HC VIN CHNH TR QUC GIA H CH MINH





TRN TH THANH MAI





cơ chế điều chỉnh pháp luật mối quan hệ
giữa nh nớc v cá nhân ở việt nam hiện nay
Chuyờn ngnh : Lý lun v lch s Nh nc v phỏp lut
Mó s : 62 38 01 01

TểM TT LUN N TIN S LUT HC


Có th tìm hiu lun án ti: Th vin Quc gia và
Th vin Hc vin Chính tr quc gia H Chí Minh



1
M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Cá nhân và nhà nc là hai ch th đc bit có mi quan h cht ch
tng tác và ph thuc ln nhau. Trong đó, nhà nc là thit ch xã hi t
chc thc hin quyn lc công, nhà nc nhân danh xã hi bo v li ích
chung và các giá tr khách quan ph bin ca con ngi. Mi quan h
(MQH) gia nhà nc và cá nhân đc th hi
n ch yu di hình thc
QHPL. Vì vy, nghiên cu v c ch điu chnh pháp lut (CPL) MQH
gia nhà nc và cá nhân là vn đ có ý ngha quan trng trong quá trình
hoàn thin nhà nc và pháp lut nói chung.
 Vit Nam, sau gn 30 nm đi mi, ch trng xây dng NNPQ
XHCN, nn KTTT đnh hng XHCN và m rng hp tác quc t, đã
mang li nhng thay đi quan trng trong nhn thc chung c
a xã hi v cá
nhân và MQH gia nhà nc và cá nhân. Nhiu thành tu v phát trin con
ngi đã đc ghi nhn, Vit Nam là mt trong s hn 40 nc đang phát
trin đt đc nhng tin b đáng k v phát trin con ngi trong nhng
thp k gn đây. Ch s phát trin con ngi ca Vit Nam đã tng 41%
trong vòng hai thp k qua. ng thi, quá trình dân ch hoá đ
i sng xã
hi và nn kinh t th trng cng mang li nhng thay đi quan trng cho
mi cá nhân trong nhn thc v bn thân mình.

Xây dng nhng lun c khoa hc cho vic phân tích, đánh giá quá
trình phát trin và thc trng c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân
 Vit Nam. T đó, xác đnh quan đim, đ xut gii pháp nhm hoàn thin
c ch 
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân  Vit Nam hin nay.
2.2. Nhim v ca lun án
- Phân tích khái nim cá nhân, MQH gia nhà nc và cá nhân; đc
đim ca mi quan h gia nhà nc và cá nhân.
- Phân tích khái nim, đc đim c ch CPL MQH gia nhà nc và
cá nhân; các tiêu chí đánh giá mc đ hoàn thin ca c ch CPL MQH
gia nhà nc và cá nhân; các yu t nh hng đn c ch CPL MQH
gi
a nhà nc và cá nhân.
- Phân tích qúa trình phát trin ca c ch CPL MQH gia nhà nc
và cá nhân  Vit Nam; đánh giá thành tu, hn ch ca thc trng c ch
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân  Vit nam hin nay và rút ra nhng
nguyên nhân ca các thành tu và hn ch đó.
- Phân tích các yêu cu đt ra đi vi vic hoàn thin c ch CPL
MQH gia nhà nc và cá nhân; Phân tích các quan đim và đ xut, lun


3
chng cho h thng các gii pháp hoàn thin c ch CPL MQH gia nhà
nc và cá nhân hin nay.
3. i tng và phm vi nghiên cu ca lun án
 thc hin mc đích nghiên cu, lun án tp trung vào đi tng
nghiên cu là MQH gia nhà nc và cá nhân, c ch CPL MQH gia
nhà nc và cá nhân, trc tip là khái nim, các phng tin pháp lut c
bn trong c ch CPL MQH gi
a nhà nc và cá nhân, môi trng vn

CPL MQH gia nhà nc và cá nhân và 3 yu t c bn tác đng đn c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân.
- Lun án làm rõ quá trình phát trin ca c ch CPL MQH gia nhà
nc và cá nhân  Vit Nam t nm 1945 đn nay và đánh giá thc trng c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân hin nay.
- Lun án phân tích các yêu cu đt ra trong bi cnh hin nay đi vi
vic hoàn thin c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân. Trên c s
đó, ch ra ba quan đim c bn và nm nhóm gii pháp c bn hoàn thin c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân.
6. Ý ngha lý lun và thc tin ca lun án
- V lý lun: Kt qu
 nghiên cu ca lun án có đóng góp vào h
thng kin thc lý lun chung v nhà nc và pháp lut và là tài liu tham
kho có giá tr cho các nhà nghiên cu lý lun và ging dy v nhà nc và
pháp lut
- V thc tin: Kt qu nghiên cu ca lun án có ý ngha quan trng
trong quá trình hoàn thin c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân
hin nay.
7. Kt cu ca lun án
Ngoài phn m đ
u và kt lun, danh mc công trình ca tác gi đã
công b và danh mc tài liu tham kho, lun án đc kt cu thành 4 chng,
12 tit.


5
Chng 1

Vi nhóm các công trình nghiên cu liên quan đn MQH gia nhà
nc và cá nhân, đây là mt vn đ ln, li có quá trình phát trin lâu dài, các
nghiên cu liên quan đn MQH gia nhà nc và cá nhân đc tip cn di
nhiu góc đ khác nhau, nh tip cn t vn đ ch quyn nhân dân, các giá


6
tr ca nhà nc pháp quyn, xã hi dân s, ch ngha lp hin; tip cn t
vn đ QCN, QCD.
Nhóm công trình nghiên cu v c ch CPL, đây là vn đ ch yu
đc các hc gi Liên Xô nghiên cu, th hin trong các giáo trình, sách
chuyên kho,…nhm làm rõ các ni dung khái nim, đc đim, vai trò ca
các phng tin pháp lut,… trong c ch CPL.
1.3. MT S VN  T RA CN TIP TC NGHIÊN CU
TRONG LUN ÁN
1.3.1. V lý lun
- Các khái nim cá nhân và MQH gia nhà nc và cá nhân là nhng
khái nim công c quan trng cn đc tip cn mt cách toàn din di góc
đ lý lun và lch s nhà nc và pháp lut. Nhng các công trình nghiên
cu trên cha đ cp đn hoc còn cha làm sáng t; nhn thc v cá nhân
trong khoa hc pháp lý hin nay còn cha đy đ, có phn xem nh.
- Khái nim, đc đim, ni dung c ch CPL MQH gia nhà nc
và cá nhân là nhng vn đ cha tng đc nghiên cu trong các công
trình khoa hc đã lit kê. Vì vy, lun án có trách nhim tip tc nghiên
cu, làm rõ.
- Phân tích, làm rõ các tiêu chun đánh giá mc đ hoàn thin c ch
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân và các yu t tác đng đn c ch
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân.
1.3.2. V thc tin
- Lun án nghiên cu làm rõ quá trình phát trin ca c ch CPL

lp và kh nng t quyt, th hin thành ý chí, nguyn vng riêng, đòi hi
đc tôn trng và phn ánh. Trong xã hi hin đi, cá nhân tham gia các
quan h xã hi vi nhiu t cách: Cá nhân là mt con ngi có nhng phm
cht, n
ng lc, cá tính vi nhng giá tr khách quan, ph bin; Cá nhân là
công dân vi nhng quyn và ngha v pháp lý; Cá nhân là thành t hp
thành Nhân dân - Ch th ca quyn lc xã hi và quyn lc nhà nc; Cá
nhân là thành viên ca gia đình, các t chc kinh t, t chc xã hi, chính tr,
tôn giáo. Vi mi t cách đó, cá nhân có v trí, vai trò, quyn, ngha v, trách
nhim xã hi khác nhau Nhng dù vi t cách nào, dù trc tip hay gián tip
thì MQH gi
a nhà nc và cá nhân đu xut phát t nhng nhu cu khách
quan, ph bin và tng tác: Th nht, nhà nc là đi din chính thc ca
toàn xã hi, có s mnh và chc nng qun lý xã hi, cá nhân dù xut hin
vi t cách nào dù trc tip hay gián tip cng đu là đi tng qun lý ca
nhà nc. Th hai, s ra đi và tn ti ca nhà nc xut phát t
nhu cu
khách quan ca xã hi và tr thành công c đ thc hin quyn lc công
cng Th ba, nhà nc là thit ch duy nht có quyn ban hành pháp lut,
phng tin đc bit th hin ý chí chung ca xã hi.
Tóm li, MQH gia nhà nc và cá nhân là MQH có tính khách quan,
có ni dung phong phú, đa dng th hin  các quyn và ngha v ca nhà
nc và cá nhân; MQH gia nhà nc và cá nhân phn ánh s tng tác,
mt thit và ph thuc ln nhau gia nhà nc và cá nhân, đc xác lp ch
yu di hình thc các QHPL.


8
2.1.2. c đim ca mi quan h gia nhà nc và cá nhân
* Mi quan h gia nhà nc và cá nhân đc hình thành, phát trin

2.2.1. Khái nim c ch điu chnh pháp lut mi quan h gia
nhà nc và cá nhân
C ch CPL là mt trong nhng vn đ quan trng trong h thng
kin thc c bn ca khoa hc pháp lý. Tuy nhiên, do tính cht phc tp ca
c ch CPL, do s khác bit v cách tip cn và nhng nguyên nhân khác,
vn có nh
ng ý kin khác nhau v khái nim c ch CPL: Có quan đim
đng nht tác đng pháp lut vi điu chnh pháp lut; Có quan đim cho


9
rng CPL gm phng thc điu chnh pháp lut và phng thc điu
chnh hành vi, cha chú trng đn yu t cu thành; Có quan đim cho rng,
C ch cha đng 2 ni dung là cu trúc ca mt chnh th và phng thc
vn hành ca chnh th, t đó đnh ngha“C ch CPL là h thng các
phng tin pháp lut có MQH mt thit, tác đng qua li vi nhau trong
mt th thng nht theo mt quá trình nht đnh đ điu chnh các quan h
xã hi vi s bo đm ca nhà nc nhm đt đc mc đích xác đnh”.
Chúng tôi nht trí vi quan đim này và cho rng, đnh ngha này đã phn
ánh đc mt cách toàn din tính cht, đc đ
im và ni hàm ca khái nim.
C ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân là mt dng ca c ch
CPL nói chung, có th đnh ngha nh sau: C ch CPL MQH gia nhà
nc và cá nhân là h thng các phng tin pháp lut có MQH mt thit
vi nhau trong mt th thng nht, đc vn hành theo nhng nguyên tc,
quá trình đc pháp lut quy đnh đ điu chnh MQH gi
a nhà nc và cá
nhân vi s bo đm ca nhà nc nhm đt đc nhng mc đích xác đnh.
2.2.2. Ni dung, đc đim ca c ch điu chnh pháp lut mi
quan h gia nhà nc và cá nhân

nc và cá nhân là hình vi do chính các ch th xác lp ch không phi do
nhà nc. Kt qu ca hành vi quyt đnh c ch CPL đã hoàn thành hay
cn chuyn sang giai đon truy cu trách nhim pháp lý.
Các phng tin pháp lut này có MQH mt thit, tng tác vn hành
theo nhng nguyên tc, quy lut xác đnh. Vì vy, nghiên cu c ch CPL
MQH gia nhà nc và cá nhân phi có quan đi
m bin chng, khách quan,
toàn din trong cu trúc tng th.
2.2.2.2. C ch điu chnh pháp lut mi quan h gia nhà nc và
cá nhân đc vn hành theo nhng nguyên tc, quá trình nht đnh
S vn hành ca c ch CPL hin nay đc ch đo bi các nguyên
tc: (1)  cao vai trò và giá tr ca Hin pháp và lut, tha nhn Hin
pháp và lut gi vai trò ti thng trong đi sng nhà nc và xã hi. Vic
xây dng và thc hin c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân phi
bo đm tính hp hin, hp pháp. (2)  cao ch quyn nhân dân, bo đm
nhà nc pháp quyn xã hi ch ngha Vit Nam là ca Nhân dân, do
Nhân dân, vì Nhân dân; tt c quyn lc nhà nc thuc v nhân dân. (3)
Tôn trng quyn con ngi, quyn công dân; bo đm các quyn con
ngi, quyn công dân v
chính tr, kinh t, vn hóa, xã hi đc công
nhn, tôn trng, bo v, bo đm theo Hin pháp và pháp lut. (4) Quyn
công dân không tác ri ngha v công dân. (5) Mi công dân đu bình
đng trc pháp lut. (6) Nguyên tc nhân đo xã hi ch.
Quá trình vn hành theo mt quy trình gm ba giai đon, là giai
đon thit lp khuôn mu hành vi; giai đon cá bit hoá khuôn mu hành
vi; Giai đon các quyn và ngha v pháp lý đc hin thc hoá. V
i
tính cht đc thù ca mình, c ch CPL MQH gia nhà nc và cá
nhân đòi hi phi đc vn hành mt cách linh hot nhng cht ch
bng các cp đ, phng thc khác nhau, nhm bo đm tính thng nht

đng b, phù hp và trình đ k thut pháp lý ca h thng QFPL điu chnh
MQH gia nhà nc và cá nhân.
2.3.2. Cht lng ca hot đng áp dng pháp lut c đánh giá
 tính hp pháp, hp lý và kp thi ca v
n bn áp dng pháp lut trong c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân.
2.3.3. Tính hin thc ca các quan h pháp lut, đc th hin 
nhiu yu t nh: nng lc ch th ca ch th pháp lut; tính hp pháp,
hp lý, kh thi ca quyn, ngha v và trách nhim ca các ch th; và tính
đa dng ca ch th.
2.3.4. Kt qu c
a hành vi thc hin pháp lut ca ch th, đc
đánh giá qua tính hp hin, hp pháp ca hành vi; tính tích cc ch đng ca
ch th và ý ngha kinh t - xã hi mà hành vi mang li.


12
2.4. NHNG YU T C BN TÁC NG N C CH IU
CHNH PHÁP LUT MI QUAN H GIA NHÀ NC VÀ CÁ NHÂN
2.4.1. Yu t kinh t
C th là các điu kin vt cht và trình đ phát trin kinh t, c ch
qun lý ca nhà nc đu có tác đng, nh hng trc tip ti các thành t,
phm vi, phng pháp điu chnh ca c ch CPL MQH gia nhà nc và
cá nhân. Các gii hn, ni dung ca quyn và t do ca cá nhân đc m
rng, đ
òi hi pháp lut phi có thay đi phù hp; s thay đi v c ch qun
lý kinh t dn đn nhng thay đi v đi tng, phng pháp điu chnh và
s vn hành ca các phng tin pháp lut trong c ch CPL.
2.4.2. Yu t chính tr
Các phng tin pháp lut c bn ca c ch CPL MQH gia nhà

