Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Dự đoán thống kê là một công cụ hữu hiệu thông qua sử dụng các tài liệu
thống kê lịch sử về hiện tợng kinh tế xã hội để tiến hành suy diễn cho tơng lai.Vì
thế những thông tin về phân tích và dự đoán thống kê rất cần cho các nhà quản
lí,các nhà hoạch định chính sách kinh tế xã hội.
Việc xuất khẩu sản phẩm cây công nghiệp là một trong những mũi nhọn
của nền kinh tế nớc ta.Và cây cao su đợc coi là một trong những mặt hàng nông
sản chủ chốt của nền kinh tế quốc dân,cây cao su đợc xếp vào một trong mời mặt
hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với 75-80% sản lợng cao su sản
xuất là để xuất khẩu.Vì vậy hoạt động xuất khẩu cao su có ý nghĩa rất quan trọng
trong việc giải quýet vấn đề đầu ra,phát triển cao su Việt Nam.
Trong thời gian qua do mất đi thị trờng truyền thống là các nớc xã hội chủ
nghĩa nên xuất khẩu cao su bế tắc ở đầu ra,chúng ta hoàn toàn bị động trong lĩnh
vực xuất khẩu có năm sản lợng cao nhng giá thành lại thấp do bị sức ép giá.Nguồn
gốc của việc bị ép giá là do các nhà quản lí của nớc ta cha có đợc những đánh giá
chính xác về sản lợng trong tơng lai để có thể chủ động tìm đợc thị trờng đầu ra ổn
định cho cây cao su Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu của đề tài:
+Khái quát một số vấn đề lí luận cơ bản về dự đoán thống kê
+Phân tích tổng quan thực trạng phát triển sản lợng cao su Việt Nam giai
đoạn 1997-2004
+Dự đoán thống kê tình hình phát triển sản lợng cao su Việt Nam giai đoạn
2005-2007
+Đề xuất một số giải pháp để phát triển sản lợng cao su Việt Nam trong
những năm tới
Kết cấu của đề tài: Đề tài đợc hoàn thành gồm 3 chơng,ngoại trừ lời nói đầu
và kết luận.
Chơng I:Tổng quan về dự đoán thống kê
Chơng II:Dự đoán thống kê về sản lợng cao su của Việt Nam giai đoạn 2005-
2007

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nhiệm vụ chung của phân tích và dự đoán thống kê là phải nêu rõ đợc bản
chất cụ thể,tính quy luật sự phát triển trong tơng lai của hiện tợng kinh té xã hội
nghiên cứu.Tuỳ theo mục đích nghiên cứu mà thực hiện toàn bộ nhiệm vụ trong
phạm vi rộng hoặc hẹp hay chỉ thực hiện một phần.
Những yêu cầu trong phân tích và dự đoán thống kê:Để đảm bảo kết quả
đúng đắn,khách quan,hạn chế sai lệch,phân tích và dự đoán thống kê pahỉ tuân
theo các yêu cầu sau:
+Phải tiến hành trên cơ sở phân tích lí luận kinh tế xã hội.Do các hiện tợng
có tính chất và xu thế phát triển khác nhau,có những hiện tợng phát triển theo h-
ớng tăng lên nhng cũng có hiện tợng giảm đI là tốt.Vì vậy thông qua phân tích lí
luận ta hiểu đựoc tính chất xu hớng của hiện tợng,trên cơ sở đó mới dùng số liệu
và phơng pháp phân tích khẳng định tính chất cụ thể của nó.
+Phải căn cứ vào toàn bộ sự việc và đặt chúng trong mối ràng buộc lẫn
nhau.Ta thấy sự tồn tại của hiện tợng không phải là kết quả tổng cộng giản đơn
các mặt của nó.Mà là các mặt liên kết với nhau,mặt này là cơ sở cho mặt kia đồng
thời chúng chịu sự tác động lẫn nhau.Do đó khi phân tích và dự đoán thống kê
phải sử dụng một loạt tài liệu,mỗi tài liệu phản ánh một khía cạnh của hiện tợng
nhằm thấy đợc bản chất của hiện tợng.
+Đối với hiện tợng có tính chất và hình thức phát triển khác nhau phải áp
dụng các phơng pháp khác nhau.Mỗi phơng pháp phân tích và dự đoán thống kê
chỉ có ý nghĩa và tác dụng đối với một loạt hiện tợng,chọn phơng pháp thích hợp
là phải dựa vào yêu cầu,mục đích phân tích và dự đoán dựa vào số liẹu thu thập,tác
dụng mỗi phơng pháp.
II_Một số phơng pháp phân tích và dự đoán thống kê
1.Một số phơng pháp phân tích
1.1.Phơng pháp phân tổ:
Phân tổ thông kê là căn cứ vào một hay một số tiêu thức náo đó để tiến hành
phân chia các đơn vị của hiện tợng nghiên cứu thành các tổ và các kiểu tổ có tính
chất khác nhau.Phân tổ thống kê thực chất là nghiên cứu cái chung và cái riêng

