ẢNH HƯỞNG CỦA LOẠI HÌNH BÁN HÀNG ĐA CẤP ĐỐI VỚI
SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA – TP HỒ CHÍ MINH
Nhóm thực hiện: Tạ Việt Chương K08 407 1254
Đinh Xuân Đức K08 407 1171
Giáo viên hướng dẫn: ThS. Đỗ Đức Khả
MỤC TỪ VIẾT TẮT
BHĐC: Bán hàng đa cấp
SV: Sinh viên
ĐHQG, TP. HCM : Đại học quốc gia, thành phố Hồ Chí Minh
ĐH: Đại học
NPP : Nhà phân phối
KDTM : Kinh doanh theo mạng
TNHH : Trách nhiệm hữu hạn
GTD : Giá trị điểm
DSBH : Doanh số bán hàng
HHCN : Hoa hồng cá nhân
HHKL : Hoa hồng khối lượng
TTHTSV : Trung tâm hỗ trợ sinh viên
KHXH & NV : Khoa học xã hội và nhân văn
KHTN : Khoa học tự nhiên
CNTT : Công nghệ thông tin
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thuật ngữ “bán hàng đa cấp” đã không còn xa lạ với nhiều người,trong đó có sinh
viên chúng ta.”Bán hàng đa cấp” hay còn được gọi bằng nhiều cái tên khác như “kinh
doanh theo mạng, “kinh doanh đa tầng”, “tiếp thị đa tầng”…xuất hiện đầu tiên ở Mỹ
vào năm 1940 và đã nhanh chóng phát triển trở thành một mô hình kinh doanh đầy tiềm
năng, được xem là rất có triển vọng vào thế kỉ 21, và rất nhiều công ty nổi tiếng trên thế
giới cũng đã áp dụng phương thức kinh doanh này.Từ năm 1999-2000, ở Việt Nam bắt
đầu xuất hiện một số công ty kinh doanh đa cấp với qui mô nhỏ lẻ. Có công ty kinh
doanh nghiêm túc nhưng cũng không ít công ty lợi dụng hình thức này để lừa đảo. Điều
đó đã làm cho nhiều người hiểu không đúng về kinh doanh theo mạng - một hình thức

Cách thức thu thập thông tin bằng bảng hỏi:
Nhóm thực hiện khảo sát sinh viên của từng trường trong hệ thống trường ĐHQG
trong vòng 4 ngày. Sở dĩ nhóm tiến hành khảo sát trong trường vì lý do:
− Sinh viên tham gia BHĐC có đặc điểm là phải mời gọi người khác
vào hệ thống để mở rộng mạng lưới vì vậy sẽ tích cực đi học để mời gọi sinh viên
khác vào mạng lưới.
− Nhóm đi khảo sát vào các thời điểm khác nhau trong ngày, nhắm
vào các nhóm sinh viên khác nhau trong trường không chỉ ở những nơi đông sinh
viên tụ tập để có khả năng khảo sát được những sinh viên tham gia BHĐC vào bất
cứ thời điểm nào.
Thu thập thông tin thực tế tại 1 số công ty kinh doanh loại hình BHĐC như: Lô Hội,
Amway, Oriflame.
Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp: từ kết quả khảo sát thực tế, kết hợp với việc
xử lý và phân tích dữ liệu bằng phần mềm SPSS 16.0, nhóm tiến hành so sánh, đối
chiếu, rút ra nhận xét giữa hai nhóm đối tượng mà chúng tôi nghiên cứu với bảng phân
tích ANOVA, bảng chéo,…
III. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương I: Tổng quan về loại hình BHĐC.
Chương II: Mô hình BHĐC hiện đại và mô hình BHĐC của một số công ty ở TP.HCM.
Chương III: Các yếu tố của BHĐC và ảnh hưởng của nó tới sinh viên.
