Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt như hiện nay, nhất là
từ khi Việt Nam gia nhập làm thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO, các
doanh nghiệp(DN) Việt Nam nói chung và các DN công nghiệp Việt Nam nói riêng
đang phải đối mặt với nhiều cơ hội cũng như thách thức cản trở trên con đường hội
nhập. Muốn tồn tại và phát triển được buộc các DN phải tập trung không ngừng tự
hoàn thiện và làm mới phù hợp với quy luật phát triển chung. Nước ta là một nước
đang phát triển, nền sản xuất nhỏ và nông nghiệp là chủ yếu. Vì thế thực trạng công
nghệ ở nước ta còn lạc hậu so với thế giới cũng là một điều không có gì làm ngạc
nhiên.
Đã hơn 20 năm thực hiện đổi mới cơ chế chính sách, nền kinh tế nước ta đã
chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN, và đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể, nhưng nhìn chung thì tình
hình phát triển công nghệ vẫn còn kém, công cuộc chuyển giao, đổi mới công nghệ ở
nước ta nói chung và ở các DN sản xuất công nghiệp nói riêng vẫn còn chậm và có
nhiều hạn chế. Vì muốn tìm hiểu rõ hơn về thực trạng đổi mới công nghệ ở các DN
công nghiệp Việt Nam hiện nay nên em đã chọn đề tài cho đề án môn học Kinh tế và
quản lý công nghiệp của mình là: “Đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp công
nghiệp Việt Nam: thực trạng và giải pháp”. Với mong muốn tìm hiểu rõ những hạn
chế còn tồn đọng và có một số giải pháp để khắc phục những hạn chế đó.
Nội dung của đề án bao gồm 3 chương:
Chương I: Những vấn đề chung về đổi mới công nghệ trong công nghiệp.
Chương II: Thực trang đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp công nghiệp
Việt Nam.
Chương III: Các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động đổi mới công nghệ trong các
doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam.
Qua đây, em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình của thầy
giáo – PGS.TS Lê Công Hoa đã giúp em thực hiện được bài viết này. Do đây là lần
đầu tiên làm đề án một môn học nên sẽ không tránh khỏi những sai sót trong bài viết.
Vì vậy em rất mong nhận được sự góp ý của thầy để những lần thực hiện đề án sau

Và một số tài liệu khác …
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục Lục
Trang
Lời mở đầu ………………………………………………………………………… 2
Danh mục tài liệu tham khảo …………………………………………………..… 3
Chương I. ………………………………………………………………………….. 5
Những vấn đề chung về đổi mới công nghệ trong công nghiệp………….……… 5
1. Khái niệm về đổi mới công nghệ trong công nghiệp ……………………….…… 5
2. Một số phương pháp đổi mới công nghệ trong công nghiệp ………………….… 8
3. Đánh giá công nghệ và chuyển giao công nghệ trong phát triển công nghiệp …. 9
Chương II …………………………………………………………………………. 12
Thực trạng đổi mới công nghệ trong các DN công nghiệp Việt Nam …………. 12
1. Hiện trạng của đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp công nghiệp Việt
Nam ……………………………………………………………………………... 12
2. Những nhân tố thúc đẩy và cản trở đối với quá trình đổi mới công nghệ trong
các doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam ……………………………………..... 20
Chương III ………………………………………………………………………… 24
Các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động đổi mới công nghệ trong các doanh
nghiệp công nghiệp Việt Nam …………………………………………………….. 24
1. Các giải pháp đối với doanh nghiệp công nghiệp ………………………………. 24
2. Các giải pháp, kiến nghị đối với cơ quan Nhà nước có liên quan ………………. 25
Kết luận ……………………………………………...…………………………….. 28
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chương I
Những vấn đề chung về đổi mới công nghệ trong công nghiệp
1. Khái niệm về đổi mới công nghệ trong công nghiệp.
1.1 Khái niệm chung về công nghệ và đổi mới công nghệ.

