Tổ chức đa dạng các hoạt động học tập của bộ môn hóa học 9 nhằm nâng cao tính tích cực,chủ động,sáng tạo của học sinh - Pdf 30


Giáo viên
Giáo viên
:
: Đơn Vị:
Năm Học: -
A/ §Æt vÊn ®Ò
Trong tiến trình đổi mới toàn diện về giáo dục đáp ứng yêu cầu
ngày càng cao của công cuộc xây dựng đất nớc theo hớng CNH-
HĐH. Đổi mới phơng pháp dạy học là đòi hỏi tất yếu và đợc xem là
khâu then chốt có ý nghĩa góp phần vào sự thắng lợi của sự nghiệp
giáo dục. Bởi phơng pháp dạy học, kết quả dạy học phản ánh chất l-
ợng dạy học và chất lợng giáo dục. Các kết quả nghiên cứu về lý luận
dạy học, cũng nh thực tiễn dạy học ở trờng phổ thông trong những
năm qua đã khẳng định: Chỉ có phát huy tính tích cực, chủ động học
tập của học sinh, giúp học sinh biết cách học, biết tự học với động cơ
đúng đắn thì quá trình học tập của các em mới đạt đợc những kết quả
cao về tri thức, kỹ năng và thái độ.
Nh vậy, định hớng đổi mới phơng pháp dạy học (PPDH) đã đợc
khẳng định: Cốt lõi của đổi mới PPDH ở Trờng THCS là giúp học
sinh hớng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ
động, để có những thay đổi trong từng giờ dạy trên lớp thì việc đổi
mới khâu soạn bài của giáo viên hết sức quan trọng.
Thay đổi cách soạn để có giá trị thực sự là một kế hoạch từ khâu
chuẩn bị đến tổ chức giờ học và sử dụng các phơng tiện dạy học là
một việc làm không thể thiếu đợc trong đổi mới phơng pháp dạy học.
Đặc biệt, năm học 2008 2009 là năm học thực hiện chỉ thị số
55/2008/CT- BGD ĐT ngày 30/9/2008 về việc đẩy mạnh ứng dụng

II/ Cơ sở thực tiễn và thực trạng
Trong năm học 2008 - 2009 là năm học thứ 7 thực hiện đổi mới
giáo dục phổ thông. Trong quá trình giảng dạy, đa số giáo viên đã tổ
chức cho học sinh hoạt động khá tích cực, tăng cờng hợp tác theo
nhóm, sử dụng thí nghiệm, sử dụng phòng học bộ môn. Đặc biệt
trong năm học này nhiều giáo viên đã ứng dụng khá tốt công nghệ
thông tin vào trong giảng dạy. Vì vậy học sinh học tập khá tích cực,
chủ động tự tìm kiếm kiến thức, đa số các em nắm đợc kiến thức cơ
bản.
Tuy nhiên, việc giảng dạy trong nhà trờng từ trớc đến nay còn
gặp một số khó khăn về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, năng lực nhận
thức của học sinh dẫn đến chất lợng học tập bộ môn Hóa học là một
vấn đề đáng lo ngại.
Về phía học sinh: Các em mới làm quen bộ môn Hóa học bắt đầu
từ lớp 8, nên nhiều học sinh còn bở ngỡ, lúng túng trớc những kiến
thức mới lạ, cha tìm tòi để phát hiện kiến thức dẫn đến khả năng tiếp
thu bài học còn hạn chế, đặc biệt là kỉ năng thực hành. Hơn nữa, nội
dung các bài học Hóa học có liên quan chặt chẽ với nhau nếu học
sinh không tiếp thu và nắm đợc bài học ngay từ bài đầu tiên thì việc
tiếp thu các bài học sau sẽ rất khó khăn.
Về phía giáo viên: Việc thay đổi chơng trình, SGK, phơng tiện
dạy học đã làm cho một số giáo viên gặp không ít khó khăn trong khi
dạy. Những năm gần đây vẫn còn một số giáo viên dạy theo chơng
trình cũ: Phần nhiều theo phơng pháp thuyết trình, ít sử dụng phơng
tiện, thí nghiệm nên phần lớn học sinh thụ động trong việc tiếp nhận
kiến thức. Một số tiết cha phát huy hết khả năng hoạt động tích cực,
chủ động của học sinh.Vì vậy chất lợng dạy học còn nhiều hạn chế.
Trớc khi cha sử dụng các phơng pháp dạy học nói trên kết quả kiểm
tra bài 45 phút ( Bài số1 lớp 9 A,C Trờng THCS Mai Thủy) đạt đợc
kết quả khá thấp. Cụ thể:

