9/5/2010
1
CHƯƠNG 2
SỐ LIỆU KINH TẾ VĨ MÔ
9/5/2010
1
Trần Mạnh Kiên
ĐO LƯỜNG THU NHẬP QUỐC GIA
9/5/2010
2

Kinh tế vi mô (Microeconomics): nghiên cứu
cách thức các hộ gia đình và doanh nghiệp ra
quyết định và tương tác trên thị trường như
thế nào

Kinh tế vĩ mô (Macroeconomics): nghiên cứu
nền kinh tế như một tổng thể

Mục tiêu của nó là lí giải những biến động kinh tế tác
động tới nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp và thị
trường cùng một lúc
.
vi du\dự báo kinh tế việt nam 2009.mht vi du\thong tin macro.mht vi du\BIDV
dự báo kinh tế vĩ mô.mht
Trần Mạnh Kiên
ĐO LƯỜNG THU NHẬP QUỐC GIA
9/5/2010
3

Kinh tế vĩ mô trả lời các câu hỏi như:

Trần Mạnh Kiên
MỘT SỐ CHỦ ĐỀ CHÍNH KHÁC
9/5/2010
5

Tăng trưởng kinh tế (Economic growth)

Sự tăng lên trong GNP thực, một chỉ dấu biểu thị
sự tăng trưởng tổng sản phẩm trong nền kinh tế.

Các chính sách kinh tế vĩ mô (Macroeconomic
policy)

Một tập hợp các biện pháp chính sách được sử
dụng bởi chính phủ để tác động tới tổng thể nền
kinh tế nói chung
Trần Mạnh Kiên
Lạm phát ở Việt Nam, 1995-2009 (%)
9/5/2010
6
Nguồn: Tổng cục Thống kê
Trần Mạnh Kiên
12.7
4.5
3.6
9.2
0.1
-0.6
0.8
4

5.31
4.82
4.64
4.65
4.64
0
1
2
3
4
5
6
7
8
Tăng trường GDP ở Việt Nam, 1995-2009 (%)
vi du\ADB Việt Nam.mht vi
du\GDP dau nguoi-thuc te.xls vi du\Tốc độ tăng GDP.xls vi du\Việt Nam tụt hậu.mht vi du\so sánh GDP.pdf vi du\Tiến lên hay dừng lại.mht vi du\Bẫy.pdf
9/5/2010
8
Trần Mạnh Kiên
9.54
9.34
8.15
5.76
4.77
6.79
6.89
7.08
7.34
7.79


Khi đánh giá xem một nền kinh tế nào đó có hoạt động
tốt không, dĩ nhiên người ta sẽ nhìn vào tổng thu nhập
mà những người trong nền kinh tế đó kiếm được

Với tổng thể một nền kinh tế thu nhập phải bằng chi
tiêu bởi vì:

Mọi giao dịch phải có người mua và người bán.

Mỗi đồng chi tiêu của người một số người mua cũng sẽ là thu
nhập của một số người bán
.

Sự bằng nhau của thu nhập và chi tiêu có thể được minh họa
bằng Biểu đồ dòng chu chuyển (Circular-flow Diagram).
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
4
BIỂU ĐỒ DÒNG CHU CHUYỂN
9/5/2010
10
Hộ gia đình
Doanh nghiệp
Hàng hóa
Lao động
Chi tiêu ($)
Thu nhập ($)
Trần Mạnh Kiên
TỔNG SẢN PHẨM NỘI ĐỊA

13

“. . . Hàng hóa và Dịch vụ . . . “

Bao gồm cả những hàng hóa hữu hình (quần
áo, thực phẩm, ô tô) và dịch vụ vô hình (cắt
tóc, dọn nhà, khám bệnh).

“. . . Được sản xuất ra . . .”

Nó bao gồm mọi hàng hóa và dịch vụ đang
được sản xuất ra, không bao gồm những hàng
hóa được sản xuất trong quá khứ.
Trần Mạnh Kiên
ĐO LƯỜNG TỔNG SẢN PHẨM NỘI ĐỊA
9/5/2010
14

“ . . . Trong phạm vi một quốc gia . . .”

Đo lường giá trị sản xuất trong phạm vi 1 quốc
gia.

“. . . Trong một thời kỳ nhất định.”

