TRƯӠNG ĐҤI HӐC CÔNG NGHIӊP THÀNH PHӔ HӖ CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGHӊ HOÁ HӐC
 BÀI TIӆU LUҰN
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CӬU KHOA
HӐC

Đӄ TÀI:

KHҦO SÁT TÌNH HÌNH Ô NHIӈM NGUӖN NƯӞC, XÁC ĐӎNH MӜT SӔ CHӌ
TIÊU TRONG NƯӞC THҦI CӪA QUÁ TRÌNH SҦN XUҨT CÔNG NGHIӊP Sinh viên: Đoàn Thành Trung Kiên
MS: 08275371
Lӟp: ĐHPT2TLT
GVHD: Ts. NguyӉn Văn Vinh
Tp. Hӗ Chí Minh năm 2010
Mөc lөc
Trang
Mӣ đҫu .............................................................................................................
1.Vai trò cӫa nưӟc sҥch và tình trҥng ô nhiӉm nguӗn nưӟc .............................. 1
1.1.Vai trò cӫa nưӟc ......................................................................................... 1
1.2.Phân bӕ cӫa nưӟc trên trái đҩt .................................................................... 1
1.2.1.Nưӟc ngӑt trên bӅ mһt đҩt ....................................................................... 1
1.2.2. Nưӟc ngӑt trong lòng đҩt ........................................................................ 2

2.2.2. Ҧnh hưӣng đӃn đӡi sӕng ......................................................................... 27
3. Các phương pháp xӱ lý nưӟc thҧi ................................................................. 29
3.1. Phương pháp cơ hӑc .................................................................................. 29
3.1.1. Song chҳn rác ......................................................................................... 29
3.1.2. Lҳng cát .................................................................................................. 30
3.1.3. Lҳng ....................................................................................................... 30
3.1.4. TuyӇn nәi ............................................................................................... 30
3.2. Phương pháp xӱ lý hoá hӑc và hoá lý ........................................................ 31
3.2.1. Phương pháp trung hoà ........................................................................... 31
3.2.2. Keo tө - tҥo bông .................................................................................... 31
3.3. Phương pháp sinh hӑc ............................................................................... 32
3.3.1. Phương pháp sinh hӑc kӏ khí................................................................... 32
3.3.2. Phương pháp sinh hӑc hiӃu khí ............................................................... 33
4. Phân tích hàm lưӧng mӝt sӕ chӍ tiêu trong nưӟc thҧi .................................... 34
4.1. ChӍ tiêu amonium ...................................................................................... 34
4.2. ChӍ tiêu chloride ........................................................................................ 35
4.3. ChӍ tiêu COD (chemical oxygen demand) ................................................. 38
4.4. ChӍ tiêu BOD (biochemical oxygen demand) ............................................ 41
4.5. ChӍ tiêu DO (disolved oxygen) .................................................................. 44
4.6. ChӍ tiêu phosphate và tәng phosphous ....................................................... 48
4.7 Xác đӏnh hàm lương asen ........................................................................... 51
KӃt luұn ............................................................................................................ «
Phө lөc .............................................................................................................
Tài liӋu tham khҧo ............................................................................................
Mӣ đҫu Nưӟc là nguӗn tài nguyên thiên nhiên qúy giá, là yӃu tӕ không thӇ thiӃu cho
sӵ sӕng, ӣ đâu có nưӟc ӣ đó có sӵ sӕng. Tuy nhiên cùng vӟi sӵ phát triӇn cӫa sӵ
sӕng, quá trình đô thӏ hoá, công nghiӋp hoá, và thâm canh nông nghiӋp ngày càng

Nưӟ
l mӝt nguӗn t i nguyên t iên nhiên rҩt phong phú quanh ta, t nhӳng
dòng chҧy, sông hӗ, nưӟc ngҫm đӃn đҥi dương mênh mông l
nơi muôn loài thuӹ
sinh sinh sӕng, nưӟc đưӧc sӱ dөng trong mӑi mһt cӫa đӡi sӕng con ngưӡi và mӑi
loài đӝng thӵc vұt trên trái đҩt
Tuy nhiên nguӗn nưӟc sҥch quí giá đang bӏ khai
thác dҫn cҥn ki
t, thiӃu nưӟc sҥch không nhӳng ҧnh hưӣng đӃn đӡi sӕng con ngưӡi
mà còn ҧnh hưӣng đӃn các loҥi sinh vұt trên trái đҩt cũng như mӑi hoҥt đӝng sҧn
xuҩt, sinh hoҥt Cuӝc sӕng trên Trái Đҩt bҳt nguӗn t trong nưӟc. Tҩt cҧ các sӵ
sӕng trên Trái Đҩt đӅu phө thuӝc vào nưӟc vào vòng tuҫn hoàn nưӟc.
Nưӟc có ҧnh hưӣng quyӃt đӏnh đӃn khí hұu và là nguyên nhân tҥo ra thӡi tiӃt.
Năng lưӧng mһt trӡi sưӣi ҩm không đӗng đӅu các đҥi dương đã tҥo nên các
dòng hҧi lưu trên toàn cҫu. Dòng hҧi lưu Gul
Stream vұn chuyӇn nưӟc ҩm t vùng
Vӏnh Mexico đӃn Bҳc Đҥi Tây Dương làm ҧnh hưӣng đӃn khí hұu cӫa vài
vùng châu Âu.
Nưӟc là thành phҫn quan trӑng cӫa các tӃ bào sinh hӑc và là môi trưӡng cӫa
các quá trình sinh hóa cơ bҧn như quang hӧp.
Hơn 70% di n tích cӫa Trái Đҩt đưӧc bao phӫ bӣi nưӟc. Lưӧng nưӟc trên
Trái Đҩt có vào khoҧng 1,38 tӍ km³. Trong đó 97,4% là nưӟc mһn trong các đҥi
dương trên thӃ giӟi, phҫn còn lҥi, 2,6%, là nưӟc ngӑt, tӗn tҥi chӫ yӃu dưӟi dҥng
băng tuyӃt đóng ӣ hai cӵc và
trên các ngӑn núi, chӍ có
0,3% nưӟc trên toàn thӃ giӟi
(hay 3,6 tri
u km³) là có thӇ
sӱ dөng làm nưӟc uӕng.
Vi

