Quản lý nhà nƣớc về du học sinh của Việt Nam
tại Nhật Bản
Mai Thị Ánh Hồng Trƣờng Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 01
Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS. Hà Văn Hội
Năm bảo vệ: 2015 Keywords. Quản lý kinh tế; Quản lý nhà nƣớc; Du học sinh

Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đã hơn một thế kỷ kể từ khi Phan Bội Châu phát động phong trào Đông Du với tên gọi "Hãy
học tập Nhật Bản" năm 1905 khởi đầu với 3 học sinh Việt nam sang Nhật bản, tới nay số lƣợng
du học sinh hiện đang sinh sống và học tập tại Nhật Bản đã lên đến 6.290 ngƣời năm 2012, nhiều
nhất trong các nƣớc ASEAN và nhiều thứ 3 trên thế giới. Trên quan hệ "đối tác chiến lƣợc", Việt
Nam và Nhật Bản đã và đang đạt đƣợc những bƣớc phát triển nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực
nhƣ chính trị, kinh tế, văn hoá, đặc biệt là giáo dục.
Du học sinh Việt Nam sang Nhật Bản theo nguồn ngân sách Nhà nƣớc qua các chƣơng trình
học bổng nhƣ: học bổng của Bộ Giáo dục- Khoa học Nhật Bản (Monbukagakkusho- MEXT),
các chƣơng trình của một số cơ quan nghiên cứu của Nhật Bản nhƣ Viện nghiên cứu các vấn đề
quốc tế (JIIA), Viện Kinh tế phát triển (IDE), các quỹ của Nhật Bản nhƣ Quỹ Giao lƣu Quốc tế
Nhật Bản (The Japan Foundation), Hiệp hội phát triển khoa học Nhật Bản- JSPS (Japan Society
for The Promotion of Sciences), học bổng của các doanh nghiệp Nhật Bản Số lƣợng du học
sinh Việt Nam sang Nhật Bản theo phƣơng thức tự phí (tự liên hệ xin nhập học trực tiếp với

ngoài trong bối cảnh hiện nay?
ii) Công tác quản lý nhà nƣớc về du học sinh Việt Nam tại Nhật bản trong thời gian vừa
qua còn tồn tại vấn đề gì?
iii) Nhà nƣớc cần thực hiện những biện pháp cụ thể nào để nâng cao hiệu quả công tác
quản lý du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản trong bối cảnh tình hình kinh tế xã hội hiện nay?
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là đánh giá công tác quản lý nhà nƣớcvề du học sinh, sinh
viên Việt Nam đang sinh sống và học tập tại Nhật Bản.
3.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi không gian: Các cơ quan, bộ phận chức năng của Việt Nam liên quan đến công
tác quản lý du học sinh Việt Nam ở Nhật Bản nhƣ: Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Giáo dục và
Đào tạo; các đối tƣợng là du học sinh, sinh viên đang sinh sống và học tập tại Nhật Bản theo
diện cử đi học theo ngân sách nhà nƣớc và đi học tự túc.
- Phạm vi thời gian: từ năm 2004, khi Chỉ thị 35/2004/CT-TTg ngày 22/10/2004 của Thủ
tƣớng Chính phủ về Tăng cường công tác quản lý người Việt Nam học tập ở nước ngoàiđƣợc
ban hành, đến năm 2014, sau khi Thủ tƣớng Chính phủ ban hành Quyết định số 05/2013/QĐ-
TTg ngày 15 tháng 1 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định việc công dân Việt Nam ra
nước ngoài học tập, có hiệu lực thi hành từ ngày 10/03/2013.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phƣơng pháp nghiên cứu chủ yếu của đề tài:
- Điều tra, thu thập tƣ liệu thực tế qua các nguồn sách báo, trang thông tin điện tử;
- Khảo sát, phỏng vấn;
- Phân tích, tổng hợp, thống kê;
- So sánh, đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế;
- Chuyên gia.
5. Tình hình nghiên cứu
- Ngày 22/10/2004 Thủ tƣớng Chính phủ ra Chỉ thị 35/2004/CT-TTg về tăng cƣờng
công tác quản lý ngƣời Việt Nam học tập ở nƣớc ngoài.
- Dự thảo Quy chế quản lý công dân Việt Nam đang đào tạo ở nƣớc ngoài (Ban hành
kèm theo Quyết định số …/2009/QD-TTg của Thủ tƣớng Chính phủ năm 2009.

- Luận văn cũng phân tích rõ thực trạng công tácquản lý của nhà nƣớc về du học sinh đang học
tập tại Nhật Bản, những tồn tại và nguyên nhân của công tác này.
- Đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý du học sinh Việt
Nam tại Nhật bản trong bối cảnh tình hình kinh tế xã hội hiện nay.
7.Kết cấu của đề tài
Với mục tiêu, đối tƣợng và phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ trên, ngoài phần mở đầu và kết
luận, đề tài đƣợc trình bày thành 3 chƣơng:
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
DU HỌC SINH CỦA VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DU HỌC SINH CỦA
VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN
CHƢƠNG 3. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ References
Tiếng Việt
1. Ngô Trần Bình, Trần Quang Minh (2005), Quan hệ Việt Nam – Nhật Bản quá khứ, hiện
tại và tương lai, Trung tâm nghiên cứu Nhật Bản – Viện khoa học xã hội Việt Nam, Hà
Nội.
2. Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2001), Quy chế Quản lý công dân Việt Nam đang
được đào tạo ở nước ngoài Ban hành kèm theo Quyết định số 23 /2001/ QĐ-BGD&ĐT
ngày 28/6/2001.
3. Chủ tịch Hội đồng Bộ trƣởng (1992), Chỉ thị số 270-CT ngày 23/7/1992 về việc gửi
công dân Việt Nam đi đào tạo ở nước ngoài trong tình hình mới.
4. Phạm Minh Hạc, Trần Kiều… (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI: sách tham
khảo, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
5. Kimura Hiroshi – Furuta Motoo, Nguyễn Duy Dũng (2005), Những bài học về quan hệ
Việt Nam – Nhật Bản, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
6. Đặng Thị Thanh Huyền (2001), Giáo dục phổ thông với phát triển nguồn nhân lực, Nhà
xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội.