BăGIÁOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
CHNGăTRỊNHăGINGăDYăKINHăTăFULBRIGHT
o0o BÙIăTHANHăYểNăTHO
CÁCăYUăTăNHăHNGăNăDăNH
TRăVăNCăCAăDUăHCăSINHăVITăNAM
LUNăVNăTHCăSăCHệNHăSÁCHăCÔNG
TP.ăHăChíăMinhăậ Nmă2015
BăGIÁOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
CHNGăTRỊNHăGINGăDYăKINHăTăFULBRIGHT
o0o BÙIăTHANHăYểNăTHO

-ii-

LIăCMăN

u tiên tôi gi li cm n chơn thƠnh đn thy inh Công Khi, ngi trc tip hng
dn tôi trong sut quá trình nghiên cu lun vn nƠy. Thy đƣ kiên trì góp ý, cho tôi nhng
li khuyên chơn thƠnh trong nhng lúc tôi tht s hoang mang vì la chn hng phơn tích
và đ khó ca quá trình ly mu, đng viên tinh thn tôi, vƠ chnh sa cách din đt đ
hoƠn thƠnh bƠi nghiên cu. Tôi cng chơn thƠnh cám n cô Qunh Trơm vì nhng góp Ủ
quỦ báu trong các đt xê-mi-na.
Tôi xin đc bƠy t lòng cm n sơu sc đn các thy cô ca trng đƣ nhit tình giúp tôi
chia s bƠi kho sát đin t cng nh nhng t vn khi tôi mi hình thƠnh Ủ tng đ tƠi.
Tôi chơn thƠnh cm n bn bè, các bn du hc sinh Vit Nam vƠ tp th MPP6 đƣ sn sƠng
h tr tôi đt đc s lng kho sát trên mong đi trong thi gian ngn cho nghiên cu.
Cui cùng, li cm n sơu sc vi gia đình, ngi thơn đƣ ng h tôi quay tr li con
đng hc tp vƠ to điu kin cho tôi tp trung hc trong 2 nm va qua.

Tp.H Chí Minh, ngày 11 tháng 06 nm 2015
Tác gi
Bùi Thanh Yên Tho
kin rƠng buc v nc ca hc bng du hc đt hiu qu cao. Cui cùng, nhng u đƣi,
quan tơm đn thƠnh viên gia đình DHS giúp DHS an tơm vƠ gn bó vi công vic.
T khóa: Du hc sinh, hc nc ngoài, ế đnh tr v nc, chy máu cht xám;
Overseas students, study abroad, return intention, brain drain, human capital flight.
-iv-

MCăLC

LI CAM OAN i
LI CM N ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC CÁC T VIT TT vi
DANH MC BNG vii
DANH MC HÌNH viii
DANH MC PH LC ix
CHNG 1: GII THIU 1
1.1 Bi cnh 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 3
1.3 Câu hi chính sách 3
1.4 i tng nghiên cu 3
1.5 Phng pháp nghiên cu 4
1.6 Kt cu đ tài 4
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ TNG QUAN NGHIÊN CU TRC 5
2.1 Khái nim 5
2.2 C s lý thuyt 5
C s lý thuyt đc tham kho t Güngör và Tansel (2003). 5
2.2.1 Lý thuyt vn con ngi v di c 5
2.2.2 Mô hình lý thuyt v chy máu cht xám da trên lý thuyt vn con ngi 6
2.3 Tng quan các nghiên cu trc v các yu t nh hng đn d đnh tr v 9
-vi-