Chng 3
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIN VÀ THC TRNG
CA C CH IU CHNH PHÁP LUT MI QUAN H
GIA NHÀ NC VÀ CÁ NHÂN  VIT NAM HIN NAY
3.1. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIN CA C CH IU CHNH PHÁP
LUT MI QUAN H GIA NHÀ NC VÀ CÁ NHÂN T NM 1945
N NAY
C ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân trong nhà nc kiu
mi ra đi t sau Cách mng tháng Tám nm 1945, có đc đim: Th nht,
quá trình phát trin ca c ch CPL gn lin vi lch s lp hin ca dân
tc và qúa trình phát trin ca h thng pháp lut; Th hai, thi đim ra đi
ca hin pháp luôn gn lin vi s bt đu ca nhng thay đi ln trong c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân; Th ba, nu so vi thi đim
lch s ca dân tc thì nhng thay đi ln trong c ch CPL MQH gia nhà
nc và cá nhân thng có “đ tr”. Theo đó, quá trình phát trin ca c ch
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân đc chia thành 3 giai đon:
3.1.1. Giai đon t 1945 đn 1959
ây là giai đon đu tiên ca mt nhà nc kiu mi c ch CPL
MQH gia nhà nc và cá nhân thi k này có đc đim:
Các nguyên tc điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân đ cao ch
quyn nhân dân, các quyn và t do cá nhân, đc lp dân tc, dân ch. H
thng QFPL điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân hng đn xây dng,
hoàn thin t chc b máy nhà nc kiu mi, hoàn thin th ch thc hin
các QCD. Th tc áp dng, hình thc và hiu lc ca các vn bn áp dng
pháp lut, nhìn chung khá đn gin, bo đm tính nhanh chóng, kp thi trong
điu kin thi chin. Tính hin thc ca các QHPL đc bo đm bi tính phù
hp ca pháp lut. Kt qu hành vi thc hin pháp lut đc cng c bi tính
tích cc ca các ch th, quyt đnh thng li ca cách mng dân tc, dân ch.
3.1.2. Giai đon t 1959 đn 1980
Các nguyên tc điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân đã có

3.1.4. Giai đon t 1992 đn nay
Các nguyên tc điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân trong Hin
pháp 1992 và Hin pháp 1992 sa đi, đã th hin rõ hn ch quyn ti cao
ca nhân dân. H thng QFPL điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân có
s phát trin nhm hin thc hoá các nguyên tc điu chnh MQH gia nhà
nc và cá nhân. Cht lng hot đng áp dng pháp lut cng đc ci
thin, nh nhng thay đi v thm quyn, trình t, th tc áp dng pháp lut
và c ch giám sát bo đm tính công khai, minh bch, đn gin, nhanh
chóng, thun tin. Các QHPL trong c ch CPL MQH gia nhà nc và cá
nhân, nhìn chung, có s phát trin đa dng, tính hin thc cao. Tính tích c
c,
t giác thc hin hành vi pháp lut ca các ch th xut phát t nhn thc
ca cá nhân v vai trò ca pháp lut trong vic bo v quyn và li ích chính
đáng ca cá nhân, các giá tr ln ca xã hi.
3.2. THC TRNG C CH IU CHNH PHÁP LUT MI
QUAN H GIA NHÀ NC VÀ CÁ NHÂN  VIT NAM HIN NAY
3.2.1. H thng các nguyên tc, quy phm pháp lut điu chnh mi
quan h gia nhà nc và cá nhân
- Các nguyên tc điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân trong
Hin pháp nm1992 sa đi là phù hp vi th ch chính tr ca nc ta


15
và xu hng phát trin ca th gii. Ch đ kinh t, xã hi, vn hoá, giáo
dc, khoa hc, công ngh và môi trng đc quy đnh phù hp vi yêu
cu phát trin, bo đm tính hin thc ca QCN, QCD, mc tiêu ca
CNXH. Bên cnh nhng kt qu đt đc, các quan đim, t tng,
nguyên tc điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân còn bc l nhng
hn ch nht đnh: Th nht, cha phn ánh đc đy đ ch quyn ti
cao ca nhân dân; Th hai, cha phn ánh đc tính khách quan ca

