TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
***
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại
ĐÁNH GIÁ MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ CỦA VIỆT NAM
TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT SẢN PHẨM
CÔNG NGHỆ CAO VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
Họ và tên sinh viên :Chu Thành Đạt
Mã sinh viên : 1111110538
Lớp : Anh 13 - Khối 4 KT
Khóa : 50
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học : ThS. Đinh Hoàng Minh
Hà Nội, tháng 5 năm 2015MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ VÀ LĨNH VỰC
SẢN XUẤT SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ CAO 4
1.1. Tổng quan về môi trƣờng đầu tƣ 4
1.1.1. Định nghĩa về môi trường đầu tư 4
1.1.2. Tính chất của môi trường đầu tư 5
1.1.3. Yếu tố cấu thành môi trường đầu tư của một quốc gia 6
vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại Việt Nam 50
2.3.1. Các nhân tố tác động tích cực lên lĩnh vực sản xuất sản phẩm công
nghệ cao tại Việt Nam 50
2.3.2. Các nhân tố tiêu cực tác động lên lĩnh vực sản xuất sản phẩm công
nghệ cao tại Việt Nam 52
CHƢƠNG 3: NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM CẢI THIỆN MÔI TRƢỜNG
ĐẦU TƢ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ CAO
TẠI VIỆT NAM 54
3.1. Dự đoán xu hƣớng đầu tƣ vào Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất sản
phẩm công nghệ cao thời gian tới 54
3.2. Những kiến nghị nhằm cải thiện môi trƣờng đầu tƣ trong lĩnh vực sản
xuất sản phẩm công nghệ cao tại Việt Nam 55
3.2.1. Khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao,
chuyển giao công nghệ cao 55
3.2.2. Cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng nói chung và hạ tầng lĩnh vực công
nghệ cao nói riêng 56 3.2.3. Đơn giản, minh bạch hệ thống hành chính và pháp luật liên quan đến
hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, sản xuất sản phẩm công nghệ cao 59
3.2.4. Cải thiện hệ thống giáo dục đào tạo để nâng cao chất lượng tay nghề 60
3.2.5. Tăng cường thực thi pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ 62
3.2.6. Sử dụng các chính sách vĩ mô thích hợp để duy trì nền kinh tế phát
triển ổn định, tránh lạm phát 63
KẾT LUẬN 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 67
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH MINH HỌA
Bảng biểu
Tên bảng
Trang
Bảng 2.1: Một số thống kê về ba khu công nghệ cao cấp quốc gia tại Việt
Nam
23
Bảng 2.2: Phân bổ của các loại hình sở hữu doanh nghiệp trong một số lĩnh
vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao
25
Bảng 2.3: Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ở Việt Nam và một số
quốc gia trong khu vực
30
Bảng 2.4: Một số chỉ số kinh tế quan trọng của Việt Nam giai đoạn 1986-
2008
35
Bảng 2.5: Một số chỉ số kinh tế quan trọng của Việt Nam giai đoạn 2009-
2013
36
Bảng 2.6: Tổng quan về xếp hạng cơ sở hạ tầng một số nước ASEAN
2009-2014
43
Bảng 2.7: Cơ sở hạ tầng giao thông của một số nước ASEAN năm 2012
44
Bảng 2.8: Số dự án đã được cấp phép đầu tư trong lĩnh vực sản xuất sản
phẩm công nghệ cao tại hai khu công nghệ cao Hòa Lạc và TP. Hồ Chí
Minh
48
Hình và biểu đồ minh họa
tính, sản phẩm điện tử và linh kiện lần lượt đứng vị trí thứ nhất và thứ ba về kim
ngạch xuất khẩu cả năm, đạt con số 23,6 tỉ USD và 11,4 tỉ USD, với tốc độ tăng
trưởng ổn định về kim ngạch trên 7% mỗi năm (Tổng cục thống kê, 2015). Theo
định hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mà Việt Nam đang theo
đuổi, lĩnh vực công nghệ cao cũng được chú trọng và dành rất nhiều ưu đãi để phát
triển. Điều đó cho thấy sự quyết tâm to lớn từ chính phủ mong muốn thu hút nhiều
hơn các dự án đầu tư sản xuất thuộc lĩnh vực này tại Việt Nam.
