1
ĐBSCL - Tạo chuỗi liên kết nâng cao
hiệu quả sản xuất nông nghiệp ĐBSCL là vùng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp.
Song, việc liên kết trong sản xuất và nghiên cứu,ứng dụng khoa học kỹ thuật
trong nông nghiệp của vùng còn hạn chế, từ đó chưa giúp phát huy hết các tiềm
năng to lớn của cả vùng. Đây cũng là vấn đề được quan tâm đặt ra tại Hội thảo
"Tạo mối liên kết giữa các nhà (Nhà nước-nhà khoa học- nhà doanh nghiệp-
nhà nông dân), tạo chuỗi liên kết giá trị, hỗ trợ đầu tư phát triển khoa học kỹ
thuật về nông nghiệp cho vùng ĐBSCL" vừa diễn ra tại TP Cần Thơ do Trung
tâm Nghiên cứu ứng dụng phát triển thương hiệu Việt (Liên hiệp các Hội khoa
học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.
* Cần nâng cao hiệu quả sản xuất
ĐBSCL đang là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước. Với diện tích
tự nhiên khoảng 4 triệu ha (chiếm chỉ 12% diện tích cả nước) nhưng sản xuất hơn
50% sản lượng lúa, đóng góp trên 90% sản lượng gạo xuất khẩu, là vùng đảm bảo
an ninh lương thực quốc gia và cung cấp hơn 52% sản lượng thủy sản, trên 60% kim
ngạch xuất khẩu thủy sản và trên 70% sản lượng trái cây của cả nước. Dù đạt được
các thành tựu vượt bậc về sản lượng và lượng xuất khẩu nhiều loại nông sản nhưng
năng suất lao động trong vùng được nhiều chuyên gia đánh giá là còn thấp, dẫn đến
hiệu quả sản xuất chưa cao, đời sống của phần lớn nông dân còn gặp khó. Cơ cấu
lao động trong vùng chủ yếu tham gia vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, trong khi
diện tích đất bình quân đầu người thấp và nông dân chưa có điều kiện đa dạng hóa
thu nhập từ nghề nông
Toàn vùng ĐBSCL có trên 17,2 triệu dân nhưng phần lớn còn tham gia vào sản xuất
nông nghiệp. Do diện tích đất canh tác ít, nông dân trong vùng đang phải sản xuất
lúa theo hướng thâm canh rất cao, với 3 vụ lúa trong năm. Theo Phó giáo sư, tiến sĩ
thô nên giá trị thấp, không tồn trữ được lâu, nông dân thường xuyên gặp tình trạng
được mùa mất giá…
* Đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất
3
Theo nhiều nhà quản lý và chuyên gia, với diện tích đất sản xuất của mỗi nông hộ
khá hạn chế, để nâng cao thu nhập cho nông dân vùng ĐBSCL cần phải tăng cường
đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế của sản xuất. Đồng
thời, tạo sự liên kết chặt chẽ, hình thành chuỗi giá trị trong sản xuất, chế biến, tiêu
thụ sản phẩm. Mặt khác, các địa phương cần có các cách làm năng động, sáng tạo,
có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nông thôn như đầu
tư làm công nghiệp, làm dịch vụ trên địa bàn nông thôn. Qua đó, góp phần giải quyết
việc làm cho người lao động, chuyển lao động trực tiếp làm nông nghiệp sang làm
dịch vụ, làm công nghiệp, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho lao động nông thôn.
Các địa phương cũng phải tăng cường liên kết vùng gắn với việc bổ sung hoàn chỉnh
các huy hoạch phát triển nhằm phát huy tốt các tiềm năng, thế mạnh chung của cả
vùng và từng địa phương. Các bộ ngành Trung ương cần tiếp tục hỗ trợ cho vùng
ĐBSCL trong đầu tư phát triển các cơ sở hạ tầng thủy lợi phục vụ sản xuất nông
nghiệp của vùng, tạo thuận lợi phát triển, nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả.
Có cơ chế, chính sách ưu đãi nhiều hơn trong khuyến khích việc liên kết và đưa khoa
học kỹ thuật vào cuộc sống, nhất là đối với khâu thu hoạch, chế biến và bảo quản
nông sản sau thu hoạch…
Thứ Trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Công Tạc, cho rằng, nông nghiệp
vùng ĐBSCL đạt được nhiều thành tự nổi bật sau 30 năm đổi mới. Tuy nhiên, hiện
các yếu tố thuận lợi cho phát triển trong giai đoạn trước đây không còn nhiều như:
lao động giá rẻ dồi dào, xuất khẩu nông sản thô có giá .v.v. Trong giai đoạn mới,
muốn có sự phát triển đột phá cho nông nghiệp và kinh tế- xã hội của vùng nói
chung, chúng ta cần phải nâng cao năng suất lao động, đầu tư đúng mức cho khoa
học kỹ thuật và nâng công tác quản lý lên tầng mức mới. Trong đó, việc thực hiện
liên kết tốt giữa các bên có liên quan và đầu tư ứng dụng kịp thời các tiến bộ khoa
học Cần Thơ, cho rằng, nông dân vùng ĐBSCL cần quan tâm đẩy mạnh ứng dụng
các tiến bộ này vào sản xuất trong thời gian tới nhằm đảm bảo tốt vệ sinh an toàn
thực phẩm đối với các loại nông sản và giúp sử dụng tài nguyên tiết kiệm và hạn chế
các tác động xấu đến môi trường trong quá trình sản xuất.
Bài, ảnh: Khánh Trung