghèo,
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bảo đảm công bằng và tiến bộ xã hội trong quá trình phát triển giữa các vùng, miền
trong cả nước, hạn chế tốc độ gia tăng khoảng cách giàu, nghèo. Thực hiện chủ
trương đó, trong những năm vừa qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng
kể trong công tác xóa đói, giảm nghèo:
• Tỷ lệ hộ nghèo của nước ta liên tục giảm qua các năm: Năm 2009 tỷ
lệ hộ nghèo chỉ còn khoảng 11% (theo Báo cáo của Chính phủ), so với 28,9% năm
2002, và 58,1% năm 1993 (theo chuẩn nghèo của Tổng cục Thống kê).
Trong hơn một thập kỷ qua, Việt Nam đã giảm nghèo cho hơn 42% dân số,
tương đương với 35 triệu người. So với mục tiêu giảm 1/2 tỷ lệ hộ đói nghèo giai
đoạn 1990 – 2015 thì Việt Nam đã về trước mục tiêu này và được cộng đồng quốc
tế đánh giá là nước giảm tỷ lệ hộ đói nghèo tốt nhất.
Theo chuẩn đói nghèo của Bộ LĐ-TBXH là hộ có thu nhập bình quân một
tháng ở vùng miền núi hải đảo, trung du, đồng bằng đô thị lần lượt dưới 80 – 100 –
150 nghìn đồng cho thời kỳ 2001 – 2005 và dưới 200 – 260 nghìn đồng cho thời kỳ
2006 – 2010 thì thực trạng nghèo đói được thể hiện qua bảng sau:
Tỷ lệ hộ nghèo một số năm theo chuẩn nghèo của Bộ LĐTBXH.
(Đơn vị: %)
Các vùng
200

-Huế; mô hình gắn kết với các hoạt động của Tổng công ty Tổng công ty thuốc lá,
Cao su) với huyện, cụm xã phát triển sản xuất xoá đói giảm nghèo ở Cao Bằng,
Ninh Thuận, Gia Lai, Kon Tum...
Với kết quả nêu trên, chương trình xoá đói giảm nghèo đã được đánh giá là
một trong những chương trình kinh tế xã hội có hiệu quả trong những năm qua;
đồng thời Việt nam còn được cộng đồng quốc tế công nhận là một trong những
nước giảm nghèo đói nhanh nhất và là điểm sáng về xoá đói giảm nghèo.
3.4.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân:
• Tốc độ giảm nghèo không đồng đều:
Từ bảng số liệu trên ta thấy, tiến bộ đạt được trong công tác xoá đói, giảm
nghèo là không đồng đều: Những vùng núi cao, vùng sâu vùng xa, có tỷ lệ đói
nghèo khá cao. Có tới 64% số hộ đói nghèo tập trung tại các miền núi phía Bắc, Bắc
Trung bộ, Tây Nguyên và Duyên Hải Miền Trung. Tỷ lệ hộ nghèo ở các vùng này
cao gấp từ 2 – 3 lần so với cả nước. Nguyên nhân chủ yếu là do đây là những vùng
tài nguyên thiên nhiên rất nghèo nàn, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, kết cấu hạ tầng
kém phát triển và thiếu đồng bộ nhất là kết cấu hạ tầng thiết yếu như: Nước sạch, y
tế, giáo dục và đường dân sinh đến trung tâm xã.
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Bên cạnh đó, tỷ lệ nghèo ở các nhóm dân tộc ít người vẫn cao hơn nhiều so
với mức nghèo của các nhóm người Kinh và Hoa. Những người nghèo đều sống ở
các vùng nông thôn, với tỷ lệ nghèo đang tiếp tục giảm. Điều này trái ngược với
mức nghèo hầu như vẫn giữ nguyên ở thành thị. Về tỷ lệ người nghèo thành thị
không giảm, có nhiều nguyên nhân có thể giải thích hiện tượng này. Đó là do giá cả
ngày càng tăng cao ở khu vực thành thị. Sự bùng nổ giá bất động sản làm tăng chi
phí bán lẻ và các dịch vụ khác trong thành phố. Giá cả leo thang ở khu vực thành thị
có thể dẫn đến mức sống thấp hơn cho những người mà thu nhập của họ không tăng
theo một cách tương ứng. Ngoài ra, giá cả tăng có thể khiến cho những người cận
nghèo bị tái nghèo.
• Kết quả xoá đói giảm nghèo chưa bền vững: