Chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội
Mai Hồng Thuận
Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 04 10
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Thị Tuệ
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. - Luận án đã làm rõ được lý luận về chính sách phát triển nhà ở xã hội, trên cơ
sở lý luận chung về chính sách phát triển nhà ở xã hội, luận án đã chỉ ra được thực trạng
và một số vấn đề đặt ra đối với việc phát triển nhà ở xã hội tại Thành phố Hà Nội.
- Từ phân tích, đánh giá thực trạng chính sách phát triển nhà ở xã hội cũng như chỉ ra
được những nguyên nhân tồn tại và hạn chế, luận án đã trình bày phương hướng và đề
xuất một số giải pháp nhằm phát triển nhà ở xã hội tại Thành phố Hà Nội.
Keywords. Phúc lợi xã hội; Nhà ở xã hội; Chính sách nhà ở; Quản lý kinh tế
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hà Nội là thành phố trung tâm chính trị - kinh tế - văn hoá - khoa học và công nghệ của
cả nước, nơi đây tập trung nhiều cơ quan đầu não, xí nghiệp, các khu công nghiệp (KCN), văn
phòng, thu hút một số lượng lớn cư dân tới lập nghiệp. Với tốc độ gia tăng dân số cơ học ngày
một cao tất yếu dẫn tới chủ đề nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội trở thành một trong những vấn đề
nóng bỏng và đáng quan tâm nhất của TP Hà Nội thời điểm hiện tại.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, trong những năm qua, Hà Nội là một trong những địa
phương đầu tiên của cả nước đã xây dựng và thực hiện tích cực chương trình phát triển nhà ở để
giải quyết vấn đề nhà ở cho các đối tượng dân cư trên địa bàn. Bằng các cơ chế, chính sách đa
dạng, linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, Hà Nội đã từng bước tạo lập
được quỹ nhà ở để giải quyết cho các nhu cầu bức xúc về nhà ở. Tính đến năm 2010, tổng mức
đầu tư cho xây dựng nhà ở xã hội tại Hà Nội khoảng 700 tỷ đồng, đến nay thành phố đã hoàn
thành được 1/3 tổng số diện tích sàn nhà ở cho công nhân thuê, giải quyết chỗ ở cho khoảng
3.000 công nhân. Riêng trong năm 2013, Hà Nội sẽ phấn đấu xây dựng, chuyển đổi khoảng 10
Thành phố Hà Nội”, nhằm phân tích được những mặt mạnh, yếu của chính sách nhà ở xã hội
trên địa bàn Hà Nội hiện nay, đưa ra một số giải pháp tích cực với mong muốn đóng góp vào quá
trình hoàn thiện hơn cho chính sách phát triển nhà ở xã hội.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Vấn đề nhà ở xã hội là đề tài nóng của nhiều nước phát triển, và ở Việt Nam, vấn đề này
ngày càng trở nên cấp thiết. Bởi vậy, bên cạnh những nghị định, quy chế được ban hành có liên
quan, rất nhiều các tài liệu bao gồm sách, luận văn, bài viết trên các tạp chí chuyên ngành. Dưới
đây là tổng quan một số đầu sách, đề tài có liên quan đến nội dung luận văn:
2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
Guidelines on social housing: Principles and examples ca United Nations Liên Hp
Quc, xut bCuốn sách đưa ra sơ lược lịch sử phát triển nhà cửa ở các nước trong
thời kỳ chuyển giao. Vai trò của các chính sách xã hội về vấn đề nhà ở. Các yếu tố nhà nước,
pháp luật và kinh tế cho viêc phát triển nhà ở xã hội . Vai trò của nhà ở xã hội trong kết cấu xã
hội. Tiếu chuẩn thiết kế nhà ở xã hội. Nghiên cứu một số dự án tiên phong và vấn đề nhà ở xã
hội.
The builders: Houses, people, neighborhoods, governments, moneya Martin Mayer,
xut b 1978: Cuốn sách đề cập đến thực trạng và chính sách nhà ở, đổi mới đô thị, kế
hoạch xây dựng thành phố của Mỹ. Các kỹ thuật xây dựng nhà ở trong công nghiệp xây dựng.
Chính sách về tiền, ngân hàng, vai trò chính quyền và thuế xây dựng.
2.2. Các nghiên cứu trong nước
Các gii pháp v v xây dng và phát trin nhà Vit Nam hin nay,
Luận án phó tiến sĩ khoa học Kinh tế của Nguyễn Khắc Trà năm 2009. Luận án nghiên cứu vấn
đề vốn xây dựng và phát triển nhà ở tại các khu đô thị (KĐT) thuộc các thành phố lớn ở nước ta,
trong đó có thủ đô Hà Nội. Từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể liên quan đến vốn nhằm thúc
đẩy thị trường nhà ở tại các KĐT lớn ở Việt Nam.
Gii pháp phát trin nhà xã hi Thành ph ng”, Luận văn thạc sĩ của Huỳnh
Nguyên Dạ Quyên năm 2011. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về phát
triển nhà ở xã hội thông qua việc nghiên cứu đánh giá thực trạng phát triển nhà ở xã hội ở
Thành phố Đà Nẵng, luận văn cũng chỉ ra những thành công và những vấn đề tồn tại cần phải
giải quyết trong phát triển nhà ở xã hội tại Thành phố Đà Nẵng và đưa ra những đề xuất các giải
Phát trin nhà xã hi và chính sách kích cu bài báo của tác giả Phạm Sỹ Liêm
đăng trên Tạp chí Nhà quản lý năm 2009. Tác giả phân tích mối quan hệ giữa nhà ở xã hội và
chính sách kích cầu của Nhà nước. Qua đó đưa ra một số đề xuất nhằm thúc đẩy sự phát triển của
nhà ở xã hội cụ thể là: Đối tượng của chính sách chỉ cần có điều kiện là ở dưới 5 m2/người và là
công dân tốt, tài chính nhà ở là khâu then chốt, chú ý nhiều hơn đến tạo điều kiện cho bên cầu, vì
ưu đãi cho bên cung không chắc lợi ích đến được bên cầu. Chú ý tạo điều kiện cho bên cung
quản lý rủi ro, nhà ở xã hội, nhà ở giá thấp có thể giúp giải quyết tốt và nhanh vấn đề tái định cư.
Không nên quá lo xa về thời hạn thuê mua dài. Khả năng chi trả tiền thuê mua của người thu
nhập thấp ở Việt Nam sẽ được nâng cao khá nhanh. Hợp tác xã nhà ở nên là đối tượng tạo điều
kiện ưu tiên của chính sách. Phải xử lý tốt tình trạng cung ít cầu nhiều dễ nảy sinh tham nhũng.
Tóm lại, qua quá trình tìm hiểu thông tin, tài liệu liên quan tới lĩnh vực chính sách phát
triển nhà ở xã hội, người viết nhận thấy chưa có đề tài nào tập trung vào việc nghiên cứu, phân
tích và đưa ra những giải pháp cụ thể cho chính sách phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hà
Nội.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu chính sách phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn Thành
phố Hà Nội.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Làm rõ cơ sở lý luận của chính sách phát triển nhà ở xã hội.
- Trên cơ sở lý luận của chính sách phát triển nhà ở xã hội, luận văn sẽ đi sâu vào phân
tích thực trạng về nhà ở xã hội hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng như những chính
sách của thành phố trong việc phát triển nhà ở xã hội trong tương lai.
- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở xã hội để chính sách
này đi vào đời sống, có giá trị về mặt thực tiễn hơn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu chính sách cung và chính sách hiện thực
hóa cầu nhà ở xã hội của Thành phố Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu:
V mt không gian: Phạm vi nghiên cứu của luận văn tập trung xem xét việc thực hiện
chính sách nhà ở xã hội của Thành phố Hà Nội.
tiêu so sánh phải phù hợp về yếu tố không gian, thời gian, cùng nội dung kinh tế, đơn vị đo
lường, phương pháp tính toán. Phương pháp so sánh có hai hình thức: So sánh tuyệt đối và so
sánh tương đối. So sánh tuyệt đối dựa trên hiệu số của hai chỉ tiêu so sánh là chỉ tiêu kỳ phân tích
và chỉ tiêu cơ sở. So sánh tương đối là tỷ lệ (%) của chỉ tiêu kỳ phân tích so với chỉ tiêu gốc để
thể hiện mức độ hoàn thành hoặc tỷ lệ của số chênh lệch tuyệt đối với chỉ tiêu gốc để nói lên tốc
độ tăng trưởng.
5.3. Nguồn số liệu sử dụng
- UBND TP Hà Nội
- Bộ Xây dựng
- Bộ Tài chính
- Kết quả từ các đề tài nghiên cứu, bài báo…
6. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3
chương:
Chương 1: Cơ sơ
̉
lý luận về chính sách phát triển nhà ở xã hội
Chương 2: Thực trạng chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội
References.
1. Ban Tổ chức Trung ương (2008), án v chính sách nhà cho cán b, công ch
2008.
2. Bộ trưởng Bộ Tài chính (2002), -BTC v ng dn thi hành Ngh
-a Chính ph v
dng nhà bán và cho thuê tháng 2/2002
3. Bộ Xây dựng (2008), Báo cáo s liu v nhà xã hi ca thành ph Hà Ni gi B Xây
dng tháng 1/2008
4. Bộ Xây dựng (2009), ng nhà xã hn 2009
2015 v Xây d ng công trình h tng nhà xã hi 2009.
20. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Lut nhà s
56/2005/QH11 tháng 11/2005
21. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), t nhà s
65/2014/QH13
22. Huỳnh Nguyên Dạ Quyên (2011), Gii pháp phát trin nhà xã hi Thành ph
Nng, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng.
23. Thành ủy Hà Nội (2006), -Ctr/TU v xây dng phát trin và qu
th Hà Nn 2006 2010, Hà Nội
24. Thủ tướng Chính phủ (2001), Ngh -CP v y dng nhà
bán và cho thuê, Hà Nội
25. Thủ tướng Chính phủ (2006), Ngh -CP qnh chi ting dn
thi hành lut nhà , Hà Nội
26. Thủ tướng Chính phủ (2004), Quy -TTg v phê duy ng
phát trin nhà 020, Hà Nội
27. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quy-TTg v