ĐỀ THI VÀ GỢI Ý LỜI GIẢI MÔN NGỮ VĂN THI VÀO LỚP 10 TP HÀ
NỘI 2012-2013
May 2nd, 2015 · 0 Comment
GỢI Ý LỜI GIẢI MÔN NGỮ VĂN
(Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội năm học 2012-2013)
Phần I (7 điểm):
Nhà thơ Phạm Tiến Duật có câu thơ thật độc đáo:
“ Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
Và trên chiếc xe ấy, người chiến sĩ lái xe đã:
“ Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa như ùa vào buồng lái.:
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2011)

1. Những câu thơ vừa dẫn trích trong tác phẩm nào? Cho biết năm sáng tác
của tác phẩm đó.
Gợi ý:
Những câu thơ trên trích trong tác phẩm “Bài thơ về tiểu đội xe không
kính” được sáng tác năm 1969.2. Chỉ ra từ phủ định trong câu thơ độc dáo trên. Việc dùng liên tiếp từ phủ
định ấy nhằm khẳng định điều gì và góp phần tạo nên giọng điệu nào cho bài
thơ?
Gợi ý:
+ Từ phủ định là từ: “không”
+ Việc dùng liên tiếp từ phủ định trên nhằm khẳng định:
Nguyên nhân vì sao chiếc xe không có kính. Đó là do “Bom giật bom rung kính
vỡ đi rồi”.

lái xe đang phải đối mặt khi làm nhiệm vụ, nhưng cũng mang lại cho họ cảm
giác thích thú: “xoa mắt đắng”, “chạy thẳng vào tim”, “Như sa như ùa vào
buồng lái” => phân tích thêm những động từ là nghệ thuật nhân hóa: “xoa”,
“chạy thẳng”, “sa”, “ùa’ để thấy cảm giác rất cụ thể của người lính.
– Qua các điệp ngữ “thấy” và “như”, khổ thơ cũng diễn tả một cách chính xác
và gợi cảm tốc độ của những chiếc xe đang lao nhanh ra chiến trường. Người
đọc cảm nhận được đoạn đường của xe chạy: khi thì là con đường chạy thẳng:
“con đường chạy thẳng vào tim”, khi thì xe đang chạy ở lưng chừng núi, ở độ
cao tiếp xúc với “sao trời”, với “cánh chim”. Người đọc cảm nhận được cung
đường gập ghềnh, khúc khuỷu đầy khó khăn mà người lính lái xe phải vượt qua.
– Qua cảm giác mạnh, đột ngột của người lính lái xe khi ngồi trong buồng lái,
người đọc thấy được thái độ bất chấp khó khăn, nguy hiểm và tâm hồn lạc quan,
trẻ trung, yêu đời của người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn qua hình
ảnh:
“… Sao trời và đột ngột cánh chim”
Như sa như ùa vào buồng lái”
Lưu ý:
-Học sinh có thể có những cách cảm nhận riêng, sắp xếp mạch ý theo lập luận
của mình nhưng phải làm rõ ý chính của đề bài.
– Các câu văn phải có liên kết ý, phân tích ý thơ từ, câu chữ, nghệ thuật, diễn
đạt ý rõ và có cảm xúc của người viết.

4. Chép lại hai câu thơ liên tiếp sử dụng từ phủ định trong tác phẩm ( được
xác định ở câu hỏi 1)
Gợi ý:
Hai câu thơ liên tiếp sử dụng từ phủ định trong tác phẩm là:
“Không có kính, rồi xe không có đèn
Không có mui xe, thùng xe có xước”
Thông qua khung cảnh thiên nhiên ở Sa Pa thơ mộng, qua các nhân vật trong
câu chuyện không có tên riêng cụ thể mà mang tên chung khái quát cho lứa tuổi,
nghề nghiệp, vẻ đẹp của nhân vật chính hiện dần qua cảm nhận của các nhân vật
phụ, nhà văn Nguyễn Thành Long đã phản ánh tới bạn đọc hiện thực của đất
nước Việt Nam những năm 1970: ca ngợi những con người lao động lặng lẽ, âm
thầm, cống hiến hết mình cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.2. Trong nhan đề Lặng lẽ Sa Pa, tác giả đã sắp xếp các từ khác với trật tự
thông thường như thế nào? Cách sắp xếp ấy có dụng ý gì trong việc thể hiện
chủ đề truyện ngắn?
Gợi ý:
Tác giả đã đảo vị ngữ “lặng lẽ” lên trước chủ ngữ “Sa Pa”. Cách sắp xếp này có
dụng ý thể hiện chủ đề của truyện là:
“Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kỹ của Sa Pa, Sa Pa mà
chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi”, ở đó có những con người
lao động lặng lẽ, âm thầm, cống hiến hết mình cho công cuộc xây dựng và bảo
vệ đất nước.3. Ghi lại một dẫn chứng ở một bài thơ đã học (Nêu rõ tên tác phẩm) để
thấy rằng cách sắp xếp đó được nhiều tác giả sử dụng trong sáng tác của
mình
Gợi ý:
Trong một số bài thơ mà các tác giả có sự sắp xếp các từ khác với trật tự thông
thường tương tự như “Lặng lẽ Sa Pa” là:
+ Câu “ Đột ngột vầng trăng tròn” trong Bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy.
+ Câu “Vẫn còn bao nhiêu nắng” trong bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh.
+ Câu “Dập dìu tài tử giai nhân” trong đoạn trích “Cảnh ngày
xuân” (Truyện Kiều của Nguyễn Du)