Đề 9: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế nhập khẩu ở
Việt Nam hiện nay.
Bài làm:
Trong thời đại ngày nay, hội nhập là một xu thế tất yếu của mọi quốc gia trong đó
có Việt Nam ta. Hội nhập kinh tế đồng nghĩa với việc các quốc gia dỡ bỏ những
hàng rào thuế quan giúp lưu thông hàng hóa trở nên thuận lợi hơn. Điều này có ảnh
hưởng trực tiếp đến hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia, đặc biệt là thuế nhập
khẩu.
Luật thuế xuất khẩu, nhập khẩu được Quốc hội thông qua ngày 14 tháng 5 năm
2005 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2006. Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập
khẩu và luật hải quan của Việt Nam về cơ bản đã được xây dựng phù hợp với
những qui tắc và định chế của pháp luật kinh tế quốc tế, góp phần quan trọng trong
việc phát triển kinh tế đối ngoại và yêu cầu thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên,
thực tiễn áp dụng pháp luật thuế nhập khẩu nói riêng, luật thuế xuất khẩu, nhập
khẩu nói chung trong thời gian qua còn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Vậy
điều gì là nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó đến việc thực thi
pháp luật thuế nhập khẩu như thế nào?
I. Tình hình thực thi pháp luật thuế nhập khẩu ở Việt Nam trong thời gian qua:
Được sửa đổi bổ sung nhiều lần xuất phát từ thực tiễn nhập khẩu hàng hóa cũng
như những cam kết trong phạm vi toàn cầu, pháp luật thuế nhập khẩu đã có những
đóng góp quan trọng trong trao đổi hàng hóa giữa VN với các quốc gia khác. Nhìn
chung, luật thuế nhập khẩu đã phù hợp với các nguyên tắc và nền tảngpháp lí
chung của các chế định kinh tế quốc tế, góp phần hình thành nền tảng pháp lí quan
trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế đối ngoại của VN. Luật thuế nhập khẩu đã tạo
nguồn thu quan trọng trong tổng thu ngân sách nhà nước, tác động tích cực trong
việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của các
ngành sản xuất trong nước.
Luật thuế nhập khẩu đã phát huy vai trò của mình trong việc bảo hộ một
cách hiệu quả những mặt hàng có thế mạnh sản xuất trong nền sản xuất nội địa như
các sản phẩm từ sản xuất nông nghiệp hay các ngành sản xuất còn non trẻ khác xét
điều kiện trong nước còn chưa thể đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như chất

bản chưa qui định cụ thể, một số qui định còn chưa phù hợp và VN vẫn chưa được
các thành viên WTO công nhận là một nước có nền kinh tế thị trường. Do vậy quá
trình áp dụng những qui định này cũng khá khó khăn. Pháp luật hiện hành qui định
về bộ hồ sơ hải quan nhiều hơn so với công ước Kyoto 4 loại đó là: Chứng thư
giám định, bản kê khai chi tiết hàng hóa, hợp đồng mua bán hàng hóa, tờ khai tri
giá hải quan. Qui định mới về việc không truy thu đối với hàng hóa thuộc diên truy
thu nếu chuyển nhượng lại cho chủ thể được miễn hoặc xét miễn thuế nhập khẩu
để tránh những hiện tượng tiêu cực trong thực tiễn. (Điểm a khoản 1 điều 21 nghị
định 149/2005/NĐ-CP). Qui định này dẫn đến hiện tượng các đối tượng thuộc diện
chịu thuế câu kết với tổ chức cá nhân thuộc diện miễn thuế hoặc xét miễn thuế
hoặc cán bộ hải quan làm hồ sơ gỉa để không bị truy thu thuế. Với sự ra đời của
luật quản lí thuế 2006 đã ghi nhận một cách cụ thể trình tự thu tục về kê khai thuế
nhập khẩu, nộp thuế nhập khẩu, truy thu thuế nhập khẩu, hoàn thuế…Vì vậy những
qui định trong luật thuế nhập khẩu về những thủ tục này trở nên không cần thiết
nữa thậm chí còn gây ra sự chồng chéo, không đồng nhất.
Trên đây là một vài ví dụ về những qui định không thống nhất của pháp luật mà
trên thực tế đã gây ra những cản trở nhất định trong việc áp dụng pháp luật thuế
nhập khẩu.
II. Nhứng yếu tố tác động đến việc thực thi pháp luật thuế nhập khẩu trên
thực tế tại VN:
Có thể thấy việc thực thi luật thuế nhập khẩu trong thực tế chịu tác động của rất
nhiều các yếu tố khác nhau. Trước tiên là sự ảnh hưởng đến việc của các yếu tố
khách quan như tình hình phát triển của nền kinh tế, chính trị quốc tế cũng như
của quốc gia; sự ảnh hưởng của các chính sách kinh tế của quốc gia. Đồng thời
việc thực thi luật có hiệu quả hay không đồng nghĩa với việc phải xây dựng, ban
hành ra một hệ thống pháp luật thuế đáp ứng được các đòi hỏi của thực tế. Điều
này phụ thuộc vào các nhà làm luật, trình độ lập pháp cũng như những cam kết
quốc tế mà VN gia nhập. Trong qua trình thực thi pháp luật thuế nhập khẩu, vai
trò của các cơ quan chức năng thực hiện việc thu thuế cũng như ý thức của
những đối tượng nộp thuế cũng đóng một vai trò quan trọng. Sau đây chúng ta

thương mại. Quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng về hội nhập kinh tế quốc
tế, tích cực hội nhập để hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, xây dựng cơ sở vật chất tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đồng thời đảm bảo tối đa
hóa lợi ích từ các công cụ thuế, tối thiểu hóa các chi phí trong quá trình hội nhập,