nguyên nhân,một tiêu thức kết quả)
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1.2.Phơng pháp hồi quy và tơng quan:
Hồi quy tơng quan là phơng pháp toán học đợc vận dụng trong thống kê để
biểu hiện và phân tích mối liên hệ tơng quan giữa các hiện tợng kinh tế xã hội.
Liên hệ tơng quan là mối liên hệ không hoàn toàn chặt chẽ giữa các hiện t-
ợng nghiên cứu tức là khi hiện tợng này thay đổi thì có thể làm cho hiện tợng khác
có liên quan cũng thay đổi theo nhng không có ảnh hởng hoàn toàn quyết
định.Phwong pháp tơng quan đợc vận dụng để nghiên cứu mối liên hệ không hoàn
toàn chặt chẽ giữa các hiện tợng hoặc các tiêu thức,các tiêu thức đợc chọn bao giờ
cũng có một tiêu thức kết quả,số còn lại là tiêu thức nguyên nhân.Trong thống kê
phơng pháp tơnng quan nghiên cứu mối liên hệ tơng quan tuyến tính(mối liên hệ t-
ơng quan giữa các tiêu thức biểu hiện đựoc bằng đờng thẳng) và phi tuyến
tính(mối liên hệ tơng quan giữa các tiêu thức biểu hiện thành các đờng cong có
hình dạng khác nhau)thông qua các dạng phơng trình hồi quy khác nhau.
*Nhiệm vụ của phơng pháp này: Xác định tính chất và hình thức của mối
liên hệ giữa các tiêu thức nghiên cứu có thể đợc biểu hiện dới dạng moo hình
nào,tuyến tính hay phi tuyến tính,nghịch hay thuận,sau đó lập phơng trình hồi qui
để thể hiện mối liên hệ và tính các tham số cuả phơng trình,giải thích các tham
số.Việc chọn phơng trình hồi quy để biểu hiện phải dựa trên cơ sở phân tích-lí
luận thực tế,bản chất mối liên hệ giữa các hiện tợng nghiên cứu kết hợp với các
phơng pháp thống kê khác nhau nh phơng pháp đồ thị,phơng pháp phân tổ,số bình
quân hoặc dựa vào nghiên cứu có từ trớc về hiện nay,nếu tiêu thức có mối liên hệ
tơng quan tuyến tính phơng trình hồi qui có dạng
xx
bay
+=
Trong đó:
x

Phơng trình hàm mũ
x
x
aby
=
Vận dụng nh trị số của tiêu thức kết quả thay đổi theo cấp số nhân,nghĩa là
tốc độ phát triển gần giống nhau.
Tính theo chỉ tiêu nh hệ số tơng quan,tỉ số tơng quan nhằm đánh giá trình
độ chặt chẽ của mối liên hệ:
*Hệ số tơng quan dùng trong trờng hợp có mối liên hệ tơng quan tuyến tính
giữa hai tiêu thức và có công thức:




=
22
).()(
))((
yyxx
yyxx
r
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Biến đổi công thức trên ta có công thức sau:
yx
yxxy
r

.

khi r mang dấu (+) ta có tơng quan thuận,khi r mang
dấu (-)ta có tơng quan nghịch.
-Khi r=
1

giữa x và y có liên hệ hàm số.
-Khi r=0 giữa x và y không có liên hệ tuyến tính.
-Trị số của r càng gần
1

mối liên hệ giữa x và y càng chặt chẽ.
*Tỷ số tơng quan:Dùng để đánh giá trình độ chặt chẽ của mối liên hệ tơng
quan phi tuyến tính chỉ tiêu này chỉ tính toán trên cơ sở so sánh các loại phơng sai
phản ánh độ biến thiên của y.
y
xy
2
2