Tuy nhiên bên cạnh các thuận lợi về yếu tố lao động và ưu đãi thuế, môi
trường đầu tư ở Việt Nam vẫn còn tồn đọng rất nhiều những trở ngại ngăn cản các
doanh nghiệp ra quyết định đầu tư vào các thị trường mới. Trình độ khoa học kĩ
thuật trong nước còn lạc hậu, chất lượng cơ sở hạ tầng chưa đảm bảo, hệ thống luật
pháp chưa hoàn chỉnh…là một trong số những nhân tố tiêu cực làm giảm sự hấp
dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam. Trong những nằm gần đây, dòng vốn đầu tư
2
vào lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao luôn tăng mạnh, cùng với đó là xu
hướng dịch chuyển cứ điểm sản xuất từ Trung Quốc sang các quốc gia lân cận như
các nước ASEAN vẫn đang diễn ra từng ngày. Việt Nam cần phải nhanh chóng
đánh giá khách quan về môi trường đầu tư trong lĩnh vực này tại thời điểm hiện tại,
từ đó từng bước khắc phục và cải thiện để mở ra nhiều cơ hội đón các nhà đầu tư
vào lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao và dần trở thành trung tâm sản xuất
loại sản phẩm này của cả thế giới.
Chính vì vậy, em đã lựa chọn đề tài “Đánh giá môi trường đầu tư của Việt
Nam trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao và một số kiến nghị” làm
đề tài cho bài khóa luận tốt nghiệp của mình.
2. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: môi trường đầu tư của Việt Nam trong lĩnh vực sản
xuất sản phẩm công nghệ cao.
Phạm vi nghiên cứu:
- Về mặt không gian: nghiên cứu tập trung vào những yếu tố cấu thành lên môi
sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại Việt Nam
4
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ VÀ LĨNH VỰC
SẢN XUẤT SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ CAO
1.1. Tổng quan về môi trƣờng đầu tƣ
1.1.1. Định nghĩa về môi trƣờng đầu tƣ
Đầu tư là hành động bỏ vốn bằng tài sản ngày hôm nay nhằm mục đích trong
tương lai thu được lợi nhuận. Trong quá trình đó môi trường đầu tư đóng vai trò
như chất xúc tác ban đầu cho việc lựa chọn quyết định bỏ vốn đầu tư của các nhà
đầu tư.
Môi trường đầu tư là thuật ngữ được nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế - kinh
doanh ở nhiều nước và nhiều thời kì trên thế giới. Theo nhận định của World Bank,
môi trường đầu tư được định nghĩa: “Môi trường đầu tư của một nước là môi
trường dành cho hoạt động kinh tế tư nhân. Chất lượng của môi trường đầu tư
được quyết định dựa vào mức độ rủi ro và chi phí giao dịch của việc đầu tư và vận
hành kinh doanh mà trước tiên được quy định bởi khung pháp lí, các rào cản và các
điều kiện cho thị trường lao động, tài chính, công nghệ thông tin, cơ sở hạ tầng và
các đầu vào sản xuất. Chính phủ tác động đến môi trường đầu tư thông qua các
chính sách, pháp chế và mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế tư nhân.” (World
Bank, 2005). Định nghĩa này nhìn nhận khái niệm môi trường đầu tư dưới góc độ
mối quan hệ giữa chính phủ và các thành phần kinh tế tư nhân, yếu tố này là quan
trọng nhất và tác động to lớn đến các yếu tố còn lại như thị trường lao động, cơ sở
vật chất hạ tầng…
Định nghĩa theo giáo trình Đầu tư quốc tế có nói “môi trường đầu tư là tổng
hòa các yếu tố bên ngoài có liên quan đến hoạt động đầu tư như chính trị, kinh tế,
văn hóa, xã hội, phát luật, tài chính, cơ sở hạ tầng, năng lực thị trường, lợi thế của
một quốc gia có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động đầu tư của nhà đầu
đầu tư của quốc gia khác, không kém hơn các ưu đãi mà họ dành cho các nhà
đầu tư ở quốc gia thứ ba khác khi họ tiến hành đầu tư trên lãnh thổ quốc gia
mình.