nhân đc tôn trng và ý thc pháp lut ca cá nhân đc nâng cao. ng


16
thi, h thng các QFPL coi trng vic bo v, phát huy các giá tr cá nhân
và hng ti thc hin các giá tr xã hi, đã to đng lc cho cá nhân tham
gia vào các QHPL. Tuy nhiên, các QHPL thi k này cng bc l không ít
nhng bt cp nh hng đn tính hin thc ca QHPL nh: s phát trin
ca nn kinh t th trng thiu kim soát cht ch, đã phát sinh các hành vi
gian di, la đ
o; hn ch v ý thc pháp lut và s phc tp ca th tc
pháp lý, làm cho ch th pháp lut không tuân th đy đ pháp lut khi thc
hin quyn ca mình; quyt đnh áp dng pháp lut không rõ ràng, không
kh thi làm cho QHPL phát sinh khó thc hin; S thiu n đnh ca HTPL,
tim n nhiu ri ro cho các ch th
3.2.4. Hành vi thc hin pháp lut ca các ch th trong mi quan
h
 gia nhà nc và cá nhân
Tính tích cc, ch đng ca các ch th pháp lut trong vic thc hin
hành vi pháp lý đã đc ci thin, kt qu hành vi thc hin pháp lut ca
các ch th pháp lut trong MQH gia nhà nc và cá nhân đã mang li
nhng thành tu đáng k trong vic bo v và phát huy các QCN, QCD, thc
hin mc tiêu dân giàu, nc mnh, xã hi công bng dân ch vn minh. Tuy
nhiên, bên cnh nh
ng kt qu tích cc nêu trên có th thy, kt qu hành vi
thc hin pháp lut ca các ch th cng còn nhiu tn ti. Hành vi vi phm
pháp lut xy ra trên tt c các lnh vc xã hi vi s lng không nh, xâm
phm an ninh, an toàn, t do cá nhân; Tính tích cc ca ch th b hn ch
bi tính phc tp ca HTPL, cha to đc đng lc cho cá nhân; hiu qu


ca b máy nhà nc theo hng nâng cao nng lc xây dng th ch, nng
lc d báo và hiu qu điu hành trên các lnh vc ca đi sng xã hi. Các
vn đ là mt trái ca nn kinh t th
trng, phi đc gii quyt mt cách
hiu qu song song vi các chính sách phát trin kinh t.
- H thng pháp lut, c ch chính sách phi đc hoàn thin đ tháo
g mi rào cn, to thun li gii phóng và phát trin mnh m lc lng
sn xut.
- Trong nn kinh t th trng, cn hn ch s can thip trc tip ca
nhà nc
đn các quan h th trng, phát huy ti đa nng lc cá nhân, vai
trò t điu tit ca xã hi, bng vic tha nhn rng rãi các loi hình t chc
mang tính cht t nguyn, nh hip hi doanh nghip, hip hi kinh doanh
bt đng sn,
4.1.2. Yêu cu xây dng nhà nc pháp quyn xã hi ch ngha
ca nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
Vn đ hoàn thin c ch
CPL MQH gia nhà nc và cá nhân
phi đc đt trong MQH gia các thit ch trong h thng chính tr đ
phát huy tt nht quyn làm ch ca nhân dân vi nhà nc và xã hi bng
dân ch trc tip và sc mnh ca khi đi đoàn kt dân tc, da trên nn
tng liên minh giai cp công nhân, nông dân và đi ng trí thc di s
lãnh đo ca ng.


18
Bo đm tính ti cao ca pháp lut, nhà nc qun lý xã hi bng pháp
lut và b kim soát bi pháp lut. Nhà nc và cá nhân là nhng ch th
bình đng, khi vi phm pháp lut, xâm phm quyn, li ích ca cá nhân, nhà
nc và xã hi đu phi chu trách nhim; đ cao QCN, QCD vi tính cht là

Hoàn thin c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân phi xut
phát t điu kin thc tin  Vit Nam, Vic tip thu kinh nghim và chun


