Y học thực hành (816) - số 4/2012
15

NHậN XéT QUA 225 TRƯờNG HợP CắT TOàN Bộ Dạ DàY ĐIềU TRị UNG THƯ Dạ DàY

Phạm Văn Nam, Nguyễn Cờng Thịnh, Diêm Đăng Bình
Bệnh viện Trung ơng quân đội 108
Tóm tắt
Mục đích: Mục đích của nghiên cứu này là đánh giá
kết quả của cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung th dạ dày.
Bệnh nhân và phơng pháp: từ tháng 1/1994 đén
tháng 1/ 2012, tại Bệnh viện Trung ơng Quân đội 108,
có 225 bệnh nhân đợc cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung
th dạ dày (147 nam và 78 nữ). Tuổi trung bình: 51,1
11,5 (dao động: 28 72) tuổi
Hồi cứu hồ sơ của các bệnh nhân, tìm hiểu về tỷ lệ
biến chứng, tử vong, đặc điểm kích thớc, vị trí của U
theo phân loại năm 2002 của Hiệp hội Ung th dạ dày
Nhật bản, các cơ quan cắt cùng toàn bộ dạ dày, biến
chứng sớm sau mổ, tỷ lệ sống 5 năm sau mổ.
Kết quả: vị trí U: 1/3 dới: 22,8%, 1/3 giữa: 44%,
1/3 trên: 28,0%, toàn bộ dạ dày: 6,2%. Tạng cắt cùng
toàn bộ dạ dày: Tuỵ: 6,22%, gan: 3,11%, đại tràng:
3,11%, lách: 8,0%, tạng khác: 4,88%. Những biến
chứng sau mổ khi đang nằm viện: 32%. Tỷ lệ tử vong:
1%. Tỷ lệ sống 5 năm sau mổ:41,8%.
Kết luận: Nghiên cứu cho thấy cắt toàn bộ dạ dày
trong điều trị ung th dạ dày là phẫu thuật an toàn và

Ung th dạ dày (UTDD)là bệnh lý thờng gặp,
đứng hàng thứ 2 trong các nguyên nhân tử vong do
ung th. Mặc dù đã có rất nhiều tiến bộ trong chẩn
đoán, nhiều bệnh nhân UTDD vào viện khi bệnh ở giai
đoạn muộn [1,2,4, 5,7,8,9].
Phẫu thuật cắt toàn bộ dạ dày đã đợc chấp nhận
nh một phơng pháp điều trị lựa chọn đối với ung th
dạ dày 1/3 trên và 1/3 giữa [3,8]. Những tiến bộ về
chuẩn bị bệnh nhân trớc mổ, gây mê, kỹ thuật mổ và
săn sóc sau mổ đẫ đem lại nhiều kết quả khả quan
trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, cắt toàn bộ dạ dày
vẫn đợc coi là phẫu thuật lớn, có nguy cơ biến chứng
và tử vong cao [3,6,8]
Mục tiêu của nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả
của phẫu thuật cắt TBDD điều trị UTDD.
Đối tợng và phơng pháp nghiên cứu
Những BN đợc cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung th
dạ dày tại BVTƯQĐ 108 trong thời gian từ tháng
1/1994 đến tháng 1/2012
Hồi cứu hồ sơ của các BN, tìm hiểu về tổn thơng
đại thể, các tạng xâm lấn đợc cắt cùng toàn bộ dạ
dày, các biến chứng sau mổ, thời gian sống sau mổ.
Kết quả
1. Tổn thơng đại thể
Bảng 1. Tổn thơng đại thể
Đặc điểm
Số lợng
(n = 225)
Tỷ lệ %
Vị trí U

56,44
2,66
Di căn hạch
N0
N1
N2
N3
N4

6
10
78
81
49

2,66
4,44
34,66
36,0
21,77
Bảng 1 cho thấy chỉ định cắt toàn bộ dạ dày cho u
1/3 giữa chiếm tỷ lệ cao nhất: 99 (44,0%) BN, độ xâm
lấn của u ở T4 là: 127 (56,44%) BN, di căn hạch N3:
81 (36,0%)BN.
2. Những tạng cắt bỏ cùng toàn bộ dạ dày
Bảng 2. Những tạng cắt bỏ cùng toàn bộ dạ dày
Tạng N Tỷ lệ %
Tuỵ 14 6,22
Gan 7 3,11
Lách 18 8,0

24 - < 36 tháng 27 13,8
36 - < 48 tháng 23 11,6
48- < 60 tháng 26 13,2
Trên 60 tháng 82 41,6
Tổng số 197 100
Bảng 4 cho thấy thời gian sống thêm sau mổ trên
60 tháng 82 (41,6%) BN.
Bàn luận
1. Tổn thơng đại thể.
Bảng 1 cho thấy chỉ định cắt toàn bộ dạ dày cho u
1/3 giữa chiếm tỷ lệ cao nhất: 99 (44,0%) BN, sau đó
là u 1/3 trên; 63 (28,0%) BN, u 1/3 dới 49 (22,8%)
BN, u toàn bộ dạ dày 14 (6,2%) BN. V ị trí của u trong
UTDD theo các thống kê khác nhau cũng khác nhau.
Nhìn chung các thống kê cho thấy tỷ lệ UTDD ở 1/3
dới chiếm tỷ lệ cao nhất [8], kết quả qua nghiên cứu
khác các tác giả do thống kê thực hiện trên những BN
cắt TBDD. Một số tác giả không ủng hộ phơng pháp
cắt toàn bộ dạ dày trong điều trị ung th dạ dày, vì cho
rằng đây là phẫu thuật lớn, có tỷ lệ biến chứng và tử
vong cao [1,5,7,9]. Tuy nhiên, hầu hết các nhà Ngoại
khoa Tiêu hoá cho rằng cắt toàn bộ dạ dày là phơng
pháp đợc chọn lựa trong điều trị UTDD 1/3 trên và 1/3
giữa cũng nh UTDD thể ống [2,3,4,6].
Độ xâm lấn của tổn thơng đợc trình bày ở bảng
1: T1:15 (6,66%) BN, T2: 22 (9,77%) BN, T3: 55
(24,44%) BN, T4: 127 (56,44%) BN, không xác định: 6
(2,66%) BN. Hầu hết các tác giả đều thống nhất: độ
xâm lấn của u là một yếu tố tiên lợng, u xâm lấn càng
sâu, tiên lợng càng xấu [2,5,7,8,9].

không những phụ thuộc vào xâm lấn của u tới cơ quan
lân cận, mà còn phụ thuộc tình trạng chung của BN,
trình độ kỹ thuật và kinh nghiệm của phẫu thuật viên,
gây mê hồi sức
3. Các biến chứng sau mổ.
Nghiên cứu cho thấy các biến chứng găp 32
(14,19%) BN, trong đó rò miệng nối:5 (2,22%) BN, áp
xe d: 6(2,66%), tràn dịch màng phổi gặp 9 (4%) BN,
chảy máu: 5 (2,22%) BN, rò tuỵ: 3 (1,33%) BN. Tỷ lệ
biến chứng chung qua nghiên cứu thấp hơn của
Daisuke Nohuoka và CS (2008), gặp 37% [1].
Rò miệng nối gặp 4 BN, những trờng hợp này đều
phải mổ lại, lau rửa và dẫn lu ổ bụng rộng rãi, đặt dẫn
lu hỗng tràng nuôi dỡng, bổ xung đạm mỡ tích cực.
Tuy nhiên có 2 trờng hợp bị tử vong.
áp xe d gặp 6 BN, có 3 trờng hợp đợc chọc hút
và dẫn lu nhờ siêu âm, 3 trờng hợp phải mổ lại để
lau rửa và dẫn lu ổ bụng, đề phòng biến chứng này,
chúng tôi thờng đặt dẫn lu silicon to, đờng kính 1
cm vào hố lách, sát miệng nối, nhầm chống đọng dịch
hố lách.
Các trờng hợp tràn dịch màng phổi đợc chọc
hút dới siêu âm và sử dụng thêm kháng sinh, BN ổn
định dần.
Rò tuỵ gặp 3(1,33%) BN, ở những BN này sau mổ
thấy dịch qua dẫn lu có màu trắng đục, xét nghiệm
dịch thấy Amilaza cao trên 10.000 đơn vị, BN đợc điều
trị bằng các thuốc giảm tiết và bơm rửa qua dẫn lu, 2
trờng hợp kết quả tốt, 1 trờng hợp rò dịch tuỵ kéo dài,
3 tháng sau mới hết. Daisuke Nohuoka và CS (2008)

