B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
INHăTH LAM DUNG PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NHăHNG N
HIU QU HOT NG SN XUT CA CÁC
HP TÁC XÃ NÔNG NGHIP TI THÀNH PH
CNăTH LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP H CHÍ MINH ậ NMă2015
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
INHăTH LAM DUNG
ÁNHăGIÁăCÁCăNHỂNăT NHăHNG VÀ
GII PHÁP NHM NÂNG CAO HIU QU HOT
NG SN XUT KINH DOANH CA CÁC HTX
b.ăMcătiêuăcăth 2
3.ăCơuăhiănghiênăcuă 2
4.ăCáchătipăcnăđătƠiă 3
5.ăPhmăviăvƠăgiiăhnănghiênăcuă 3
6.ăLcăkhoătƠiăliuă 3
PHNăNIăDUNG
CHNGă1: CăSăLụăLUNăVĨăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
1.1.ăMtăsălỦălunăvăHTXă 5
1.1.1.ăKháiănimăHTXă 5
1.1.2.ăNguyênătcătăchcăvƠăhotăđngăcaăHTXă 7
1.1.3.ăVătrí,ăvaiătròăcaăHTXătrongănnăkinhătăqucădơnă 7
1.2.ăMtăsăcăsăthcătinăvăHTXă 9
1.2.1.ăSăcnăthităkháchăquanăphátătrinămôăhìnhăkinhătăHTXă 9
1.2.2.ăTìnhăhìnhăphátătrinăăthăgiiă 11
1.3.ăLỦăthuytăvƠăhiuăquăhotăđngă 18
1.3.1.ăKháiănimă 18
1.3.2.ăBnăchtă 18
1.3.3.ăCácăkhíaăcnhăphơnătíchăhiuăquă 18
1.4.ăMôăhìnhămaătrnăSWOTă 20
1.5. Phngăphápănghiênăcuă 21
1.5.1. Phngăphápăthuăthpăsăliuă 21
1.5.2. Phngăphápăphơnătíchă 21
CHNG 2: PHỂNăTệCHăCÁCăNHỂNăTăNHăHNGăNăHIUăQUă
HOTăNGăSNăXUTăậ KINHăDOANHăCAăCÁCăHTXăNÔNGă
NGHIPăTHĨNHăPHăCNăTH
ii
2.1.ăTngăquanăvăkinhăt HTXăcaăcăncăvƠăvùngăđngăbngăsôngăCuăLong 22
2.1.1.ăTìnhăhìnhăkinhătăHTXăcaăcăncă 22
2.1.2.ăTìnhăhìnhăHTXăcaăvùngăBSCL 23
Bngă2.2:ăSăhiuăHTXănôngănghipăăcácăđaăphngăvùngăBSCL 24
Bngă2.3:ăCácăđnăvăhƠnhăchính caăthƠnhăphăCnăThănmă2013 26
Bngă2.4:ăDơnăsătrungăbìnhăphơnătheoăgiiătínhăvƠ phơnătheoăthƠnhăth,ănôngăthôn27
Bngă2.5:ăCăcuăphơnăchiaătheoăkhuăvcăkinhătă 28
Bngă2.6:ăMtăsăchătiêuăkinhătăcaăthƠnhăphă 29
Bngă2.7:ăGiáătr snăphmăcaănôngălơmăthyăsnăcaăthƠnhăphăquaă3ănmă2011ă–
2013 29
Bngă2.8:ăTìnhăhìnhăHTXăthiăđimă30ăthángă12ănmă2013 30
Bngă2.9:ăTìnhăhìnhăphátătrinăHTXătrongăcácăngƠnhătănmă2009 – 2013 31
Bngă2.10: Tình hìnhăgiiăthăHTXătrongăcácăngƠnh,ălnhăvcătănmă2009 – 201332
Bngă2.11:ăTìnhăhìnhăvnăđiuălăcaăHTXătrongăcácăngƠnh,ălnhăvc 33
Bngă2.12: Tình hình xã viênătrongăcácăngƠnh,ălnhăvc 33
Bngă2.13:ăTìnhăhìnhălaoăđngătrongăcácăngƠnh,ălnhăvcă 34
Bngă2.14:ăGiáătrăsnăxut,ătngăsnăphm,ătălăGDPăcaăkinhătătpăthătheoăgiáă
hinăhƠnhăvƠăgiáăsoăsánhă 35
Bngă2.15:ăSălng,ătălăphơnăbăcácăHTXăNNătheoătngăqun,ăhuynăcaăthƠnhă
phănmă2009ă 36
Bngă2.16:ăSălngăHTXăNNăthƠnhălpătănmă2009 – 2013 theoătngăqun,ăhuynă
caăthƠnhăphă 36
Bngă2.17:ăSălngăHTX NNăgiiăthătănmă2009 – 2013 37
Bngă2.18: PhânăloiăHTXănôngănghipănmă2013 38
Bngă2.19:ăPhơnăloiăhinătrngăhotăđngăcaăHTXănmă2013 39
Bngă2.20:ăVnăbìnhăquơnăcaă1ăHTXătheo phơnăloiănmă2013 39
Bngă2.21:ăNgunăvnăhotăđngăcaă1ăHTXă 40
Bngă2.22:ăHìnhăthcăvayăvnăcaăcácăHTXă 41
Bngă2.23:ăMtăsăchătiêuătínhăbìnhăquơnăthăhinăquyămôăhotăđngăcaă1ăHTXă
đinăhình 41
iv
Bngă2.24:ăSoăsánhăsăthayăđiăquyămô caă1ăHTXă 42
- VCA: Vietnam cooperative Alliance
- LM: Liên minh
- HTX: Hp tác xã
- LH: Liên hip
- TPCT: Thành ph Cn Th
- NN: Nông nghip
- XD: Xây dng
- VT: Vn ti
- TM – DV: Thng mi dch v
- CN – TTCN: Công nghip tiu th công nghip
- TDND: Qu tín dng nhân dân
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
1 PHNăMăU
1. t vnăđ
Trênăthăgii,ăhp tác xã đưăcóălchăsăgnă200ănmăphátătrinăliênătc.ăLchăsă
raăđiăvƠăphátătrinăcaăphongătrƠoăhp tác xã Qucătăchoăthy,ăkinhătăhp tác và hp
tác xã lƠăsnăphmăttăyuăcaănnăkinhătăhƠngăhóa.ăSnăxutăhƠngăhóaăcƠngăphátătrin,ă
cnhătranhăngƠyăcƠngăgayăgtăthìănhngăngiălaoăđngăriêngăl,ăcácăhăsnăxutăcáăth,ă
cácădoanhănghipănhăvƠăvaăcƠngăcóănhuăcuăliênăkt,ăhp tácăviănhauăđătnătiăvƠă
phátătrin.ăPhátătrinăkinhătăhp tác, hp tác xã lƠămtăbinăphápăđăgiiăquytămơuă
thunăcaăsăphátătrinătăsnăxutănh,ămanhămún,ăhiuăquăthpălênăsnăxutăhƠngă
hóaăln.ă
ăncăta,ă kinhă tă hp tác và hp tác xã lƠăhìnhăthcă kinhă tăquană trngăđă
ngiălaoăđng,ăhăxưăviênătipănhnăsăhătrăcaăNhƠănc,ăliênăktăviăcácădoanhă
ătrăliăcơuăhiănƠy,ăcnăphiătìmăhiu,ănghiênăcuămtăcáchăcăthăvƠăcóăcăsăkhoaă
hcăcácănguyênănhơnăhnăchăsăphátătrinăcaăkinhătăhp tác, hp tác xã.ăTăđóăđă
xutăcácăbinăphápăhătrăhiuăquăchoălnhăvcănƠy.
Viătínhăcpăthităvaănêu,ăngiăvit chnăđătƠiă“PHÂN TÍCH CÁC NHÂN
T NH HNG N HIU QU HOT NG SN XUT CA CÁC HP
TÁC XÃ NÔNG NGHIP TI THÀNH PH CN TH”.
2. Mc tiêu nghiên cu
a.Mc tiêu tng quát
Phơnătíchăđánhăgiáănhngănhơnătănhăhngăđnăhiuăquăhotăđng snăxut
kinhădoanhăcaăcácăhp tác xã nôngănghipătrênăđaăbƠnăthƠnhăphăCnăTh.
b.Mc tiêu c th
(1)- Nghiênăcuăthcătrngăhotăđngăsnăxută– kinh doanh caăcácăhp tác xã
nôngănghipăcaăthƠnhăphătrongăthiăgianăqua;
(2)- Phơnă tíchă cácă yuă tă nhă hngă đnă hiuă qu hotă đngă snă xut kinh
doanhăcaăcácăhp tác xã nôngănghip;
(3)- ăxutămtăsăgiiăphápăchăyuănhmănơngăcaoăhiuăqu kinhădoanhăca
các Hp tác xã nông nghipătrongătngălai.
3. Cơuăhiănghiênăcu
ăđtăđcămcătiêuătrênăthìăcácăcơuăhiăcnăđtăraătrongănghiênăcuălƠ:
- Mô hình hp tác xã quan trngănhăth nào?
- Hp tác xã mang li liăíchăgìăchoăngi dân?
- Nhng tr ngi nào làm cho hp tác xã chaătht s hp dn?
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
3
- Các gii pháp nào là cn thit nhm nâng cao hiu qu hotăđng kinh doanh
ca các hp tác xã nông nghip?
4. Cách tip cnăđ tài
- tƠiăđc tip cn daătrênăcăs lý lun khoa hc v kinh t hp tác và hp
+ăánhăgiáănhngăuăđim và tn ti ca kinh t hp tác, hp tác xã đng thiăđaăraăcácăquană
đim cùng giiăphápăcăbnăđ phát trin kinh t hp tác, hp tác xã VităNamăđn 2014.
