Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 1
BẢNG PHÂN LOẠI SỐ LƯỢNG CÂU HỎI CÁC CHƯƠNG TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC – THPT QUỐC GIA
Phần
Chương
2011
2012
2013
2014
Minh
họa
2015
2015
Di truyền học
Cơ chế di truyền và biến dị
Lí thuyết
6
6
6
5
7
6
Bài tập
4
5
4
3
1
4
Tổng số câu
0
0
0
1
2
1
Bài tập
3
3
3
4
3
3
Tổng số câu
3
3
3
5
5
4
Ứng dụng di truyền học
Lí thuyết
3
2
2
3
3
2
Bài tập
0
2
2
3
3
Tổng số câu
30
31
31
31
33
33
Tiến hóa
Bằng chứng và cơ chế tiến hóa
Lí thuyết
8
7
6
8
5
3
Sự phát sinh và phát triển của sự sống trên Trái Đất
Lí thuyết
2
2
3
1
1
2
Tổng số câu
10
Bài tập
1
0
0
0
1
2
Tổng số câu
5
5
5
3
6
5
Tổng số câu
10
10
10
10
11
12
Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 9
ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015 MÔN SINH HỌC
Khó…dài…khó đột biến!
Đó là 3 từ mà anh chị Lovebook nhận xét sơ bộ về đề thi năm 2015 môn Sinh học. Tuy nhiên, trước khi
đi vào phân tích đề thi năm 2015, hãy cho anh đôi lời muốn với các em về cách nhìn nhận môn Sinh của
người học sinh lớp 12.
Theo anh chị được biết, đa số các em chọn và đầu tư môn Sinh học ngay từ đầu năm học lớp 12 hay nói
đúng, nhưng chỉ đúng với đề thi Sinh học ngày xưa thôi ! Đề thi Sinh học năm 2015 đã có bước chuyển mình
mạnh mẽ và trở thành môn khó kiếm điểm thứ hai sau Vật lý trong các môn tự nhiên Toán – Lý – Hóa –
Sinh, tức môn khó nhất trong tổ hợp Toán – Hóa – Sinh, thay vì những năm trước môn Sinh nằm ở vị trí cuối
cùng trong 4 môn tự nhiên này. Đây là hai trong những điều anh sẽ chứng mình cho các em: Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 10
Sau đây, anh chị sẽ đi vào nội dung chính- Đề thi THPT Quốc gia môn Sinh học 2015 để cho các em thấy cách
nhìn bao quát hết các khuất mắt trong đề thi.
Đề thi 2015 môn Sinh học vẫn nằm trong khuôn khổ đề thi 2 trong 1:
- 30 câu đầu chiếm 60% số điểm bài thi, hoàn toàn không có trở ngại gì cho các em có ý định xét
tuyển vào các ngành có tổ hợp môn là Toán, Hóa, Sinh vì đây chỉ là những câu để xét tốt nghiệp không xứng
đáng với các em.
- 20 câu sau chiếm 40% số điểm bài thi gồm những câu tương đối khó và dài dòng dành để phân
loại học sinh và xét tuyển Đại học – Cao đẳng , không có câu hỏi quá khó tượng tự như bất đẳng thức, GTLN,
GTNN của môn Toán, nhưng dù sao đây cũng là 1 trong những bước chuyển mình mạnh mẽ của đề thi Sinh
học.
Cấu trúc đề thi về số lượng câu hỏi ở từng chương và nội dung của từng chương có sự thay đổi đáng kể:
- Đề thi minh họa 2015 hoặc đề thi 2015 đã thể hiện quan điểm mới của Bộ trong việc tăng cường câu
hỏi mở, hạn chế các câu hỏi mang tính chất học thuộc bài mới biết làm.
- Bằng chứng là ở 2 chương của phần Tiến hóa, số lượng câu hỏi đã giảm xuống từ mức 9-10 câu
xuống còn 5-6 câu
(bảng phân loại số lượng câu hỏi)
- Phần Di truyền học và Sinh thái học tăng từ 30-31 câu lên 33 câu và từ 10 câu lên 11-12 câu.
277
Số thí sinh dự thi
947.048
463.182
≈ 460.000
≈ 153.000
Mức độ nhiều thí sinh
đạt được nhất
6,5
6,0
7,0
4,0
Số thí sinh đạt 8 trở lên
24.519 (2,6%)
10.705 (2,3%)
15.491 (3,4%)
2.548 (1,7%)
Số thí sinh đạt điểm 10
86
1
130
35
Nhận xét
về môn Sinh học
- Số lượng thí sinh dự thi thấp nhất, mức độ đa số đạt được thấp nhất.