6
1.1.2.2. Tính cạnh tranh
Tính cạnh tranh của môi trường đầu tư là sự so sánh, khác biệt trong môi
trường đầu tư ở những tiêu chí khác nhau. Các môi trường đầu tư đều có các điểm
mạnh, điểm yếu về khía cạnh nào đó gây thuận lợi hoặc khó khăn cho hoạt động
đầu tư và triển khai sản xuất kinh doanh. Tổng hòa các yếu tố đó tạo nên tính cạnh
tranh cho môi trường đầu tư và chỉ ra sự thu hút nổi bật của môi trường đầu tư quốc
gia này so với các quốc gia khác. Môi trường đầu tư thay đổi không chỉ giữa các
nước mà ngay cả trong nội bộ một nước. Điều này xuất hiện do sự khác biệt trong
cách thức quản lí của các quốc gia nói chung cũng như trong chính sách và hành vi
quản lí của từng địa phương nói riêng.
Trong thời đại hiện nay việc thu hút đầu tư là động lực to lớn để phát triển nền
kinh tế, các quốc gia đều phải tích cực xây dựng môi trường đầu tư trong nước đồng
đều và mang tính cạnh tranh cao với các nước trong khu vực và trên thế giới, từ đó
tập trung được các nhà đầu tư tiềm năng nhất triển khai hoạt động kinh doanh và
đóng góp vào sự phát triển của quốc gia mình. Đó cũng là lí do hàng năm, các tổ
chức quốc tế thường đưa ra các báo cáo đánh giá môi trường cạnh tranh cũng như
xếp hạng môi trường đầu tư của các quốc gia trên thế giới trên nhiều khía cạnh như
luật pháp, hành chính, ưu đãi đầu tư, cơ sở hạ tầng…để cung cấp thông tin rõ hơn
cho các nhà đầu tư xem xét, quyết định đầu tư vào quốc gia, vùng lãnh thổ nào có
tiềm năng sinh lợi lớn. Đối với cấp địa phương, ví dụ như ở Việt Nam, Phòng công
nghiệp và thương mại Việt Nam (VCCI) hàng năm đều thực hiện khảo sát và công
bố chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) để đánh giá môi trường đầu tư tại các
tỉnh cũng như xếp hạng dựa trên nhiều tiêu chí về khả năng và điều kiện thu hút vốn
đầu tư trong và ngoài nước.
chia môi trường đầu tư của một quốc gia theo các yếu tố sau:
- Chính trị và xã hội: bao gồm sự ổn định của chính trị, sự ủng hộ của quần
chúng, năng lực điều hành và phẩm chất đạo đức của đội ngũ lãnh đạo đất
nước, ý thức dân tộc và tinh thần tiết kiệm của nhân dân, mức độ an toàn và an
ninh trật tự xã hội… Đây là yếu tố có tầm ảnh hưởng tới tất cả các ngành kinh
doanh trên một lãnh thổ. Thể chế nào có sự bình ổn cao sẽ có thể tạo điều kiện
8
tốt cho việc hoạt động kinh doanh và ngược lại các thể chế không ổn định, xảy
ra xung đột sẽ tác động xấu và mang đến nhiều rủi ro cho các nhà đầu tư trên
lãnh thổ đó.