✟
 
t
✄
✠
i
✡
☛
t

Trang 2
Hì
☞✌
2. Vò
☞
✍
t
✎
̯
☞ ✌✏
à
☞ ☞
ư
✑ ✒
t
✓✏☞
✍
t͹
☞✌
i

này. Trưӟc tình hình nguӗn nưӟc bӏ ô nhi
m ngày càng nghiêm trӑng, các cҩp lãnh
đҥo, các cơ quan chӭc năng đã tiӃn hành kiӇm tra nguӗn nưӟc đӇ t
đó đưa ra các
biӋn pháp nhҵm cҧi thiӋn tình hình. Nưӟc đưӧc phân loҥi như sau:
1.3.1. Nưӟc thiên nhiên ± nưӟc sinh hoҥt
Nưӟc thiên nhiên bao gӗm các nguӗn nưӟc ӣ sông ngòi, ao hӗ, suӕi, mҥch
ngҫm, biӇn. Nưӟc thiên nhiên là mӝt dӏ thӇ bao gӗm các chҩt không tan có nguӗn
gӕc vô cơ cũng như hӳu cơ. Các chҩt này đưӧc xâm nhұp vào nguӗn

Trang 3
Hì
✕✖
3. Nư
✗ ✘
✙
i
✕✖ ✖✚
̩t ͧ
✕✛✕
✜
t
✖✛✕
b͓
✛
✕✖
i
✢✣
nưӟc t đҩt, đá, đӝng vұt, thӵc vұt cũng như con ngưӡi Theo nguӗn phát sinh
ngưӡi ta chia nưӟc thiên thành các loҥi sau:

nhau như nông nghiӋp, công nghiӋp« và các hoҥt đӝng sinh hoҥt khác cӫa con
ngưӡi.
Trong nưӟc thҧi có rҩt nhiӅu chҩt khác nhau tuǤ thuӝc vào t
ng vùng, t ng
khu sҧn xuҩt« Nó có thӇ là nhӳng chҩt tan trong nưӟc hay ӣ dҥng huyӅn phù, nhũ
tương cho đӃn các loҥi vi khuҭn« Do tương tác hoá hӑc giӳa các chҩt làm cho pH
cӫa môi trưӡng thay đәi, còn các chҩt huyӅn phù, kӃt tӫa làm ngăn cҧn sӵ phát
triӇn cӫa các loҥi vi sinh vұt làm sҥch nưӟc, cҧn trӣ sӵ phát triӇn cӫa các loài đӝng,
thӵc vұt ӣ trong nưӟc cũng như ӣ các vùng xung quanh.
1.4. Thành phҫn các chҩt trong nưӟc

Trang 4
Hì
✤✥
4. M
✦
t t
✧
̩
★
✩
͵ lý
✤
ư
✪✫
t
✥✬
i
Trong nưӟc có rҩt nhiӅu thành phҫn khác nhau cùng tӗn tҥi phөthuӝc vào
t

HCO
3
-
còn đӝ cӭng không carbonate biӇu thӏ muӕi calcium và magiesium dưӟi
dҥng Cl
-
và SO
4
2-
.
 Cách 2: Chia đӝ cӭng làm 3 loҥi là đӝ cӭng tҥm thӡi, đӝ cӭng vĩnh cӱu và
đӝ cӭng chung hay đưӧc gӑi là đӝ cӭng toàn phҫn.
 Đӝ cӭng tҥm thӡi cӫa nưӟc biӇu thӏ muӕi HCO
3
-
cӫa calcium và magiesium
bӏ phân huӹ khi đun nóng.
Ca(HCO
3
)
2
= CaCO
3
+ CO
2
+ H
2
O
Mg(HCO
3

-
) và sunphat (SO
4
2-
)

Trang 5
Cl
-
và SO
4
2-
hҫu như có mһt trong các loҥi nưӟc thiên nhiên. Nó không thӇ
hiӋn tính cӭng cũng như không gây tác hҥi trong viӋc sӱ dөng. Tuy nhiên nӃu các
muӕi này quá cao thì gây ra áp suҩt cao trong quá trình sӱ dөng nӗi hơi vì nó là
nhӳng hӧp chҩt dӉ tan trong nưӟc. Mһt khác, ҧnh hưӣng đӃn sinh hoҥt cӫa con
ngưӡi, đӃn sӵ sӕng cӫa đӝng ± thӵc vұt trong nưӟc khi hàm lưӧng quá cao.
1.4.3. Các muӕi Sҳt (Fe
2+
, Fe
3+
)
Sҳt thưӡng tӗn tҥi trong nưӟc ӣ dҥng muӕi Fe(HCO
3
)
2
. Khi tiӃp xúc lâu vӟi
không khí, muӕi sҳt trên dӉ bӏ oxy hoá thành muӕi sҳt (III) và gây cһn Fe(OH)
3


1.4.5.3. Nhu cҫu oxy hóa hӑc (COD)
Là lưӧng oxy cҫn thiӃt đӇ oxy hóa hӃt các hӧp chҩt hӳu cơ có trong nưӟc.
Nưӟc nhiӉm bҭn sӁ có đӝ oxy hóa cao phҧi tӕn nhiӅu hóa chҩt cho công tác khӱ
trùng.
1.4.6. Phosphous

Trang 6
Hì
✭✮
5. M
✯
t k
✰✭✮ ✭
ư
✱✲
b͓
✳ ✭✮
i
✴✵

Hàm lưӧng phosphous trong nưӟc tӗn tҥi dҥng PO
4
3-
, đưӧc sinh ra bӣi phân,
rác rưӣi, các hӧp chҩt hӳu cơ trong sinh hoҥt và trong sҧn xuҩt thҧi ra. Phosphate
làm hóa chҩt bón cây, chҩt kích thích tăng trưӣng, chҩt tҥo bӑt trong bӝt giһt, chҩt
làm mӅm nưӟc, kích thích tăng trưӣng nhiӅu loҥi vi sinh vұt, phiêu sinh vұt, tҧo«
Phosphate gây nhiӅu tác đӝng trong viӋc bҧo vӋ môi trưӡng.
1.4.7. Đӝ kiӅm
Trong thiên nhiên đӝ kiӅm thưӡng gây ra do sӵ hiӋn diӋn cӫa các muӕi acid


 Đӝ kiӅm HCO
3
2-

1.5. Các tác đӝng gây ô nhiӉm nguӗn nưӟc
Ngày nay, nhu cҫu phát triӇn kinh tӃ nhanh vӟi mөc tiêu lӧi nhuұn cao, con
ngưӡi đã lӡ đi các tác đӝng ҧnh hưӣng đӃn các nhân tӕ tӵ nhiên và môi trưӡng mӝt
cách trӵc tiӃp hoһc gián tiӃp. Đһc biӋt đӕi vӟi các nưӟc đang phát triӇn và các nưӟc
nghèo đã làm cho môi trưӡng nưӟc bӏ ô nhi
m ngày càng trҫm trӑng hơn. Sӵ gia
tăng dân sӕ quá nhanh là nguyên nhân chính gây áp lӵc lên nguӗn nưӟc. Vì nhu
cҫu nưӟc cho phát triӇn nông nghiӋp đӇ gia tăng lương thӵc thӵc phҭm, phát triӇn
công nghiӋp đӇ gia tăng hàng hóa và gia tăng thêm nhiӅu hình thӭc dӏch vө«
1.5.1. Ҧnh hưӣng do hoҥt đӝng sӕng cӫa con ngưӡi
Các dòng nưӟc mһt (sông,
kênh rҥch«) đһc biӋt là ӣ vùng
đô thӏ đӅu bӏ ô nhi
m trҫm trӑng
bӣi rác thҧi, nưӟc thҧi sinh hoҥt
t
các khu dân cư xҧ vào kênh
rҥch chưa qua xӱ lý. Tình trҥng
lҩn chiӃm lòng, bӡ sông kênh
rҥch đӇ sinh sӕng, xҧ rác và nưӟc
thҧi trӵc tiӃp trên bӅ mһt gây ô
nhi
m nưӟc mһt,cҧn trӣ lưu thông
cӫa dòng chҧy, tҳc nghӁn cӕng
rãnh tҥo nưӟc tù. Môi trưӡng yӃm khí gia tăng phân hӫy các hӧp chҩt hӳu cơ,

kênh mương tưӟi tiêu nӝi đӗng đã
bӏ ô nhiӉm nguӗn nưӟc và phát tán rӝng. HӋ thӕng tưӟi tiêu và hình thӭc tưӟi tiêu
không hӧp lý là nguyên nhân gây thҩt thoát lưu lưӧng nưӟc lӟn trong ngành trӗng
trӑt.
1.5.3. Ҧnh hưӣng do phát triӇn công ngiӋp và dӏch vө
ViӋc gia tăng nhiӅu nhà máy, xí nghiӋp tӯ quy mô nhӓ hӝ gia đình đӃn quy
mô lӟn dүn đӃn nhu cҫu vӅ nguӗn nưӟc tăng, không nhӳng nưӟc phөc vө cho sҧn
xuҩt mà còn phөc vө sinh hoҥt cho mӝt sӕ lưӧng lӟn công nhân tӯ nhiӅu vùng khác
nhau tұp trung vӅ. Đһc biӋt ӣ các khu vӵc chưa có hӋ thӕng cҩp nưӟc, mұt đӝ khai
Hì
✶✷
6. N
✸
✹✺✶ ✶
ư
✻✼
b͓
✽ ✶✷
i
✾✿
d
❀ ✷❀
̩t
❁❂✶
✸
✶✽✶
✸
✶
✸
✷

nưӟc đӕi vӟi sӵ sӕng nên các quӕc gia đӅu dành sӵ quan tâm đӃn viӋc giӳ gìn
nguӗn nưӟc, nhҩt là nưӟc sҥch.
Các nhà khoa hӑc tính toán tәng lưӧng nưӟc trên trái đҩt khoҧng
1.390.000.000 km
3
, trong đó lưӧng nưӟc mһt, nưӟc ngҫm hơn 8.600.000 km
3
, còn
lҥi chӫ yӃu là nưӟc biӇn. Tài nguyên nưӟc, nhҩt là nưӟc ngӑt ngày càng ít và xu
hưӟng nhiӉm bҭn lan rӝng đang là mӕi đe dӑa đӕi vӟi nhiӅu nưӟc trên thӃ giӟi.
1.6.1. Tình trҥng ô nhi
m môi trưӡng tҥi vi t nam
HiӋn nay ӣ ViӋt Nam, mһc dù các cҩp, các ngành đã có nhiӅu cӕ gҳng trong
viӋc thӵc hiӋn chính sách và pháp luұt vӅ bҧo vӋ môi trưӡng, nhưng tình trҥng ô
nhiӉm nưӟc là vҩn đӅ rҩt đáng lo ngҥi.

