Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Nền kinh tế Việt Nam đã chuyển đổi từ cơ chế kinh tế tập trung quan
liêu bao cấp chuyển sang nền kinh tế thị trờng có sự định hớng của Nhà nớc.
Những thành tựu trong công cuộc đổi mới ở nớc ta thời gian qua đã và đang
tạo ra nhiều tiền đề cần thiết để chúng ta xây dựng đợc một nền kinh tế thị tr-
ờng đúng nh ý nghĩa của nó.
Cái chung và cái riêng là một trong những cặp phạm trù của triết học
duy vật biện chứng. Nó có ý nghĩa phơng pháp luận rất quan trọng trong thực
tế. Đặc biệt là việc áp dụng nó trong việc xây dựng nền kinh tế thị trờng ở n-
ớc ta hiện nay. Do vậy, em đã chọn đề tài "Mối quan hệ giữa cái riêng và
cái chung; vận dụng nó trong xây dựng nền kinh tế thị trờng ở Việt Nam"
cho việc nghiên cứu tiểu luận của mình.
Tiểu luận của em tôi chia làm hai phần:
I-Những lý luận chung về cặp phạm trù cái riêng và cái chung.
II. Vận dụng mối quan hệ giữa cái riêng và cái chung trong việc xây
dựng nền kinh tế thị trờng ở Việt Nam.
Do thời gian nghiên cứu cha nhiều, trình độ còn hạn chế nên bài tiểu
luận không tránh khỏi nhiều thiếu sót. Em rất mong nhận đợc sự góp ý của
các thầy, cô giáo và bạn đọc.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I .Những lý luận chung về cặp phạm trù
cái riêng và cái chung.
1. Khái niệm về cặp phạm trù cơ bản của triết học-cái riêng và
cái chung:
Phạm trù là khái niệm rộng nhất phản ánh những mặt, những thuộc
tính, những mối liên hệ cơ bản nhất của các sự vật và hiện tợng thuộc một
lĩnh vực hiện thực nhất định. Mỗi bộ môn khoa học đều có phạm trù riêng
của mình. Đối với phép duy vật biện chứng các phạm trù của nó là những
khái niệm chung nhất, phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối

Mối liên hệ giữa "cái riêng" và "cái chung" còn thể hiện ở chỗ "cái
chung" là một bộ phận của "cái riêng", còn "cái riêng" không gia nhập hết
vào "cái chung". "Cái riêng" phong phú hơn "cái chung", vì ngoài những đặc
điểm chung gia nhập vào "cái chung", "cái riêng" còn có những đặc điểm
riêng biệt mà chỉ riêng nó mới có đó là "cái đơn nhất". "Cái chung" sâu sắc
hơn "cái riêng" bởi vì nó phản ánh những mặt, thuộc tính ... phổ biến tồn tại
trong "cái riêng" cùng loại
"Cái đơn nhất" và "cái chung" có thể chuyển hoá lẫn nhau, có thể coi
đây là sự chuyển hoá giữa hai mặt đối lập. Sự chuyển hoá này diễn ra theo
hai chiều hớng: "cái đơn nhất" có thể biến thành "cái chung"và ngợc lại, "cái
chung" có thể biến thành "cái đơn nhất". Đó là do cái mới không bao giờ
xuất hiện đầy đủ ngay một lúc, mà lúc đầu xuất hện dới dạng "cái đơn nhất",
theo quy luật, cái mới ngày càng hoàn thiện chiến thắng cái cũ và trở thành
"cái chung". Ngợc lại, cái cũ ngày càng mất đi và từ chỗ là "cái chung" nó
biến thành "cái đơn nhất".
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3. ý nghĩa phơng pháp luận về mối quan hệ giữa "cái riêng" và
"cái
chung":
"Cái chung" và "cái riêng" thống nhất với nhau, nên trong nhận thức và
hoạt động thực tiễn, chúng ta phải biết phát hiện "cái chung" và cá biệt hoá
"cái chung khi áp dụng vào "cái riêng"chứ không thể xuất phát từ ý muốn
chủ quan của con ngời. Nếu không sẽ rơi vào sai lầm của ngời tả khuynh,
giáo điều. Ngợc lại, nếu chỉ chú ý đến "cái đơn nhất", sẽ rơi vào sai lầm của
ngời hữu khuynh, xét lại. Để giải quyết những vấn đề riêng một cách có hiệu
quả phải giải quyết những vấn đề chung- những vấn đề lý luận liên quan với
các vấn đề riêng đó. Nếu không, sẽ sa vào tình trạng mò mẫm, tuỳ tiện, kinh
nghiệm chủ nghĩa.
Giữa "cái chung" và "cái đơn nhất" có sự chuyển hoá lẫn nhau. Nên

lãnh đạo.... Do đó, chúng ta phải có những bớc đi riêng đặc thù chứ không
thể rập khuôn theo các nớc. Theo tôi để vận dụng thật tốt mối quan hệ giữa
"cái riêng" và "cái chung" trong việc xây dựng nền kinh tế thị trờng ở Việt
Nam cần phải biết đa ý nghĩa phơng pháp luận của nó ( đã trình bày ở phần
trên) vào trong thực tiễn, cụ thể là chúng ta phải chú ý một số điểm nh sau:
Một là: Tạo điều kiện cho sự ra đời và phải phát triển đồng bộ các loại
thị trờng nh thị trờng vốn, thị trờng hàng hoá, thị trờng lao động. Phải tôn
trọng các quy luật kinh tế khách quan nh quy luật giá trị, quy luật cung cầu,
quy luật cạnh tranh. Cần tiếp thu những kinh nghiệm quý, những mặt tích
cực của nền kinh tế dựa trên cơ sở sở hữu t nhân dới sự quản lý của Nhà nớc
t sản, mặt khác cần nghiên cứu kỹ những mặt hạn chế của nó từ đó lấy kinh
nghiệm để giải quyết những vấn đề chung của nền kinh tế thị trờng.
5