- Hệ thống hành chính và luật pháp: thể hiện tính chất đầy đủ, rõ ràng, công
bằng và đồng bộ của hệ thống pháp luật quốc gia, khả năng thực thi pháp luật,
những ưu đãi và hạn chế dành cho nhà đầu tư theo pháp luật, thủ tục hành
chính và hải quan. Khi kinh doanh trên một đơn vị hành chính, các doanh
nghiệp sẽ phải bắt buộc tuân theo các yếu tố thể chế luật pháp tại khu vực đó.
Bên cạnh đó các chính sách của nhà nước liên quan đến thuế, hoạt động đầu
tư, hoạt động kinh doanh, sử dụng lao động, nguyên tắc cạnh tranh…sẽ ảnh
hưởng trực tiếp đến tình hình hoạt động của doanh nghiệp.
- Kinh tế và tài nguyên: bao gồm các yếu tố chính sách kinh tế, các chỉ tiêu
đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội như GDP, GDP/người, GNP…; tỉ lệ tiết kiệm
quốc gia; dung lượng thị trường và sức mua của thị trường; tài nguyên thiên
nhiên và khả năng khai thác; tính cạnh tranh tổng thể của nền kinh tế; tình
hình buôn lậu và khả năng kiểm soát; chính sách bảo hộ nội địa; hệ thống
thông tin kinh tế…Mỗi quốc gia thường áp dụng một chính sách kinh tế riêng
tùy thuộc vào trình độ phát triển và các mục tiêu phát triển mà quốc gia đó
hướng tới. Một đất nước muốn tạo điều kiện thuận lợi để thu hút vốn đầu tư cả
trong và ngoài nước trước hết phải thực hiện chính sách kinh tế mở, hội nhập
với kinh tế trong khu vực và trên toàn thế giới.
- Tài chính: bao gồm các chính sách về tài chính (thu chi tài chính, mở tài
thể các yếu tố cấu thành này giúp chính phủ các nước cải thiện hơn nữa môi trường
đầu tư của nước mình trong việc thu hút đầu tư nhằm mục tiêu phát triển đất nước.
Bài khóa luận này sẽ sử dụng cách phân loại thứ hai để phù hợp với cách tiếp
cận và nghiên cứu về môi trường đầu tư trong một lĩnh vực sản xuất cụ thể. Hơn
thế, nội dung phân tích sẽ chỉ tập trung vào một số yếu tố quan trọng, có tác động
đáng kể đến việc hình thành, duy trì cũng như phát triển lĩnh vực sản xuất sản phẩm
công nghệ cao của Việt Nam.
10
1.1.4. Vai trò của việc nghiên cứu môi trƣờng đầu tƣ đối với từng quốc gia
Lợi thế so sánh và trình độ phát triển kinh tế của các nước không giống nhau
dẫn đến chi phí bỏ ra để sản xuất các sản phẩm khác nhau ở từng nước. Cho nên
việc nghiên cứu môi trường đầu tư của các quốc gia để có thể tận dụng, khai thác
lợi thế so sánh của các quốc gia nhằm giảm thiểu chi phí, tăng lợi nhuận.
Nghiên cứu môi trường đầu tư giúp nước sở tại hoàn thiện môi trường kinh tế,
đẩy nhanh quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Lịch sử phát triển kinh tế thế
giới đến nay đã chứng minh rằng các nước kém và đang phát triển có điều kiện phát
triển kinh tế tương đồng, do lựa chọn chiến lược phát triển kinh tế và khả năng tạo
ra môi trường đầu tư khác nhau lại phát triển khác nhau. Nhiều nước thực hiện
chiến lược kinh tế mở và biết tạo ra môi trường kinh tế, môi trường đầu tư thuận lợi
đã mau chóng trở thành các nước công nghiệp mới (NICs), một số khác lại không
nắm bắt thời cơ, bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển đã đẩy nền kinh tế quốc gia mình lâm
vào cảnh lạc hậu, trì trệ.