và thời gian. Giáo án đợc coi là một kế hoạch dạy học, một công
đoạn quyết định sự thành công của một tiết dạy.
Để kế hoạch dạy học có tính khả thi cao cần đổi mới khâu soạn
và thiết kế bài soạn với một số nội dung sau:
1.1/ Trớc lúc soạn giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung SGK,
nghiên cứu các tài liệu tham khảo nh: SGV, sách thiết kế bài soạn, tài
liệu hớng dẫn làm thí nghiệm, đặc biệt bám sát tài liệu chuẩn kiến
thức để xác định đợc mục tiêu bài học.
1.2/ Những dự kiến của giáo viên phải tập trung chủ yếu vào các
hoạt động của học sinh nh tiến hành thí nghiệm, quan sát thí nghiệm,
nhận xét hiện tợng giải thích hoặc quan sát mẩu vật, tranh luận vấn đề
mà giáo viên đặt ra, giải bài toán nhận thức trên cơ sở đó giáo viên
mới hình dung đợc mình phải tổ chức các hoạt động nh thế nào? Sử
dụng các phơng pháp và các phơng tiện cần thiết cho tiết dạy là gì?
Nhằm giúp học sinh tự lực phát huy tính tích cực, chủ động để chiếm
lĩnh kiến thức.
1.3/ Giáo viên phải suy nghĩ một cách công phu và khả năng diễn
biến các hoạt động của học sinh, dự kiến những giải pháp điều chỉnh .
Biết khai thác vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân học
sinh, nhóm và tập thể lớp. Tăng cờng mối liên hệ ngớc từ trò đến giáo
viên và mối liên hệ giữa trò và trò.
1.4/ Trong bài soạn, đối với các câu hỏi: Tùy từng đặc điểm trình
độ nhận thức của học sinh, phơng pháp lựa chọn mà quyết định số l-
ợng, chất lợng các câu hỏi thích hợp. Tránh khuynh hớng hình thức,
tránh đặt câu hỏi mà không chuẩn bị trớc. Mỗi bài học có một vài câu
hỏi then chốt và cần quan tâm đến tính lô gíc của câu hỏi, câu hỏi
phải vừa sức, phù hợp với đối tợng học sinh, đồng thời tạo điều kiện
cho học sinh hoạt động độc lập, theo cặp hoặc theo nhóm tạo điều
kiện cho học sinh tự đánh giá, và đánh giá lẫn nhau, kết hợp đánh giá
của giáo viên và đánh giá của học sinh. Cần tạo điều kiện cho học