1/3 trên khoảng 33%, trong khi tỷ lệ này của ung th
dạ dày phần dới là 57% [7]. Kim JP và CS (1994)
cũng nh một số tác giả nhận xét độ xâm lấn và kích
thớc của u là một trong những yếu tố quan trọng nhất
có ảnh hởng đén thời gian sống sau mổ, kích thớc
của u càng lớn, xâm lấn của u càng sâu thì tiên lợng
càng xấu [5,6,7,8,9].
Kết luận
Qua 225 trờng hợp cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung
th dạ dày, chúng tôi nhận thấy:
Vị trí tổn thơng gặp U 1/3 dới; 22,8%, U 1/3 giữa:
44%, U 1/3 trên: 28%, toàn bộ dạ dày: 6,2%. Các tạng
cắt cùng toàn bộ dạ dày: Tuỵ:6,22%, gan; 3,11%, lách:
8,0%, đại tràng; 3,11%, tạng khác: 4,88%.
Các biến chứng sau mổ gặp; 14,19%. Tỷ lệ tử
vong: 1%. Tỷ lệ sống trên 5 năm sau mổ: 41,8%. Phẫu
thuật cắt toàn bộ dạ dày điều trị ung th dạ dày an
toàn và hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
1. Daisuke Nobuoka et al (2008) prevention of
postoperative pancreatic fistula after total gastrectomy,
World J Surg,32, pp 2261 2266.
2. Dao Jun Gong et al (2008) Risk factors for
morbidity and mortality in gastric cancer patients
undergoing total gastrectomy,World Journal of
Gastroenterology, 14 (42), pp 6560 6563.
3. Fabio Pacelli et al (2008) four hudred consecutive
total gastrectomy for gastric cancer, Arch Surg, 143 (8),
pp769 -775.
4. Guiae Jeong et al (2009) Laparoscopy assisted

chứng. Kết quả: Glucose máu sau dùng so với trớc
dùng Methi giảm có ý nghĩa. mức giảm sau dùng Methi
1 và 3 tháng trên nhóm 1 và 2 lần lợt là 6,07; 15,35
và 15,81; 26,50 %, (p<0,5%); HbA1C sau so với trớc
dùng Methi giảm có ý nghĩa, mức giảm HbA1C sau
dùng Methi 1 và 3 tháng trên nhóm 1 và 2 lần lợt là
4,52; 11,72 và 2,49; 22,05 % (p<0,5%); Triệu chứng:
ăn-uống-tiểu nhiều; xây xẩm - mệt mỏi; mờ mắt sau
dùng Methi 1 và 3 tháng đều giảm so với trớc dùng ở
tỷ lệ lần lợt là: 26,2 và 57,1; 25,7 và 40,0; 39,3 và
85,7 %. Kết luận: bớc đầu gợi ý Methi có thể góp
phần làm giảm đờng máu, HbA1C và 1 số triệu chứng
ở bệnh nhân tiểu đờng typ 2.
Từ khóa: Methi, đái tháo đờng typ 2, nồng độ
đờng máu, HbA1C, triệu chứng lâm sàng, Nội kiểm và
Ngoại kiểm chất lợng xét nghiệm
SUMMARY
Objectives: Investigate changing in symptoms and
laboratory indicators of diabetic patients using herbal
methi to evaluate the therapeutic effect of methi.
Subjects: 101 patients of diabetes type 2. Methods:
cross-sectional descriptive; determine blood glucose,
HbA1C levels and some of symptoms. Results: serum
glucose as compared to before using Methi
significantly reduced. Methi reduction after 1 and 3
months using in the group 1 and 2 respectively are
6.07; 15.35 and 15.81; 26.50% (p <0.5%); HbA1C
level as compared to before using Methi significantly
reduced, reducing HbA1C level after 1 and 3 months
Methi used on groups 1 and 2 respectively are 4.52;