- Tô Thin Hin,ătrngăđi hcăAnăGiang.ă tƠiă“Thc trng và gii pháp phát
trin hp tác xã nông nghip AnăGiang”.ăViăphngăphápăđiu tra, kho sát, phân
tích,ăđ tƠiăxácăđnh hình thc t chc ca hp tác xã nông nghipătrênăđa bàn tnh An
Giang, t khâu vnăđng nông dân cho hiuăỦănghaăhp tác xã kiu miăđn các quy
trình thành lp,ăđƠoăto hp tác xã, hotăđng sn xut, tín dng và tiêu th sn phm;
rút ra nhng bt cp, nhng tn ti và nhngăđim mnh ca phong trào hp tác xã
An Giang t đóăđ xut nhng gii pháp nhmătngăcng hiu qu ca các hp tác xã
nông nghipăAnăGiangăđ đápăng nhu cu hi nhp kinh t quc t.
- TS. Nguynăc Thnh, Vin Kinh t VităNam.ă tƠiă“Kinhăt trang tri, kinh
t hp tác xã - Thc trngăvƠăđnhăhng phát trin”ănmă2007.ăNiădungăđ tài nghiên
cu các vnăđ: Tình hình phát trin, các loi hình sn xut kinh doanh, kt qu hot
đngầăvà nhngăkhóăkhnăca kinh t trang tri; Quá trình thc hin chuynăđi, gii
th, thành lp mi hp tác xã theo lut hp tác xã mi; Nhng mô hình hotăđng ch
yu ca hp tác xã nông nghip Vit Nam hin nay và hiu qu ca chúng. Nhng
thun liăvƠăkhóăkhnăđi vi nn nông nghip trong quá trình thc thi nhngăđiu
khon cam kt hi nhp kinh t th giiăvƠăđnhăhng, gii pháp phát trin kinh t
trang tri và kinh t hp tác trong nông nghip khi Vit Nam gia nhp WTO.
- TS.ăBùiăVnăTrnh ch nhimăđ tài, Khoa Kinh t - Trngăi hc CnăTh.ă
tài “iu tra thc trng và đ xut mt s gii pháp ch yu nhm cng c và
phát trin nhân rng các t chc phù hp vi nguyn vng ca các thành viên cng
đng tnh Hu Giang” nmă2009.ă tài s dngăcácăphngăphápăthng kê mô t,
đánhăgiáănôngăthônăthamăd (PRA) và ma trn SWOT nhm nghiên cu thc trng
hotăđng hotăđng ca h, kinh t hp tác và hp tác xã tnh Hu Giang, phân tích
các nhân t nhăhngăđn kh nngăthƠnhălp và hiu qu kinh t - xã hi ca các t
chc hp tác và hp tác xã; nghiên cu nhu cu, nguyn vng hp tác ca các thành
viên trong cngăđng trong quá trình hotăđng sn xut kinh doanh ca h trênăđa
bƠn;ăđ xut mt s gii pháp ch yu nhm cng v và phát trin, nhân rng các t
căsăkăthaăcácăniădungăquyăđnh hp tác xã nhăsau:
“Hp tác xã là mt t chc kinh t tp th do các cá nhân, h gia đình, pháp
nhân (sau đây gi chung là xã viên) có nhu cu, li ích chung, t nguyn góp vn, góp
sc lp ra theo quy đnh ca Lut này đ phát huy sc mnh tp th ca tng xã viên
tham gia hp tác xã, cùng giúp nhau thc hin có hiu qu các hot đng sn xut,
kinh doanh và nâng cao đi sng vt cht, tinh thn, góp phn phát trin kinh t - xã
hi ca đt nc.
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
6
Hp tác xã hot đng nh mt loi hình doanh nghip, có t cách pháp nhân,
t ch, t chu trách nhim v các ngha v tài chính trong phm vi vn iu l, vn
tích ly và các ngun vn khác ca hp tác xã theo quy đnh ca pháp lut”.
Kháiănimăvăhp tác xã trênăđơyăchoăthyăhp tác xã cóănhngăđcăđimăsau:
Th nht, hp tác xã lƠămtătăchcăkinhăt,ăđcăthƠnhălpăđătinăhƠnhăcácă
hotăđngăsnăxut,ăkinhădoanhăvƠădchăv.ăLƠătăchcăkinhăt,ăhp tác xã cóăvnăhotă
đng,ăcóăiuălătăchcăvƠăhotăđngăriêng,ăcóătênăgi,ăbiuătngăriêngă(nuăcó),ă
đcătăchăvƠătăchuătráchănhimăvăktăquăhotăđngăsnăxută– kinh doanh,ăvătƠiă
chính,ăphiăhchătoánăvƠăhotăđngăcóăhiuăquăđătnătiăvƠăphátătrinăbnăvng,ăđápă
ngăyêuăcuăcaăxưăviên,ăđcăbìnhăđngănhăcácăloiăhìnhădoanhănghipăkhác.
