Đấu thầu trong đầu t xây dựng cơ bản của Việt Nam
mở đầu
Là một trong những ngành kinh tế đợc Đảng và Nhà nớc phân công
trách nhiệm việc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật tạo tiền đề cho các ngành
kinh tế xã hội phát triển, ngành xây dựng đã vợt qua khó khăn thử thách để
phát triển và trởng thành, đạt đợc những thành rựu to lớn. Một trong những
lĩnh vực quan trọng hàng đầu mà ngành xây dựng quan tâm là lĩnh vực đầu
t xây dựng cơ bản. Chúng ta đã đợc chứng kiến công tác đầu t xây dựng cơ
bản đã đóng góp to lớn, góp phần tăng trởng nền kinh tế quốc dân.
Hành năm có không ít dự án đầu t quốc tế đầu t vào nớc ta, công tác
đầu t vào lĩnh vực xây dựng đã tạo cho chúng ta một cơ sở hạ tàng vững
chắc, đó là một trong những điều kiện to lớn góp phần thu hút vốn đầu t nớc
ngoài vào Việt Nam.
Để công tác đầu t xây dựng cơ bản ngày càng hoàn thiện và phát
triển, với em hiện nay đang là sinh viên thực tập tại bộ xây dựng, em chọn
đề tài về nâng cao hiệu quả đấu thầu quốc tế trong đầu t xây dựng cơ bản để
một phần nào đó đóng góp ý kiến của mình vào công việc đấu thầu quốc tế
trong đầu t xây dựng của ngành xây dựng là một công việc quan trọng trong
đầu t xây dựng cơ bản nói riêng và ngành kinh tế nói chung.
Với kiến thức học hỏi cha nhiều và thời gian thực tập ngắn cho nên
bài viết này của em không tránh khỏi những sai sót, vì vậy, em mong cô
giáo hớng dẫn và toàn thể các thầy cô giáo khoa kinh tế và kinh doanh quốc
tế nhận xét, chữa bài cho em để em rút đợc kinh nghiệm cho các bài viết
tiếp theo.
Với sự cố gắng nỗ lực của bản thân cùng với sự giúp đỡ của cô giáo-
Thạc Sỹ Ngô Thị Tuyết Mai và các cô chú, anh chị ở vụ Kế hoạch và đầu t
1
thuộc Bộ Xây dựng, em đã hoàn thành chuyên đề thực tập của mình với các
phần sau:
Phầu I: Khài quát chung về đấu thầu.
Phần II: Tình hình thực hiện đấu thầu quốc tế trong đầu t xây dựng

3
Đối với nhà thầu:
Đảm bảo tính công bằng đối với các công ty, không phân biệt đối xử
giữa các nhà thầu.
Kích thích các nhà thầu nâng cao trình độ kỹ thuật, áp dụng công
nghệ và các giải pháp để sản xuất hàng hoá tốt nhất với giá thành hợp lý
nhất nhằm đảm bảo phần thắng.
Có trách nhiệm cao với công việc nhận thầu nhằm giữ vững đợc uy
tín đối với chủ đầu t và nâng cao uy tín của mình trên thơng trờng.
*Chính hoạt động đấu thầu quốc tế về xây dựng cơ bản có vai trò
quan trọng nh vậy cho nên đấu thầu quốc tế ra đời là mộ tất yếu khách quan
của quy luật phát triển.
Hiện nay, nớc ta đang tích cực tiến lên con đờng xã hội chủ nghĩa,
cho nên hầu hết các nguồn vốn đầu t nớc ngoài vào đều là các nguồn tài trợ
hoặc các nguồn cho vay u đãi, cho nên các chủ đầu t nớc ngoài đều tiến
hành phơng thức đấu thầu quốc tế trong đầu t xây dựng cơ bản. Vì vậy, đấu
thầu quốc tế là công việc không thể thiếu đợc cho nên các nhà đầu t trong
nớc phải cố gắng nâng cao trình độ trong đấu thầu dể thắng thầu là công
việc cần làm.
II/CáC LOạI HìNH Và PHƯƠNG THứC áP DụNG TRONG ĐấU
THầU QUốC Tế
1/Các loại đấu thầu chủ yếu.
a/Đấu thầu mở rộng:
Là loại hình thức đấu thầu không hạn chế số lợng nhà thầu tham gia.
Bên nhà thầu thông báo công khai về điều kiện, thời gian dự thầu trên các
phơng tiện thông tin đại chúng. Đây là hình thức đợc áp dụng chủ yếu trong
đấu thầu.
4
Loại hình này nó có u điểm là mở rộng đợc số lợng nhà thầu, cho
phép các nhà thầu đợc cạnh tranh tự do và chọn đợc đúng nhà thầu đáp ứng

phải xác định rõ hai nội dung sau:
Lý do chỉ định thầu.
Kinh nghiệm và năng lực về mặt kỹ thuật, tài chính của nhà thầu đ-
ợc đề nghị chỉ định thầu bằng giá trị khối lợng đã đợc ngời có thẩm quyền
hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt, làm căn cứ cho chỉ định thầu.
Loại hình này có u điểm: Không phải mời thầu, không phải xét thầu
nên không tốn thời gian cũng nh tiền của dù ít nhất của các nhà mời thầu
cũng nh dự thầu. Nhiều khi gói thầu đợc chỉ định đúng ngời đúng việc nó
lại trở nên có nhiều thuận lợi. Nhng thờng loại đấu thầu này không khách
quan làm cho một số nhà thầu khác không thoả mãn. Trong điều kiện năng
lực hạn chế cả trình độ lẫn tài chính vẫn không có mốc so sánh. Vì vậy,
nhiền khi thực hiện công việc sau khi nhận thầu cha đúng nh tiến độ và yêu
cầu đặt ra.
2/Các ph ơng thức đấu thầu:
a/Đấu thầu 1 túi hồ sơ: Là phơng thức mà nhà thầu nộp hồ sơ dự
thầu trong một túi hồ sơ. Phơng thức này thờng đợc áp dụng trong trong
thầu hàng hoá và xây lắp.
b/Đấu thầu 2 túi hồ sơ: Là phơng thức mà nhầ thầu đề xuất về kỹ
thuật và giá trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm. Túi hồ sơ về
kỹ thuật sẽ đợc xem xét trớc để đánh giá, nhà thầu đạt đợc số điểm từ 70%
trở lên sẽ đợc mở tiếp túi hồ sơ đề xuất vể giá để đánh giá. Nó đợc áp dụng
trong tuyển chọn t vấn.
c/Đấu thầu 2 giai đoạn:
Qua trình thực hiện phơng thức này nh sau:
6
Giai đoạn 1: Các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ gồm đề xuất về
kỹ thuật và phơng án tài chính (cha có giá) để xem xét và thảo luận cụ thể
với từng nhà thầu nhằm thống nhất về yêu cầu, tài chính và kỹ thuật để nhà
thầu chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu chính thức của mình.
Gia đoạn 2: Bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai

+Chủ công trình, thông thờng thuê một hãng t vấn, chuẩn bị một tài
liệu đấu thầu, với nội dung:
-Th mời thầu.
-Bản hớng dẫn, chỉ thị cho các ứng thầu.
-Điều kiện hợp đồng (chung và riêng).
-Thuyết minh, đặc điểm kỹ thuật.
-Lịch, biểu các thông tin bổ sung.
-Các bản vẽ.
-Bản kê số lợng.
-Mẫu đơn ứng thầu.
-Mẫu bảo lãnh ứng thầu.
Giai đoạn mở và đánh giá các đơn thầu///;
8
Là vòng cuối cùng của quá trình đấu thầu, để chọn ra ngời trúng
thầu, ký hợp đồng giao nhận. Ngời trúng thầu nộp một khoản bảo lãnh hợp
đồng có giá trị từ 10 đến 30% giá trị hợp đồng do một ngân hàng (đợc chủ
công trình chấp thuận) cấp. Chủ công trình trả bảo lãnh đấu thầu cho các
nhà thầu không trúng thầu.
Ba mơi ngày sau khi hoàn thành bàn giao công trình, chủ công trình
sẽ tháo khoán bão lãnh thực hiện hợp đồng cho nhà thầu.
b/ ở Việt Nam: Có bốn lĩnh vực đấu thầu quốc tế đang tồn tại nh sau:
Đấu thầu về t vấn: Là đấu thầu về tổ chức đấu thầu tuyển chọn t
vấn để thực hiện công tác t vấn nh t vấn chuẩn bị dự án, t vấn thực hiện dự
án,
Đấu thầu về mua sắm thiết bị máy móc: Là dạng đấu thầu theo nội
dung đấu thầu hàng hoá.
Đấu thầu xây, lắp: Là đấu thầu về các công trình mang tính chất
xây dựng cơ sở hạ tầng. Đây là loại đấu thầu đợc sử dụng nhiều nhất ở Việt
Nam.Do tính chất xây dựng ở Việt Nam còn non kém, cơ sở hạ tầng cha
đầy đủ, vấn đề xây lắp là tất yếu cho nên có rất nhiều công trình để xây

