Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử
dụng nguồn nhân lực tại Công ty trách nhiệm
hữu hạn một thành viên Xây lắp điện 4
Bùi Thị Ngân
Trường Đại học Kinh tế.
Luận văn ThS. Quản trị kinh doanh; Mã số: 60 34 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Văn Tùng
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. - Luận văn tập trung hệ thống hoá cơ sở lý luận về nguồn nhân lực và hiệu quả
sử dụng nguồn nhân lực của doanh nghiệp; Chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng và các tiêu chí
đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.
- Dựa vào các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực để phân tích đánh giá
hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại công ty TNHH một thành viên Xây lắp điện 4.
- Trên cơ sở đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của công ty đề ra một số
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại công ty.
Keywords. Quản trị kinh doanh; Nguồn nhân lực; Quản lý nhân sự; Doanh Nghiệp
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, vấn đề hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực ngày cảng được xã hội
và doanh nghiệp quan tâm. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực mang lại nhiều ý
nghĩa đối với doanh nghiệp nói riêng và với xã hội nói chung, điều này được thể hiện ở nhiều
góc độ như:
Thứ nhất là đối với doanh nghiệp. Trong công tác quản lý ngày nay, nhân tố con người
được các nhà quản lý đặc biệt coi trọng và luôn đặt ở vị trí trọng tâm hàng đầu trong mọi sự đổi
mới. Chính sách về con người là một trong bốn chính sách lớn của doanh nghiệp: con người, tài
nguồn nhân lực và gặt hái được những thành công nhất định. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp
nào cũng nhận thức rõ được tầm quan trọng của nguồn nhân lực, nhất là đối với những doanh
nghiệp nhà nước hoặc những công ty cổ phần nhưng nhà nước vẫn chiếm trên 50% cổ phần chi
phối. Điều này dẫn đến sự lãng phí chất xám, làm tăng tính trì trệ của bộ máy làm việc cũng như
làm giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gây thất thoát nguồn vốn của nhà nước.
Là một công ty thuộc Tổng công ty cổ phần xây dựng công nghiệp Việt Nam
(VINAINCON) với hơn 82% vốn Nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xây
lắp điện 4 cũng không tránh khỏi những vấn đề của một doanh nghiệp Nhà nước trong vấn đề
nhân sự. Theo số liệu của phòng Tổng hợp, toàn công ty hiện tại có trên 800 lao động. Tuy
nhiên, số lao động này phần lớn là do mối quan hệ quen biết, bên cạnh đó, do doanh nghiệp hoạt
động trong lĩnh vực xây lắp điện nên cán bộ công nhân viên tại đây thường xuyên phải đi công
tác xa, chế độ lương, thưởng, đãi ngộ, chính sách đào tạo, phát triển nguồn nhân lực … còn
nhiều bất cập là những nguyên nhân làm ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả sử dụng nguồn nhân
lực công ty. Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của công ty, góp
phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp? Để có cái nhìn toàn diện và sâu
xa hơn về tính cấp thiết của vấn đề, xuất phát từ chuyên ngành được đào tạo là quản trị kinh
doanh và quá trình thực tế làm việc tại doanh nghiệp, tôi quyết định chọn đề tài: “Một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại công ty trách nhiệm hữu hạn một
thành viên xây lắp điện 4” làm đề tài luận văn của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Như trên đã nói, nguồn nhân lực có vai trò vô cùng lớn trong việc thành, bại của một doanh
nghiệp. Bên cạnh đó, quản trị nhân sự cũng là một nội dung vô cùng quan trọng của nội dung
ngành học quản trị kinh doanh, chính vì vậy đã có nhiều công trình nghiên cứu ở các cấp độ khác
nhau về vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Phần lớn các
công trình nghiên cứu đều nêu lên được cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực từ đó
đưa ra các giải pháp để làm tăng hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại đơn vị, tổ chức, doanh
nghiệp mà họ nghiên cứu. Tuy nhiên, mỗi một ngành nghề khác nhau thì đặc điểm nguồn nhân
lực cũng khác nhau, nguồn nhân lực ở doanh nghiệp may mặc sẽ khác với nguồn nhân lực ở
doanh nghiệp xây dựng và ngay cả những doanh nghiệp cùng ngành thì nguồn nhân lực ở doanh
nghiệp A cũng sẽ khác với doanh nghiệp B, tương ứng với nó là cách thức nâng cao hiệu quả sử
Bài viết “Đo lường tăng năng suất lao động ở Việt Nam bằng phương pháp phân tích tỷ
trọng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế” của tác giả Nguyễn Quốc Tế và Nguyễn Thị Đông đăng
trên Tạp chí Kinh tế và Phát triển số 273 tháng 7/2013. Đây là bài viết nghiên cứu tập trung vào
tìm hiểu việc đo lường năng suất lao động bằng phương pháp phân tích tỷ trọng chuyển dịch cơ
cấu ngành kinh tế. Đây là một vấn đề rất bức thiết của doanh nghiệp hiện nay.