Th hai, hp tác xã lƠămtătăchcăkinhătămangătínhăxưăhiăcao.ăMcătiêuăcaă
hp tác xã lƠăphcăv,ăkhôngăphiăchăliănhun.ăSădăthƠnhăviênăgiaănhpăhp tác xã
lƠăvìăhăcnăđcăhp tác xã phcăv,ăcnăhp tác xã trăgiúpănhngăvicămƠăhăkhôngă
thătălƠmăhocălƠmăkhôngăcóăhiuăqu,ănhăthamăgiaăhp tác xã mà các thành viên
khcăphcăđcănhngănhcăđimăvƠăhnăchăcaămình.ăNhăvy,ăhp tác xã lƠămtă
tăchcăkinhătămangătínhăcngăđngăvƠăxưăhiăsơuăsc,ătrongăđóăcácăthƠnhăviênăthamă
gia hp tác xã đcăbìnhăđngătrongăqunălỦăhp tác xã – miăngi mtăphiuăbu,ă
cùngăcóăquynăli,ănghaăvătrongăphátătrinăhp tác xã.
Th ba, điătngăthamăgiaăhp tác xã baoăgmăttăcăcácăcáănhơn,ăhăgiaăđìnhă
nhimăvăktăquăhotăđngăsnăxutăkinhădoanh;ătăquytăđnhăvăphơnăphiăthuănhp;
SauăkhiăthcăhinăxongănghaăvănpăthuăvƠătrangătriăcácăkhonălăcaăhp tác xã, lãi
đcătríchămtăphnăvƠoăcácăquăcaăhp tác xã,ămtăphnăchiaătheoăvnăgópăvƠăcôngă
scăđóngăgópăcaăxưăviên,ăphnăcònăliăchiaăliăchoăxưăviênătheoămcăđăsădngădchă
văcaăhp tác xã;
+Hp tácăvƠăphátătrinăcngăđng:ăXưăviênăphiăcóăỦăthcăphátăhuyătinhăthnă
xơyădngătpăthăvƠăhp tácăviănhauătrongăhp tác xã,ătrongăcngăđngăxưăhi;ăhp tác
giaăcácăhp tác xã trongăncăvƠăngoƠiăncătheoăquyăđnhăcaăphápălut.
1.1.3. V trí, vai trò ca hp tác xã trong nn kinh t quc dân
Trongălchăsăphátătrinăkinhătă- xưăhiăănhiuănc,ăsăphátătrinăcaăkinhătă
hp tác xã đưăchngăminhămtăchơnălỦălƠ:ăKinh tăhp tác xã khôngăphiălƠăkhuăvcă
chínhăđătoăraănhiuăliănhunăvƠătngătrngăkinhătămƠălƠăkhuăvcăcóăvaiătrò,ăvătríă
quanătrngătrongăgiiăquytăvicălƠm,ăđmăboăđiăsngăchoăđôngăđoăngiălaoăđng,ă
nhtălƠăăcácăncăđangăphátătrin,ătoăsănăđnhăvăchínhătrăxưăhi,ăgópăphnăthúcă
đyătngătrngăvƠăphátătrinăcaămiăqucăgia.ăVìăvy,ăănhiuăncăChínhăphărtă
quanătơmăvƠăcóăchínhăsáchăuăđưi,ănơngăđăkhuăvcăkinhătăhp tác xã,ăcoiăsăphátă
trinăcaăkinhătăhp tác xã lƠămtăttăyuăkháchăquan.
ăVităNam,ăphátătrinăkinhătăhp tác và Hp tác xã là nhu cuăthcătăkháchă
quan,ăđápăngăđòiăhiăcaăsănghipăcôngănghipăhóa,ăhinăđiăhóaăđtănc;ălƠăttăyuă
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
8
caănnăkinhătăhƠngăhóa,ăxétăcăvămtălỦălunăvƠăthcătin.ăPhátătrinăkinhătăhp tác
và hp tác xã xutăphátătăchínhănhuăcuăphátătrinăcaăkinhăt h,ănhtălƠăkhiăđiăvƠoă
snăxutăhƠngăhóa.ăNhuăcuăhp tácăthcătăkhôngăchăphátăsinhătăphíaăsnăxut,ămƠă
cònăphátăsinhătăphíaăcácănhƠăchăbin,ătiêuăth.
Trongăgiaiăđonăthngănhtăđtănc,ăcănc điălênăChănghaăxưăhiăviăvaiă
tròălƠătăchcăkinhătătpăth,ăhp tác xã cóăvaiătròăquanătrngătrongăcucăvnăđngăciă
toăxưăhiăchănghaăđiăviăthƠnhăphnăkinhătătănhơn,ătiuăchăđătinălênăxơyădngă
kinhătănhƠăncăngƠyăcƠngătrăthƠnhănnătngăvngăchcăcaănnăkinhătăthătrngă
đnhăhngăXHCN.
