Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Sau 19 năm (1986 - 2005) thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng, bằng sự
nỗ lực sáng tạo của toàn bộ quần chúng, các nghành, các cấp, chúng ta đã vợt
qua đợt cuộc khủng hoảng, đạt đợc những thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực
của đời sống xã hội: tăng trởng kinh tế nhanh, chính trị ổn định, mở rộng quan
hệ đối ngoại, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
Cùng với những thành tựu to lớn đó, nét nổi bật là đã có sự đổi mới t duy,
nhất là t duy về kinh tế, nhận thức về nền kinh tế mới - nền kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần vận hành trong cơ chế thị trờng. Với những kiến thức triết học
thu nhập từ trớc cùng sự tham khảo sách báo tôi thấy việc vận dụng phép biện
chứng duy vật, học thuyết tổng quát về sự phát triển là hết sức cần thiết. Chính
vì tôi viết bài tiểu luận triết học với đề tài: Vận dụng cặp phạm trù cái riêng,
cái chung trong việc xây dựng nền KTTT ở Việt Nam. Hơn nữa với bà tiểu
luận này, tôi cũng mong muốn góp một tiếng nói ủng hộ đờng lối, chính sách
đúng đắn của Đảng. Do trình độ và khả năng hiểu biết còn hạn chế, việc vận
dụng các tri thức triết học cha đợc triệt để nên bài tiểu luận này cha đợc thật
hoàn chỉnh, sâu sắc tôi mong muốn nhận dợc sự thông cảm của độc giả. Dẫu
vậy tôi mong muốn bài tiểu luận này sẽ là một tài liệu tham khảo nho nhỏ khi
độc giả nghiên cứu đến chủ đề này.
Cuối cùng tôi xin trân trọng cảm ơn cô giáo Lu Ngọc Hà đã góp ý, chỉ dẫn
cho tôi trong quá trình thực hiện bài tiểu luận này.
Hà Nội, tháng 1 năm 2005

- 1 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nội dung
I- Cơ sở lý luận:
1. Phạm trù là những khái niệm rộng nhất phản ánh những mặt, những
thuộc tính, những mối liên hệ chung, cơ bản nhất của các sự vật và
hiện tợng thuộc một lĩnh vực nhất định:

độc lập với ý thức của con ngời. Cái chung không phụ thuộc vào cái riêng, mà
còn sinh ra cái riêng. Theo Platôn, cái chung là những ý niệm tồn tại vĩnh
viễn bên cạnh những cái riêng chỉ có tính chất tạm thời, cái riêng do cái chung
sinh ra.
Phái duy danh cho rằng, chỉ có cái riêng tồn tại thực sự, còn cái chung là
những tên gọi trống rỗng, do t tởng con ngời bịa đặt ra, không phản ánh cái gì
trong hiện thực. Quan điểm này không thừa nhận nội dung khách quan của khái
niệm. Chẳng hạn nh: họ cho khái niệm con ngời, giai cấp, đấu tranh giai cấp,
cách mạng xã hội, chủ nghĩa t bản, chủ nghĩa đế quốc không có ý nghĩa gì
trong cuộc sống của con ngời, chỉ là những từ trống rỗng, không cần thiết phải
bận tâm tìm hiểu. Nh vậy ranh giới giữa chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy
vật bị xoá nhoà và con ngời không cần phải quan tâm đến cuộc đấu tranh giữa
quan điểm triết học nữa.
Cả quan điểm của phái duy thực và phái duy danh đều sai lầm ở chỗ họ đã
tách rời cái riêng khỏi cái chung, tuyệt đối hoá cái riêng, phủ nhận cái chung,
hoặc ngợc lại. Họ không thấy sự tồn tại khách quan và mối liên hệ khăng khít
giữa chúng. Phép biện chứng duy vật cho rằng cái riêng cái chung đều tồn tại
khách quan, giữa chúng có mối liên hệ hữu cơ với nhau. Điều đó thể hiện ở chỗ:
Thứ nhất, cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng mà
biểu hiện sự tồn tại của mình. Nghĩa là không có cái chung thuần tuý tồn tại bên
ngoài cái riêng. Chẳng hạn không có cái cây nói chung tồn tại bên cạnh cây
- 3 -
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
cam cây quýt cây đào cụ thể. Nhng cây cam cây quýt nào cũng có rễ, có thân,
có lá, có quá trình đồng hoá, dị hoá để duy trì sự sống. Những đặc tính chung
này lặp lại ở những cái cây riêng lẻ, và đợc phản ánh trong khái niệm cây. Đó là
cái chung của những cái cây cụ thể. Rõ ràng cái chung tồn tại thực sự, nhng
không tồn tại ngoài cái riêng mà phải thông qua cái riêng.
Thứ hai, cái riêng chỉ tồn tại trong mối liên hệ với cái chung. Nghĩa là
không có caí riêng nào tồn tại tuyệt đối độc lập, không có liên hệ với cái chung.

riêng cụ thể để vận dụng cho thích hợp hơn.
II- Cái chung cái riêng và vận dụng trong xây dựng nền
KTTT ở Việt Nam:
1. Những khái niệm cơ bản có liên quan đến KTTT:
- Thị trờng:
Thị trờng là nơi diễn ra quá trình trao đổi, thoả thuận giữa ngời mua và ng-
ời bán nhằm đi tới một thống nhất về giá cả và số lợng hàng hoá, dịch vụ đợc
mua bán. Thị trờng cũng có thể hiểu là bất kỳ khung cảnh nào trong đó có diễn
ra việc mua bán các loại hàng hoá và dịch vụ.
Cùng với sự phát triển của sản xuất hàng hoá, thị trờng ngày càng phát
triển đa dạng. Ngày nay, với sự tiến bộ của công nghệ thông tin và thơng mại
điện tử thì không nhất thiết phải có một thực thể vật chất tơng ứng với thị trờng,
hay nói cách khác không gian của thị trờng là vô tận và thời gian là 24h/ngày.
- Kinh tế thị trờng:
Kinh tế thị trờng là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trờng. Throng nền
kinh tế này sản xuất ra cái gì, sản xuất nh thế nào, sản xuất cho ai tất cả đều
do thị trờng quyết định.Nh vậy nói đến kinh tế thị trờng về thực chất là nói tới
cơ chế thị trờng. Vậy cơ chế thị trờng là gì ?
- Cơ chế thị trờng:
Cơ chế thị trờng là cơ chế mà throng đó tổng thể các nhân tố, các quan hệ
cơ bản vận động dới sự chi phối của quy luật thị trờng, throng môi trờng cạnh
tranh vì mục tiêu lợi nhuận.
- 5 -