Bài viết “Nguồn nhân lực của Việt Nam hiện nay - Những thách thức đối với nền kinh tế và
giải pháp phát triển” của tác giả Th.S. Phạm Thị Lý và Th.S. Nguyễn Thanh Trọng đăng trên
Phát triển kinh tế số 260 tháng 6/2012. Bài viết đề cập tới vấn đề rất bức thiết hiện nay khi mà
nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam đang thiếu, một bộ phận lớn đã ra nước ngoài gây
ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, bài viết mới chỉ ngiên cứu
những vấn đề cơ bản nhất về nguồn nhân lực mà chưa đi sâu vào các mô hình doanh nghiệp hiện
nay đang sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả ra sao và các doanh nghiệp đó phát triển nguồn nhân
lực của họ như thế nào.
Nguyễn Bình Thi (2000), Luận văn thạc sĩ kinh tế, “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu
quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty thiết bị Giáo Dục I trong xu thế hội nhập”. Ở đề tài này,
tác giả đã cơ bản nêu nên được những cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực như
khái niệm hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân
lực từ đó áp dụng vào thực trạng của Công ty thiết bị Giáo Dục I trong xu thế hội nhập để đề
xuất một số giải pháp về tăng năng suất lao động, các biện pháp về chính sách đào tạo, tuyển
dụng lao động và một số biện pháp khác. Tuy nhiên, tôi nhận thấy có một số điểm đề tài của tác
giả chưa đề cập tới. Thứ nhất, quan niệm về nguồn nhân lực của các doanh nghiệp trong giai
đoạn hiện nay đã có sự thay đổi so với trước do đó cần bổ sung thêm. Thứ hai, do khoa học công
nghệ ngày nay phát triển như vũ bão, nó đòi hỏi các doanh nghiệp phải thích nghi và áp dụng
những thành tựu về khoa học công nghệ đó vào thực tiễn quản lý và sản xuất kinh doanh nếu
không muốn mình là kẻ lạc hậu. Đồng thời khả năng áp dụng khoa học công nghệ vào quản lý và
sản xuất kinh doanh cũng là một các chỉ tiêu mới để đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.
Thứ ba, ở phần thực trạng, khi đánh giá những kết quả đã đạt được và những tồn tại của đơn vị,
tác giả chưa chỉ ra được những nguyên nhân dẫn tới những tồn tại đó. Đây là một bước quan
trọng để giúp doanh nghiệp có thể đưa ra những biện pháp tốt nhất, phù hợp nhất. Thứ tư, về các
biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, tác giả chưa đề cập tới các biện pháp về
quả sử dụng nguồn nhân lực, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của công
ty - nơi mà tôi đang công tác trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.
Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi không gian: Luận văn nghiên cứu hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại công ty
TNHH một thành viên xây lắp điện 4 hiện nay.