Thực hiện theo các tiêu chuẩn trong đánh giá đợc quy định trong hồ
sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánh giá chi tiết đợc ngời có thẩm quyền phê
duyệt trớc thời điểm mở túi hồ sơ đề xuất kỹ thuật.
7.Mở túi hồ sơ đề xuất tài chính:
10
Chỉ mở hồ sơ đề xuất tài chính của các nhà thầu dạt từ 70% tổng số
điểm trở lên theo quy định của đấu thầu quốc tế.
8.Đánh giá tổng hợp: Việc cho điểm và xếp hạng phải căn cứ vào cơ
cấu điểm giữa kỹ thuật và giá trên cùng một mặt bằng đã nêu trong hồ sơ
mời thầu, tỷ trọng điểm về giá không đợc vợt quá 30% tổng số điểm.
9. Trình danh sách xếp hạng các nhà thầu:
Công bố kết quả đấu thầu, công bố trúng thầu, thơng thảo hiệp đồng.
10.Trình duyệt nội dung và ký kết hợp đồng.
2/Thể thức, trình tự đấu thầu.
Thể thức này đợc chia thành 12 bớc theo 3 giai đoạn:
Dự sơ tuyển cho ngời ứng thầu, gồm các bớc:
Mời các nhà thầu dự sơ tuyển.
Phát và nộp các tài liệu phê sơ tuyển.
Phân tích các số liệu dự sơ tuyển, lựa chọn và thông báo danh sách
các ứng thầu.
Nhận đơn thầu theo 6 bớc sau:
Soạn thảo tài liệu đấu thầu.
Các ứng thầu đó thăm công trờng.
Phát tài liệu đấu thầu.
Sữa đổi, bổ sung tài liệu ứng thầu.
Thắc mắc của các ứng thầu và cách xử lý.
Nộp và nhận đơn thầu.
11
Mở và đánh giá các đơn thầu, có 3 bớc:
Mở đơn thầu.

thầu mới chọn đợc nhà thầu thích hợp đạt đợc những yêu cầu đã đặt ra. Mặt
khác nó cũng sinh ra nhiều hiện tợng tiêu cực làm ảnh hởng xấu đến đấu
thầu. Vì vậy, vấn đề đặt ra là tìm đợc cách giải quyết làm sao để cạnh tranh
luôn luôn là lành mạnh.
3/Nhân tố khoa học kỹ thuật.
Trong thực trạng phát triển của nền kinh tế hiện nay, việc sử dụng
khoa học kỹ thuật vào lĩnh vực xây dựng có nghĩa là giảm đợc đáng kể khối
lợng lao động thủ công, nâng cao đợc năng suất và chất lợng công trình, đặc
biệt là giảm giá thành. Nh vậy tính ảnh hởng của nhân tố khoa học kỹ thuật
tạo khả năng cạnh tranh cho nhà thầu một cách đắc lực, nhằm dẫn nhà thầu
đến gần với thắng thầu lớn nhất.
4/Nhân tố thông tin.
Thông tin là cần thiết cho mọi hoạt động xã hội, trong đấu thầu quốc
tế thì lợng thông tin phải xử lý nhiều. Thông tin giúp cho nhà thầu một phần
nào biết mình biết ngời, dự thầu một cách đầy đủ các thủ tục liên quan
mà chủ thàu đa ra. Đồng thời thông tin giúp chủ đầu t chọn nhà thầu có đủ
điều kiện thực hiện hợp đồng, do đó lợng thông tin quốc tế ohải đảm bảo
kịp thời trong công tác đấu thầu.
5/Nhân tố tiền tệ:
Tiền tệ chính là phơng tiện cần thiết cho hoạt động đầu t, đấu thầu.
Tiền tệ ảnh hởng trực tiếp đến kết quả dự thầu cũng nh đấu thầu của nhà
thầu và là điều kiện để chủ đầu t xem xét với mức độ tài chính, nh vậy đã
đáp ứng đợc những nhu cầu của đấu thầu hay cha, đồng thời, khi thị trờng
tài chính tiền tệ ổn định, lạm phát đợc giữ nguyên, đồng tiền của một quốc
13
gia có gía hơn. Lúc đó, khả năng về tài chính của các nhà thầu cao hơn, dễ
dàng thắng thầu hơn và ngợc lại.
6/Các nhân tố khác.
Ngoài các nhân tố cơ bản trên thì các nhân tố nh trình độ quản lý,
trình độ cán bộ công nhân viên chức, nó cũng ảnh hởng to lớn đến chế độ

