Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Ngân sách nhà nước là một bộ phận quan trọng trong lĩnh vực tài chính đồng thời
nó cũng là một công cụ tài chính quan trọng của một Quốc gia. Cùng với sự phân
cấp quản lý kinh tế và hành chính thì ngân sách nhà nước cũng được phân cấp lý
quản lý. Phân cấp quản lý ngân sách là cần thiết, nó giúp quá trình quản lý và phân
bổ một cách hiệu quả việc sử dụng các nguồn lực tài chính khan hiếm của quốc
gia, nó còn tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sự phát triển hài hoà về
kinh tế xã hội.Sự phân cấp có thể là khác nhau phụ thuộc vào điều kiện về chính
trị, kinh tê, xã hội của từng quốc gia.
Ở Việt Nam thì việc phân cấp quản lý ngân sách đã được Nhà nước theo đuổi từ
năm 1986, cụ thể hoá hơn khi ban hành luật ngân sách nhà nước năm 1996, và sau
đó là là luật sửa đổi, bổ sung năm 2002( có hiệu lực từ năm 2004), nó đã góp phần
vào việc quản lý có hiệu quả hơn ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nứơc bao gồm : ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Trong đó ngân sách địa phương lại bao gồm ngân sách cấp tỉnh,ngân sách cấp
huyện, ngân sách cấp xã. Việc phân cấp quản lý ngân sách địa phương là một phần
quan trọng trong phân cấp quản lý ngân sách ở nước ta. Đây là vấn đề được Nhà
nước rất quan tâm, với điều kiện của từng địa phương mà việc phân cấp quản lý
ngân sách giữa các cấp chính quyền địa phương cũng rất khác nhau. Hiệu quả của
việc phân cấp quản lý ngân sách ở địa phương có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát
triển chung của cả nước, nếu việc phân cấp quản lý các cấp chính quyền địa
phương tốt nó không những đảm bảo việc thực hiện tốt được các nhiệm vụ đề ra
mà còn thể hiện sự tụ chủ, sáng tạo của địa phương trong việc sử dụng ngân sách.
Tuy nhiên với phân cấp quản lý ngân sách ở địa phương ngoài những thành tựu đạt
đựơc vần còn tồn tại những bất cập cần phải được hoàn thịên, để đảm bảo việc
phân cấp quản lý ngân sách hiệu quả hơn góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địa
phương.
1
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
quản lý ngân sách tỉnh, huyện, xã
- Phạm vi nghiên cứu; nghiên cứu tình hình phân cấp quản lý ngân sách địa
phương liên quan đến một số phân cấp quản lý cụ thể như:
+ Phân cấp quản lý thu, chi ngân sách
+ Phân cấp quản lý phân định quỳên hạn giữa trung ương và tỉnh, giữa tỉnh, huyện,
xã ở Bắc Ninh
Tuy nhiên đối tượng nghiên cứu tập trung là phân cấp quản lý ngân sách địa
phương và quan tâm chủ yếu đến phân cấp quản lý ngân sách giữa tỉnh và huyện ở
Bắc Ninh
5. Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng phương pháp thu thập số liệu, khảo sát , phân tích, so sánh..
6. Kết cấu chuyên đề:
Trừ phân mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung
của chuyên đề thực tập gồm có 3 chương:
Chương I :Cở sở lý luận của việc phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
Chương II :Thực trạng phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giữa Tỉnh và huyện,
xã ở Bắc Ninh giai đoạn 2004-2007
Chương III: Phương hướng, biện pháp hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách giữa
tỉnh và huyện, xã đối với tỉnh Bắc Ninh
Với sự giúp đỡ tận tình trực tiếp của thầy giáo GS- TS ĐÀM VĂN NHUỆ và sự giúp
đỡ nhiệt tình của cán bộ, nhân viên phòng Quản lý ngân sách của Sở Tài Chính
Bắc Ninh em đã hoàn thành báo cáo chuyên đề thực tập. Tuy nhiên với một sinh
viên sắp tốt nghiệp thì kinh nghiệm thực tế hạn chế, khả năng nhận thức lý luận và
thực tiễn còn chưa sắc bén , thời gian hạn hẹp, cho nên đề tài không thể tránh khỏi
những thiếu sót và hạn chế. Vì vậy kính mong sự phê bình, góp ý của thầy, các cán
bộ phòng Quản lý ngân sách Bắc Ninh để đề tài này hoàn thiện và phong phú hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Sinh viên
giữa các cấp chính quyền, giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế khác của nền kinh
tế quốc dân trong quá trình phân bố các nguồn lực và phân phối thu nhập.
Ngân sách nhà nước là một công cụ kinh tế quan trọng, Nhà nước sử dụng nhằm
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tác động vào nền kinh tế để thúc đẩy( kìm hãm) sự phát triển kinh tế, đảm bảo
công bằng xã hội, bảo vệ các tầng lớp dân cư.
Thông qua việc lập, sử dụng ngân sách nhà nước bản chất của ngân sách được hình
thành. Ngân sách nhà nước thể hiện quan hệ kinh tế, tài chính giữa Nhà nước và
các chủ thể kinh tế khác của nền kinh tế hàng hóa trong quá trình phân bổ, sử
dụng nguồn lực của nền kinh tế, phân phối và phân phối lại thu nhập. Bản chất
kinh tế của ngân sách gắn liền với bản chất chính trị và bản chất giai cấp cầm
quyền
Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng
phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội
- Ngân sách nhà nước điều tiết trong kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế. Ngân sách
nhà nước là công cụ định hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát
triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền. Trước hết nhà nước sẽ hướng hoạt
động của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo mà Nhà nước đã hoạch định
để điều
Vai trò của ngân sách nhà nước:
Ngân sách nhà nước đảm bảo nguồn tài chính cho việc thực hiện chức năng, nhiệm
vụ của Nhà nước
- Ngân sách nhà nước là công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng của Nhà nước tác động
vào nền kinh tế. Ngân sách là nguồn lực đầu tư quan trọng, giúp điều chỉnh cơ cấu
kinh tế, thúc đẩy quá trình đô thị hoá. Cùng với các công cụ khác hỗ trợ sự hình
thành đồng bộ các yếu tố thị trường, khắc phục các thất bại của thị trường, đảm
bảo tính công bằng, môi trườn kinh doanh lành mạnh và sự phát triển hài hoà giữa
các địa phương.
- Ngân sách nhà nước đảm bảo nguồn tài chính để nhà nước thực hiện các chức
trọng.Nó có thể là nguồn vốn chính cũng có thể là nguồn vốn khơi mào cho sự
hình thành và thắng lợi của chủ trương phát triển kinh tế
Ở đầu ra, kết quả đầu ra tốt là mục tiêu của các hoạt động kinh tế và sự vận động
tài chính kỳ vọng. Đầu ra ở dạng hàng hoá đáp ứng yêu cầu của thị trường, ở dạng
giá trị với phần giá trị gia tăng ngày càng lớn là nguồn bổ sung cho ngân sách.
Trong mối quan hệ này đầu ra làmục tiêu, căn cứ để quyết định đầu tư, phân bổ
đầu vào
Hai là: Phân cấp quản lý ngân sách là tất yếu vì phải đảm bảo mối quan hệ chặt chẽ
giữa phân cấp quản lý kinh tế và phân cấp quản lý ngân sách.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phân cấp quản lý ngân sách là một nội dung quan trọng trong phân cấp quản lý
kinh tế giữa các cấp chính quyền. Do đó việc phân cấp quản lý ngan sách phải căn
cứ vào phân cấp quản lý kinh tế
Ngượclại phân cấp quản lý ngân sách đúng sẽ có tác động quan trọng đảm bảo sự
thành công của phân cấp quản lý kinh tế. Phân cấp quản lý ngân sách là động lực
thúc đẩy các địa phương chủ động khai thác các tiềm năng, thế mạnh của địa
phương mình trong phát triển kinh tế địa phương và đóng góp ngày càng nhiều vào
ngân sách nhà nước
Ba là: Phân cấp ngân sách còn là một yêu cầu tất yếu của việc nâng cao chất lượng
và hiệu quả của kế hoạch hoá và quản lý ngân sách
Muốn quản lý thu, chi chặt chẽ không bỏ sót thu, bảo đảm chi hợp lý, tiết kiệm thì
các khoản thu, chi cụ thể đều phải có chủ ………………
Nhà nước trung ương không thể quản lý tất tốt nếu không phân cấp quản lý ngân
sách cho địa phương, các ngành các lĩnh vực khi mà các khoản thu, chi có số lượng
lớn,nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Chỉ có phân cấp hợp lý trung ương mới có thể
tập trung quản lý các nguồn thu, khoản chi lớn quan trọng có tầm ảnh hưởng lớn
đến sự phát triển kinh tế, xã hội chung
Phân cấp quản lý kinh tế nói chung và phân cấp quản lý ngân sách nói riêng hợp lý
sẽ phát huy được tính chủ động sáng tạo của các ngành, địa phương trong phát
thuận lợi cho các doanh nghiệp trong đó có các nội dung: Đảm bảo cơ sở hạ tầng,
tổ chức hợp tác giữa khu vực tư nhân và nhà nước, đầu tư tạo lợi thế so sánh cho
địa phương
Nhiệm vụ trên muốn hoàn thành thì chính quỳên địa phương cần phải có chiến
lược phát triển kinh tế, xã hội cho địa phương, đặc biệt quan tâm đến phát triển các
doanh nghiệp trên địa bàn:
+ Tạo môi trường đầu tư mang tính cạnh tranh
+ Khuyến khích có sự hỗ trợ kịp thời vàhiệu quả …………..