=
=
y
y
x
2
2
1


Website: Email : Tel (: 0918.775.368


=
n
yy
y
x
x
2
2
)(

là phơng sai phản ánh độ biến thiên của y
do ảnh hởng của riêng tiêu thức nguyên nhân x.
Tính chất của

:có trị số trong phạm vi 0
1


.
-Khi

=1 giữa hai tiêu thức có mối liên hệ hàm số.
-Khi

=0 giữa hai tiêu thức không có mối liên hệ nào cả.

cũng đựoc dùng để đánh giá trình độ chặt chẽ của mối liên hệ tơng quan

đó dự đoán mức độ của hiện tợng trong tong lai. Khi xây dựng dãy số thời gian
phải đảm bảo tính chất có thể so sánh đợc giữa các mức độ trong dãy số.Cụ thể là
thống nhất về nội dung và phơng pháp tính của chỉ tiêu,phạm vi của tổng thể
nghiên cứu,khoảng thời gian trong dãy số.
Để phân tích rõ thời gian,thống kê thờng sử dụng các chỉ tiêu sau:
+Số bình quân theo thời gian:Phản ánh mức độ đợc hiểu của các mức độ
tuyệt đối trong một dãy số thời gian.
Đối với dãy số thời kì mức độ bình quân theo thời gian đợc tính theo công
thức:

=
=
+++
=
n
i
in
n
y
n
yyy
Y
1
21
...
Trong đó:y
i
(i=1,2n)có mức độ của dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian
bằng nhau.
Đối với dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian bằng nhau thì mức độ

+++
=
...
...
21
2211
=


=
=
n
i
i
n
i
ii
t
ty
1
1
Trong đó:
i
t
(
),1( n
là độ dài thời gian có mức độ y
i
.
Lợng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối: Phản ánh sự thay đổi về trị số tuyệt đối

Công thức tính:
)...,2,1(
1
niyy
iii
==

Lợng tăng(hoặc giảm)tuyệt đối bình quân là số bình quân của các lợng
tăng(hoặc giảm)tuỵêt đối liên hoàn.
Công thức tính:



=


=

=
n
nni
i
n
yy
nn
2
1
)1(
)(
)1()1(

i
y
)với mức
độ đầu tiên(
i
y
)chỉ tiêu này phản ánh sự phát triển của hiện tợng trong các khoảng
thời gian dài.
Công thức tính:
)...3,2(
1
ni
y
y
t
i
i
==

Tốc độ phát triển bình quân phản ánh tốc độ phát triển đại diện cho tốc độ
phát triển liên hoàn.Tính theo công thức:
1
1
1
32
...


==
n

i
i
i
Hay
1

=
ii
ta
(nếu
i
t
tính bằng % thì
100
=
ii
ta
)
Tốc độ tăng(hoặc giảm)định gốc là tỉ số so sánh giữa lợng tăng(hoặc
giảm)định gốc với mức độ kì gốc cố định.
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1
1
1
)(
y
yy
y
A

=

a
Giá trị tuyệt đối của 1% tăng(hoặc giảm):Phản ánh cứ 1% tăng(hoặc
giảm)của tốc độ tăng(hoặc giảm) liên hoàn thì ứng với một trị số tuyệt đối là bao
nhiêu.
Công thức tính
)...3,2(
100
1
ni
y
a
t
g
i
i
i
i
===



Do có sự biến động của hiện tợng qua thời gian chịu tác động của nhiều
nhân tố.Ngoài các yếu tố chủ yếu,cơ bản,quyết định xu hớng phát triển cơ bản của
hiện tợng,còn có những nhân tố ngẫu nhiên gây ra những sai lệch khỏi xu hớng.Vì
vậy để phân tích,thống kê đợc chính xác cần sử dụng các phớng pháp thích hợp
nhằm loại bỏ tác động những nhân tố ngẫu nhiên,nêu rõ đợc xu hớng và tính qui
luật của phát triển.Trong phân tích theo dãy số thời gian,thống kê thờng sử dụng
những phơng pháp sau để biểu hiện xu hớng phát triển cơ bản của hiện tợng: