Chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp và
nông thôn thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại
hóa và đô thị hóa
Phạm Thị Thanh Hiền
Trường Đai học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ Kinh doanh và Quản lý; Mã số: 60 34 05
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bích Đào
Năm bảo vệ: 2010
Abstract. Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về chuyển đổi ngành nghề ở nông nghiệp,
nông thôn thời kỳ Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa và Đô thị hóa. Tổng quan về nông
nghiệp - nông thôn. Đánh giá thực trạng chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp nông
thôn trong thời gian vừa qua tại Việt Nam. Đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm nâng
cao hiệu quả việc thực hiện chuyển đổi ngành nghề cho lao động mất việc làm ở nông
thôn.
Keywords. Quản trị kinh doanh; Nông nghiệp; Nông thôn
Content.
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Lao động việc làm là vấn đề đang được quan tâm ở hầu hết các quốc gia trên thế
giới. Việt Nam là một quốc gia có truyền thống sản xuất nông nghiệp, gần 80% dân số
cả nước là nông dân, có hơn 70% lực lượng lao động cả nước làm nông nghiệp, giá trị
sản phẩm nông nghiệp chiếm gần 40% tổng giá trị của các ngành sản xuất vật chất. Giải
quyết sự dư thừa lao động và thiếu việc làm là một trong những yếu tố góp phần cho
công cuộc xóa đói giảm nghèo, phát triển giáo dục, nâng cao dân trí. Chính vì vậy, trong
quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, Đảng
và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm sâu sắc tới vấn đề này, thể hiện trong việc đề ra
các chủ trương lớn như giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, kết hợp chặt chẽ các
mục tiêu kinh tế với các mục tiêu xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội trong
từ đó thu nhập của họ thấp, khả năng chuyển đổi nghề khi bị mất đất hoặc cơ hội tham
gia vào khu vực lao động công nghiệp đòi hỏi các kỹ năng và tính kỷ luật lao động cao
là không dễ dàng.
TS. Chu Tiến Quang (2008) cho rằng để giải quyết việc làm cho lao động nông
nghiệp, nông thôn cần tập trung vào khuyến khích mọi thành phần kinh tế cùng tham gia
tạo việc làm cho xã hội, chú trọng việc người lao động được chủ động và sáng tạo tự tìm
kiếm việc làm mới trên cơ sở khai thác các lợi thế sẵn có, đa dạng hóa các hoạt động
kinh tế tại chỗ, mở rộng các hình thức hợp tác giữa người lao động với các tổ chức sản
xuất kinh doanh, mở rộng sản xuất để tạo việc làm mới. Kết hợp đa dạng hóa trong sản
xuất nông nghiệp với đẩy mạnh các hoạt động phi nông nghiệp ở nông thôn để giải
quyết việc làm cho người lao động.
Phạm Lan Hương (2005) đã tổng kết tình hình lao động, việc làm trong khoảng
15 năm gần đây, nêu ra các xu hướng thiếu việc làm theo các tiêu chí khác nhau trên
phạm vi cả nước từ đó suy ra xu hướng của lao động nông thôn với ¾ lực lượng lao
động của cả nước.
Viện Khoa học lao động và các vấn đề xã hội (2006) triển khai nghiên cứu xây
dựng Chiến lược việc làm ở Việt Nam thời kỳ 2005-2015 theo các kịch bản được dự
đoán trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu hơn với khu vực và thế giới. Các nội dung
nghiên cứu nhằm vào: xây dựng mô hình dự báo lao động, việc làm dựa trên các biến số
về dân số, kinh tế, xã hội và các nguồn lực khác; dự báo lao động việc làm Việt Nam
thời kỳ 2005-2015 trên cơ sở dữ liệu cần thiết thu thập được và xây dựng một dự báo
tổng hợp chiến lược việc làm đến năm 2015 với các giải pháp thực hiện.
Tuy nhiên một số công trình nghiên cứu kể trên còn ít quan tâm đến hiệu quả
trong công tác chuyển đổi ngành nghề cho người dân trong khu vực nông nghiệp và
nông thôn. Hy vọng nội dung của đề tài luận văn sẽ khắc phục được những mặt còn hạn
chế của những đề tài đã nêu trên.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu.
- Nhận thức về chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp và nông thôn thời kỳ
mất việc làm ở nông thôn.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Nhận thức về chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp và nông thôn
thời kỳ CNH, HĐH và ĐTH ở Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng chuyển đổi ngành nghề trong nông nghiệp, nông thôn hiện
nay.
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chuyển đổi ngành nghề ở nông
thôn Việt Nam.
References.
TÀI LIỆU KHAM KHẢO
1. Lê Xuân Bá (2009), Nghiên cứu dự báo chuyển dịch cơ cấu lao động NN, NT và các
giải pháp giải quyết việc làm trong quá trình CNH, HĐH và ĐTH ở nước ta, Đề
tài cấp nhà nước, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung Ương, Hà Nội.
2. Nguyễn Văn Bích, Chu Tiến Quang (1999), Phát triển nông nghiệp nông thôn trong
giai đoạn công nghiệp hoá và hiện đại hoá ở Việt nam, Nxb Nông nghiệp, Hà
Nội.
3. Chính phủ (1993), Nghị Quyết về Chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn.
4. Chính phủ (2004), Nghị Định số 134/NĐ-CP ngày 09/6/2004.
5. Chính phủ (2006), Nghị Định số 66/2006/NĐ-CP ngày 07/7/.
6. Đảng cộng sản Việt Nam (2008), Nghị quyết số 26 - NQ/T.W.
7. Nguyễn Thị Bích Đào ( 2007), Quản trị sự thay đổi trong tổ chức, Nxb Giáo dục, Hà
Nội.
8. Nguyễn Thị Bích Đào ( 2004), Một số vấn đề lý luận và định hướng phát triển kinh tế
nông thôn ở Việt Nam, Luận án tiến sỹ kinh tế, Hà Nội.
9. Vũ Thị Mão (2007), Lao động và việc làm trong nông nghiệp, nông thôn , Đề tài cấp
bộ, Viện Chính sách và chiến lược Nông nghiệp Nông thôn, Hà Nội.
10.Vũ Thị Mão (2008), Thực trạng và giải pháp về lao động và việc làm nông nghiệp,
nông thôn, Đề tài cấp Bộ, Hà Nội .