v

TÓM TẮT
Trên ô tô hin nay, h thống đánh lửa đợc phát triển mnh nhất bao gồm hai
loi là h thống đánh lửa đin dung (CDI – capacitor discharged ignition system) và
h thống đánh lửa đin cm (TI – transistor ignition system). Mặc dù mỗi loi có u
nhợc điểm khác nhau nhng hoàn toàn độc lập không liên quan gì với nhau. Tùy
theo mục đích sử dụng của mỗi loi xe mà ngời ta trang bị một trong hai h thống
đánh lửa khác nhau. Nếu nh h thống đánh lửa đin cm to tia lửa ổn định nhng
li tiêu tốn nhiều năng lợng và phi gii phóng một lợng năng lợng d thừa vào
cuối quá trình đánh lửa thì h thống đánh lửa đin dung có hiu suất đánh lửa cao
nhng li cần một nguồn đin thế trung áp np vào tụ đin. Chính vì thế, đối tợng
nghiên cứu của đề tài là kết hợp hai loi đánh lửa này li với nhau để tận dụng
những u điểm của h thống này khắc phục cho h thống khác.
Mục đích chính là thiết kế một sơ đồ mch đin kết hợp hai h thống đánh lửa là
CDI và TI li với nhau. Thử nghim trên động cơ nhằm kiểm nghim về quá trình
np và xã của tụ theo tốc độ của động cơ khi kết hợp các h thống đánh lửa li với
nhau.
Trên cơ sở đó kiểm nghim kết qu mức tiêu hao nhiên liu cũng nh so sánh
nồng độ khí x của các h thống khi kết hợp chúng li với nhau.
Kt qu nghiên cu ca đ tài
Qua quá trình thực hin, đề tài đư đt đợc những kết qu sau:
- Chế to đợc một h thống đánh lửa lai hot động ổn định.
- Thực nghim h thống đánh lửa lai trên động cơ, động cơ hot động tốt.
- Kết qu đt đợc đáp ứng đợc các yêu cầu về các chỉ tiêu nh: Mức tiêu
hao nhiên liu, tiêu chuẩn khí x.
- Mô hình đợc thiết kế theo đúng mục tiêu đề ra của đề cơng.
- Nội dung thuyết minh đi kèm phù hợp với đặc điểm của mô hình và mục tiêu
đợc đề ra.

vi


Hình 1.1: Sơ đồ h thống đánh lửa DC – CDI 6
Hình 1.2: H thống đánh lửa transistor không dùng vit 7
Hình 2.1: Sơ đồ nguyên lý của h thống đánh lửa 10
Hình 2.2: Sơ đồ tơng đơng của mch sơ cấp của h thống đánh lửa 10
Hình 2.3: Quá trình tăng trởng dòng sơ cấp 12
Hình 2.4: Sơ đồ tơng đơng của h thống đánh lửa 15
Hình 2.5: Qui luật biến thiên dòng đin sơ cấp i
1
, đin thế thứ cấp U
2
và dòng đin
thứ cấp I
2
theo t 16
Hình 2.6: Qui luật biến đổi HĐT thứ cấp U
2m
và cờng độ dòng đin thứ cấp i
2
khi
tiếp điểm mở 18
Hình 2.7: Sơ đồ khối h thống đánh lửa đin dung 20
Hình 2.8: Sơ đồ tơng đơng quá trình np tụ 21
Hình 2.9: Đặc tuyến phóng khi SCR mở 22
Hình 2.10: Sơ đồ có diode mắc song song với SCR 22
Hình 2.11: Đặc tuyến phóng qua cuộn thứ cấp 23
Hình 2.12: So sánh hai kiểu đánh lửa TI – CDI 24
Hình 2.13: Sơ đồ mch đin h thống đánh lửa lai 26
Hình 2.14: Sơ đồ nhánh sơ cấp bobine đánh lửa đin cm 27
Hình 2.15: Sơ đồ tơng đơng quá trình đánh lửa đin cm 28

cơ 58 ix

DANH MỤC CÁC CHỮ VIT TẮT
1. CDI: Capacitor Discharged Ignition system
2. TI: Transistor Ignition system
3. T: Chu kỳ
4. F: Tần số
5. CO: Monoxit ca

cbon
6. HC: Hydrocácbon
7. DC: Đin áp một chiều
8. AC: Đin áp xoay chiều
9. ECT: Engine Coolant Temperature
10. TPS: Throttle Position Sensor
11. ECU: Engine control unit
12. ECM : Engine control module
13. MAP: Manifold absolute Pressure Sensor

x

MỤC LỤC
Trang tựa Trang
Quyết định giao đề tài
Xác nhận của cán bộ hớng dẫn
Lý lịch khoa học i
Lời cam đoan ii