bảo hiểm.
vi/điều kiện đấu thầu, mở thầu, xét thầu, trình duyệt và công bố kết
quả đấu thầu quốc tế.
1/Điều kiện đấu thầu quốc tế.
Tuỳ theo các nớc khác nhau mà điều kiện đấu thầu đợc quy định ở
mỗi nớc là khác nhau. Riêng Việt Nam, theo quy chế đấu thầu, chỉ đợc tổ
chức đấu thầu quốc tế trong những tờng hợp sau:
a/Đối với gói thầu mà không có nhà thầu nào trong nớc có khả năng
đáp ứng yêu cầu của gói thầu.
b/Đối với dự án sử dụng nguồn vốn tài trợ của các tổ chức quốc tế
hoặc của nớc ngoài có quy định trong điều ớc là phải đấu thầu quốc tế.
2/Mở thầu.
Sau khi tiếp nhận nguyên trạng các hồ sơ dự thầu nộp đúng thời hạn
và đợc quản lý theo chế độ quản lý hồ sơ mật, việc mở thầu đợc tiến hành
công khai theo ngày giờ và địa điểm ghi trong hồ sơ mời thầu và không đợc
quá 48 giờ kể từ thời điểm đấu thầu. Biên bản mở thầu gồm có những nội
dụng sau:
15
a/Tên gói thầu.
b/Ngày, giờ, địa điểm mời thầu.
c/Tên và địa chỉ của các nhà thầu.
d/Gía dự thầu, bảo lãnh dự thầu và tiến độ thực hiện.
đ/Các nội dung liên quan khác.
Đại diện bên mời thầu và các nhà thầu tham dự phải ký vào biên bản
mở thầu. Bản gốc hồ sơ dự thấu sau khi mở thầu phải đợc bên mời thầu ký
xác nhận.
3/Xét thầu, phê duyệt và công bố kết quả.
Bên mời thầu tiến hành nghiên cứu, đánh giá chi tiết và xếp hạng các
hồ sơ dự thầu đã đợc mở căn cứ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu và tiêu
chuẩn đánh giá đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt

- Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn tài trợ của các tổ chức quốc tế
hoặc ở nớc ngoài có qui định trong điều ớc phải là đấu thầu quốc tế.
17
Hoạt động đấu thầu quốc tế đợc tiến hành theo trình tự gần giống nh
trình tự hoạt động đấu thầu trong nớc nhng có điều các đơn vị tham gia
trong đấu thầu phải trải qua giai đoạn sơ tuyển.
Giai đoạn sơ tuyển là một yêu cầu bắt buộc. Mục tiêu của sơ tuyển là
chọn các ứng thầu có đủ t cách và năng lực tham gia đấu thầu và bên mơì
thầu phải lập ra đợc danh sách sơ tuyển có từ 7 ứng thầu trở lại. Giai đoạn
này gồm ba phần việc sau:
- Mời dự sơ tuyển.
- Phát và nộp hồ sơ tuyển.
- Phân tích, đánh giá sơ tuyển và chọn ứng thầu.
Có thể khái quát trình tự đấu thầu quốc tế qua sơ đồ sau:
18
19
(1)
Mời dự sơ tuyển
(2)
Phát và nhận đơn xin dự sơ
tuyển
(3)
Phân tích đánh giáđơn sơ
tuyển
(4)
Lập hồ sơ mời thầu
(5)
Gửi th- mời thầu hoặc thông báo
mời thầu
(6)