DANHăMCăCÁCăTăVITăTT Tăvitătt
TingăVit
TingăAnh
BCT
B Chính tr

CP
Chính Ph

CT
Chính tr

DHS
Du hc sinh

DHSVN
Du hc sinh Vit Nam

KH-KT-CN
Khoa hc, k thut, vƠ công ngh


DANHăMCăBNG

Bng 2.1 Minh ha mt s lc hút ậ lc đy nh hng đn d đnh không v 8
Bng 2.2 Các khó khn vƠ thích nghi vi môi trng theo Güngör và Tansel (2003) 13
Bng 2.3 Các lí do tr v đc đ xut bi Güngör vƠ Tansel (2003) 14
Bng 3.1 Bin ph thuc d đnh tr v ca nhóm sinh viên 18
Bng 3.2 Các bin lc đy 21
Bng 3.3 Các bin lc hút 22
Bng 3.4 Các lí do đn đt nc hin ti dùng cho mô hình 23
Bng 4.1 D đnh hin ti vƠ rƠng buc tr v 27
Bng 4.2 Mi quan h gia d đnh hin ti vƠ lc hút ậ lc đy, nhóm sinh viên 29
Bng 4.3 Xác sut ca d đnh hin ti đi vi ngƠnh ngh 31
Bng 4.4 Xác sut ca d đnh tr v đi vi khu vc d đnh lƠm vic sau 5 nm 32
Bng 4.5 Xác sut ca d đnh tr v đi vi rƠng buc tr v ca hc bng 34 -viii- DANHăMCăHỊNH
Hình 3.1 Quy trình nghiên cu 16
Hình 3.2 Mô hình các yu t tác đng đn d đnh tr v 17
Hình 4.1 Phơn ngƠnh hc  2 nhóm 26
Hình 4.2 Phơn phi tn sut ca d đnh tr v ca DHSVN - nhóm sinh viên 30
Hình 4.3 Xác sut ca d đnh hin ti đi vi ngƠnh ngh vƠ d đnh lƠm vic trong
khu hc thut 32

Bng B. 2 Gii tính và nhóm DHS 82
Bng B. 3 Tình trng hôn nhân và nhóm DHS 82
Bng B. 4 Thi gian  nc hin ti và nhóm DHS 82
Bng B. 5 D đnh ban đu và d đnh hin ti ca nhóm sinh viên 83
Bng B. 6 Nc DHS đang  84
Bng B. 7 Khó khn chính  nc hin ti và gii tính (nhóm sinh viên), nhóm DHS 85
Bng B. 8 T l la chn lc hút-lc đy nh lƠ yu t quan trng nh hng đn d
đnh không tr v ca DHS 86
Bng B. 9 Ràng buc tr v nc và nhóm ngành hc, nhóm sinh viên 87
Bng B. 10 Lí do đn đt nc hin ti và gii tính (2 nhóm) 88
PH LC C 89
Ph lc C. 1 Bng h s hi quy, mô hình probit có th t, nhóm sinh viên 89
Ph lc C. 2 H s tác đng biên ca các bin đc lp lên bin ph thuc, mô hình
probit có th t, nhóm sinh viên 91
Ph lc C. 3 Tác đng biên ca các nhân t lên d đnh chc chn tr v ca DHSVN,
nhóm sinh viên 92
Ph lc C. 4 Tác đng biên ca các nhân t lên d đnh không tr v ca DHSVN,
nhóm sinh viên 93
-x-

Ph lc C. 5 Kt qu mt s kim đnh và thông s cho mô hình hi quy, nhóm sinh
viên 94
Ph lc C. 6 Xác sut vƠ tác đng biên ca lc đy lng thp lên d đnh hin ti 96
Ph lc C. 7 Phơn tích tác đng ca mt s yu t khác lên d đnh hin ti 96
PH LC D 99
Hình D. 1 Lí do đn đt nc đang  ca nhóm sinh viên 99
Hình D. 2 Lí do chính đn đt nc đang  ca nhóm đi lƠm 99
Hình D. 3 Nhân t quan trng giúp DHS thích nghi vi cuc sng  nc ngoài 100
Hình D. 4 Nhng lí do chính làm DHS tr v Vit Nam 100


1
đang hc  gn 50 nc trên th gii (2012) vi khong 10% DHS theo din hc
bng vƠ 90% lƠ du hc t túc (Thanh Lam, 2013). Tuy nhiên, theo báo cáo ắThúc đy khoa