2.2.1. u điểm của h thống đánh lửa đin cm 19
2.2.2. Nhợc điểm của h thống đánh lửa đin cm 19
2.3. Lý thuyết đánh lửa đin dung 20
2.3.1. Sơ đồ khối nguyên lý hot động của h thống đánh lửa đin dung 20
2.3.2. Quá trình np đin vào tụ C 20
2.3.3. Quá trình phóng đin ở tụ C và hình thành tia lửa đin 22
2.3.4. Tần số dao động của biến áp xung 24
2.4. u, nhợc điểm của h thống đánh lửa đin dung 24
2.4.1. u điểm của h thống đánh lửa đin dung 24
2.4.2. Nhợc điểm của h thống đánh lửa đin dung 25
2.5. Xây dựng lý thuyết h thống đánh lửa lai 25
2.5.1. Xây dựng sơ đồ mch đin h thống đánh lửa lai 26
2.5.2. Quá trình tăng trởng dòng sơ cấp đánh lửa đin cm 27
2.5.3. Quá trình đánh lửa đin cm 28
2.5.4. Quá trình đánh lửa đin dung 29
CHƯƠNG 3: NGHIÊN CU, CH TO MCH ĐÁNH LỬA LAI 32
3.1. Các vấn đề cần gii quyết 32
3.2. Chế to mch đin điều khiển đánh lửa lai 32
3.2.1. Sơ đồ nguyên lý mch đánh lửa lai 32
3.2.2. Chọn tụ đin 33
3.2.3. Quá trình dòng np và dòng phóng của tụ 34
3.2.4. Quá trình phóng đin ở tụ C và hình thành tia lửa đin 35
3.3. Chống nhiu cho mch 37
3.4. Chọn các linh kin khác 38
xii

3.5. Thử nghim trên động cơ 39
3.6. Chơng trình điều khiển h thống đánh lửa lai 47
CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ 49
4.1. Các chỉ tiêu cần cần đánh giá của h thống đánh lửa lai 49

c hi ca khí xn nghi cho ôtô. Ngày nay, chic ôtô là
mt h thng phc tp bao gn t. Trên hu ht các h thn ô
u có các b vi x  u khin các h thng. Các h thng mc
i.
2. LỦădoăchọnăđătƠi
S phát trin không ngng ca nghành công nghip ô tô, n
phát trin ca ngành công nghip ô tô nói riêng và s phát trin ca xã hi nói
chung luôn pho v ng và tit ki
cn thit cho s phát trin bn vng ca xã hi ngày nay. Các h thng mi t 
 tha không ngc ci tin t th h
th nht cho ti nay là h thng th  Nhm to ra mt h thng mang tính mi
m cho h tha m bo và giá thành sn
phm li thp. Vy nên h thi.
3. Điătng nghiên cu
 tài nghiên cu là h thn trên ô tô và h tha là
ch ym to ra mt h thng mi cho giáo viên tham kh
ng dng lên h thn trên 
u cho các em sinh viên, hc sinh hi thng
a lai mà ti là h thn dung và h thn
cm.

3 4. K hoch thc hin Thiăgian
Côngăviê
̣


X 3. , 







X
X



6. 
X 7. ,
 

X
X
10. 
X 11. 
















X
4 PHN B
NI DUNG
5 Chng 1
TNG QUAN
1.1. Tng quan v lĩnhăvc nghiên cu
Trên ô tô hin nay, h thc phát trin mnh nht bao gm hai

u cha sm linh hot theo t  ng
ng tia ln gim tng ca h thm
này s  giúp ci thin công sut, tit kim nhiên liu, gim phát thi ô nhim
n hành cn máy.
 Đ́nhălaăDC-CDI
Ngun:ăbenhvienoto.vn. Nĕm:ă2011
Hăthngăđ́nhălaăDC-CDI
Hình 1.1 Săđăhăthngăđ́nhălaăDC - CDI



sau kh
-
CDI. 7  H thngăđ́nhălaăđin cm ( TI )
 thánh la bán dn.