Nghiên cứu môi trường đầu tư sẽ giúp các lãnh đạo quốc gia có định hướng
đúng đắn cho việc thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Muốn tăng cường thu hút
vốn đầu tư vào quốc gia mình thì các chiến lược phát triển đất nước phải hướng tới
việc tạo ra môi trường đầu tư có tính cạnh tranh cao, có triển vọng lớn trong việc
nghệ có hàm lượng cao về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; được tích
hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại; tạo ra sản phẩm có chất lượng,
tính năng vượt trội, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường; có vai trò quan
trọng đối với việc hình thành ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành
sản xuất, dịch vụ hiện có.”
Có thể nhận thấy định nghĩa các các tổ chức quốc tế cũng như của các nước
đều có chung một nhận định là công nghệ cao là loại công nghệ yêu cầu sự tập
trung cao độ về mặt tri thức, sử dụng kĩ thuật tiên tiến hiện đại và nó ảnh hưởng to
lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Công nghệ cao bao hàm cả
ba tiêu chí: Hiệu quả cao, giá trị cao và độ thâm nhập cao. 12
1.2.1.2. Sản phẩm công nghệ cao
Các nước OECD và một số nước khu vực châu Á – Thái Bình Dương (Nhật
Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan…) coi sản phẩm công nghệ cao là các sản
phẩm hoàn toàn mới có chất lượng và tính năng vượt trội so với sản phẩm thế hệ
trước, được sản xuất nhờ ứng dụng các thành tựu công nghệ cao.
Sản phẩm công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao của Việt Nam (2008) có
nghĩa như sau: “Sản phẩm công nghệ cao là sản phẩm do công nghệ cao tạo ra, có
chất lượng, tính năng vượt trội, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường.”
Công nghiệp công nghệ cao là ngành công nghiệp tham gia sản xuất các sản
phẩm công nghệ cao, đặc trưng bởi sự cải tiến liên tục về công nghệ và sản phẩm.
1.2.2. Các tính chất của ngành sản xuất sản phẩm công nghệ cao
Ngành sản xuất sản phẩm công nghệ cao trên thế giới nhìn chung có một số
đặc điểm chủ yếu sau:
- Là ngành tiếp nhận hiệu quả nhất các thành tựu tiên tiến của khoa học và
công nghệ, có khả năng biến đổi tri thức thành các tài sản (hữu hình và vô
hình) nhanh nhất. Ngành này tạo ra các sản phẩm phức tạp về cấu tạo, đa dạng
- Bảo đảm phát triển kinh tế xã hội nhanh và bển vững: ngành công nghiệp
công nghệ cao tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn, hàm lượng tri thức
cao dẫn đến giá trị về lợi nhuận mang lại cho nhà sản xuất cũng như quốc gia
sản xuất là rất lớn. Sự phát triển đột phá về kinh tế của mỗi quốc gia đều quyết
định bởi trình độ khoa học kĩ thuật cũng như các ngành công nghiệp sản xuất
hiện đại của quốc gia đó. Trong thời đại chuyển dịch mạnh mẽ của cuộc cách
mạng khoa học kiểu cũ dựa vào bóc lột sức lao động và tàn phá môi trường tự
nhiên là chính sang cuộc cách mạng khoa học kiểu mới hướng tới nâng cao
năng suất lao động, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng cuộc
sống con người, có thể nói công nghệ cao là hướng phát triển tiên tiến và lâu
dài của nhân loại.
- Thúc đẩy nhanh chóng quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế:
Việc nhanh chóng áp dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật hướng tới xây
dựng nền sản xuất và tiêu dùng hiện đại, tập trung, tạo ra thêm nhiều của cải
vật chất. Lĩnh vực công nghệ cao sử dụng lao động trình độ chuyên môn cao,
14
ít sử dụng nguyên nhiên liệu, đầu tư rất nhiều cho công tác nghiên cứu và phát
triển nên được coi là lĩnh vực trụ cột tập trung phát triển trong định hướng của
nhiều quốc gia.