Chương IV: Ảnh hưởng của BHĐC đến sinh viên ĐHQG TP HCM
Chương V : Kết luận và một số đề xuất dành cho sinh viên
Phần phụ lục
Do giới hạn về thời gian, hạn hẹp về trình độ nghiên cứu và kiến thức chuyên môn
có hạn, mặc dù nhóm thực hiện đề tài đã cố gắng hết sức trong quá trình nghiên cứu đề
tài cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót và sai lầm nhất định. Nhóm nghiên cứu
rất mong nhận được sự góp ý và chỉ bảo của các thầy cô và độc giả quan tâm.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BÁN HÀNG ĐA CẤP
1.1 Khái niệm, nguồn gốc ,quá trình phát triển của BHĐC trên thế giới và nguyên
lí hoạt động của nó

quan, toàn diện hơn vê mô hình MLM và cần cảnh giác để không bị nhầm lẫn với mô
hình tháp ảo.
1.3.3 Luật pháp Việt Nam về BHĐC:
Do tính chất phức tạp của mô hình kinh doanh khá mới mẻ này nên nhà nước ta đã
có hành lang pháp lý để quản lí.
- Ngày 24-08-2005, Chính Phủ ban hành Nghị định 110/2005/NĐ-CP quản lý bán hàng
đa cấp.
- Ngày 08-11-2005, Bộ thương mại ban hành thông tư hướng dẫn một số nội dung tại
Nghị định 110/2005/NĐ-CP về quản lý bán hàng đa cấp.
- Nghị định 120/2005/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2005 trong đó xác định rõ những
hoạt động bán hàng đa cấp được coi là bất chính.
CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH BÁN HÀNG ĐA CẤP HIỆN ĐẠI VÀ MÔ HÌNH BHĐC
CỦA MỘT SỐ CÔNG TY Ở TP.HCM
2.1 Tổng quan về hoạt động của một số công ty BHĐC tại TP. Hồ Chí Minh
2.1.1 Công ty Amway
2.1.1.1 Một số thông tin về công ty Amway
Trong mục này chúng tôi cung cấp một số thông tin về công ty như sản phẩm, quá
trình hình thành và phát triển của tập đoàn Amway.
2.1.1.2 Cơ cấu tổ chức
Trình bày cơ cấu tổ chức, cấp bậc và tên gọi trong hệ thống bán hàng của công ty
Amway.
2.1.1.3 Cơ cấu trả thưởng và lợi nhuận cho Nhà Phân Phối
Nêu lên các quy định của công ty về hình thức trả thưởng và phân chia lợi nhuận của
thành viên tham gia vào hệ thống bán hàng của công ty.
2.1.1.4 Cách thức trở thành thành viên – hay Nhà Phân Phối của công ty Amway
Hướng dẫn phương thức tham gia và một số quy định để gia nhập công ty này.
2.1.2 Oriflame
2.1.3 Lô Hội
Đối với 2 công ty này các mục và nội dung được phân bổ tương tự như trên nhằm
chongười đọc so sánh các điểm khác biệt giữa 3 công ty mà chúng tôi nêu ra theo từng

CHƯƠNG III: CÁC YẾU TỐ CỦA BÁN HÀNG ĐA CẤP VÀ TÁC ĐỘNG CỦA
NHỮNG YẾU TỐ NÀY ĐẾN SINH VIÊN
3.1 Khái niệm các yếu tố của BHĐC
Các yếu tố của BHĐC ở đây được hiểu là các yếu tố tác động đến việc tham gia của
sinh viên vào loại hình này. Trong phạm vi đề tài nhóm xin đưa ra một số yếu tố của
loại hình này để phân tích tác động của nó. Các yếu tố này được chia làm 3 nhóm yếu
tố sau :
+ Tính tiện lợi
+ Tính kinh tế
+ Hoạt động quảng cáo của doanh nghiệp
3.2 Phân tích tác động của các yếu tố BHĐC
3.2.1 Đánh giá tác động của các nhóm yếu tố
Để đánh giá tác động của các nhóm yếu tố nhóm sẽ đưa vào giá trị trung bình ( GTTB )
của các yếu tố này, tính được từ mẫu quan sát.