- Tỉ lệ học sinh đạt điểm cao (8 điểm trở lên) thấp nhất.
- Số lượng thí sinh đạt điểm tối đa đứng thứ ba sau môn Toán và Vật lý.
Kết luận
- Môn Sinh ít được các em lựa chọn cho mình trong kì thi THPT Quốc gia
- Chủ yếu dành cho các em xét tuyển tổ hợp Toán – Hóa – Sinh hoặc thí sinh tự
do thi lại.
C. Cá kiếm mắt đen × cá kiếm mắt đỏ.
D. Cá khổng tước có chấm màu × cá khổng tước không có chấm màu.
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159 - Đặc biệt trong các câu hỏi của phần Di truyền học, phần kiến thức về Nguyên phân, Giảm phân đã có
xuất hiện trở lại, đây là một nội dung liên quan đến chương trình lớp 10 mà chỉ đề cập qua loa trong quá
trình giảng dạy ở phần Đột biến NST. Hay về chu trình Điều nay chứng tỏ Bộ đang muốn đề thi Sinh học tiếp
cận gần hơn với chương trình Đại học hay xa hơn là đề thi Sinh học sẽ thay đổi cấu trúc, nội dung để trải
khắp chương trình 3 năm: 10, 11, 12.
Câu 37: Hình vẽ sau đây mô tả hai tế bào ở hai cơ thể lưỡng bội đang phân bào. Biết rằng không xảy ra đột
biến; các chữ cái A, a, B, b, c, D, M, n kí hiệu cho các nhiễm sắc thể. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây
đúng?
A. Hai tế bào đều đang ở kì sau của nguyên phân.
B. Khi kết thúc quá trình phân bào ở hai tế bào trên thì từ tếbào 1 tạo ra hai tế bào lưỡng bội, từ tế bào 2
tạo ra hai tế bào đơn bội.
C. Bộ nhiễm sắc thể của tế bào 1 là 2n = 4, bộ nhiễm sắc thể của tế bào 2 là 2n = 8.
D. Tế bào 1 đang ở kì sau của giảm phân II, tế bào 2 đang ở kì sau của nguyên phân.
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
M
n
c
D
M
n
c
hôn với nhau, sinh con gái đầu lòng là Huyền không bị bệnh M. Biết rằng không xảy ra đột biến mới ở tất cả
những người trong các gia đình. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết, trong các dự đoán sau, có bao
nhiêu dự đoán đúng?
(1) Xác suất để Huyền mang alen gây bệnh M là 53/115.
(2) Xác suất sinh con thứ hai là trai không bị bệnh M của Thắng và Hiền là 115/252.
(3) Có thể biết chính xác kiểu gen của 5 người trong các gia đình trên.
(4) Xác suất để Hà mang alen gây bệnh M là 5/11.
A. 1. B. 3. C. 2. D. 4.
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Đối với học sinh giỏi hay làm bài tập về phả hệ dạng tương tự như thế này ít nhất mất 3 phút để đọc đề
và làm ra đáp án nha các em, bài không khó nằm trong dạng bài tập của những đề thi thử những đòi hỏi các
em phải đọc đề nhanh và tính toán toán.
Đề thi có hình thức câu hỏi phong phú
Trong đề thi năm 2014, cũng như đề minh họa 2015, đề thi đã bắt đầu xuất hiện những câu hỏi chọn số
phát biểu đúng mà ở môn Hóa học đã ra, nhằm cảnh báo cho mọi người biết năm 2015 sẽ ra dạng này. Thật
vậy, đề thi 2015 đã ra nhiều câu dạng này và những cây này trở thành những câu hỏi phân loại yêu cầu
người làm bài phải làm hết các ý nhỏ trong đề nên tốn rất nhiều thời gian, cả lí thuyết lẫn bài tập dạng này
đều ra được cả.
Câu 1. Trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng về nhiễm sắc thểgiới tính ở động vật?
(1) Nhiễm sắc thể giới tính chỉ tồn tại trong tế bào sinh dục, không tồn tại trong tế bào xôma.
(2) Trên nhiễm sắc thể giới tính, ngoài các gen quy định tính đực, cái còn có các gen quy định các tính
trạng thường.
(3) Ở tất cả các loài động vật, cá thểcái có cặp nhiễm sắc thể giới tính XX, cá thể đực có cặp nhiễm sắc
thể giới tính XY.
(4) Ở tất cả các loài động vật, nhiễm sắc thể giới tính chỉgồm một cặp tương đồng, giống nhau giữa giới
đực và giới cái.
A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
Trích trong đề thi minh họa kì thi THPT Quốc gia 2015
Câu 45: Ở một loài thực vật lưỡng bội, alen A quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen a quy định thân
C. 2. D. 3.
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Dạng cho tổ hợp đúng, sai:
Câu 31: Sơ đồ bên minh họa lưới thức ăn trong một hệsinh thái gồm các loài sinh vật: A, B, C, D, E, F, H. Cho
các kết luận sau về lưới thức ăn này:
(1) Lưới thức ăn này có tối đa 5 chuỗi thức ăn.
(2) Loài D tham gia vào 3 chuỗi thức ăn khác nhau.
(3) Loài E tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn hơn loài F.
(4) Nếu loại bỏ loài B ra khỏi quần xã thì loài D sẽ mất đi.
(5) Nếu số lượng cá thể của loài C giảm thì số lượng cá thể của loài F giảm.
(6) Có 3 loài thuộc bậc dinh dưỡng cấp 5.
Cột A
Cột B
1. Hai alen của một gen trên một cặp nhiễm
sắc thể thường.
a. Phân li độc lập, tổ hợp tự do trong quá
trình giảm phân giao tử.
2. Các gen nằm trong tế bào chất.
b. Thường được sắp xếp theo một trật tự
nhất định và di truyền cùng nhau tạo thành
một nhóm gen liên kết.
3. Các alen lặn ở vùng không tương đồng
của nhiễm sắc thể giới tính X.
c. Thường không được phân chia đồng đều
cho các tế bào con trong quá trình phân bào.
4. Các alen thuộc các locut khác nhau trên
một nhiễm sắc thể.
A E H
B
C
D
F
Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 14
Phương án trả lời đúng là
A. (1) đúng, (2) sai, (3) sai, (4) đúng, (5) sai, (6) đúng.
B. (1) đúng, (2) sai, (3) đúng, (4) sai, (5) đúng, (6) sai.
C. (1) sai, (2) đúng, (3) sai, (4) đúng, (5) đúng, (6) sai.
D. (1) sai, (2) đúng, (3) đúng, (4) sai, (5) đúng, (6) sai.
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Một số hướng mới và dự đoán cho đề thi THPT năm 2016 môn Sinh học cũng như nội dung các anh chị muốn
truyền tải thêm cho các em trong phiên bản lần này.
- Thật sự với những dạng câu hỏi Bộ đưa ra năm 2015 thì không còn hoặc còn rất ít các dạng câu để ra
trắc nghiệm. Trong phiên bản này, anh chị sẽ tiếp tục đưa thêm các câu hỏi bổ sung thêm tương tự như câu
hỏi của Bộ ra năm 2015 nhưng mức độ khó tăng đáng kể nhằm tăng sức hấp dẫn và nâng cao trình độ cho
các em.
- Gần đây Bộ có thông tin tích hợp về việc tích hợp các môn học, thật sự đây là một vấn đề rất khó cho
người dạy, người học lẫn người ra đề. Chỉ xét môn Sinh học, đứng dưới góc độ người làm sách như anh
muốn tích hợp câu hỏi của môn học này với môn Lý, Hóa là điều rất khó làm bởi nội dung chương trình môn
Sinh học với Lý và Hóa ít có điểm chung nếu có thì chỉ ở một số phần nhỏ như protein, nucleotit, axit amin
của tổ hợp Hóa - Sinh; tác nhân gây đột biến như tia X, tia UV, hay chất phóng xạ, chu kì bán rã ở phần hóa
thạch của môn Lý – Sinh. Ngoài ra tổ hợp Toán – Sinh đã phát triển từ lâu không có gì mới, đó là ở phần bài
tập di truyền như toán lai, di truyền học quần thể, di truyền học người… Tuy nhiên anh chị cũng đã làm hết
khả năng có thể để đưa ra các câu hỏi tích hợp này cho các em và thầy cô định hướng trong các năm tới.
- Theo nhận định của anh thì đề thi từ năm 2013 – 2015 có sự thay đổi như sau:
Đề thi