1
Qui c: ắ,”: phơn cách phn nghìn; ắ.”: phơn cách phn thp phơn đ thng nht vi kt qu ca Stata.
-2-

hc, công ngh, vƠ đi mi sáng to tr thƠnh đng lc cho tng trng bn vng ti Vit
Nam” ca Ngơn hƠng Th gii vƠ T chc Hp tác vƠ Phát trin Kinh t (2014), chy máu
cht xám lƠ mt trong ba thách thc cho tng trng bn vng ca Vit Nam
2
.
S lng sinh viên Vit Nam hc  các nc phát trin theo din hc bng và t túc đu
tng. Theo Australian Education International (2013), Vit Nam xp th 4 v s du hc
sinh ti Úc (sau Trung Quc, n , vƠ HƠn Quc). Theo ngơn hƠng HSBC, Vit Nam xp
th 8 v s du hc sinh ti M (Thanh Xuân, 2014). Nhng nc tip nhn DHS có nhng
chính sách to điu kin thúc đy con đng du hc ca hc sinh, sinh viên Vit Nam.
Chng hn, Úc sn sƠng cp giy phép  li lƠm vic cho ngi có trình đ cao; Singapore
cng đng Ủ cho DHS  li sau khi tt nghip nu đc mt công ty tip nhn (Yn Anh,
2008); Anh cho phép sinh viên tt nghip sau đi hc đc  li phát trin k nng
(Ministry of Foreign Affairs in Vietnam, 2012). Do đó, DHS cƠng có c hi  li nc
ngoƠi sau thi gian hc tp.
Trong khi đó, hin nay Vit Nam đang có nhu cu cao v nhơn lc có k nng nhm đóng
góp vƠ thúc đy quá trình công nghip hóa, hin đi hóa đt nc vƠ hi nhp quc t.
HƠng lot các chính sách phát trin khoa hc, k thut, công ngh (KH-KT-CN) cao thuc
nhiu lnh vc nh: nông nghip, công ngh vi mch,ầNhng d án t nhng chính sách
nƠy thng mang tính đt phá nên cn s đóng góp ca DHS ậ nhng ngi tip cn nn
giáo dc tiên tin trên th gii v dn dt. VƠ cng chính lc lng cht lng cao nƠy s
to ngoi tác tích cc ậ chuyn giao công ngh, to môi trng trao đi hc hi, nơng cao

hay không v ca DHSVN đang hc tp hoc lƠm vic  nc ngoƠi; t đó, c lng
mc đ tác đng ca các yu t đn d đnh v hay không v và khuyn ngh nhng chính
sách da trên nhng yu t quan trng nht đ hn ch tình trng chy máu cht xám, thu
hút nhơn tƠi cho đt nc.
1.3 Câu hi chính sách
Cn c vƠo mc tiêu nghiên cu, đ tƠi tp trung tr li ba cơu hi sau:
i. Các yu t nƠo nh hng đn d đnh v nc hay  li nc ngoƠi ca DHSVN?
ii. Nhng yu t nƠy có mc đ tác đng nh th nƠo đn d đnh tr v hay không v
ca DHSVN?
iii. Chính sách can thip nƠo cn thit đ thu hút DHSVN tr v nc, đóng góp cho s
phát trin ca nc nhƠ?
1.4 iătng nghiên cu
i tng kho sát là DHSVN đang hc hay đang lƠm vic  nc ngoƠi. Khái nim
DHSVN trong đ tƠi nƠy đc hiu lƠ ngi đƣ hoc đang hc tp  nc ngoƠi.
-4-

i tng nghiên cu: d đnh tr v ca DHSVN (gm c d đnh chc chn không v).
 tƠi kho sát d đnh tr v ca 2 nhóm DHSVN: (1) Nhóm sinh viên gm nhng DHS
đang hc tp  nc ngoài; (2) Nhóm đi lƠm gm nhng DHS đƣ tt nghip  nc ngoƠi,
vƠ đang lƠm vic  nc ngoƠi.
Tuy nhiên, s quan sát thu đc ca nhóm đi lƠm không đ cho mô hình hi quy probit có
th t nên d liu thu đc ca nhóm này ch dùng đ so sánh vi nhóm sinh viên.
1.5 Phngăphápănghiênăcu
Nghiên cu da trên mô hình lc hút ậ lc đy ca Güngör và Tansel (2003) đ xơy dng
các yu t có th nh hng đn d đnh tr v ca DHSVN.  tƠi s dng phng pháp
nghiên cu đnh tính thông qua phng vn cu trúc/bán cu trúc đ hiu chnh thang đo.
Sau đó, phng pháp đnh lng (hi quy probit có th t) đc s dng đ xác đnh các
nhơn t có nh hng vƠ tác đng biên ca các yu t nƠy đn d đnh tr v ca DHSVN.
Tác gi da vƠo mc đ tác đng biên ca các yu t lên d đnh tr v ca DHS vƠ t l
DHS la chn các yu t nƠy đ đ xut, khuyn ngh chính sách.