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Cuối cùng có một định nghĩa được coi là khái quát nhất về công nghệ là Công
nghệ là tất cả những cái gì dùng để biến đổi đầu vào thành đầu ra.
Ngày nay do công nghệ luôn biến đổi trong chu kỳ sống của nó, trong mỗi giai
đoạn nhất định một công nghệ có thể phù hợp với thị trường, với thời đại có nghĩa là
sản phẩm do nó sản xuất ra phải tồn tại được trên thị trường, nhưng cái gì cũng sẽ
phải cũ theo thời gian, và công nghệ cũng vậy, đến một giai đoạn nào đó nó sẽ không
còn phù hợp nữa. Do đó đổi mới công nghệ là một nhu cầu tất yếu và phù hợp với
nhu cầu phát triển của thị trường hàng hóa, nhu cầu khách hàng.
Có thể khái niệm đổi mới công nghệ là quá trình phát minh, phát triển và đưa
vào thị trường những sản phẩm, quy trình mới. Hay là sự chủ động thay thế một
phần đáng kể(cốt lõi, cơ bản) hoặc toàn bộ công nghệ đang sử dụng bằng công nghệ
khác. Đổi mới công nghệ là kết quả của ba giai đoạn kế tiếp nhau là: phát minh – đổi
mới – truyền bá (thương mại hóa).
Có thể nói đổi mới công nghệ là quá trình thay đổi, ứng dụng khoa học – công
nghệ tiên tiến vào quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả
năng cạnh tranh cho DN với các đối thủ. Việc thay thế máy móc, thiết bị đã cũ bằng
những máy móc, thiết bị mới tạo cho DN có rất nhiều lợi thế khi cạnh tranh về chất
lượng sản phẩm, về chi phí sản xuất… Đổi mới công nghệ bao gồm 2 hình thức chủ
yếu là: đổi mới nâng cao và đổi mới triệt để.
Đổi mới nâng cao là cải thiện các công nghệ đã tồn tại, làm cho nó “mới mẻ và
hoàn thiện hơn”. Đổi mới nâng cao ít tốn thời gian, chi phí và ít rủi ro cho các chủ thể
kinh tế.
Đổi mới triệt để là tạo ra các công nghệ thật sự mới mẻ, mang tính đột phá. Đổi
mới triệt để là hình thức đổi mới có các tiêu chí sau:
- Tập hợp các đặc tính hiệu quả hoàn toàn mới.
- Giảm chi phí.
- Thay đổi nền tảng cạnh tranh.
Đổi mới triệt để và đổi mới nâng cao thường diễn ra song song với nhau. Chính
vì vậy khi đổi mới triệt để thành công thì nối tiếp nó sẽ là một quá trình đổi mới nâng

- Chế tạo, sử dụng máy móc, thiết bị mới, vật liệu mới, năng lượng mới.
- Áp dụng quy trình, phương pháp công nghệ mới, tiến bộ hơn.
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất và quản lý.
- Nâng cao chất lượng sản phẩm.
Do tính cạnh tranh của thị trường, do sự đa dạng hóa của sản phẩm trên thị
trường ngày càng mạnh mẽ dẫn đến việc áp dụng công nghệ và đổi mới công nghệ
vào công nghiệp ngày càng cần thiết. Đổi mới công nghệ thực sự mang lại thế mạnh
cho sản phẩm của DN khi tiêu thụ. Nó là yếu tố cấu thành cơ sở vật chất và là phương
pháp của sản xuất công nghiệp, nó không chỉ tác động đến tăng quy mô và tốc độ
tăng trưởng của công nghiệp, mà nó còn tác động mạnh mẽ đến cơ cấu ngành của
công nghiệp. Nó còn giúp nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh của công nghiệp,
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
góp phần giải quyết được nhiệm vụ bảo vệ môi trường, giảm lao động nặng, lao động
phổ thông, đơn giản, độc hại…nâng cao tỷ lệ lao động có chất xám, lao động có kỹ
thuật.
2. Một số phương pháp đổi mới công nghệ trong công nghiệp.
2.1 Sự cần thiết.
Trong ngành công nghiệp, công việc đổi mới công nghệ rất cần thiết và phải
được thực hiện đa dạng. Bởi trong cơ cấu của ngành có sử dụng rất nhiều loại công
nghệ khác nhau, trong đó mỗi loại công nghệ lại có những phương thức và trình độ
khác nhau. Mỗi phương pháp đổi mới sẽ đòi hỏi chi phí và mang lại kết quả cũng
khác nhau. Vì vậy với những loại công nghệ khác nhau đó, chúng ta nên áp dụng các
phương pháp đổi mới khác nhau để phù hợp, góp được phần nào giảm chi phí trong
quá trình đổi mới và mang lại kết quả tốt nhất.
2.2 Phương pháp lựa chọn.
Một khi muốn thực hiện đổi mới công nghệ thì ta phải hiểu rõ về các công nghệ
hiện có, phải nắm bắt được chính xác về các công nghệ mới. Từ đó mới bắt đầu lựa
chọn công nghệ phù hợp và tốt nhất để thay thế cho công nghệ cũ. Nhưng việc lựa
chọn công nghệ cũng cần phải nghiên cứu về các nhu cầu của việc đổi mới công