1.2.ăMtăsăcăsăthcătinăvăhp tác xã
1.2.1. S cn thit khách quan phát trin mô hình kinh t hp tác xã
Ngayăsauăkhiăđtăncăđcătuyênăbăđcălp,ăngƠyă11ăthángă4ănmă1946ăChă
tchăHăChíăMinhăđưăvită“NôngădơnătaăgiƠuăthìăncătaăgiƠu.ăNôngădơnămunăgiƠu,ă
nôngănghipămunăphnăthnhăthìăcnăphiăcóăhp tác xã”ăđăkêuăgiăđinăch,ăphúă
nôngăthamăgiaălpănên hp tác xã đăphátătrinăsnăxut,ăgópăphnăkhángăchinăkină
qucă[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=382]
Trongănhiuătácăphmănghiênăcuăcaămình,ăC.MácăvƠăPh.ng-ghenăđưătrăliă
vnăđăvăquanăhăgiaiăcpăvôăsnăđiăviănôngădơnăsauăthngăliăCáchămngăXưăHiă
ChăNgha.ă Giaiă cpă vôă snă chină thngă phiăhtă scăkiênă quytă đngăvă phíaătiuă
nông,ăápădngănhngăbinăphápănhmălƠmăchoăvicăchuynătăsăhuătănhơnăvărungă
đtăsangăsăhuătpăthăđcădădƠng.ăSauăkhiănghiênăcuănhngăcăsălỦălunăcaăchă
đăhp tác xã xưăhiăchăngha,ăC.MácăvƠăPh.ng-ghenăđưăđănghăsădngăchăđăhp
tác xã,ăcoiăđóălƠămtăhìnhăthcătrungăgianăđăthuăhútătiuănôngăđiăvƠoăsădngăchungă
rungăđt.ăHp tác xã nôngănghipă– đóălƠăsăhp nhtăcácănôngăhăvƠoănhngătpăthă
đă cùngă nhauă snă xut,ă tiêuă thă snă phm,ă trangă bă máyă mócă vƠă cácă côngă că nôngă
nghipăkhác.
LêăNinăđưănhnămnhătmăquanătrngăcaăhp tác xã quaăcơuă“Khiănhơnădơnălaoă
đngăđưăvƠoăhp tác xã viămcăđănhtăđnh,ăthìăchănghăxưăhiătănóăsăđcăthcă
hin”ă[DipăThanhăTùngă– tr 13, LVThS].
BáoăcáoăchínhătrăcaăBanăchpăhƠnhăTrungăngăngăkhóaăIXătiăiăhiăđiă
biuătoƠnăqucălnăthăXăcaăng:ă“Phátătrinănnăkinhătănhiuăhìnhăthcăsăhu,ă
nhiuăthƠnhăphnăkinhăt,ătrongăđóăkinhătănhƠăncăgiăvaiătròăchăđo;ăkinhătănhƠă
ncăcùngăviăkinhătătpăthăngƠyăcƠngătrăthƠnhănnătngăvngăchcăcaănnăkinhătă
qucădơn”ăLngăghépăniădungăphátătrinăkinhătătpăthăthcăhinăchínhăsáchăhătră
phátătrinăKTă– XHăvùng.ăSauăHiănghătngăktăthcăhinăNghăquytăTW5ă(Khóaă
IX),ăBanăbíăthăraăchăthăsă20-CT/TWăngƠyă02/01/2008ăvătngăcngălưnhăđoăthcă
hinănghăquytăHiănghăTrungăngă5ă(KhóaăIX)ăvătipătcăđiămi,ăphátătrinăvƠă
t,ăxưă hiă rtă quană trngătrongă quáă trìnhăphátă trinămôăhìnhă kinhă tă thătrngă đnhă
hngăxưăhiăchănghaăhinănayăăncătaănóiăchungăvƠăăthƠnhăphăCnăThănóiă
riêng.
Li ích ca kinh t hp tác
Kinhătăhp tácăcóănhngăliăíchăsau:ăTrênă70%ădơnăsăVităNamălƠănôngădơnăvƠă
gnă bóă viă snă xută nôngă nghipă lƠă chínhă yu.ă Thă nhng,ă nôngă dơnă chúngă taă cònă
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
11
mangănngătpăquánăsnăxutănhăl,ăthiuătínhătpătrungăvƠătăgiácătrongăvicăhìnhă
thƠnhănhómăliênăktănênăthngăgpănhiuăriăro,ăthtăbi.ăDoăvy,ăNhƠăncăđưăthƠnhă
lpăkinhătăhp tácăđemăliănhiuăliăíchănôngădơnănhtălƠătrongăthiăbuiăhiănhpăkinhă
tăqucăt:
Th nht, giúpănôngădơnădădƠngătipăcnăkhoaăhcăkăthuơt,ăcôngănghătiênătină
vƠăchiaăsătraoăđiănhngăkinhănghimălnănhau,ăcùngănơngăcaoătayănghăsnăxut.
Th hai, nhanhăchóngănmăbtăcácăchínhăsáchăchătrngăNhƠăncăvƠăthună
tinăđcăNhƠăncăhătr,ădădƠngăliênăktăviăcácăcôngătyăvƠădoanhănghipăphátătrină
dchăvăphăvănôngănghipầănhtălƠăđcăNgơnăhƠngăchoăvayătínăchp.
Th ba, snăphmălƠmăraăhngătiăanătoƠnăvƠăđmăboătiêuăchunăxutăkhuă
theoăVietGap;ăxétăvălơuădƠiădădƠngătinăđnăxơyădngăthngăhiu.