1.2.4. Phân loại công nghệ cao và ngành sản xuất sản phẩm công nghệ cao
Mỗi quốc gia khác nhau có quy định về phân loại lĩnh vực công nghệ cao và
ngành sản xuất sản phẩm công nghệ cao khác nhau tùy thuộc vào chiến lược phát
triển của từng quốc gia. Đến nay OECD đã cơ bản thống nhất với nhau có 6 lĩnh
vực công nghệ cao sau đây để nghiên cứu và phát triển trong thế kỉ 21:
1.2.4.1. Công nghệ thông tin
Công nghệ thông tin là công nghệ dựa trên các ngành điện tử, điện toán,
truyền thông, vật liệu mới Sản phẩm chủ yếu của ngành công nghệ thông tin là
máy tính, mạng máy tính Internet, hệ thống thông tin liên lạc đa phương tiện
(Multimedia), hầu như toàn bộ các dụng cụ , thiết bị, máy móc trong lĩnh vực tự
Vũ trụ, về vật lí địa cầu, vật lí khí quyển và vùng lân cận trái đất, nghiên cứu về
thiên văn của Thái dương hệ, ngân hà Công nghệ hàng không vũ trụ tạo ra một
loạt các sản phẩm, dịch vụ chưa từng có: vệ tinh nhân tạo, tàu vũ trụ, tàu con thoi,
thông tin viễn thám, thông tin liên lạc toàn cầu, thông tin địa lí toàn cầu
1.2.4.6. Công nghệ hải dương
Công nghệ hải dương bao gồm việc sử dụng, khai thác tài nguyên sinh vật,
khoáng vật, hóa học, động lực trong lòng các đại dương.
Tại Việt Nam với điều kiện kinh tế và trình độ khoa học kĩ thuật như hiện tại,
Luật Công nghệ cao (2008) đưa ra bốn lĩnh vực công nghệ cao ưu tiên nghiên cứu,
ứng dụng và phát triển trong thời gian tới. Về cơ bản cách phân chia này giống với
một số lĩnh vực trong cách phân chia của OECD:
- Công nghệ thông tin
- Công nghệ sinh học
- Công nghệ vật liệu mới (trong đó có công nghệ nanô)
- Công nghệ tự động hóa (trong đó có công nghệ cơ điện tử, quang điện tử)
16
Đây cũng là những lĩnh vực đã được xác định trong các văn bản của Đảng và
Nhà nước, đã có quá trình phát triển và ứng dụng trong thực tiễn ở nước ta. Theo
quyết định số 66/2014/QĐ-TTg (2014), Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt Danh
mục công nghệ cao được ưu tiên phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao
được khuyến khích phát triển. Danh mục này bao gồm tổng cộng 58 lĩnh vực công
nghệ cao và 114 sản phẩm công nghệ cao Việt Nam có điều kiện để nghiên cứu và
ứng dụng vào nhiều ngành nghề nhằm phục vụ phát triển kinh tế, quốc phòng an
ninh, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng đời sống cho người dân.
1.3. Môi trƣờng đầu tƣ trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghệ cao
Như đã trình bày ở phần 1.1.3, có nhiều yếu tố cấu thành lên môi trường đầu
tư của mỗi quốc gia. Với đặc điểm là sử dụng ít nguyên nhiên liệu và mặt hàng sản
xuất là sản phẩm công nghệ cao luôn được ưu tiên trong chính sách của hầu hết các
quốc gia trên thế giới, một số yếu tố của môi trường đầu tư như tài nguyên, tài chính
Ngoài ra, các nước cởi mở hơn với nền kinh tế toàn cầu và hội nhập thương
mại quốc tế cũng sẽ có được sự quan tâm nhiều hơn từ các nhà đầu tư, đặc biệt là
trong các lĩnh vực sản xuất các sản phẩm với định hướng xuất khẩu ra thị trường
toàn cầu như sản phẩm công nghệ cao. Điều này được giải thích bởi thực tế là tự do
hóa thương mại và giảm các rào cản gia nhập thị trường sẽ cho phép các công ty
nước ngoài dễ dàng khai thác thị trường của nước chủ nhà dễ dàng hơn, giảm chi
phí sản xuất và luân chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm qua biên giới.