+ Phát triển giáo dục và đào tạo
+ Hỗ trợ cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân
+ Xu thế là gợi ý cho phân cấp quản lý kinh tế trong đó đặc biệt quan tâm đến phân
cấp quản lý ngân sách nhà nước: Địa phương được giao nhiệm vụ quản lý thì phải
được phân cấp nguồn tài chính cho việc đảm bảo thực hiện nhiệm vụ đó. Địa
phương được giao nhiệm vụ quản lý lĩnh vực kinh tế nào thì phải bảo toàn, phát
triển vốn tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Các nhiệm vụ phân cấp quản lý ngân sách mà trung ương phân cấp địa phương
phải đảm bảo quản lý chặt chẽ và có hiệu quả cao, đúng luật
Việc phân cấp quản lý ngân sách nhà nước liên quan đến hàng loạt phân cấp quản
lý cụ thể, chẳng hạn như:
- Các phân cấp quản lý thu, chi ngân sách
- Các phân cấp quản lý thể hiện vai trò của nhà nước trong quan hệ nhà nước với
chủ thể nền kinh tế
- Phân cấp quản lý về phân định trách nhiệm, quyền hạn giữa trung ương và các
cấp chính quỳên địa phương trong quá trình hình thành, tạo lập và sử dụng hợp lý
và có hiệu quả ngân sách nhà nước
Ở Quốc gia nào trên thế giới thì hệ thống chính quyền cũng được cấu tạo thành
nhiều cấp: Cấp trung ương, tỉnh( Thành phố), huyện, xã hoặc Trung ương ( Liên
bang), bang, tỉnh, huyện, xã. Ứng với mỗi cấp chính quyền thường là một cấp
bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, ngành và mức bổ sung từ ngân sách trung
ương cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chính Phủ trình và báo cáo
Quốc Hội từ kỳ họp thứ nhất
b. Các cơ quan của Quốc Hội : Có trách nhiệm giúp Quốc Hội trong thực hiện
pháp luật về ngân sách nhà nước
- Uỷ ban thường vụ Quốc Hội:
. Ban hành pháp luật về lĩnh vực ngân sách nhà nước được Quốc Hội giao
. Thực hiện nhiệm vụ của Quốc Hội giao về quyết định phân bổ ngân sách trung
ương
. Giám sát việc thi hành pháp luật về ngân sách, phân cấp quản lý tài chính, tiền tệ
quốc gia, nghị quyết của Quốc Hội về ngân sách nhà nước hàng năm
- Uỷ ban kinh tế và ngân sách của Quốc Hội:
. Thẩm tra dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác về lĩnh vực ngân sách
. Thẩm tra dự toán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách nhà nước, các báo cáo
về thực hiện ngân sách nhà nước và quyết toán ngân sách nhà nước do Chính Phủ
trình Quốc Hội
. Thẩm tra phương án phân bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, ngành và mức bổ
sung từ ngân sách trung ương cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do
Chính Phủ trình Uỷ ban thường vụ Quốc Hội
. Giám sát hoạt động của Chính Phủ, các ngành, các cấp trong việc thực hiện ngân
sách nhà nước và việc thực hiện pháp luật về ngân sách của các tổ chức và cá nhân
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
. Kiến nghị với Quốc Hội các vấn đề về ngân sách, tài chính, tiền tệ
c. Chính Phủ
Thực hiện việc quản lý, tổ chức triển khai và kiểm tra việc thực hiện dự toán ngân
sách nhà nước. Cụ thể như sau:
- Chính phủ trình Quốc Hội, Uỷ ban thường vụ Quốc Hội và các dự án luật, pháp
lệnh và các dự án khác về ngân sách nhà nước
- Ban hành các văn bản pháp quy về ngân sách nhà nứơc theo thẩm quyền
lý ngân sách nhà nước về công tác thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của
ngân sách nhà nước
- Thống nhất quản lý các khoản vay và trả nợ của Chính Phủ, quản lý tài chính các
nguồn viện trợ quốc tế
- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện ngân sách nhà nước
- Tổ chức thực hiện thu ngân sách nhà nước và cấp phát các khoản chi ngân sách
nhà nước
- Cho vay ưu đãi hoặc hỗ trợ tài chính đối với các dự án chương trình mục tiêu kinh
tế của Nhà nước theo quy định của Chính Phủ
- Hướng dẫn, kiểm tra các Bộ, cơ quan khác ở trung ương và các địa phương xây
dựng dự toán ngân sách nhà nước hàng năm
- Chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan ở trung ương và địa phương lập dự
toán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân
sách trung ương trình Chính Phủ
- Đề xuất các biện pháp nhằm thực hiện phân cấp quản lý tăng thu, tiết kiệm chi
ngân sách nhà nước
- Chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành trong việc xây dựng các chế độ, tiêu chuẩn
định mức chi ngân sách nhà nước trình Chính phủ quyết định hoặc quyết định theo
phân cấp của Chính phủ để thi hành thống nhất trong cả nước
- Thanh tra, kiểm tra tài chính đối với tất cả các tổ chức kinh tế, các đơn vị hành
chính sự nghiệp và các đối tượng khác có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước và sử
dụng ngân sách nhà nước
- Quản lý quỹ ngân sách nhà nước và các quỹ khác của nhà nước
- Lập quyết toán ngân sách trung ương, tổn hợp, lập quyết toán ngân sách nhà nước
trình Chính phủ, tổ chức quản lý, kiểm tra việc sử dụng tài sản nhà nước
Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư:
- Trình Chính phủ dự án kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cả nước và các cân
12
Copyright: Tài liệu đại học ©