Th t, khôngăchătránhă khiă nnă muaă vtă tă nôngă nghipă vƠă conă gingă kémă
chtălngămƠăcònăgimăđángăkătìnhătrng băthngăláiăépăgiá.
Th nm, gimăchiăphíăsnăxutătngăliănhun,ănơngăcaoăđiăsngăvtăchtăvƠă
tinh thân cho nông dân.
Th sáu, thtăchtătìnhălƠngănghaăxóm,ănơngăcaoătinhăthnăđoƠnăkt,ăgimătănnă
xưăhi;ăgópăphnăthcăhinăttăcôngătácăxưăhiăvƠăcôngătácăphúcăliăkhác,ăxơyădngăđiă
sngăvnăhóaănôngăthônălƠnhămnh;ăphátăhuyăquynădơnăchăcaănôngădơn.
Munăphátăhuyătimănng,ăthămnhăcaănnăkinhătănôngănghipănôngăthônăthìă
nôngădơnăphiătpăhp li.ăchungăvn,ăchungăscălƠmăraăsnăphmăphùăhp viătiêuă
+ăTiăc:ăTínhăđnăcuiănmă2005,ătrênătoƠnăncăcăcóătngăcngă5.279ă
hp tác xã thuăhútăgnă20ătriuăxưăviênă(khongă¼ădơnăs).ăCácăhp tác xã hotăđngă
mnhătrongănhiuălnhăvc,ăđángăchúăỦănhtălƠăcácăHp tác xã tínădng,ăngơnăhƠng,ăboă
him,ănhƠăăvƠătiêuădùng.ăCácă hp tác xã tínădngăhìnhăthƠnhătrênă mngă liăngơnă
hƠngăsơuărngănhtăvƠăđóngăvaiătròăquanătrngătrongănnăkinhăt.ăngăđuăkhiăhp
tác xã tínădngălƠăDZă(DeutscheăZentralăGenossenschaftsbank)ăviătngătƠiăsnă482ătă
USD,ăhotăđngănhămtăngơnăhƠngătrungătơmăcaăkhongă1.500ăhp tác xã tínădngă
nôngă nghipă vƠă côngă nghip.ă Hipă hiă trungă ngă cácă ngơnă hƠngă hp tác xã
VolksbankenăvƠăRaiffeisenbankenăhinăthuăhútăkhongă15,7ătriuăxưăviênăvƠăhnă30ă
triuăkháchăhƠng,ătrongăđóăcácădoanhănghipăcóăquyămôănhăvƠăvaăchimătălăđángă
k.
+ăTiăThyăin:ăPhongătrƠoăhp tác xã cóănhăhngăsơuărngăvƠăgiăvaiătròă
quanătrngătrongăđiăsngăxưăhi,ălƠănhơnătăgópăphnăvƠoăsăchuynămìnhăcaăThyă
inătămtăncănôngănghipăthƠnhămtăncăcôngănghipăhóaăgiƠuămnhăngƠyănay.
Hp tác xã hotăđngătrongăttăcăcácălnhăvcăkinhăt,ăđiăsngăcaăThyăin:ăSnă
xut,ăboăhim.ăbánăl,ănôngănghip,ălơmănghip,ănhƠă,ăyăt,ăchmăsócăngiăgiƠătră
em,ăvnăhóa,ăgiiătríầăTrongăđóăcôngănghip,ănôngănghip,ăbánăl,ănhƠă,ăboăhimălƠ
nhngălnhăvcămƠăăđóăkhuăvcăhp tác xã đưăvƠăđangăgiăvaiătròăchăđo.ăHuăhtă
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
13
hnă300.000ănôngădơnăThyăinăđuălƠăxưăviênăcaăcácăhp tác xã nôngănghipăvƠă
đuăđcăthcăhinăcácăhotăđngămuaăsmănguyênăliuăđuăvƠo,ătiêuăthănôngăsnălƠmă
ra thông qua Hp tác xã. Các hp tác xã nôngănghipănmăgiăhuăhtăthătrngăngă
cc,ăb,ăphôămát,ătrng,ăsa,ătht,ălenăvƠăchimă75%ăsnălngănôngănghip.ăTrongălnhă
vcănhƠă,ăcácăhp tác xã cngăgiăvaiătròălnănhtăviă607.000ăcnăh,ăchimă17%ă
tngăsăcnăhăcácăloiătrênăcănc.ăLiênă đoƠnă hp tác xã boă himă Folksamăhină
cungăcpăhuăhtăcácăloiăhìnhăboăhimănhơnăthăvƠăboăhimătƠiăsnăchoăkhongă70%ă
dơnăsăThyăin.
9.346 hp tác xã liênăhipătínădngăcóătngătƠiăsnă668ătăUSD,ăthuăhútăhnă86ătriuăxưă
viênănhămcălưiăsutătităkimăcaoăhnăvƠălưiăsutăchoăvayăthpăhnăsoăviăthătrng,ă
tngădănăcaăcácăliênăhipăhp tác xã tínădngăđtă443,5ătăUSD;ă930ăhp tác xã dchă
văđinăphcăvăchoăkhongă37ătriuăngiăviămngăliăđngădơyăđinăbaoăphăhnă
¾ălưnhăthăncă M;ă 350ă hp tác xã bánălă (diă hìnhăthcă siêuă th,ăcaăhƠng)ăcóă
doanhăthuăhƠngănmăđtă33ătăUSD;ă7.500ăhp tác xã nhƠăăcungăcpăkhongă1,5ătriuă
cnăh,ăhuăhtăcácăhp tác xã nhƠăătpătrungăăcácăthƠnhăphălnănhăNewăYork,ă
Washington,ăChicago,ăMiamiầ,ăhp tác xã nhƠăălnănhtălƠăCoopăCityăăNewăYorkă
cóătngătƠiăsnă3,1ătăUSD,ăsăhuă15.372ăcnăh.
+TiăCanada:ăHinănayătrênătoƠnălưnhăthăCanadaăcóăkhongă6.000ăhp tác xã,
thuăhútă15ătriuăxưăviênă(33%ădơnăs),ăphátătrinămnhănhtălƠăcácăhp tác xã cung tiêu
nôngănghip,ăhp tác xã bánăl,ăhp tác xã tínădng,ăboăhimăvƠăhp tác xã caănhngă
ngiălaoăđngăngƠnhăngh.ăKhôngăchălƠămtălcălngăkinhătăquanătrng,ăkhuăvcă
hp tác xã ăCanadaăcònăđóngăvaiătròăkhôngăthăthayăthătrongăvicăđngăđuăviă
nhngătháchăthcămƠăcngăđngăphiăđiămtănhănnăthtănghip,ăphơnăhóaăxưăhi,ă
thiênătai,ătoƠnăcuăhóaầ
TpăđoƠnăhp tác xã tínădngăDesjardinălƠătăchcătƠiăchínhălnănhtăxăQuebeeăviă
mngăliăhnă500ăcácăhp tác xã căsăvƠătngătƠiăsnă125ătăđôălaăCanada,ăthuăhútă
hnă5,6ătriuăxưăviênă(bngă4/5ădơnăsăvùngăQuebee).ăPhongătrƠoăhp tác xã Desjardin
đóngăvaiătròăquanătrngătrongăvicăcungăcpăcácădchăvătƠiăchínhă– ngân hàng cho xã
viênăvƠăcácăhotăđngăphúcăli,ăphátătrinăkinhătă- xưăhiăcaăcngăđng.
+ăTiăBraxin:ăMcădùăkhôngăcóătruynăthngăvăhp tác xã vƠăphátătrinăhp tác
xã mun,ănhngăđnănayăcăncăcóă7.500ăhp tác xã viă6,7ătriuăxưăviên,ăhotăđngă
chăyuătrongăcácălnhăvcăsnăxut,ănôngănghip,ătiêuădùng,ătínădng,ăgiáoădc,ănhƠă,ă
khaiăthácăm,ăvnăti,ăyăt,ăduălch,ăgiiătrí.ăCácăhp tác xã nôngănghipăđóngăgópăđnă
40%ăGDPătrongălnhăvcănôngănghipăvƠălƠălcălngăgiăvaiătròăquanătrngătrongăxută
khuănôngăsnă(2006,ăcácăhp tác xã nôngănghipăđưăxutăkhuă7,5ătriuătnănôngăsnă
sangă137ăqucăgia).ăHp tác xã cngăphátătrinămnhătrongălnhăvcăyătăviă369ăhp
tác xã căs,ă68ăbnhăvin,ăvƠă3.500ăgingăbnh.ăHăthngăhp tác xã yătăcóăquanăhă
điuătrăvƠăđƠoătoăviă3.700ăbnhăvinătrênăthăgii,ăhƠngănmăđiuătrăniătrúăchoă1,3ă
nghip,ătínădngăvƠănghăcá.ăLutăhp tác xã nôngănghipăcaăHƠnăQucăđcăbană
hƠnhănmă1957,ătoăcăsăchoăvicăhìnhăthƠnhăcácăhp tác xã nôngănghipătănmă1958ă
đăthcăhină nhimăvăcungăcpă nguyênăvtăliu,ă trangă thităbăđuă vƠoăvƠătiêuăthă
nôngăsnăchoănôngădơn.ăHƠnăQucăhinăóă1.237ăhp tác xã snăxutăcơyălngăthcăvƠă
chnănuôiăgiaăsúc,ă88ăhp tác xã trngăcơyănăqu,ăhoa,ărau,ănhơnăsơm,ăthuăhútă100%ă
nôngădơnăHƠnăQucăthamăgiaălƠ xưăviên.ăHinănay,ăhăthngăhp tác xã nôngănghipăcóă
Phân tích các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng sn xut ca các hp tác xã nông nghip ti TP. Cn Th
16
2.197ăcaăhƠngăbánăl,ă5.041ăvnăphòngăvƠăcácăđimăgiaoădchăphcăvăngơnăhƠngăvƠă
boăhimătrênătoƠnăquc.ăTínhăđnăcuiănmă2004,ăLiênăđoƠnăhp tác xã nôngănghipă
HƠnăQucăcóătngă tƠiăsnătră giáă 117ă tăUSD,ă16ăvnă phòngăcpă khuă vc,ă157ăvnă
phòngăcpătnh/ăthƠnhăph,ă779ăchiănhánh,ă10ăvin,ătrngăđƠoăto,ă18ăcôngătyătrcă
thuc,ă4ăvnăphòngăđiădinăăncăngoƠiăvƠăđiăngănhơnăviênăgmă11.723ăngi.