hữu cơ là gì?
3/ Tổ chức các hoạt động dạy học
a/ Tổ chức dạy học theo nhóm
Mỗi phơng pháp dạy học đều có một lợi thế nhất định. Việc dạy
học theo nhóm nhỏ cho phép học sinh có nhiều cơ hội để diễn đạt và
khám phá ý tởng của mình, mở rộng suy nghĩ rèn luyện kỹ năng nói,
kỹ năng giao tiếp. Học sinh phát huy đợc vai trò trách nhiệm cá nhân
vừa có cơ hội để học tập từ các bạn qua cách làm việc hợp tác giữa
các thành viên trong nhóm chính là đã đạt đợc môi trờng thuận lợi đễ
học sinh hình thành tính cách và phát triển kỹ năng học tập của mình.
Kết luận của nhóm sau khi đã thống nhất là sản phẩm của nhóm, đó
nhính là quá trình trao đổi, trình bày ý kiến của từng thành viên trong
nhóm khi mỗi thành thành viên trong nhóm đều đa ra ý kiến thì đó là
điều kiện, là lúc mà các em thể hiện khả năng của mình.
Do vậy, việc tổ chức dạy học theo phơng pháp hợp tác theo
nhóm là rất cần thiết, vì nó đã đạt đợc mục tiêu đổi mới giáo dục phổ
thông và phát huy đợc tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
Đặc biệt trong dạy học Hóa học lớp 9 thì việc chia nhóm để thực
hiện là một yêu cầu, một đòi hỏi còn quan trọng hơn.
Khi chia nhóm giáo viên cần nắm chắc đối tợng, nội dung bài
học, đồ dùng có ở phòng thí nghiệm để chia nhóm cho phù hợp. Giáo
viên cần lập kế hoạch chi tiết, xác định mục tiêu của bài học, mục
tiêu của từng hoạt động chọn bài tập chia nhóm, làm việc theo nhóm,
tổng kết rút kinh nghiệm.
Phơng pháp chia nhóm có thể dẫn đến những hiện tợng chỉ có
một số học sinh khá, giỏi tham gia học tập tích cực, còn một số em
học yếu, kém thì ít tham gia hoạt động, đây là hạn chế lớn nhất trong
phơng pháp dạy học theo nhóm.
Để khắc phục tình trạng đó, trong quá trình giảng dạy giáo viên
cần tạo điều kiện cho các em hoạt động nhóm, giải thích cho các em

Bản thân tôi có những bài học kết hợp linh động giữa hoạt động
cá nhân học sinh và hoạt động nhóm theo từng nội dung kiến thức
phù hợp. Có nội dung kiến thức, để học sinh hoạt động cá nhân sẽ
phát huy đợc sự sáng tạo, thông minh trong mỗi bản thân của từng
học sinh. Từ đó các em có hứng thú tự tìm tòi kiến thức cho riêng
mình.
c/ Tổ chức dạy học theo phiếu học tập
Có những bài học với những nội dung dài, phức tạp thì thiết kế
các hoạt động trên phiếu học tập cho học sinh là phơng pháp phù hợp
nhất. Cách dạy học đó vừa giúp giáo viên giảm phần diễn giải đồng
thời giúp học sinh hoạt động tích cực ( kể cả học sinh yếu, kém) Tuy
nhiên các hoạt động ở phiếu phải phù hợp với nội dung bài học và đối
tợng học sinh ( Có một phần nhỏ hớng dẫn của giáo viên trên phiếu).
Khi cho học sinh sử dụng phiếu giáo viên phải huy động học sinh
nghiên cứu thông tin SGK, thảo luận để hoàn thành hoạt động ở
phiếu. Từ đó rút ra kiến thức cần lĩnh hội.
4/ Tăng cờng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy
Phơng tiện dạy học (PTDH) là trợ thủ không thể thay thế đợc của
ngời giáo viên. Đối với ngời học PTDH là công cụ mà nhờ đó họ
nhận thức đợc thế giới xung quanh. Mặt khác, việc sử dụng phơng
tiện còn giúp họ có thông tin đầy đủ và sâu sắc hơn về đối tợng hoặc
hiện tợng đang nghiên cứu từ đó tạo điều kiện nâng cao chất lợng
trong học tập.
PTDH giúp ngời học có hứng thú, đồng thời làm cho tài liệu học
tập của ngời học trở nên vừa sức hơn.
Khi quan sát trực quan, ngời học có điều kiện để tăng cờng hoạt
động độc lập, tự lực và tăng tính tự giác trong học tập. Vì vậy, trong
dạy học ngày nay ngoài việc sử dụng các phơng tiện trực quan nh:
Mô hình, mẩu vật, tranh, hình vẽ, các thí nghiệm còn có các ph ơng

