Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Nơi những đỉnh núi có tự bao giờ
Trang cổ tích sáng ngời câu huyền thoại
Nơi làng Cháy vó ngựa còn in mãi
Tre đằng ngà óng như lụa tằm tơ.
( Trích “ Sóc Sơn tình đất tình người” )
Vâng, bốn câu thơ trên là những vần thơ đẹp viết về mảnh đất Sóc Sơn
với những ngọn núi trùng trùng điệp điệp, với những rặng tre đằng ngà đi
vào sử sách, với những con người chất phác, đôn hậu… Và đáng quý
hơn đó còn là mảnh đất của những trang cổ tích huyền thoại, mà tiêu biểu
nhất chính là Thánh Gióng, hay gọi là Phù Đổng Thiên Vương - một trong
bốn vị thánh bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Hình tượng
Thánh Gióng từ lâu đã đi vào ký ức và tình cảm sâu lắng của nhân dân ta
và được biểu hiện cụ thể qua các đền, miều thờ cúng, qua các chứng tích,
các chuyện kể, các bài ca, các hội hè tín ngưỡng, các diễn xướng dân
gian... Hiện nay khu di tích đền Sóc, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, thành
phố Hà Nội là nơi thờ Thánh Gióng cùng quần thể các đền thờ Phật và các
vị thần
. Nơi đây chính là 1 bài ca huyền thoại hoàn chỉnh về Thánh Gióng,
nơi tiễn đưa người anh hùng vào cõi bất tử sau khi đã hoàn thành kỳ tích giữ
nước.

Trải qua bao lần trùng tu, tôn tạo, nhưng vóc dáng, hồn cốt xưa của
ngôi đền vẫn còn hầu như nguyên vẹn nét kiến trúc xưa…trang nghiêm,
cổ kính.
Có thể thấy, vẻ đẹp trời cho cùng truyền thuyết Thánh Gióng về trời
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đã khiến cho núi Sóc Sơn trở thành vùng đất linh thiêng, thu hút rất nhiều du
khách thập phương. Người xưa vẫn có câu về đền Sóc và Thánh Gióng:

vợ chồng mừng lắm. Nhưng lạ thay! Ðứa trẻ cho đến khi lên ba vẫn không
biết nói, biết cười, cũng chẳng biết đi, cứ đặt đâu thì nằm đấy.
Bấy giờ có giặc Ân đến xâm phạm bờ cõi nước ta. Thế giặc mạnh, nhà
vua lo sợ. Bèn truyền cho sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi cứu nước. Ðứa
bé nghe tin, bỗng dưng cất tiếng nói: "Mẹ ra mời sứ giả vào đây". Sứ giả vào,
đứa bé bảo: "Ông về tâu vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và
một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này". Sứ giả vừa kinh ngạc, vừa
mừng rỡ, vội vàng về tâu vua. Nhà vua truyền cho thợ ngày đêm làm gấp
những vật chú bé dặn.
Càng lạ hơn nữa, sau hôm gặp sứ giả, chú bé lớn nhanh như thổi. Cơm
ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ. Hai vợ chồng làm
ra bao nhiêu cũng không đủ nuôi con, thành thử phải chạy nhờ bà con, hàng
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
xóm. Bà con đều vui lòng gom góp gạo thóc nuôi chú bé, vì ai cũng mong chú
giết giặc, cứu nước. Giặc đã đến chân núi Trâu. Thế nước rất nguy, người
người hoảng hốt. Vừa lúc đó, sứ giả đem ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt đến.
Chú bé vùng dậy, vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao
hơn trượng, oai phong lẫm liệt. Tráng sĩ bước lên vỗ vào mông ngựa. Ngựa hí
dài mấy tiếng vang dội. Tráng sĩ mặc áo giáp, cầm roi nhảy lên mình ngựa.
Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng
đánh giết hết lớp này đến lớp khác, giặc chết như rạ. Bỗng roi sắt gẫy. Tráng
sĩ bèn nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc. Giặc tan vỡ. Ðám tàn
quân giẫm đạp nhau chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc (Sóc Sơn). Ðến
đấy, một người một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người
lẫn ngựa từ từ bay lên trời.
Vua nhớ công ơn, không biết lấy gì đền đáp, phong là Phù Đổng Thiên
Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà.
Hiện nay vẫn còn đền thờ ở làng Phù Ðổng, tục gọi là làng Gióng.
Người ta kể rằng những bụi tre đằng ngà ở huyện Gia Bình vì ngựa phun lửa