Với sự đánh giá và phân tích trên một số mặt như giới tính, khối trường học và khóa
học nhóm rút ra được rằng yếu tố về tính kinh tế có tác động hơn hẳn so với 2 yếu tố
còn lại đến quyết định của sinh viên trong việc tham gia BHĐC.
3.2.2 Phân tích tác động của từng nhóm yếu tố
Ở phần này chúng tôi phân tích rõ hơn tác động của từng yếu tố. Việc đánh giá tác động
của các yếu tố vẫn dựa trên cơ sở GTTB của yếu tố đó tính được từ mẫu quan sát. Việc
phân tích sẽ được trình bày chi tiết và rõ ràng hơn trong đề tài hoàn chỉnh.
CHƯƠNG IV : ẢNH HƯỞNG CỦA BÁN HÀNG ĐA CẤP ĐẾN SINH VIÊN
ĐHQG HCM
4.1. Đặc điểm của sinh viên ĐHQG
Tìm hiểu các đặc điểm trong suy nghĩ và hành động của sinh viên ĐHQG để từ đó đi
xem xét đến các tác động của BHĐC đến suy nghĩ và hành động của sinh viên trong đời
sống hàng ngày.
4.2. Xem xét tác động của BHDC đến sinh viên ĐHQG
Trong phần này chúng tôi sẽ đi phân tích các yếu tố mà công việc BHĐC có thể tác
động đến sinh viên là học tập, thời gian và tâm lí. Thực chất chúng tôi lấy yếu tố học

dạng, việc áp dụng các mô hình nào còn tùy thuộc vào mục đích của doanh ngiệp như
quy mô phân phối hàng hóa, loại hàng hóa của doanh nghiệp. Để sinh viên thành công
có được mức lương cao trong sơ đồ này thì đòi hỏi phải có một sự nỗ lực làm việc hết
mình. Những thành công và lợi ích mà công việc này mang lại không phải là nhỏ.
Nhưng để đạt được những thành quả đó chúng ta cần tìm hiểu kĩ mô hình hoạt động và
những đòi hỏi của công việc để so sánh với những năng lực của mình nhằm giảm thiểu
những thất bại.
 Bên cạnh đó, chúng tôi còn xem xét ảnh hưởng của loại hình kinh doanh đa cấp đến
sinh viên ĐHQG-TPHCM và rút ra được một số kết luận sau:
1.Đối với sinh viên đã và đang tham gia bán hàng đa cấp:
• Đối với những sinh viên tham gia thì BHĐC đem lại lợi ích
đó là: do tính chất đặc thù của công việc đòi hỏi các bạn sinh viên tham gia phải làm
việc nhóm thường xuyên và phải tiếp xúc với nhiều người để bán sản phẩm và kêu gọi
họ tham gia nên mức độ tham gia học nhóm của những sinh viên này là rất thường
xuyên. Đây là một điều đáng mừng vì hoạt động nhóm là một kĩ năng mà sinh viên cần
có trong thời đại ngày nay. BHĐC đã giúp các bạn sinh viên rèn luyện kĩ năng làm việc
nhóm, đồng thời công việc này cũng thôi thúc các bạn phải tham gia nhóm ở trường để
phục vụ tốt hơn cho công việc. Ngoài ra những bạn sinh viên này còn có cơ hội rèn
luyện những kĩ năng khác như: kĩ năng nói trước đám đông, kĩ năng thuyết trình…là
những kĩ năng rất cần thiết trong việc học tập và công việc sau này. Theo số liệu thống
kê thì mặc dù đa phần sinh viên cho rằng BHĐC không đem lại lợi ích cho ngành học
của các bạn nhưng cũng có không ít sinh viên thấy được lợi ích từ việc tham gia công
việc này, đặc biệt là sinh viên khoa Kinh tế-Luật. Chính vì vậy tham gia công việc này
cũng có những lợi ích nhất định, nếu biết tìm hiểu kĩ và khai thác tốt thì hoàn toàn có
thể tham gia công việc này.