Trang 9
Tӕc đӝ công nghiӋp hoá và đô thӏ hoá khá nhanh và sӵ gia tăng dân sӕ gây
áp lӵc ngày càng nһng nӅ dӕi vӟi tài nguyên nưӟc trong vùng lãnh thә. Môi trưӡng
nưӟc ӣ nhiӅu đô thӏ, khu công nghiӋp và làng nghӅ ng ày càng bӏ ô nhiӉm bӣi nưӟc
thҧi, khí thҧi và chҩt thҧi rҳn. ӣ các thành phӕ lӟn, hàng trăm cơ sӣ sҧn xuҩt công
nghiӋp đang gây ô nhiӉm môi trưӡng nưӟc do không có công trình và thiӃt bӏ xӱ lý
chҩt thҧi. Ô nhiӉm nưӟc do sҧn xuҩt công nghiӋp là rҩt nһng. Ví dө: ӣ ngành công
nghiӋp dӋt may, ngành công nghiӋp giҩy và bӝt giҩy, nưӟc thҧi thưӡng có đӝ pH
trung bình tӯ 9-11; chӍ sӕ nhu cҫu ô xy sinh hoá (BOD), nhu cҫu ô xy hoá hӑc
(COD) có thӇ lên đӃn 700mg/1 và 2.500mg/1; hàm lưӧng chҩt rҳn lơ lӱng... cao
gҩp nhiӅu lҫn giӟi hҥn cho phép.
Hàm lưӧng nưӟc thҧi cӫa các ngành này có chӭa xyanua (CN -) vưӧt đӃn 84
lҫn, H
2

Tӏnh chuyên làm nghӅ khai thác cá bӕng vӟi 200 chiӃc ghe ӣ xóm An Lӝc, An
Phương giӡ thì phҫn lӟn đã chuyӇn sang n ghӅ khai thác cát, sҥn. Đһc sҧn cá bӕng

Trang 10
sông Trà chính hiӋu bày bán ӣ các hàng quán trӣ nên rҩt hiӃm. Không ít ngưӡi dân
Sơn Tӏnh ra đҩt QuҧngNam đánh bҳt cá bӕng trên sông Thu Bӗn mang vӅ Quҧng
Ngãi bán cho các nhà hàng. Cá bӕng Quҧng Nam mình rә hoa, thân lép, thӏt bӣ
không thӇ sánh vӟi cá bӕng mú, cá bӕng cát sông Trà.
Nưӟc ӣ mӝt sӕ con sông, ao hӗ trong tӍnh cũng bӏ ô nhiӉm do hóa chҩt và
nhiӅu loҥi chҩt thҧi. Chӯng hai mươi năm trưӟc, cӭ sau mùa lũ lөt là rӝ lên mùa cá
đӗng. Dân ven sông làm nghӅ lưӟi, nghӅ câu, úp nơm, thҧ lӡ có nguӗn thu nhұp
khá tӯ cá đӗng. Giӡ thì lác đác, ngưӡi làm nghӅ chài lưӟi ven sông phҧi tìm kӃ sinh
nhai tӯ nghӅ khác.
Tình trҥng ô nhiӉm nưӟc ӣ các đô thӏ thҩy rõ nhҩt là ӣ thành phӕ Hà Nӝi và
thành phӕ Hӗ Chí Minh. ӣ các thành phӕ này, nưӟc thҧi sinh hoҥt không có hӋ
thӕng xӱ lý tұp trung mà trӵc tiӃp xҧ ra nguӗn tiӃp nhұn (sông, hӗ, kênh, mương).
Mһt khác, còn rҩt nhiӅu cơ sӣ sҧn xuҩt không xӱ lý nưӟc thҧi, phҫn lӟn các bӋnh
viӋn và cơ sӣ y tӃ lӟn chưa có hӋ thӕng xӱ lý nưӟc t hҧi; mӝt lưӧng rác thҧi rҳn lӟn
trong thành phӕ không thu gom hӃt đưӧc« là nhӳng nguӗn quan trӑng gây ra ô
nhiӉm nưӟc. HiӋn nay, mӭc đӝ ô nhiӉm trong các kênh, sông, hӗ ӣ các thành phӕ
lӟn là rҩt nһng.
Ӣ thành phӕ Hà Nӝi, tәng lưӧng nưӟc thҧi cӫa thành phӕ lên tӟi 300.000 -
400.000 m
3
/ngày; hiӋn mӟi chӍ có 5/31 bӋnh viӋn có hӋ thӕng xӱ lý nưӟc thҧi,
chiӃm 25% lưӧng nưӟc thҧi bӋnh viӋn; 36/400 cơ sӣ sҧn xuҩt có xӱ lý nưӟc thҧi;
lưӧng rác thҧi sinh hoҥi chưa đưӧc thu gom khoҧng 1.200m
3
/ngày đang xҧ vào các
khu đҩt ven các hӗ, kênh, mương trong nӝi thành; chӍ sӕ BOD, oxy hoà tan, các

trӗng thuӹ sҧn đӃn năm 2001 cӫa cҧ nưӟc là 751.999 ha. Do nuôi trӗng thuӹ sҧn ӗ
ҥt, thiӃu quy hoҥch, không tuân theo quy trình kӻ thuұt nên đã gây nhiӅu tác đӝng
tiêu cӵc tӟi môi trưӡng nưӟc. Cùng vӟi viӋc sӱ dөng nhiӅu và không đúng cách
các loҥi hoá chҩt trong nuôi trӗng thuӹ sҧn, thì các thӭc ăn dư lҳng xuӕng đáy ao,
hӗ, lòng sông làm cho môi trưӡng nưӟc bӏ ô nhiӉm các chҩt hӳu cơ, làm phát triӇn
mӝt sӕ loài sinh vұt gây bӋnh và xuҩt hiӋn mӝt sӕ tҧo đӝc; thұm chí đã có dҩu hiӋu
xuҩt hiӋn thuӹ triӅu đӓ ӣ mӝt sӕ vùng ven b iӇn ViӋt Nam.
Có nhiӅu nguyên nhân khách quan và chӫ quan dүn đӃn tình trҥng ô nhiӉm
môi trưӡng nưӟc, như sӵ gia tăng dân sӕ, mһt trái cӫa quá trình công nghiӋp hoá,
hiӋn đҥi hoá, cơ sӣ hҥ tҫng yӃu kém, lҥc hұu: nhұn thӭc cӫa ngưӡi dân vӅ vҩn đӅ
môi trưӡng còn chưa cao« Đáng chú ý là sӵ bҩt cұp trong hoҥt đӝng quҧn lý, bҧo
vӋ môi trưӡng. Nhұn thӭc cӫa nhiӅu cҩp chính quyӅn, cơ quan quҧn lý, tә chӭc và
cá nhân có trách nhiӋm vӅ nhiӋm vө bҧo vӋ môi trưӡng nưӟc chưa sâu sҳc và đҫy
đӫ; chưa thҩy rõ ô nhiӉm môi trưӡng nưӟc là loҥi ô nhiӉm gây nguy hiӇm trӵc tiӃp,
hàng ngày và khó khҳc phөc đӕi vӟi đӡi sӕng con ngưӡi cũng như sӵ phát triӇn bӅn
vӳng cӫa đҩt nưӟc. Các quy đӏnh vӅ quҧn lý và bҧo vӋ môi trưӡng nưӟc còn thiӃu
(chҷng hҥn như chưa có các quy đӏnh và quy trình kӻ thuұt phөc vө cho công tác
quҧn lý và bҧo vӋ nguӗn nưӟc). Cơ chӃ phân công và phӕi hӧp giӳa các cơ quan,
các ngành và đӏa phương chưa đӗng bӝ, còn chӗng chéo, chưa quy đӏnh trách
nhiӋm rõ ràng. Chưa có chiӃn lưӧc, quy hoҥch khai thác, sӱ dөng và b ҧo vӋ tài
nguyên nưӟc theo lưu vӵc và các vùng lãnh thә lӟn. Chưa có các quy đӏnh hӧp lý
trong viӋc đóng góp tài chính đӇ quҧn lý và bҧo vӋ môi trưӡng nưӟc, gây nên tình
trҥng thiӃu hөt tài chính, thu không đӫ chi cho bҧo vӋ môi trưӡng nưӟc.
Ngân sách đҫu tư cho bҧo vӋ môi trưӡng nưӟc còn rҩt thҩp (mӝt sӕ nưӟc
ASEAN đã đҫu tư ngân sách cho bҧo vӋ môi trưӡng là 1% GDP, còn ӣ ViӋt Nam
mӟi chӍ đҥt 0,1%). Các chương trình giáo dөc cӝng đӗng vӅ môi trưӡng nói chung
và môi trưӡng nưӟc nói riêng còn quá ít. Đӝi ngũ cán bӝ quҧn lý môi trưӡng nưӟc
còn thiӃu vӅ sӕ lưӧng, yӃu vӅ chҩt lưӧng (HiӋn nay ӣ ViӋt Nam trung bình có

Trang 12

nhӳng thӭ mà môi trưӡng không thӇ phân hӫy đưӧc thì sӁ làm cho cuӝc sӕng cӫa
thӃ hӋ mai sau không chҳc chҳn, không thұt sӵ bӅn vӳng.
Nhұn thӭc đúng sӁ dүn đӃn hành đӝng đúng. NӃu 84 triӋu ngưӡi trong cҧ
nưӟc mӛi ngưӡi mӝt năm chӍ trӗng mӝt cây xanh thôi thì cũng chính là hành đӝng
Hì
❅❆
7 : M
❇
t
❈❉❅
k
❊❅❆
b͓
❋ ❅❆
i
●❍