1.3.3. Lao động
Như đã trình bày trong phần đặc điểm của lĩnh vực sản xuất sản phẩm công
nghệ cao, lĩnh vực này thu hút được nhiều nhân tài, nhân lực trình độ cao. Vì là lĩnh
vực sản xuất có liên quan mật thiết đến các tiến bộ về khoa học công nghệ trên thế
giới, chi phí dành cho nghiên cứu và phát triển luôn chiếm tỉ trọng cao, lĩnh vực này
luôn sở hữu nguồn lao động chất lượng cao nhất trong các ngành công nghiệp hiện
đại bây giờ.
Chi phí lưu chuyển lao động giữa các quốc gia là không nhỏ, hơn nữa không
thể bù đắp được về mặt quy mô, do đó các quốc gia có lợi thế về nguồn lao động
chất lượng cao sẽ chiếm được nhiều sự quan tâm của các doanh nghiệp trong lĩnh
18
vực công nghệ cao. Khâu nghiên cứu và phát triển luôn là khâu quan trọng nhất và
chiếm tỉ trọng giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi sản xuất sản phẩm, do đó các
quốc gia này sẽ thu được nguồn lợi lớn về cả mặt tăng thu ngân sách nhà nước,
cũng như thêm cơ hội để nâng cao hơn nữa trình độ lao động trong nước. Ngược lại
các quốc gia có mặt bằng lao động thấp, năng suất kém thường chỉ nhận các công
đoạn gia công cuối cùng ra thành phẩm của loại sản phẩm công nghệ cao, phần giá
trị thu được là không nhiều. Các nhà đầu tư cũng ít lựa chọn các quốc gia này để đặt
cơ sở nghiên cứu và sản xuất vì chi phí bỏ ra để đào tạo hoặc tìm kiếm lao động là
rất lớn.
1.3.4. Cơ sở hạ tầng
Các yêu cầu về cơ sở vật chất như hệ thống đường sá, cảng, sân bay, hệ thống
học, công nghệ vật liệu mới và công nghệ tự động hóa cũng đã được xây dựng và
triển khai thực hiện. Theo Quyết định số 842/QĐ-TTg (2011) của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt “Kế hoạch phát triển một số ngành công nghiệp công nghệ
cao đến năm 2020”, một số hướng phát triển thuộc các lĩnh vực công nghệ cao như
sau:
Trong lĩnh vực công nghệ thông tin - truyền thông: Công nghiệp sản xuất,
chế tạo pin, ắc quy có hiệu năng cao cho các thiết bị thông tin, di động và truyền
thông; hệ thống vi cơ điện tử (MEMS), hệ thống nano cơ điện tử (NEMS) và thiết
bị sử dụng hệ thống vi cơ điện tử, hệ thống nano cơ điện tử; màn hình độ phân giải
cao …
Trong lĩnh vực công nghệ sinh học: Ứng dụng công nghệ sinh học trong
công nghiệp chế biến, trong sản xuất nhiên liệu sinh học, trong ngành hóa dược; sản
xuất các protein, enzym tái tổ hợp sử dụng trong dược phẩm, thực phẩm, công
nghiệp và xử lý môi trường; vắc xin ADN tái tổ hợp; vắc xin protein tái tổ hợp dùng
Copyright: Tài liệu đại học ©