Phạm vi thời gian: Luận văn nghiên cứu hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại công ty
TNHH một thành viên xây lắp điện 4 từ năm 2011 đến năm 2013 và đề xuất giải pháp cho thời
gian tới.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành nghiên cứu đề tài, tôi tiến hành thu thập, tìm kiếm, tổng hợp các lý thuyết về
quản trị nhân sự và cụ thể là hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực từ nhiều nguồn như: sách, báo,
internet, giáo trình, tạp chí, đề tài nghiên cứu tương tự trước đó nhằm chỉ ra vai trò và sự cần
thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
Khi đã có cơ sở lý luận, tôi tiến hành thu thập các thông tin về công tác sử dụng nguồn
nhân lực tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xây lắp điện 4 từ năm 2009 đến nay.
Các nguồn dữ liệu cần thu thập: Dữ liệu về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, Báo cáo kết quả
hoạt động kinh doanh, Bảng cân đối kế toán, Dữ liệu về nguồn lao động của công ty …Trong
quá trình thu thập thông tin có sử dụng phương pháp điều tra để khảo sát các nhân tố ảnh hưởng
tới hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của công ty.
Từ các thông tin thu thập được, tiến hành tổng hợp, phân tích, so sánh, đánh giá để rút ra
các kết luận về thực trạng, tìm nguyên nhân và từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
sử dụng nguồn nhân lực của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xây lắp điện 4.
Các nguồn dữ liệu sẽ được trích dẫn trực tiếp trong luận văn và được ghi chú chi tiết trong
phần tài liệu tham khảo
6. Những đóng góp của luận văn
- Luận văn tập trung hệ thống hoá cơ sở lý luận về nguồn nhân lực và hiệu quả sử dụng
nguồn nhân lực của doanh nghiệp; Chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng và các tiêu chí đánh giá hiệu
quả sử dụng nguồn nhân lực.
Nội.
8. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của
Đảng, Hà Nội.
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của
Đảng, Hà Nội.
10. Phạm Minh Hạc (1996), Vấn đề con người trong sự nghiệp Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa,
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
11. C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia-Sự
thật, Hà Nội, tập 23, tr. 11, tr. 249.
12. Hoàng Ngọc Mai (2009), Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị nguồn nhân lực
tại Công ty cổ phần Xây lắp điện 1, Luận văn thạc sĩ kinh tế.
13. Phạm Thị Lý và Nguyễn Thanh Trọng (2012), “Nguồn nhân lực của Việt Nam hiện nay -
Những thách thức đối với nền kinh tế và giải pháp phát triển”, Tạp chí Phát triển kinh tế,
Đại học Kinh tế TP. HCM, (260), tr. 24.
14. Ngân hàng thế giới và Viện nghiên cứu Quản lý Trung ương (2012), Khảo sát kỹ năng đáp
ứng nhu cầu công việc của nhân lực Việt Nam.
15. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2012), Bộ luật Lao động 2012 luật số
10/2012/QH13 ngày 18 tháng 6 năm 2012.
16. Nguyễn Quốc Tế - Nguyễn Thị Đông (2013), “Đo lường năng suất lao động ở Việt Nam bằng
phương pháp phân tích tỷ trọng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế”, Tạp chí Kinh tế và Phát
triển, Đại học Kinh tế TP. HCM, (273), tr.17.
17. Nguyễn Bình Thi (2000), Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
tại Công ty thiết bị Giáo Dục I trong xu thế hội nhập, Luận văn thạc sĩ kinh tế.
18. Nguyễn Hữu Thân (2004), Quản trị nhân sự, NXB Thống kê, Hà Nội.
19. Phan Thị Thanh Xuân (2008), Nghiên cứu xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực
ngành da - giầy Việt Nam giai đoạn đến năm 2015 tầm nhìn 2020, Đề tài nghiên cứu cấp
Bộ, Bộ Công thương.
Tiếng Anh
20. Chris Hendry (1995), Human Resource Management a strategic approach to employment.
21. F.Trompenaars, C. Hampden-Turner (2004), Managing People across Cultures.