Là một doanh nghiệp nhà nớc, hạch toán kinh tế độc lập, có đầy đủ t
cách pháp nhân. Từ khi thành lập đến nay hoạt động xây dựng của công ty
không ngừng vơn lên đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế và dân c. Công ty đã
21
tiến hành thi công và bàn giao nhiều công trình xây dựng dân dụng nhà ở,
công trình công cộng với chất lợc cao, thi công và bàn giao nhiều công
trình đúng tiến độ và đang ngày càng tạo uy tín cao đối với khách hàng trên
thị trờn. Đóng góp một phần không nhỏ cho ngân sách nhà nớc và tạo công
ăn việc làm cho ngời lao động. Trải qua qúa trình hoạt động, phát triển đến
nay công ty đã hoàn thiện tổ chức với đội ngũ cán bộ , công nhân lành
nghề, trang thiết bị hiện đại. Sản lợng hàng năm của công ty đều tăng so với
năm trớc, đời sống cán bộ công nhân viên ngày càng đợc cải thiện. Ta có
thể thấy đợc sự phát triển của công ty qua kết quả sản xuất kinh doanh của
công ty trong 3 năm gẩn đây.
Bảng số 1 (Đơn vị: triêu đồng.)
Chỉ tiêu Năm 97 Năm 98 Năm 99
1. Sản lợng 26.331 28.056 35.066
2. Doanh thu 15.674 27.154 34.474
3. Chi phí 15.221 26.350 33.754
4. Lợi nhuận 373 804 720
5. Vốn 0,540 0,684 0,950
6. Thu nhập bình
quân(ngời/tháng)
4.526,9 7.528,6 8.213
Qua số liệu trong bảng ta thấy tình hình sản xuất kinh doanh của
công ty trong 3 năm : 97, 98, 99. Trong ba năm sản lợc và doanh thu của
công ty đã liên tục tăng lên với tốc độ ngày một cao. Doanh thu của công ty
năm sau cao hơn năm trớc với tốc độ tăng liên hoàn năm 98/97 là 173,24%
năm 99/98 là 126,95 % còn tốc độ tăng định gốc năm 99 so với năm 98 là
219,9 %. Với tốc độ tăng này chứng tỏ công ty đã có sự phát triển mạnh cả

phần tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân. Bằng những kết quả
đã đạt đợc trong những năm vừa qua công ty đã chứng tỏ sự đi lên của mình
mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn. Công ty đang tiếp tục đầu t cho nguồn
23
nhân lực và hệ thống máy móc thiết bị để có thể phát triển sản xuất, cạnh
tranh mạnh mẽ trên thị trờng.
Công ty đang hoạt động trong một thị trờng xây dựng khá sôi động,
phát triển với nhu cầu xây dựng ngày một cao và vốn đề đặt ra với công ty
là để có thể tham gia vào thị trờng đó công ty phải cạnh tranh với rất nhiều
doanh nghiệp xây dựng khác, công ty đã cạnh tranh thông qua phơng thức
chủ yếu là đấu thầu. Bởi hiện nay để có đợc các công trình, dự án thì ngoài
các công trình, dự án do tổng công ty giao xuống thì hầu hết công ty phải
đầu thầu để có đợc. Đấu thầu là một trong những yêu cầu để công ty có thể
nhận đợc các công trình khi thắng thầu. Công ty đã xác định: Tích cực tham
gia đấu thầu là cơ hội để công ty có thể tăng sản lợc và tự nâng cao,hoàn
thiện các mặt hoạt động của mình. Đối với công ty, hiện nay đấu thầu là
một k=hình thức không thể thiếu và vấn đề đặt ra là tìm cách để cho hoạt
đông này đạt đợc hiệu quả cao hơn nữa.
II. Những đặc điểm kinh tế kỹ thuật chủ yếu ảnh hởng đến công tác đấu
thầu của công ty.
1. Đặc điểm sản phẩm:
Công ty xây dựng Công trình giao thông 889 là một doanh nghiệp
thuộc lĩnh vực xây dựng cơ bản, sản phẩm của công ty là các công trình
giao thông và các công trình xây dựng khác nh: các công trình công nghiệp,
dân dụng, thuỷ lợi, sân bay, bến cảng. Các sản phẩm xây dựng của công ty
có đặc điểm:
- Là sản phẩm đơn chiếc, có kết cấu phức tạp, đợc thực hiện theo yêu
cầu cụ thể của chủ đầu t.
- Là sản phẩm đợc sản xuất và sử dụng trên mọi địa điểm có tính cố
định.

nhựa đờng các loại vật liệu phụ gia đợc tổng công ty nhập khẩu trực tiếp từ
nớc ngoài và bán theo giá nội bộ . Ngoài ra để chủ động trong việc cung
ứng nguyên vật liệu công ty còn sản xuất các cấu kiện bê tông đúc sẵn cung
cấp cho các công trình do công ty thi công từ đó tiết kiệm đợc chi phí, kiểm
25