• Nhưng cũng như những công việc làm thêm khác, BHĐC
cũng có những ảnh hưởng không tốt đối với sinh viên tham gia. Tình trạng sinh viên
tham gia vào các công ty BHĐC khi chưa tìm hiểu kĩ diễn ra rất phổ biến, mức độ tìm
hiểu các công ty mà sinh viên tham gia cũng chỉ ở mức tương đối ( chiếm 20%), nhưng
với tính chất phức tạp của loại hình này là không đủ. Ngoài ra, sinh viên tham gia chủ

là mô hình kinh doanh chân chính và đâu là mô hình lừa đảo một khi đã có ý định tham
gia. Đặc biệt là các bạn sinh viên không nên chỉ nghe theo lời mời của bạn bè hay người
thân của mình mà tham gia một công ty nào đó, các bạn phải tìm hiểu thật kĩ các thông
tin về công ty mà mình muốn tham gia. Bán hàng đa cấp là một công việc đòi hỏi sự
nghiêm túc và nỗ lực để có thể thành công, do đó các bạn sinh viên không nên tham gia
theo phong trào và nghĩ rằng đây là công việc dễ dàng và có thể nhanh chóng kiếm
được tiền. Từ kết quả nghiên cứu cũng đã cho chúng ta thấy được điều đó. Hầu hết các
bạn sinh viên đã từng tham gia đều không muốn tiếp tục làm nữa vì không cảm thấy
yêu thích công việc. Ngoài ra, các bạn tham gia cũng cần phải cân đối giữa việc học và
làm. Tuy BHĐC là một công việc linh động về thời gian nhưng không phải là không
mất thời gian. Do đó các bạn cần ưu tiên việc học là trên hết, tránh tình trạng sa sút
trong học tập vì quá ham mê công việc
3. Theo thông tin của chúng tôi thì trong các trường đai học tại TP HCM có một số
trường đã nghiêm cấm hẳn việc tham gia BHĐC, trong khi một số trường khác lại
không cung cấp thông tin cho sinh viên về loại hình này. Vì số lượng sinh viên tham gia
BHĐC không phải nhỏ nên theo chúng tôi, mỗi trường cần có kế hoạch thông báo đến
sinh viên những thông tin về BHĐC, nhất là Phòng hỗ trợ sinh viên để tránh tình trạng
sinh viên trở thành nạn nhân của mô hình làm ăn lừa đảo.
4. Ở cấp quản lí cao hơn thì dù Chính Phủ đã ban hành luật về bán hàng đa cấp, trong
đó đã quy định rõ những hành vi bị cấm và bị xem là lừa đảo, tuy nhiên trên thực tế,
vẫn còn rất nhiều công ty làm ăn với kiểu mô hình rất mập mờ không rõ ràng, đi kèm là
hàng loạt thông tin về những người bị lừa khi tham gia vào những mô hình làm ăn kiểu
này đã gây xôn xao dư luận và khiến cho người dân lo lắng. Do đó, theo chúng tôi, các
cơ quan thanh tra cần siết chặt hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát cũng như nâng hình
thức xử phạt đối với những hành vi vi phạm. Ngoài ra, công tác tuyên truyền cần được
phát triển hơn nữa để cho mọi người có cái nhìn đúng đắn về BHĐC, vì đây là mô hình
kinh doanh hứa hẹn sẽ rất phát triển trong tương lai.
Cuối cùng, theo quan điểm của chúng tôi thì BHĐC tuy là một mô hình kinh doanh tiên
tiến và hợp pháp nhưng lại không phù hợp với sinh viên. Việc sinh viên bị cuốn theo
BHĐC sẽ dẫn đến những hệ lụy sau đó, đó là việc phần đông sinh viên không thể đảm