Điều trị bệnh lao
Đối tượng: Sinh viên đa khoa Y5
Ths Nguyễn Kim Cương
Bộ môn Lao bệnh phổi –ĐHY Hà nội
Tài liệu tham khảo
1. Bài giảng bệnh học Lao, Bộ môn Lao ĐHY Hà nội, NXB Y học
2. Tuberculosis 4
th
Edition
3. Clinical Tuberculosis 4
th
Edition, Hodder Aronld, Hachette UK
Company
4. Tuberculosis a comprehensive clinical reference, Saunders
Elsevier 2009
5. Tuberculosis and Nontuberculous Mycobacterial infection,
David Scholossberg
Mục tiêu
1. Trình bầy được cơ sở sinh học trong điều trị lao
2. Nêu được 5 loại thuốc lao chủ yếu
( S, R, H, Z, E) ( liều,
chuyển hóa, đường dùng….)
3. Trình bầy nguyên tắc điều trị bệnh lao
4. Kể được các phác đồ điều trị bệnh lao
5. Kể được các tác dụng không mong muốn của thuốc lao
Một số câu hỏi liên quan ??
• Bệnh lao là bệnh có thể tự khỏi ?
• Bệnh lao có thể điều trị bằng thuốc đông y ?
• Thời gian điều trị bệnh lao tương tự như các bệnh
nhiễm trùng thông thường khác, 1-2 tuần ?
• Thuốc điều trị bệnh lao được cấp miễn phí ?

Ethambuton ( E) 1x10
5
-10
6
vi khuẩn
Pyrazinamid ( Z) 1x10
2
-10
4
vi khuẩn
Quinolones 1x10
5
-10
6
vi khuẩn
Thuốc khác 1x10
3
-10
6
vi khuẩn
CƠ SỞ SINH HỌC TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH LAO
Xác suất kháng đồng thời R và H
1x10-
5
x 1x10-
7
= 1x10-
12
Ước tính số lượng vi khuẩn ở
những tổn thương lao khác nhau

9
vi khuẩn
Lao ngoài phổi 10
7
-10
9
vi khuẩn
CƠ SỞ SINH HỌC TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH LAO
Gen đột biến của vi khuẩn lao
INH
RIF
PZA
INH
Đột biến kháng thuốc
trong quần thể vi khuẩn
Đa trị liệu
Không có vk kháng với 3 loại thuốc
Đơn trị liệu: kháng rimifon
Số lượng vi khuẩn cần để xuất hiện một đột biến
kháng thuốc
Izoniazid ( I ) 1x10
5
-10
6
vi khuẩn
Rifampicin ( R ) 1x10
7
-10
8
vi khuẩn

một khác Rifampicin
• Kháng nhiều thuốc: Kháng với từ hai thuốc lao hàng một trở
lên mà không cùng đồng thời kháng với Isoniazid và
Rifampicin
• Đa kháng thuốc: Kháng đồng thời với ít nhất hai thuốc chống
lao là Isoniazid và Rifampicin
• Siêu kháng thuốc: Lao đa kháng có kháng thêm với bất cứ
thuốc nào thuộc nhóm Fluoroquinolone và với ít nhất một
trong ba thuốc tiêm hàng hai (Capreomycin, Kanamycin,
Amikacin)
• Lao kháng Rifampicin: Kháng với Rifampicin, có hoặc không
kháng thêm với các thuốc lao khác kèm theo (có thể là kháng
đơn thuốc, kháng nhiều thuốc, đa kháng thuốc hoặc siêu
kháng thuốc)
Một số cơ sở trong điều trị bệnh lao
• 2
. Các quần thể có thể tồn tại
trong tổn thương lao
– Quần thể A: nằm ngoài tế bào, vách
hang, chuyển hóa mạnh, nhiều oxy (
streptomicin có tác dụng )
– Quần thể B:nằm sâu hơn, pH kiềm, Oxy
thấp… chịu tác dụng R và H
– Quần thể C: bị thực bào pH toan, phát
triển chậm Chịu tác dụng của
Pyrazinamid
– Quần thể D: nằm trong tổn thương xơ
vôi, trong các ĐTB, k chuyển hoá, k phát
triển
Cơ sở dược lý trong điều trị lao

 Phá hủy màng của
vi khuẩn:
Inzoniazid,
Ethambutol
Chopin
Molie
Napoleon II
Xác ướp cổ đại
Tổn thương
T10/11
The Area of the “Magic Mountain”
Children with Tuberculosis at the Springfield House Open-Air School, Clapham Common,
London, November 1932
Jacobson C. Lancet 2001;358:340
Photo: Hutton Getty
Lịch sử điều trị bệnh lao
Lịch sử phát trLịch sử các thuốc điều trị bệnh laoiển thuốc
chống lao
Strep
1945
Các thuốc điều trị lao trong tương lai
Yêu cầu về một thuốc chống lao
o Có khả năng ngăn chặn hình thành các vi
khuẩn kháng thuốc
o Tác dụng diệt vi khuẩn sớm
o Tác dụng tiệt khuẩn
Mitchison DA. Tubercle 1985;66:219-25
Thuốc thiết yếu: Các thuốc khác
Isoniazid Các aminoglycosides
Rifampicin Polypeptides

Capreomycin (
Cm)
Prothionami
de ( Pto)
Ofloxzcin (Ofx)
Pyrazinamide ( Z) Levofloxacin ( Lfx)
Moxifloxacin (
Mfx)
Ethambuton ( E) Gatifloxacin( Gfx)
Thuốc hàng 3
Amoxi/Clavulanic
Linezolid ( Lzd)
INH liều cao
Clofazimne ( Cfz)