THNG ĐÁNH LA KIU CDI-AC TRÊN XE GN MÁY
   Bách Khoa, -HCM
TÓM TẮT:
 
cho -


.
Vi viu khin thông dng và gii thuu khin tt, mt thit k
mi cho b u khia kiu CDI-AC s u cha sm
linh hot theo t ng kh n gim
tng ca h thm này s giúp ci thin công sut, tit kim
nhiên liu, gim phát thi ô nhin hành cn
máy
 
 
 

1.2.2. Tình hình nghiên cuăngoƠiănc
 


cháy hòa khí. Tuy 
 
.
9



Chngă2
CăS LÝ THUYT
2. Lý thuytăđ́nhălaăđin cmăvƠăđin dung
2.1. Lý thuyt đ́nh la đin cm
H thn cm là h thng s da tích tr
 i dng t  to tia lu bougie thì h thng
này phi cho mn chy qua cun sp bobine và ngt ngt
khi dt yêu c
2.1.1. Quá trình tĕng trng dòng s cp

 ca h tha trên :
- R
f
n tr ph.
- R
1
n tr ca cup.
- L
1
, L
2
 t cm ca cun th cp ca bobine .
- T: Tim hoc transistor công sut.


T
11 Khi tic Transistor công sut dn, trong mp s có dòng
n i
1
t: (+)ắc qui

R
f

L
1

tiếp điểm

massn i
1
 t do sut
ng t cm sinh ra trên cup (L
1
) chng li s  dòng
n.   n này mch th cp ca h th  a g   nh
 mch p. Hin th  n
xut hin  mch th c nên ta có th ch th cp h. Vì
vy,    Hình 2.2.
, giá tr n tr trong ca c b 
f

e
R
U
ti





Gi


R
L
1
1

là hng s n t ca mch.

)1()(
1
1
1

t
e
R
U
ti


dt
di
1
10 = 0.
12
Vi bobine i c v t cm lng1), t 
i mi v t cm nh ng 2). Chính vì vy, la s yu khi t càng cao.
i mi, hic khc phc nh s dng bobine có L
1
nh.
 th cho th t cm L
1
ca cup càng ln thì t ng
p i
1
càng gim. Gi t

là thi gian ti n
p I
ng
ti tha khi ti

- Z : S xylanh c
-

đ
: Thi.
i c, thi gian i 

=2/3, còn  các xe
i mi nh u hiu chnh thi gian tích lu ng (góc ngm) nên

đ
<
2/3.

.1
1
1120
)e(
R
U
I
τ
.
nZ
γ
ng
ñ




s gim.
Ti thni
dng t ng:

2
/
2
2
1
2
)1(
22
.
tñ
t
ng
dt
e
R
U
L
LI
W





)21(
2

d
t
L
R
t
a .
11




Hàm W
đl
= f(a) c giá tr ci, tc nhng t h thng
cn nhiu nht khi:
256,1.
1


d
t
L
R
a
. (2.8)
i vi h thng và h tha bán dn loi không có
mch hiu chnh thi gian tích lu nng t
đ
u kin không th thc hic
vì t

U
W
t/τt/τ
t
n
ñ
11
2
1
0
2
2
21



 
ñ
t
τ/tt/τ
n
)e)(/(τ)e(τtR
R
U
W
0
2

trên cup ca bobine:

dtRi
T
I
P
d
t
n 1
2
10











)e(
T
τ
)e(
T
τ
T
t

P
n



Thc t khi thit k, P
nmax
phi nh 30W  tránh tình trng nóng bobine.
Vì nu P
nmax

30W, nhing sinh ra trên cup lng tiêu
tán.
Trong thng, trên cun th cp s sut hin mt sn
i nh, ch xp x 1000V.

dt
di
LKKe
bb
1
12


:
- e
2
: Sng trên cun th cp.
- K
bb

1
và C
2
và mt phn m nh
hin th th cp ci U
2m
ta lng lúc tip
m m:
A
.UC.UC
LI
mm
ng

222
2
22
2
11
1
2


- C
1
n dung ca t n mc song song vi vít la hoc transistor công
sut.
Bougie

S
U
1m
, U
2m
: Hin th trên mp và th cp lúc transistor công sut
ngt.
A : ng mt mát do dòng rò, dòng fuco trong lõi thép ca bobine.
U
2m
= K
bb
. U
1m

I
2
(A)
t
17 1
2
W
W
K 
: h s bin áp ca bobine.
W
1
, W
2
: S vòng dây ca cup và th cp.
2
22
2
2
2
11
2
m
bb
m
ng
.UC

.CKC
L
IKU
bb
ngbbm
2
2
1
1
2



.η
.CKC
.IL
KU
bb
ng
bbm
2
2
1
2
1
2





2.1.3. Qúătrìnhăphóngăđin  đin cc bougie
n áp th cp U
2
n giá tr U
dl
tia ln cao th s xut hin
gin cc ca bougie. Bng thí nghii ta chc rng tia
la xut hin  n cc bougie gm hai thành phn là thành phn dung và
thành phn cm.
Thành phn dung ca tia lch th cc
c bn dung ký sinh C
2
. Tia li s st áp và
t ngt. Dòng có th t vài chc Amper (hình v 2.6).