dụng kiến thức hóa học và thực tiễn nhằm mục đích giáo dục kỹ thuật
tổng hợp hớng nghiệp và bồi dỡng tài năng về hóa học.
Huy động học sinh tham gia vào các hoạt động công ích về văn
hóa, khoa học, nghệ thuật mang nội dung hóa học, tiến hành thí
nghiệm phục vụ nông - lâm nghiệp, bảo vệ môi sinh, tham gia các
hoạt động công ích nh: Vệ sinh, phòng bệnh
Tổ chức nghỉ ngơi, vui chơi giải trí và tạo không khí thoải mái
cho ngời học.
IV/ Kết quả đạt đợc
Việc tổ chức đa dạng các hoạt động học tập của học sinh áp
dụng trong quá trình giảng dạy thời gian qua đã phù hợp với từng đối
tợng học sinh trong từng tiết học vì vậy, kết quả thu đợc khá khả
quan. Thể hiện ở một số nội dung sau:
+ Nâng cao đợc sự hứng thú học tập bộ môn: Lớp học sôi nỗi
hơn, học sinh hăng say phát biểu xây dựng bài, hoạt động tích cực
hơn. Đặc biệt đã thu hút đợc nhiều học sinh tham gia vào các hoạt
động của bộ môn Hóa học.
+ Nâng cao về chất lợng bộ môn: Kết quả đạt đợc trong bài kiểm
tra 45 phút ( Bài số 2 lớp 9A,C trờng THCS Mai Thủy) đạt đợc nh
sau:

Lớ
p
Tổng
số
HS
Kết quả
Giỏi Khá TB Yếu Kém TB trở
lên
SL % SL % SL % SL % SL % SL %

luận nhóm .
- Sử dụng phơng tiện hiện đại phù hợp với nội dung bài dạy. áp
dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy phù hợp. Bản thân tôi
đã sử dụng phần mềm Powpoint đễ thiết kế bài dạy cha nhiều song
xin đa ra một số kinh nghiệm sau: Không nên quan niệm trong khi sử
dụng giáo án điện tử là không cần sử dụng bảng, phấn. Những phần
trình diễn là phơng tiện hổ trợ cho giáo viên trong các hoạt động trên
lớp có hiệu quả hơn. Song phần ghi bảng của giáo viên sẽ giúp cho
học sinh dễ dàng nắm đợc kiến thức hơn. Bố cục trong mỗi Silde phải
hợp lí về màu sắc, kiểu chữ, cở chữ và màu nền. Không lạm dụng các
hiệu ứng hiển thị gây mất tập trung của học sinh vào nội dung bài
giảng. Khi đa các tình huống không nên nhanh quá cần có đủ thời
gian cho học sinh tìm hiểu. Không nên thay thế hoàn toàn các thí
nghiệm mà chỉ trình chiếu những thí nghiệm có tính chất độc hại,
những thí nghiệm khó thành công.
- Phát huy tối đa tính t duy tích cực của học sinh hay nhất là tổ
chức tình huống có vấn đề đòi hỏi dự đoán, nêu giả thiết, tranh luận
trái ngợc.
- Kiến thức phải có tính thực tiễn, gần gũi với hoạt động hàng
ngày trong cuộc sống của học sinh. Biết vận dụng những kiến thức
trong bài học để giải thích một số hiện tợng trong thực tế có liên
quan.
- Tiến hành dạy học ở mức độ thích hợp nhất đối với trình độ phát
triển của học sinh. Một nội dung quá dễ hoặc quá khó đều không đem
lại hứng thú cho học sinh. Cần biết dẫn dắt để học sinh luôn tìm thấy
những cái mới có thể tự mình dành đợc những kiến thức mới.
- Thờng xuyên thay đổi hình thức động viên học tập bằng cách
khuyến khích cho các em thấy rằng mạnh dạn phát biểu xây dựng bài,
làm bài tập trên bảng đen, trên giấy trong, đọc tài liệu là một cách
tiếp cận, khám phá, hiểu mà dễ nhớ kiến thức bài học một cách chắc


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status