Trongălnhăvcătínădng,ăLiênăđoƠnăhp tác xã tín dngăcngăđngăcngăđóngăvaiătròălƠă
mtăthăchăquanătrngătrênăthătrngătƠiăchínhăHƠnăQucăviăhnă14ătriuăxưăviên,ă
tngătƠiăsnă14,1ătăUSDăvƠă1.650ăvnăphòngăchiănhánhătrênătoƠnăquc.
+ăTiănă:ăLƠămtăqucăgiaăcóăphongătrƠoăhp tác xã phátătrinălơuăđiănhtăă
ChơuăÁăvƠăsălngăhp tác xã,ăxưăviênăđôngănhtăthăgiiăviă545.354ăhp tác xã că
s,ăthuăhútă237ătriuăxưăviên.ă100%ăsălƠngăănăăđuăcóăhp tác xã,ătpăhp hnă
7%ăsăhăgiaăđìnhăthamăgiaălƠmăxưăviên.ăHp tác xã đóngăvaiătròăquanătrngătrongănnă
kinhătăkhiănmăgiăthăphnăchiăphiătrongănhiuăngƠnhănhăsnăxutăvƠătiêuăthăcaoă
suă(95%),ătiêuăthăduă(50%),ăsnăxutăđngă(59%),ăcungăcpătínădngănôngănghipă
(46,15%),ăcungăcpăphơnăbónă(36,22%),ăsnăxutăthcăn giaăsúcă(50%),ăsnăxutăvƠă
tiêuăthăbôngă(67,5%)ầă92.000ăhp tác xã nhƠăăcungăcpă2,5ătriuăcnănhƠ.
Liên minh hp tác xã qucăgiaănăăthƠnhălpănmă1928,ăhinăcóă226ătăchcăthƠnhă
viênăgmă17ăliênăđoƠnăhp tác xã chuyênăngƠnhăqucăgiaă(nôngănghip,ăsnăxutăvƠă
tiêuăthăphơnăbón,ăsnăxutăvƠătiêuăthăsa,ănhƠă,ăyăt,ăduălch,ầ),ă32ăliênăđoƠnăcpă
liênăbang,ă2.572ăliênăđoƠnăcpăhuyn,ă1ăngơnăhƠngăhp tác xã,ă19ătrngăđƠoăto.
*ăôngăỂu:
TiăNga,ăhăthngăhp tác xã tiêuădùngăcóă14ătriuăxưăviên,ăđngăđuălƠăTngăxưă
Nga. Các hp tác xã tiêuădùngăhotăđngăătrênă100.000ăkhuăvcădơnăcă(căthƠnhăthă
vƠănôngăthôn)ăviăsădơnăhnă35ătriuăngi,ătrcătipătoăvicălƠmăchoă500.000ălaoă
đng.ăNgoƠiăvicătrinăkhaiăcácăhotăđngătruynăthngănhăcungăcpălngăthc,ăthuă
mua vƠăchăbinănôngăsn,ăsnăxutăvƠăbánăcácămtăhƠngătiêuădùng,ăcácăhăthngătiêuă
dùngăcònăđóngăvaiătròăquanătrngătrongăvicăphátătrinăcăsăhătng,ăcungăcpăcácădchă
văvuiăchiăgiiătrí,ăyătăgiáoădc,ăđcăbităăkhuăvcănôngăthôn.ăHp tác xã lƠăhăthng
duyănhtăcóămtăvƠăphcăvănhngăcngăđngădơnăcăăcácăkhuăvcăxaăxôi,ăhoălánhă
viăhnă60.000ăcaăhƠngăbánăl,ătrongăđóăhnă½ănmăăvùngăsơuăvùngăxaăvƠăhotăđngă
phiăliănhun.ăNuăkhôngăcóăcácăcaăhƠngăhp tác xã,ăcácăcngăđngănƠyăsăkhôngăcóă
căhiătipăcnăcácădchăvăvƠăcácămtăhƠngăthităyu.
Hăthngăhp tác xã tínădngănôngăthônăcngăphátătrinărtămnhăăNga.ăTheoăcătínhă
56%ăsănôngăgiaătrênătoƠnăncăNgaălƠăthƠnhăviênăcaă550ăhp tác xã tínădngănôngă
thôn.ăimăuăvităcaăhp tác xã này là cungăcpăcácăkhonătínădngădƠiăhnăviăcácă
điuăkinăuăđưiăchoăcácătrangătriănhăvƠănôngăgiaă– nhngăđiătngăkhôngăphiălƠă
kháchăhƠngăđángăchúăỦăcaăcácăngơnăhƠngăthngămi.