Trang 13
bҧo vӋ và tái tҥo nguӗn nưӟc. NӃu mӛi ngưӡi không thҧi rác bӯa bãi, không góp
phҫn làm bҭn môi trưӡng thì cuӝc sӕng sӁ xanh và đҽp gҩp nghìn lҫn.
Muӕn bҧo vӋ môi trưӡng trưӟc hӃt phҧi tiӃt kiӋm, đһc biӋt là tiӃt kiӋm nguӗn
nưӟc. Khai thác quá mӭc nguӗn nưӟc sӁ làm cho nó mau cҥn kiӋt và đӇ lҥi hұu quҧ
khôn lưӡng. Vӯa tiӃt kiӋm, mӛi ngưӡi cũng cҫn có hành vi bҧo vӋ và phөc hӗi môi
trưӡng bҵng nhiӅu cách như: không chһt phá cây xanh, không thҧi rác bӯa bãi,
không làm bҭn nguӗn nưӟc.
Nhà nưӟc có vai trò hӃt sӭc quan trӑng trong viӋc bҧo vӋ nguӗn nưӟc sҥch
và môi trưӡng. Tuy nhiên mӝt mình nhà nưӟc sӁ rҩt khó hoàn thành đưӧc công
viӋc hӋ trӑng và khó khăn này. Chính vì vұy sӵ tham gia cӫa toàn xã hӝi vӟi ý thӭc
tích cӵc cӫa mӑi công dân sӁ là yӃu tӕ quyӃt đӏnh cho viӋc bҧo vӋ nguӗn nưӟc sҥch
và bҧo vӋ môi trưӡng.

Huai - TQ

Trang 14
hưӣng không nhӓ đӃn sӭc khoҿ cӫa hàng trăm nghìn ngưӡi dân và khiӃn 15.000
ngưӡi tӱ vong. Thұt đáng lo ngҥi khi vҩn đӅ ô nhiӉm ӣ khu vӵc này vүn chưa đưӧc
giҧi quyӃt mӝt cách triӋt đӇ. Ngưӡi ta nghi ngӡ rҵng các mҥch nưӟc ngҫm đã bӏ
nhiӉm đӝc.
Năm 2000, vө tai nҥn hҫm mӓ xҧy ra tai công ty Aurul ( Rumani) đã thҧi ra
50-100 tҩn xianu và kim loҥi nһng (như đӗng) vào dòng sông gҫn Baia Mare (
thuӝc vùng Đông- Bҳc). Sӵ nhiӉm đӝc này đã khiӃn các loài thuӹ sҧn ӣ đây chӃt
hàng loҥt, tәn hҥi đӃn hӋ thӵc vұt và làm bҭn nguӗn nưӟc sҥch, ҧnh hưӣng đӃn
cuӝc sӕng cӫa 2,5 triӋu ngưӡi.
Cubatao( Brazil), thành phӕ cӫa hàng lӑat các khu liên hӧp công nghiӋp cơ
khí và hoá dҫu. Nhưng các công ty ӣ đây đã ³vô tư´ thҧi các chҩt thҧi công nghiӋp
( kӁm, fenola, thuӹ ngân, dҫu) vào các dòng sông cӫa thành phӕ tӯ nhiӅu thұp kӍ
nay. ViӋc xӱ lý nguӗn nưӟc thҧi chưa đưӧc thӵc hiӋn đҫy đӫ theo đúng quy đӏnh.
Ngưӡi dân thành phӕ thưӡng xuyên mҳc các bӋnh liên quan đӃn đưӡng hô hҩp,
mһc dù Ngân hàng thӃ giӟi đã khuyӃn cáo Brazil áp dөng các điӅu luұt bҧ o vӋ hӋ
sinh thái nghiêm khҳc trong nhӳng năm qua.
Cho đӃn nhӳng năm cuӕi thӡi kì chiӃn tranh lҥnh, Dzerzhinsk luôn là trung
tâm lӟn vӅ sҧn xuҩt vũ khí hoá hӑc. Theo báo cáo cӫa Blacksmith, vҩn đӅ nhiӉm
đӝc mҥch nưӟc ngҫm luôn đưӧc đһt ra., tuәi thӑ trung bình chӍ khoҧng 40 tuәi vӟi
cҧ hai giӟi.
Nҵm tҥi khu vӵc chính giӳa đҩt nưӟc Trung Quӕc, dòng sông Huai dài 1978
km đưӧc coi như nơi ô nhiӉm nhҩt cӫa nưӟc này do các chҩt thҧi công nghiӋp,
đӝng vұt và nông nghiӋp, Mӭc đӝ mҳc các bӋnh cao bҩt thưӡng cӫa cӝn g đӗng dân
cư sӕng gҫn lưu vӵc sông đã khiӃn chính phӫ phҧi xӃp nguӗn nưӟc cӫa con sông ӣ
mӭc đӝ ô nhiӉm đӝc hҥi nhҩt. Tuy nhiên, chính phӫ Trung Quӕc hiӋn đang cùng
vӟi Ngân hàng thӃ giӟi nӛ lӵc giҧi quyӃt tình trҥng này.
Kabu (Bҳc Ҩn Đӝ) - Thành phӕ trên sông, vӟi 2,4 triӋu dân, là nơi tұp trung