không nên đt yêu cu tt c DHS phi v nc, thm chí còn đc đ ngh phi hc thêm,
tr thƠnh ngi tƠi ri hƣy tr v (Qunh Trang, 2014). Tuy nhiên, bên cnh li ích trên,
chy máu cht xám s gơy thit hi cho nc đang phát trin v lơu dƠi do ngày càng thiu
ht ngun vn con ngi cht lng cao vƠ lng kiu hi gi v phc v cho nhiu mc
đích khác nh chi tiêu thay vì đu t kinh doanh. Do đó, tùy mi quc gia, mi giai đon
mƠ vn đ đc nhn đnh vƠ có gii pháp thích hp.
2.2 Căs lý thuyt
C s lý thuyt đc tham kho t Güngör và Tansel (2003).
2.2.1 Lý thuyt vnăconăngi v diăcă
Trong nhiu lỦ thuyt kinh t v di c trong nc hay gia các quc gia, quyt đnh di c
t ni nƠy sang ni khác khi s di c đó mang li li ích kinh t ròng cho cá nhơn di c.
Theo Sjaastad (1962), di c xy ra ch khi thc thu t thay đi môi trng (M) đt đc
-6-

dng. M đc tính t chênh lch giá tr hin ti ca dòng tin khi thay đi ni , tr đi tt
c các loi chi phí bng tin vƠ chi phí tinh thn (C) đ thích nghi vi môi trng mi. Chi
phí bng tin nh chi cho tái đnh c, di chuyn,ầ vƠ c chi phí v tinh thn đ thích nghi
môi trng mi, sng xa gia đình, bn bè.
M =
C
r
ww
T
t
t
H
t
F
t


bit v lng gia 2 quc gia không nhng do khác bit v vn đu t vt cht mƠ còn do
s khác bit v kh nng ca cá nhơn đc nhìn nhn bi nhƠ tuyn dng. DHS đc đánh
giá đúng thc lc  nc s ti vƠ đc tr lng tng xng vi kh nng ca tng cá
nhơn; trong khi đó,  nc nhƠ h ch đc đ ngh mt mc lng tng ng vi nng
sut trung bình ca nhóm DHS quay v mƠ không da vƠo nng lc ca mi cá nhơn. S
khác bit nƠy lƠ do nhƠ tuyn dng  nc s ti đc li th có kin thc vƠ thông tin v
nn giáo dc ca đt nc cng nh kinh nghim v công tác tuyn dng đc tích ly so
-7-

vi nhƠ tuyn dng  nc nhƠ ca DHS. Tuy nhiên, kho sát này ch hng đn đi tng
DHS, không thu thp d liu t nhƠ tuyn dng nên đ tƠi không dùng cách gii thích này.
Hiuăsut/liătcătngătheoăquyămôăvi trìnhăđăgiáoădcăcaoăậ Increasing Returns to
Scale in Advanced Education
Mô hình ca Miyagiwa (1991) v li th tích t hay thuyt li th tng theo quy mô v vn
con ngi  nc s ti gii thích cho s khác bit v lng. Miyagiwa (1991) tp trung
vƠo đi tng có bng cp cao đc tp trung vƠo cùng mt ni, gơy hiu ng lan ta ậ
chia s kin thc, Ủ tng, cùng hp tác đ hoƠn thƠnh công vic, lƠm tng nng sut lƠm
vic ca mi cá nhơn trong khu vc. iu nƠy có ngha lƠ nhng ngi có k thut cao
đc lƠm vic  các trung tơm nghiên cu hin đi vƠ cùng lƠm vic vi nhóm ngi cng
có trình đ cao s có c hi trao đi, hc hi vƠ phát trin chuyên môn vƠ tay ngh; t đó,
tng nng sut lƠm vic, tng lng. Do đó, các nc phát trin d dƠng thu hút ngi có
k nng qua lƠm vic bi ngoi tác tích cc nƠy.
Ơoătoăthôngăquaăcôngăvicăậ On-the-job Training
Mô hình Chen và Su (1995) gii thích v chy máu cht xám da vƠo yu t đƠo to thông
qua công vic sau khi DHS hoƠn thƠnh vic hc  nc ngoƠi. Trong mô hình nƠy, lng
ph thuc vƠo 3 yu t: (1) vn vt cht vƠ vn con ngi, (2) ngƠnh ngh ca cá nhơn, và
(3) k nng. Yu t k nng không nhng đc tích ly trong quá trình hc tp  môi
trng giáo dc cht lng mà còn đc tip tc tích ly trong quá trình lƠm vic  nc
ngoƠi so vi nu tr v nc lƠm vic. i vi ngƠnh ph thuc vn (capital dependent
disciplines/hard sciences) nh y, khoa hc vƠ k thut, sau khi hc xong, tip tc lƠm vic

