VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÚ THỌ
KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN HÙNG VƯƠNG
NĂM HỌC 2014 - 2015
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 01 trang)
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÚ THỌ
ơ
Câu 1 (2,0 điểm)
Phân tích hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau:
Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi. Mặt
trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết. Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả
trứng thiên nhiên đầy đặn. Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một
mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển
hửng hồng. Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự
trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông.
(Trích Cô Tô - Nguyễn Tuân, Ngữ văn 6, tập hai, NXBGD, 2012)
Câu 2 (3,0 điểm)
Nhà văn I-li-a Ê-ren-bua có viết: Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải
trường giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu
miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc.
Từ ý nghĩa của những câu văn trên, em hãy trình bày suy nghĩ của mình về
lòng yêu nước.
Câu 3 (5,0 điểm)
Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống được. Ta sẽ
dừng tay trên trang giấy đáng lẽ lật đi, và đọc lại bài thơ. Tất cả tâm hồn chúng ta

* Hiệu quả nghệ thuật:
+ So sánh: - Chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi-> Gợi
tả sự tinh khôi, trong trẻo của chân trời, ngấn bể lúc bình minh
+ So sánh, nhân hóa: - (Mặt trời) tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ một quả
trứng thiên nhiên->Tái hiện màu sắc rực rỡ, hình dạng tròn trịa của mặt trời lúc mới
mọc, vẻ kì vĩ, tráng lệ của thiên nhiên
+ Ẩn dụ, nhân hóa: - Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên
mâm bạc -> Gợi tả màu sắc, sức sống dồi dào của mặt trời lúc mới mọc; hình dạng,
màu sắc của mặt biển, vẻ đẹp tráng lệ mặt trời, mặt biển lúc bình minh.
+ So sánh, nhân hóa:- Mặt trời như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình
minh để mừng cho sự trường thọ -> Gợi tả vẻ đẹp trang trọng, uy nghi của thiên
nhiên, thiên nhiên đẹp lên vì con người, hướng về con người
=> Một loạt các biện pháp tu từ độc đáo, đặc sắc->đã làm nổi bật cảnh bình
minh trên biển sau trận bão thật trong sáng, đẹp đẽ kì vĩ, tráng lệ, nên thơ; Thể hiện
năng lực quan sát, tài năng nghệ thuật và tình yêu thiên nhiên của tác giả; Khơi gợi
trong ta tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước.
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
3
Câu 2
*Yêu cầu về kỹ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội.
- Văn phong trong sáng, ngôn từ chọn lọc, lập luận sắc sảo, chặt chẽ.
*Yêu cầu về kiến thức:
Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần đảm bảo các yêu cầu
sau:
1. Giải thích ý kiến của I-li-a Ê-ren-bua
- Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Vôn-ga, con sông
Vôn-ga đi ra bể là một quy luật của tự nhiên.
- Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc là một
quy luật của tình cảm con người.

tham gia vào lực lượng Hải Quân Việt Nam.Trong số đó có các thanh niên tuy còn
rất trẻ, nhưng với tình yêu Tổ Quốc thì không có gì có thể ngăn cản được bước
chân của thế hệ trẻ Thái Bình. Những người mẹ đã quyết định trao cho Tổ Quốc
những đứa con của mình. Trước ngày con đi ra vùng biển nóng chống Trung Quốc,
vòng tay của mẹ ôm ghì lấy con trai cùng với ánh mắt thất thần khiến chúng ta trào
nước mắt.
Tổ Quốc bình an vì có hàng triệu những người mẹ như thế!” (Theo Đài Truyền hình
Việt Nam VTV1)
=> Như vậy, lòng yêu nước là tình cảm cao quý, đẹp đẽ cần có ở mỗi con
người.
- Phê phán những người không biết trân trọng những gì gần gũi xung quanh
mình, không có lòng yêu nước.
3. Bài học nhận thức và hành động
- Mỗi người cần xây đắp, gìn giữ và phát huy lòng yêu nước.
- Lòng yêu nước phải được thể hiện qua những hành động cụ thể, thiết thực,
những việc làm có ích: xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Cách thể hiện lòng yêu nước của thế hệ học sinh:
+ Yêu thương những người thân thuộc nhất như: ông bà, cha mẹ, thầy cô, bè
bạn,
+ Yêu quý, nâng niu, bảo vệ những gì bình thường, gần gũi, như: ngôi nhà,
mái trường, môi trường sống xung quanh
+ Chăm học, tích cực rèn luyện tu dưỡng để trở thành người có ích cho xã
hội
Câu 3
A. Yêu cầu cần đạt
Bài làm của học sinh cần đảm bảo những yêu cầu sau:
* Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài nghị luận văn học về một tác phẩm thơ; thao tác tổng hợp
tốt, bố cục rõ ràng chặt chẽ; hành văn trôi chảy, mạch lạc, có cảm xúc; chữ viết rõ
ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.