các nhà máy đang hoҥt
đӝng hoһc trong đó nưӟc
thҧi công nghiӋp là chӫ yӃu.
 Nưӟc thҩm qua, là nưӟc thҩm vào hӋ thӕng ӕng bҵng nhiӅu cách khác
nhau,qua các khӟp nӕi, các ông có khuyӃt tұt hay thành hӕ ga, hӕ xí.
 Nưӟc thҧi tӵ nhiên, nưӟc mưa đưӧc xem như nưӟc thҧi tӵ nhiên ӣ nhӳng
thành phӕ lӟn hiӋn đҥi, nưӟc mưa đưӧc gom theo hӋ thӕng riêng.
 Nưӟc thҧi đô thӏ, là thuұt ngӳ chung chӍ chҩt lӓng trong hӋ thӕng cӕng thoát
nưӟc cӫa mӝt thành phӕ, thӏ xã« đó là hӛn hӧp cӫa các loҥi nưӟc thҧi trên.
Ngoài ra căn cӭ vào tính chҩt cӫa nguӗn thҧi có thӇ phân loҥi thành:
 Nguӗn điӇm (nưӟc thҧi cӫa các cơ sӣ công nghiӋp, các khu dân cư, thành
phӕ«)
 Nguӗn không điӇm (nưӟc mưa chҧy tràn, nưӟc thҧi nông ngư nghiӋp«)
1.7.1. Nưӟc thҧi sinh hoҥt
Hì
◆❖
9: Ô
◆❖
i
◗
d
❘ ❙❚❯
t
❖❱
i
❲
i
◆❖ ❖❘
̩t


45 ± 54
1.8vBOD
200
10 ± 30
6 - 12
Amoni
Tәng phospho
Tәng coliform
Fecal colifrom
Trӭng giun sán
2,4 ± 4,8
0.8 ± 4
10
6
- 10
9

10
5
- 10
6
10
3

Trong nưӟc thҧi sinh hoҥt còn chӭa mӝt sӕ hoá chҩt đӝc hҥi như chҩt tҭy rӱa,
thuӕc tҭy, thuӕc nhuӝm«
1.7.2. Nưӟc mưa
Vào mùa mưa, nưӟc mưa chҧy tràn qua các khu vӵc dân cư, nhà máy, bãi
chӭa nguyên liӋu«sӁ cuӕn theo các chҩt rҳn, các chҩt hӳu cơ. NӃu không quҭn lý


, TDS, P, màu
Xay bӝt BOD, SS COD, pH, TOC, TDS
LuyӋn thép
Dҫu mӥ, pH, NH
4
+
, CN
-
, Cr,
phenol, SS, Fe, Sn, Zn
Clo, SO
4
2-

Cơ khí
COD, dҫu mӥ, SS, CN-, Cr, Zn,
Ni, Pb, Cd

Thuӝc da
BOD
5
, COD, SS, maud kim loҥi
nһng, NH
4
+
, dҫu mӥ, phenol,
sulfua
P, N, TDS, tәng
colifrom
Xi măng COD, pH, SS

nәi kim loҥi nһng, phenol
Hoá chҩt vô cơ
Đӝ acid, đӝ kiӅm, TSS, SS,
TDS, Cl
-
, SO
4
2-
, pH
BOD, COD, TOC,
phenol, F, silicat, CN
-
,
kim loҥi nһng
Hoá dҫu
NH
4
+
, BOD, COD, Cr, dҫu, pH,
phenol, SS, TDS, sulfua
Cl
-
, CN
-
, Pb, N, P, TOC,
Zn, đӝ đөc
2. Hұu quҧ cӫa ô nhi m nưӟc
2.1. Ҧnh hưӣng đӃn môi trưӡng
2.1.1. Nưӟc và sinh vұt nưӟc:
a) Nưͣc

Trang 19
thuӹ sinh, mӝt sӕ trưӡng hӧp gây đӝt biӃn gen, tҥo nhiӅu loài mӟi, mӝt sӕ trưӡng
hӧp làm cho nhiӅu loài thuӹ sinh chӃt.
Trong 4 ngày liên tiӃp (tӯ 18 - 21.10), tôm, cá chӃt hàng loҥt tҥi kinh Giӳa
Nhӓ (ҩp Đҫm Cùng, xã Trҫn Thӟi, huyӋn Cái Nưӟc, Cà Mau), cҥnh Xí nghiӋp chӃ
biӃn thuӹ sҧn Nam Long thuӝc Công ty cә phҫn xuҩt khҭu thuӹ sҧn Cái Đôi Vàm
(Cadovimex). Nưӟc trong kinh đen ngòm và mùi hôi thӕi bӕc lên nӗng nһc. Đi đӃn
đҫu kinh cҥnh Xí nghiӋp chӃ biӃn thuӹ sҧn Nam Long thì thҩy nưӟc thҧi trong bãi
rác sinh hoҥt cӫa xí nghiӋp này đang tràn xuӕng kinh. Xác cá chӃt trên kinh Giӳa
Nhӓ, huyӋn Cái Nưӟc (tӍnh Cà Mau). Đây là con kinh chҥy dài gҫn 4 km, nӕi tӯ
bãi rác cӫa Xí nghiӋp chӃ biӃn thuӹ sҧn Nam Long vӟi sông Cái Nưӟc - Đҫm
Cùng, có hàng trăm hӝ dân lҩy nưӟc tӯ dòng kinh này đӇ nuôi cá, tôm. Đҥi dương
tuy chiӃm ¾ diӋn tích trái đҩt, nhưng cũng không thӇ không chӏu tác đӝng bӣi viӋc
nưӟc bӏ ô nhiӉm, mà mӝt phҫn sӵ ô nhiӉm nưӟc đҥi dương là do các hoҥt đӝng cӫa
con ngưӡi như viӋc khai thác dҫu, rác thҧi tӯ ngưӡi đi biӇn,« gây ҧnh hưӣng
không nhӓ đӃn đҥi dương và các sinh vұt đҥi dương, làm xuҩt hiӋn nhiӅu hiӋn
tưӧng lҥ, đӗng thӡi làm cho nhiӅu loài sinh vұt biӇn không có nơi sӕng, mӝt sӕ
vùng có nhiӅu loài sinh vұt biӇn chӃt hàng loҥt«
Hi͏n tưͫng thͯy tri͉u đen
❩
Tình trҥng chҩt lưӧng nưӟc hӗ giҧm đӝt ngӝt
nghiêm trӑng và tình trҥng cá chӃt hàng loҥt trong nhiӅu ngày kӇ tӯ thұp niên 1970.
HiӋn tưӧng này đưӧc các nhà khoa hӑc gӑi tên là ³thӫy triӅu đen´. Phân tích các
mүu nưӟc hӗ lҩy tӯ nhiӅu nưӟc trên thӃ giӟi cho thҩy hiӋn tưӧng ³thӫy triӅu đen´
thưӡng xҧy trong hӗ nưӟc vào mùa thu. Khi đó, chҩt hӳu cơ dưӟi đáy hӗ bҳt đҫu
phân hӫy dưӟi tác dөng cӫa các vi sinh vұt, làm thiӃu ôxy dưӟi đáy hӗ, giҧm hàm
lưӧng pH và tăng nӗng đӝ các gӕc axít kali nitrat. Chu kǤ này làm tăng tình trҥng
thiӃu ôxy trong nưӟc và lây lan hӧp chҩt sunfua, biӃn nưӟc hӗ có màu đen và mùi
hôi. Trong quá trình thay đәi chҩt lưӧng nưӟc, các hoҥt đӝng cӫa con ngưӡi như
thҧi chҩt thҧi công nghiӋp và sinh hoҥt vào hӗ cũng có thӇ tҥo ra ³thӫy triӅu´.

