Website: Email : Tel (: 0918.775.368
lời nói đầu
ở Việt Nam, thực hiện chủ trơng đổi mới đã, đang và sẽ xuất hiện nhiều hình
thức kinh tế năng động, nhiều loại hình doanh nghiệp sản xuất và thơng mại khác
nhau, thuộc hình thức sở hữu hoặc đan xen. Hình thức quan hệ kinh tế chủ yếu và
ngày càng trở nên phổ biến giữa các doanh nghiệp cũng nh trong một doanh
nghiệp là quan hệ liên kết kinh tế sản xuất và thơng mại. Đến lợt mình, nó làm
xuất hiện những loại hình doanh nghiệp và quan hệ kinh tế phức tạp hơn, nhng
hiệu quả hơn, góp phần nhất định vào việc đa đất nớc từng bớc thoát ra khỏi khủng
hoảng trì trệ, giữ vững sự ổn định và phát triển.
Do sự hạn chế của hiểu biết và phù hợp với quy mô bài tiểu luận, bài viết với
mục đích kiến nghị một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển các quan hệ liên kết
giữa sản xuất và thơng mại trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trờng.
Bố cục của bài viết bao gồm:
- Phần I - Khái niệm và tính tất yếu khách quan của liên kết kinh tế giữa
sản xuất và thơng mại.
- Phần II - Thực trạng liên kết kinh tế giữa sản xuất và thơng mại trong
quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trờng ở Việt Nam.
- Phần III - Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển quan hệ liên kết
kinh tế giữa sản xuất và thơng mại.
Và danh mục tài liệu tham khảo.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần I
Khái niệm và tính tất yếu khách quan của liên kết
kinh tế giữa sản xuất và thơng mại.
1-/ Khái niệm:
Liên kết kinh tế giữa sản xuất và thơng mại đợc hiểu một cách khái quát nhất
là hoạt động phối hợp trong hoạt động kinh tế giữa các chủ thể sản xuất và thơng
mại với nhau để thực hiện những nhiệm vụ sản xuất kinh doanh nhất định nhằm
đem lại hiệu quả cao nhất cho các bên tham gia. Nh vậy liên kết kinh tế giữa sản

nhập hình thành nên một tổ chức, doanh nghiệp mới lớn hơn, đó là biểu hiện của
tập trung sản xuất. Sự phát triển của liên kết kinh tế làm mức độ tập trung hoá
ngày càng cao làm cho khu vực sản xuất và thơng mại ngày càng xích lại gần nhau
hơn, gắn bó và cố kết với nhau hơn.
Ngày nay chúng ta không thể tìm thấy trên thế giới, ở các nớc có nền kinh tế
thị trờng phát triển một hãng nào đó chỉ đơn thuần sản xuất hoặc thơng mại. Cơ
cấu của doanh nghiệp sản xuất không chỉ bao gồm các xởng sản xuất nh trớc đây
mà còn bao gồm một số trung tâm, cửa hàng giới thiệu bán sản phẩm. Ngoài ra
công ty còn tiến hành liên kết với các cửa hàng, cửa hiệu, doanh nghiệp bán buôn,
bán lẻ hình thành nên đại lý rộng khắp nớc và thị trờng quốc tế.
Liên kết kinh tế giữa sản xuất và thơng mại đạt đến trình độ cao hơn chính là
sự chuyển hoá của các tổ chức, tập đoàn kinh tế lớn theo hớng liên kết các doanh
nghiệp sản xuất và thơng mại, dịch vụ vào trong một tập đoàn và sự hình thành các
tổ chức liên minh giữa các doanh nghiệp sản xuất và thơng mại nh Hội sản xuất
và tiêu thụ chè Hà Tuyên thành lập năm 4/1992...
Do phân công lao động xã hội, điều đầu tiên dẫn đến liên kết giữa sản xuất và
thơng mại. Nh đã phân tích ở trên, xuất phát từ yêu cầu công việc, mục đích của
các bên trong sản xuất kinh doanh mà các bên liên kết với nhau. Vấn đề mấu chốt
ở đây là lợi ích của các bên đạt đợc nhiều hơn khi tham gia liên kết, phối hợp hoạt
động để phát triển. Không phải ngẫu nhiên hay do sự ép buộc, ý muốn chủ quan
mà liên kết với nhau. Động cơ và mục đích của việc liên kết giữa sản xuất và th-
ơng mại là nhằm đạt tới lợi nhuận tối đa và ổn định, tăng cờng sức cạnh tranh của
mình trên thị trờng ngày càng mở rộng, hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro cũng nh
sự cạnh tranh của các đối thủ khác. Lợi ích kinh tế là sợi dây, chất keo gắn bó các
doanh nghiệp sản xuất và thơng mại với nhau. Cạnh tranh là nhân tố khách quan
thúc đẩy các doanh nghiệp tự nguyện, bắt buộc liên kết lại với nhau để tồn tại và
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
phát triển trong sự cạnh tranh khắc nghiệt. Cạnh tranh trong nớc, cạnh tranh khu
vực và trên toàn cầu.