19
mc quc t phi bo đm tính n đnh, k tha, phát trin liên tc ca c
ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân. Thc hin quan đim này cn
hn ch hai khuynh hng: Th nht, quá đ cao tính đc thù ca Vit Nam,
mà b qua hay ph nhn các giá tr chung ca nhân loi vì mc tiêu gi vng
s n đnh và k tha trong c ch CP MQH gia nhà nc và cá nhân;
Th hai, coi nh tính đc thù ca Vit Nam v th ch chính tr, các giá tr
vn hoá truyn thng, tip thu mt cách thiu chn lc kinh nghim, chun
mc ca th gii
4.2.3. Hoàn thin c ch điu chnh pháp lut mi quan h gia
nhà nc và cá nhân phi phc v
cho mc tiêu phát trin bn vng,
tng trng kinh t gn lin vi tin b, dân ch và công bng xã hi
Hoàn thin c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân phi hng
đn mc tiêu phát trin bn vng. Theo Vn kin Hi nghi Trung ng IX
khoá X: “Xây dng nn vn hóa và con ngi Vit Nam phát trin toàn din,
hng đn chân - thin - m, thm nhun tinh thn dân tc, nhân vn, dân
ch và khoa hc. Vn hóa thc s tr thành nn tng tinh thn vng chc ca
xã hi, là sc mnh ni sinh quan trng bo đm s phát trin bn vng và
bo v vng chc T quc vì mc tiêu dân giàu, nc mnh, dân ch, công
bng, vn minh”.
4.3. CÁC GII PHÁP C BN HOÀN THIN C CH IU
CHNH PHÁP LUT MI QUAN H GIA NHÀ NC VÀ CÁ NHÂN
HIN NAY
4.3.1. y mnh công tác nghiên cu khoa hc, xây dng c s lý
lun cho vic hoàn thin c ch điu chnh pháp lut mi quan h gia

Nâng cao nng lc thm đnh ca B t pháp, thm tra ca UBTVQH, vai
trò phn bin ca nhân dân và nng lc ca đi biu Quc hi; Th ba, đ
cao v trí, vai trò ca các vn bn lut do Quc hi ban hành; Th t, nâng
cao cht lng các đo lut ca Quc hi, theo hng bo đm tính kh thi
và đ rõ đ nhân dân có th thc hin đc các quyn và t do ca mình.
ng thi, đ cao trách nhim ca các c quan hành chính, t pháp trong
vic t chc thc hin và bo v QCN, QCD theo Hin pháp.
4.3.2.2. Hoàn thin h thng quy phm pháp lut, nhm hin thc
hoá nguyên tc điu chnh mi quan h gia nhà nc và cá nhân trong
Hin pháp nm 2013
S ra đi ca Hin pháp nm 2013 đã đt ra yêu cu rt ln vi Quc
hi trong vic hoàn thin lut điu chnh MQH gia nhà nc và cá nhân. ó
là: Nhu cu hoàn thin lut v các thit ch trong h thng chính tr, bo đm
ch quyn ti cao ca nhân dân; Nhu cu hoàn thin lut v QCN, QCD.
Theo iu 14, khon 2, Hin pháp nm 2013, “QCN, QCD ch có th b hn
ch theo quy đnh ca lut trong trng hp cn thit vì lý do quc phòng, an
ninh quc gia, trt t, an toàn xã hi, đo đc xã hi, sc khe ca cng
đng”. Ngoài ra, là s lng ln các lut quy đnh th ch kinh t, xã hi, vn
hoá, giáo dc, khoa hc công ngh, môi trng và bo v an ninh t quc,
nhm bo đm QCN, QCD v kinh t, xã hi, vn hoá và các giá tr chung
ca xã hi. Quc hi đang đng trc đòi hi cp thit ca xã hi v nâng
cao nng lc hot đng. Trc ht, Quc hi cn đc hoàn thin theo
hng nâng cao cht lng và tính đc lp ca đi biu quc hi nói chung,


21
tng s đi biu quc hi chuyên trách đ tin ti xây dng mt Quc hi
chuyên nghip; Th hai, hoàn thin quy trình làm lut; Th ba, xây dng
chin lc, chng trình, k hoch lp pháp n đnh; Th t, khc phc tình
trng lut ch vn bn di lut

cn phi đc sa đi, b sung mt cách phù hp, các quy trình th tc phi
rõ ràng, minh bch, bo đm quyn đc lp xét x ca thm pháp và h
i
thm, quyn tham gia t tng ca lut s. Quá trình hoàn thin lut t tng
rt cn thit nghiên cu, b sung các th tc t tng mang tính gin lc, vi
các điu kin cht ch, bo đm tính nhanh chóng, hiu qu trong gii quyt
các tranh chp.


22
4.3.3.2. Nâng cao nng lc, cht lng và chuyên nghip hoá đi
ng cán b, công chc làm công tác áp dng pháp lut
Trc ht, cn thc hin có hiu qu đ án xác đnh v trí vic làm
trong các c quan nhà nc, nht là trong các c quan hành chính nhà
nc. ây là c s đu tiên và tiên quyt cho mt nn công v chuyên
nghip; Th hai, tng tính ch đng cho các c quan nhà nc trong vic
xác đnh biên ch và ch đ tin lng ca cán b công chc. Hn ch
tình trng cào bng v t chc, biên ch gây tình trng ni tha, ni thiu
cán b, công chc trong b máy nhà nc; Th ba, tng bc xây dng
và hoàn thin đi ng cán b công chc đáp ng yêu cu ca quá trình
hoàn thin pháp lut v th tc áp dng pháp lut, đm bo cao nht các
QCN, QCD.
4.3.3.3. Nâng cao ch
 đ trách nhim đi vi hot đng áp dng
pháp lut
Trc ht, cn xác đnh rõ nhim v, quyn hn ca tng ch th tham
gia vào quá trình áp dng pháp lut. y mnh ci cách b máy hành chính
nhà nc theo yêu cu ca Chng trình ci cách hành chính 2011-2020,
trong đó, đc bit quan tâm thc hin mt cách trit đ ch trng phân cp,
xác đnh rõ trách nhim cá nhân ngi đng

4.3.5. Xây dng và phát huy vai trò ca xã hi dân s
Thi gian qua, s phát trin ca xã hi dân s còn gp nhiu khó khn,
nh: Tâm lý e ngi xã hi dân s; V trí, vai trò, phng thc hot đng ca
MTTQ và các t chc chính tr - xã hi cha phù hp vi điu kin xã hi
mi; S tn ti thiu minh bch ca các hi đc thùT đó, s hoàn thin
pháp lut v hi là cn thit, mt mt to hành lang pháp lý minh bch cho s
phát trin ca các hi vì mc đích tng thân, tng ái, chia s, hp tác,…
trên tinh thn bình đng cùng nhau gii quyt các vn đ ca cng đng. Mt
khác, to c s pháp lý kim soát cht ch s ra đi và phát trin ca các hi
đc thành lp vì các mc đích đi ngc li li ích chung ca xã hi. Tuy
nhiên, vi đc thù th ch chính tr ca nc ta hin nay, pháp lut v hi cn
hn ch ti đa khuynh hng hành chính hoá hot đng ca các hi, va to
gánh nng cho ngân sách, va làm hn ch sc hút ca các t chc hi, do
vic xa ri li ích thành viên trong quá trình hot đng.

KT LUN
C ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân là mt vn đ ln và
phc tp, đã đc lun án làm rõ qua các khái nim c bn nh, MQH gia
nhà nc và cá nhân, CPL MQH gia nhà nc và cá nhân, c ch CPL
MQH gia nhà nc và cá nhân; các vn đ bn cht, đc trng ca MQH
gia nhà nc và cá nhân, c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân,
các yu t tác đng đ
n c ch CL MQH gia nhà nc và cá nhân.
 Vit Nam, c ch CPL MQH gia nhà nc và cá nhân đã có mt
quá trình phát trin lâu dài vi nhiu bin đng. Theo đó, tính khách quan ca
cá nhân không ngng đc nhn thc và phát trin làm c s cho nhng thành
tu phát trin cá nhân, xã hi và nhà nc. Tuy nhiên, vì nhiu lý do ch quan