II. Cảm nhận về cái hay của bài thơ Đoàn thuyền đánh cá
1. Bài thơ hay, độc đáo trong nội dung cảm xúc
a. Vẻ đẹp của thiên nhiên:
- Cảnh hoàng hôn trên biển tràn đầy sắc màu rực rỡ, kỳ vĩ, huy hoàng.
Dẫn chứng: Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
-> Nhân hóa, so sánh: Mặt trời xuống biển như hòn lửa-> Gợi tả hình dáng,
màu sắc rực rỡ, vẻ đẹp kì vĩ, tráng lệ của mặt trời lúc hoàng hôn. Liên tưởng, tưởng
tượng độc đáo qua phép nhân hóa: Sóng đã cài then đêm sập cửa-> làm cho cảnh
biển đêm trở nên gần gũi, bớt cảm giác bí hiểm
- Cảnh biển đêm đẹp lung linh huyền ảo, thơ mộng, đặc biệt là hình ảnh các
loài cá làm toát lên vẻ đẹp giàu có, trù phú của biển cả quê hương.
Dẫn chứng: Cá nhụ cá chím Hạ Long
-> Liệt kê tên các loài cá-> Sự phong phú của các loài cá biển, gợi liên tưởng
h/a những đàn cá bơi hàng đàn, chen nhau lấp lóa dưới làn nước, sự giàu có của
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
6
biển. So sánh: Cá song lấp lánh/đuốc đen hồng, các tính từ chỉ màu sắc: đen hồng,
vàng chóe-> gợi tả màu sắc cá, vẻ đẹp lung linh, huyền ảo, tráng lệ của biển .Nhân
hóa: Đêm thở, sao lùa-> Thiên nhiên dường như cũng thức dậy hòa nhịp vào không
khí lao động khẩn trương mê say của con người. Hình ảnh thơ bay bổng, giàu liên
tưởng-> Làm khung cảnh biển đêm trở nên gần gũi, đẹp như bức tranh sơn mài lộng
lẫy
- Cảnh bình minh khi đoàn thuyền trở về tươi sáng, tinh khôi, tràn đầy sức
sống.
Dẫn chứng 1: - Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
-> Hình ảnh vẩy bạc, đuôi vàng, lóe là hình ảnh đẹp, vừa hiện thực vừa lãng
mạn. Những con cá vừa được kéo từ biển lên, ăm ắp khoang thuyền dưới ánh nắng
hồng ban mai, chúng quẫy, đạp làm ánh lên những sắc màu rực rỡ, tươi vui; đó còn

+ Khí thế hăng hái, tư thế hùng dũng, mạnh mẽ như những chiến sỹ xung trận
Dẫn chứng: Thuyền ta vây giăng
-> Hình ảnh vừa thực vừa lãng mạn : lái gió, buồm trăng, lướt giữa mây cao,
ra đậu dặm xa,dò bụng biển, dàn đan thế trận, vây giăng đã tạo nên hình ảnh vừa
khỏe khoắn vừa nên thơ của những con thuyền đánh cá đêm trên biển. Đoàn thuyền
lướt đi trên mặt biển như đang lướt giữa trời mây. Một loạt động từ chỉ hoạt động:
lái, lướt, ra, dò, vây giăng, dàn đan -> Gợi tả hoạt động tích cực, khẩn trương, hăng
hái của đoàn thuyền như đang bước vào trận chiến. Bút pháp phóng đại khoa
trương-> Con thuyền nhỏ bé trở thành con thuyền kì vĩ, khổng lồ ngang tầm vũ trụ.
Miêu tả hình ảnh đoàn thuyền nhà thơ làm nổi bật tư thế, sức mạnh của con người
trước thiên nhiên, vũ trụ.
+ Khí thế lao động đậm chất thơ
Dẫn chứng: Ta hát nào
-> Điệp ngữ Hát lặp lại khổ thơ đầu-> Niềm vui phới phới, lạc quan, yêu đời,
tràn đầy niềm tin yêu vào cuộc sống mới. Hình ảnh thơ bay bổng, lãng mạn: Hát gọi
cá, gõ thuyền-> nhịp trăng-> vẻ đẹp của người ngư dân: Hăng say lao động, biến
công việc nặng nhọc thành công việc nhẹ nhàng, đầy chất thơ. So sánh giản dị: Biển
cho cá/ lòng mẹ-> lòng yêu mến và biết ơn vô hạn với biển cả, thiên nhiên
+ Kết thúc đêm đánh cá với ý chí quyết tâm, nỗ lực, khẩn trương, sức mạnh
phi thường
Dẫn chứng: Sao mờ Nắng hồng
-> H/ảnh sao mờ-> gợi sự chuyển giao về thời gian, một đêm lao động sắp
kết thúc. Điệp ngữ Kéo, hình ảnh Kéo xoăn tay-> Vẻ khỏe khoắn, vạm vỡ, đầy sức
mạnh của người dân chài (Liên tưởng: Dân chài lưới trong bài thơ Quê hương
của Tế Hanh). Hình ảnh Kéo lưới kịp trời sáng, chùm cá nặng-> Khí thế lao động
khẩn trương, tích cực, chạy đua cùng thời gian để thu về những mẻ lưới bội thu.
Hình ảnh Vẩy bạc, đuôi vàng vừa thực vừa lãng mạn->Gợi tả khoang thuyền đầy ắp
cá, sự giàu có của thiên nhiên, sự tươi đẹp của cuộc sống mới. Các từ chỉ màu sắc
-> Bức tranh thiên nhiên thêm rực rỡ, điểm tô cho niềm vui phấn chấn của
con người.

mới lạ
- Bài thơ đã tác động sâu sắc đến người đọc bao thế hệ, khơi gợi trong ta tình
yêu đối với biển, với quê hương đất nước. Vì thế, đọc bài thơ ta không chỉ một lần
mà hiểu được, cần đọc bằng cả tâm hồn, trái tim của mình mới thấm hết cái hay, cái
đẹp của nó.
C. Kết bài
- Khẳng định lại cái hay, sức hấp dẫn của bài thơ
- Liên hệ, suy ngẫm của bản thân về trách nhiệm của thế hệ trẻ với đất nước,
biển đảo quê hương
Hết