Yuătălcăđyă(tăncănhƠ)
Yuătălcăhútă(caăncăngoƠi)
Thu nhp thp
Không có c hi đc đƠo to nơng cao
trong lnh vc chuyên môn
T chc quan liêu, không hiu qu
Bt n kinh t
Lng cao hn
Môi trng lƠm vic tt hn
Gn các trung tơm sáng to vƠ nghiên cu quan
trng
C hi giáo dc tt hn cho con cái
i tng kho sát đc hi v mc đ quan trng ca tng yu t
3
có th lƠm bn thơn
quyt đnh không v nc hoc hoƣn v nc (ngay c cơu hi v d đnh hin ti đc tr
li v hay không v nc). Cách hi nƠy vi kì vng mc đ cƠng quan trng ca mi yu
t cƠng có mi quan h vi d đnh hin ti không v nc.

3
5 mc ca thang đo Likert: 1: HoƠn toƠn không quan trng; 2: Không quan trng; 3: ệt quan trng; 4: Quan
trng; 5: Rt quan trng.
-9-

2.3 Tng quan các nghiên cuătrc v các yu t nhăhngăđn d đnh tr v
T c s lỦ thuyt vƠ mt s nghiên cu trc khác, chênh lch mc lng thng lƠ yu
t quan trng nh hng đn d đnh tr v ca lao đng có k nng nói chung hay DHS
nói riêng. Tuy nhiên, theo Güngör và Tansel (2003), còn nhiu yu t khác kt hp to tác
đng đn d đnh nƠy nh: kinh t, tơm lỦ, xƣ hi, chính tr vƠ th ch. Nhng yu t ca
mô hình lỦ thuyt ca Becker (1993) và Wong (1995) ch liên quan đn nhóm đi lƠm,

thành công xu hng không v ca nhóm ngƠnh ph thuc vn. NgoƠi ra Güngör và
Tansel (2003) tách riêng nhóm ngƠnh kin trúc, kinh t vƠ qun tr - nhóm ngành ít hoc
không ph thuc vn vƠ chng minh nhóm nƠy cng lƠm tng xu hng d đnh không v.
Ngh nghip và hot đng ngh nghip: Hot đng nhóm nghiên cu vƠ phát trin
(R&D) gm nghiên cu ng dng, nghiên cu c bn, vƠ phát trin (OECD, 1994:
ắFrascati Manual 1993”). Theo NSF (1997), nhóm ngi lƠm vic thuc nhóm nƠy có xu
hng ít tr v hn bi công vic có tính đc thù, khó phát trin  Th Nh K. Tng t,
ngh thiên v hc thut (lƠm vic  trng hc, vin nghiên cu, ) thng gn lin vi
hot đng R&D nên cng có xu hng ít v nc hn nhng ngh khác.
2.3.2 Các yu t lc hút ậ lcăđy
Các yu t lc hút ậ lc đy đc đ xut trong nghiên cu ca Güngör vƠ Tansel (2003)
đa dng v nhiu lnh vc nh kinh t, chính tr, xƣ hi, Thang đo dùng trong kho sát
cho nhóm yu t nƠy lƠ thang đo Likert gm 5 mc
5
, tuy nhiên, ch dùng thang đo đnh
danh (1=quan trng; 0=không quan trng) cho mô hình hi quy.
Thu nhp: Chênh lch v thu nhp gia 2 ni thng lƠ yu t kinh t quan trng nh
hng đn d đnh v nc hay  li nc ngoƠi ca mi cá nhơn DHS. Mc lng nc
nhà thp thng lƠ yu t lc đy lƠm tng d đnh không v nc ca DHS, vƠ mc
lng cao hn  nc ngoài lƠ yu t hút DHS  li.
Xa hay gn các trung tâm nghiên cu hin đi và sáng to: Yu t lc đy xa các trung
tâm nghiên cu hin đi và sáng to vƠ lc hút gn các trung tâm sáng to và nghiên cu
quan trng minh ha cho lỦ thuyt ca mô hình Miyagiwa (1991) v li th tích t vn con
ngi. DHS có xu hng  li nc ngoƠi lƠ do h đt đc li th v khong cách vt lỦ,
đc lƠm vic, tho lun vi nhiu chuyên gia, nhƠ nghiên cu gii  các nc phát trin.

4
Kt qu thc nghim ca Chen vƠ Su cha thƠnh công đ lí gii điu nƠy.
5
5 mc ca thang đo Likert: 1: HoƠn toƠn không quan trng; 2: Không quan trng; 3: ệt quan trng; 4: Quan

K, các yu t lc đy lƠm tng d đnh không v nc lƠ tha mãn cuc sng vn hóa và
xã hi ít hn; xa các trung tâm nghiên cu hin đi và sáng to. Các lc hút lƠm tng d
đnh không v lƠ s thích  nc ngoài ca v/chng hay công vic  nc ngoài ca
-12-

v/chng; lng cao hn; nhìn chung cuc sng đc t chc và có th t. i vi nhóm
chuyên gia Th Nh K, các yu t lc đy lƠm tng d đnh không v nc là bt n kinh
t, c hi vic làm trong lnh vc chuyên môn b gii hn, không có c hi đc đào to
nâng cao trong lnh vc chuyên môn. Các lc hút lƠm tng d đnh không v là c hi giáo
ếc tt hn cho con cái, gn các trung tâm sáng to và nghiên cu quan trng, nhìn chung
cuc sng đc t chc và có th t, c hi phát trin chuyên môn cao hn, tha mãn
cuc sng vn hóa và xã hi nhiu hn.
Chng trình h tr khi nghip ca CP: lƠ mt trong nhng yu t quan trng thu hút
DHS Trung Quc  Canada trong nghiên cu ca Asia Pacific Foundation of Canada
(2010).
2.3.3 Các yu t khácăliênăquanăđn d đnh tr v
D đnh ban đu: D đnh ban đu lƠ d đnh ca DHS ti thi đim DHS chun b đi du
hc. Theo nghiên cu ca Zweig vƠ Changgui (1995) v hin tng chy máu cht xám 
Trung Quc, d đnh lúc đu v vic tr v nc nh hng quan trng đn d đnh hin
ti tr v hay  li M ca sinh viên vƠ hc gi Trung Quc. Güngör và Tansel (2003) tip
tc khng đnh d đnh ban đu  li nc ngoƠi có xu hng lƠm tng kh nng không tr
v nc ca DHS so vi d đnh ban đu tr v.
S ng h ca gia đình trong quyt đnh  li nc ngoài lâu dài: Yu t nƠy th hin s
quan tơm ca gia đình, nét vn hóa gia đình phng ông. Trong nghiên cu ca Güngör
và Tansel (2003), s ng h ca gia đình trong quyt đnh  li nc ngoƠi lơu dƠi càng
cao thì kh nng không tr v nc ca DHS cƠng ln.
3 yu t so sánh v môi trng hc tp, làm vic; khía cnh xã hi và mc sng gia
nc hin ti so vi nc nhà: Môi trng hc tp vƠ lƠm vic bao gm c s vt cht
hin đi, cnh tranh nhng công bng, đy đ trang thit b nghiên cu/hc tp, Yu t
khía cnh xƣ hi xét v môi trng bn bè, các quan h xƣ hi. Trong nghiên cu ca

I. Thu cao hn
J. Ti phm, thiu an ninh cá nhơn
K. Chi phí sinh hot (cost of living) cao
L. Lng thp so vi công vic  nc nhƠ

A. Kinh nghim sng  nc ngoƠi trc
đơy
B. Thi gian
C. H tr ca Hi sinh viên Th Nh K
D. Ngi thơn hoc v/chng/ngi yêu
E. Có bn bè/đng nghip ngi Th Nh
K  ni lƠm/hc
F. S tn ti mt cng đng ngi Th
Nh K rng ln  ThƠnh ph đang sng
G. Giúp đ t i s quán

11 lí do tr v đc đ xut bi Güngör và Tansel (2003) (Bng 2.3): Lí do tr v th
hin nguyn vng, mong mun hay bt buc v nc ca DHS. Lí do A là yu t rƠng
buc tr v nc ca hc bng, lƠ mt trong nhng yu t quan trng lƠm tng d đnh tr
v ca DHS.