3.1 Đánh giá công nghệ.
Công nghệ không tồn tại một cách biệt lập mà nó luôn tồn tại trong “môi trường
của con người”. Các công nghệ khi đã ứng dụng thì nó làm thay đổi môi trường xung
quanh con người. Và môi trường cũng tác động lại đối với công nghệ bằng một lực
thúc đẩy và định hướng cho sự phát triển của công nghệ. Công nghệ được áp dụng
trong công nghiệp thường bao gồm nhiều hướng, nhiều trình độ khác nhau và mang
lại những kết quả, hiệu quả khácnhau. Vì vậy, việc đánh giá công nghệ là rất cần thiết
cho quá trình ra quyết định về chính sách hay kế hoạch đổi mới công nghệ trong công
nghiệp.
Đánh giá công nghệ là sự so sánh giữa công nghệ được phân tích với những
công nghệ đã biết cũng như với công nghệ tiên tiến cần hướng tới. Người ta còn đưa
ra quan niệm về đánh giá công nghệ: Đánh giá công nghệ không chỉ giới hạn trong
“cực tiểu hóa tác hại” của công nghệ và sự phát triển trong sự thích hợp với môi
trường mà còn là “cực đại hóa hiệu quả tích cực” của công nghệ và phát triển công
nghệ “bền vững với môi trường” xung quanh.
Đánh giá công nghệ mang vai trò hết sức quan trọng. Nó được thể hiện qua một
số vấn đề sau:
+ Giúp các DN nói riêng và các quốc gia nói chung xác định được công nghệ
nào là thíc hợp và khả năng thích ứng của nó để tiến hành chuyển giao công nghệ.
+ Giúp các quốc gia xác định được công nghệ vốn có và công nghệ nhập khẩu
sao cho phù hợp với các mục tiêu phát triển.
+ Giúp các quốc gia quản lý công nghệ phù hợp để bảo vệ môi trường.
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Đánh giá công nghệ được tiến hành qua các bước sau:
+ Mô tả công nghệ
+ Liệt kê các yếu tố tác động (Yếu tố tác động này được xác định qua việc phân
tích tác động giữa công nghệ với môi trường xung quanh con người)
+ Phân tích ảnh hưởng
+ Giới hạn phạm vi ảnh hưởng

1/ Tên, địa chỉ bên giao nhận; tên, chức vụ người đại diện ký hợp đồng.
2/ Những khái niệm được sử dụng trong hợp đồng mà hai bên thỏa thuận.
3/ Đối tượng chuyển giao công nghệ: Tên, nội dung, đặc điểm và các dự kiến
đạt được.
4/ Giá cả, điều kiện và phương thức thanh toán.
5/ Thời gian, tiến độ và địa điểm cung ứng công nghệ.
6/ Những cam kết của bên giao và bên nhận công nghệ về chất lượng công
nghệ, độ tin cậy, thời gian bảo hành, phạm vi và bí mật công nghệ.
7/ Chương trình đào tạo kỹ thuật và quản lý vận hành công nghệ.
8/ Thời gian có hiệu lực của hợp đồng và các điều kiện liên quanđến viẹc 2 bên
mong muốn sửa đổi thời hạn hoặc kết thúc hợp đồng.
9/ Các vấn đề liên quan đến tranh chấp phát sinh trong hợp đồng.
Bước 3: Chuẩn y hợp đồng.
Chương II
10