2+
có nӗng đӝ cao tҥo thành các axit
không tan Fe
2
O
3
và MnO
2
gây ra hiӋn tưӧng ³nưӟc phèn´ dүn đӃn đóng thành váng
trên mһt đҩt (đóng phèn) Canxi, magie và các ion kim loҥi khác trong đҩt bӏ nưӟc
chӭa axit cacbonic rӱa trôi thì đҩt sӁ bӏ chua hóa
b) Sinh v̵t đ̭t
Khi các chҩt ô nhiӉm tӯ nưӟc thҩm vào đҩt không nhӳng gây ҧnh hưӣng đӃn
đҩt mà còn ҧnh hưӣng đӃn cҧ các sinh vұt đang sinh sӕng trong đҩt.
 Các ion Fe
2+
và Mn
2+
ӣ nӗng đӝ cao là các chҩt đӝc hҥi vӟi thӵc vұt.
 Cu trong nguӗn nưӟc ô nhiӉm tӯ các khu công nghiӋp thҧi ra thҩm vào đҩt
không đӝc lҳm đӕi vӟi đӝng vұt nhưng đӝc đӕi vӟi cây cӕi ӣ nӗng đӝ trung bình.
 Các chҩt ô nhiӉm làm giҧm quá trình hoҥt đӝng phân hӫy chҩt cӫa mӝt sӕ
vi sinh vұt trong đҩt
 Là nguyên nhân làm cho nhiӅu cây cӕi còi cӑc, khҧ năng chӕng chӏu kém,
không phát triӇn đưӧc hoһc có thӇ bӏ thӕi gӕc mà chӃt Có nhiӅu loҥi chҩt đӝc bӅn
vӳng khó bӏ phân hӫy có khҧ năng xâm nhұp tích lũy trong cơ thӇ sinh vұt. Khi
vào cơ thӇ sinh vұt chҩt đӝc cũng có thӇ phҧi cҫn thӡi gian đӇ tích lũy đӃn lúc đҥt
mӭc nӗng đӝ gây đӝc.

Trang 21

thӇ con ngưӡi tӯ rҩt sӟm tӯ tuҫn thӭ 20 cӫa thai kì và tiӃp diӉn suӕt kì mang thai.
Trҿ em có mӭc hҩp thө chì cao gҩp 3-4 lҫn ngưӡi lӟn. Mһt khác thӡi gian bán sinh
hӑc chì cӫa trҿ em cũng dài hơn cӫa ngưӡi lӟn. Chì tích đӑng ӣ xương . Trҿ em tӯ
6 tuәi trӣ xuӕng và phө nӳ có thai là nhӳng đӕi tưӧng mүn cҧm vӟi nhӳng ҧnh
hưӣng nguy hҥi cӫa chì gây ra. Chì cũng cҧn trӣ chuyӇn hóa canxi bҵng cách trӵc
tiӃp hay gián tiӃp thông qua kìm hãm sӵ chuyӇn hóa vitamin D. Chì gây đӝc cҧ cơ
quan thҫn kinh trung ương lүn thҫn kinh ngoҥi biên. Chì tác đӝng lên hӋ enzyme,
đһc biӋt là enzyme vұn chuyӇn hiđro. Khi bӏ nhiӉm đӝc, ngưӡi bӋnh bӏ mӝt sӕ rӕi
loҥn cơ thӇ, trong đó chӫ yӃu là rӕi loҥn bӝ phұn tҥo huyӃt (tӫy xương) .
Tùy theo mӭc đӝ nhiӉm đӝc có thӇ gây ra nhӳng tai biӃn như đau bөng chì,
đưӡng viӅn đen Burton ӣ lӧi, đau khӟp, viêm thұn, cao huyӃt áp vĩnh viӉn, liӋt, tai
biӃn lão nӃu nһng có thӇ gây tӱ vong. Tác dөng hóa sinh cӫa chì chӫ yӃu gây ҧnh