phú hơn. Cùng với sự phát triển của phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
sản xuất, các quan hệ liên kết kinh tế giữa sản xuất và thơng mại ngày càng đợc
tăng cờng.
Vào cuối thế kỷ 19, các hình thức liên kết kinh tế theo chiều ngang nh
Cacten, Xanh đi ca, Tờ rớt chiếm u thế. Các doanh nghiệp tham gia vào Cacten
vẫn hoàn toàn độc lập trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, họ thoả thuận với nhau
về giá cả, thị trờng tiêu thụ và khối lợng sản xuất ra. Trong Xanh đi ca thì sản xuất
là hoạt động độc lập của các doanh nghiệp, còn tiêu thụ do một ban quản trị của tổ
chức đảm nhiệm. So với Cac ten, nó là hình thức liên kết cao hơn. Tờ rớt là hình
thức liên kết cao nhất vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Nó liên kết toàn bộ các
hoạt động sản xuất, tiêu thụ và tài chính của các doanh nghiệp thành viên.
Cuối những năm 20 thế kỷ 20, ở Mỹ và một số nớc T bản khác thì liên kết
kinh tế theo chiều dọc chiếm u thế. Những liên minh kinh tế giữa sản xuất và tiêu
thụ của một loạt ngành khác nhau, kế tiếp nhau vào một tổ chức kinh tế lớn, vào
một công ty cổ phần. Nó thống nhất từ khâu khai thác, chế biến sản xuất thành
phẩm và tổ chức tiêu thụ đợc tập trung vào một công ty cổ phần.
Vào giữa thế kỷ 20, xu hớng liên kết kinh tế phát triển mạnh mẽ. Hàng ngàn
công ty xuyên quốc gia, đa quốc gia nh SONY, HONDA, TOYOTA... đang nắm
quyền kiểm soát đại bộ phận sản xuất công nghiệp và thơng mại thế giới.
Quá trình sản xuất, xã hội là một quá trình thống nhất nhng do sự phân công
lao động xã hội mà quá trình đó bị chia cắt thành những bộ phận tách rời, vì thế để
đảm bảo tính thống nhất cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh cần có sự
kết hợp trở lại các bộ phận đó. Các doanh nghiệp sản xuất và thơng mại cần đến
nhau. Ban đầu do muốn chủ động các nguồn hàng phục vụ cho việc kinh doanh
của mình, các doanh nghiệp thơng mại thờng tiến hành các hoạt động liên kết lâu
dài với các doanh nghiệp sản xuất. Các doanh nghiệp thơng mại giữ vai trò chủ
động trong quá trình tiến tới liên kết. Các doanh nghiệp thơng mại có thể đầu t ứng
trớc vốn (trong đó bao gồm cả vật t, thiết bị, phụ tùng...) cho các doanh nghiệp sản

Do tác động của quy luật cạnh tranh và quy luật tối đa hoá lợi nhuận. Cạnh
tranh để giành u thế trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hàng hoá là quy luật vốn có
của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng. Liên kết để cạnh trnah trong nớc
cũng nh quốc tế. Sự hợp tác, liên kết giữa các nhà sản xuất và tiêu thụ trong nớc
thông qua các hiệp hội và các hình thức khác sẽ tạo thành một khối thống nhất khi
tiến hành đàm phán với đối tác, bạn hàng nớc ngoài. Do đó, không bị khách hàng n-
ớc ngoài ép giá, dìm giá xuất khẩu và nâng giá nhập khẩu.
Mặt khác việc liên kết sẽ đảm bảo có đợc nguồn hàng ổn định, chắc chắn,
tránh đợc sự biến động của thị trờng. Đồng thời hạn chế tình trạng thiếu, thừa vật
t, ứ đọng vốn. Ngày nay trong cơ chế thị trờng, không một doanh nghiệp sản xuất
hay thơng mại nào có thể độc lập kinh doanh. Trong điều kiện hiện nay độc lập
đồng nghĩa với không có khả năng cạnh tranh và phá sản là điều tất yếu. Nhận
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thức rõ ràng vấn đề này càng thúc đẩy sự xích lại gần nhau hơn giữa sản xuất và
thơng mại và kết quả là sự hình thành các tổ chức liên minh kinh tế giữa các doanh
nghiệp sản xuất và thơng mại nhằm xúc tiến phát triển và điều hoà các mối quan
hệ liên kết, tạo ra sự gắn bó mật thiết giữa các nhà sản xuất và tiêu thụ, nhằm hạn
chế những cuộc cạnh tranh khốc liệt. Bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp sản
xuất và thơng mại.
Bản thân các doanh nghiệp đều mong muốn đạt đợc lợi ích tối đa trong phạm
vi khả năng vốn có, mà mong muốn đó có thể đạt đợc bằng liên kết kinh tế bởi vì
thông qua liên kết cho phép doanh nghiệp bù đắp những mặt còn yếu kém của
mình nhờ kết hợp mặt mạnh của các doanh nghiệp khác.
Ngoài ra, trong những thập kỷ gần đây, cuộc cách mạng khoa học - công
nghệ có bớc phát triển mới sâu rộng cha từng có, trực tiếp tác động vào mọi ngành
kinh tế quốc dân. Yêu cầu về vốn lớn đã kéo các doanh nghiệp sản xuất và thơng
mại lại với nhau để đủ năng lực sản xuất ra sản phẩm mới, tiêu thụ nhanh. Thực tế
nhiều ngành nghề sản xuất không đủ vốn vì yêu cầu quá lớn và việc liên kết lại với
nhau là điều dễ hiểu.

tâm đến việc sản xuất còn tiêu thụ do các doanh nghiệp, công ty thơng mại đảm
nhận. Và kết quả là đã triệt tiêu hoàn toàn sự cạnh tranh lành mạnh, là điều kiện
sống còn của bất kỳ nền kinh tế nào, thủ tiêu cạnh tranh tức đồng nghĩa với thủ
tiêu sự phát triển. Các doanh nghiệp sản xuất và thơng mại hoàn toàn bị động, lợi
ích không đợc đảm bảo. Từ đó các doanh nghiệp sản xuất không quan tâm tới việc
cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lợng, hạ giá thành sản phẩm. Sản xuất đình đốn,
làm ăn thua lỗ, kinh tế suy sụp không có tích luỹ, sản xuất không đủ tiêu dùng.
Đất nớc rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế, xã hội trầm trọng.
8