GDP đo lường giá trị sản xuất thực hiện trong
một thời gian cụ thể, thường là 1 năm hay 1
quí.
Trần Mạnh Kiên
CÁC THÀNH PHẦN CỦA GDP

-
Phương pháp sản xuất: tính bằng các khoản giá
trị gia tăng
Trần Mạnh Kiên
CÁC THÀNH PHẦN CỦA GDP
9/5/2010
17

GDP (Y) là tổng của các thành tố sau:

Tiêu dùng (Consumption - C)

Đầu tư (Investment - I)

Chi tiêu của chính phủ (Government
Purchases - G)

Xuất khẩu ròng (Net Exports - NX)
Y = C + I + G + NX
Trần Mạnh Kiên
TIÊU DÙNG (C)
9/5/2010
18

Hàng hóa lâu bền
(Durable Goods)
VD: ô tô, TV

Hàng không lâu
bền (Nondurable

ĐẦU TƯ
9/5/2010
20

Đầutư (I):
Đầutư là các khoảnchitiêumuamáy
móc, thiếtbị tư bản, hàng tồnkho,xâydựng nhà
xưởng, bao gồmcả nhà ở mới.
Đầu tư bao gồm:

Đầu tư cố định vào kinh doanh (Business fixed
investment): Chi tiêu vào nhà xưởng và máy móc của
khu vực doanh nghiệp.

Đầu tư cố định vào nhà ở (Residential fixed
investment): Chi tiêu vào mua nhà mới của khu vực hộ
gia đình và những người cho thuê nhà.
 Đầu tư vào hàng tồn kho (inventory investment):
Thay đổi trong giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp.
Trần Mạnh Kiên
Đầu tưởMỹ, 2005
0,2
6,1
10,6
16,9%
18,9
756,3
1.329,8
$2.105,0
Tồn kho

1,485.2
587.1
290.6Phi quốc phòng
% of GDP$ billions
Trần Mạnh Kiên
XUẤTKHẨU RÒNG
vi du\nhap sieu 2.mht vi du\gia công giày.mht vi du\Giáo dục-
WTO.mht vi du\Thương mạiViệt-Trung.mht vi du\TKV bán than.mht
9/5/2010
24

Xuất khẩu ròng (NX):

Xuất khẩu trừ đi nhập khẩu
(NX = X-M)
Xuất, nhập khẩu của Việt Nam, 2003-09 (triệu USD)
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Xuất khẩu 20.149 26.485 32.447 39.826 48.561 62.685 56.600
Nhập khẩu 25.256 31.969 36.761 44.891 62.765 80.714 68.800
Xuất khẩu
ròng
-5.107 -5.484 -4.314 -5.065 -14.203 -18.029 -12.870
% xuấtkhẩu
ròng/GDP
-8,36 -7,55 -4,18 -4,56 -15,85 -16,54 -11,23
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
9
Tài khoản quốc gia của Việt Nam,
2002 - 2006 (tỉ đồng, giá thực tế)

6.2 6.2 6,4 6,2 5,9
Đầu tư (I) 33,2 35,4 35,5 35,6 35,7
Xuất khẩu ròng -5,17 -8,36 -7,55 -4,18 -3,34
Sai số 0,6 0,3 0,6 -1,1 -1,0
9/5/2010
26
Nguồn: Tổng cục Thống kê
Trần Mạnh Kiên
GDP THỰC VÀ GDP DANH NGHĨA
9/5/2010
27

GDP danh nghĩa (Nominal GDP) giá trị của hàng
hóa và dịch vụởmức giá hiện hành (current
prices).

GDP thực (Real GDP) giá trị của hàng hóa và dịch
vụởmức giá cố định (constant prices).

Một cái nhìn chính xác về nền kinh tế đòi hỏi phải
điều chỉnh GDP danh nghĩa về GDP thực bằng
cách sử dụng chỉ số điều chỉnh GDP (GDP
deflator).
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
10
Ví dụ tính GDP danh nghĩa và GDP thực
9/5/2010
28
Giá

$1/chiếc xúc xích × 100 +
$2/chiếc hambuger × 50 = $200
2002
$1/chiếc xúc xích × 150 +
$2/chiếc hambuger × 100 = $350
2003
$1/chiếc xúc xích × 200 +
$2/chiếc hambuger × 150 = $500
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
11
CHỈ SỐ ĐIỀU CHỈNH GDP
9/5/2010
31

Chỉ số điều chỉnh GDP (GDP deflator) đo lường
mức giá cả, được tính bằng cách lấy GDP danh
nghĩa chia cho GDP thực rồi nhân với 100.

Nó cho chúng ta biết phần nào của GDP danh
nghĩa tăng là nhờ mức giá tăng và phần nào tăng
là do sản lượng tăng.
Chỉ số điều chỉnh GDP =
GDP danh nghĩa
×100
GDP thực
Trần Mạnh Kiên
Ví dụ tính GDP danh nghĩa và GDP thực
9/5/2010
32

ngoài nước.

Tổng sản phẩm trong nước (Gross Domestic
Product - GDP): Tổng thu nhập được tạo ra bên
trong lãnh thổ của quốc gia, bất kể người tạo ra
thu nhập có quốc tịch gì.

(GNP – GDP) = (Tiền nhận được từ nước ngoài)
–(Tiền trả cho người nước ngoài)
Trần Mạnh Kiên
(GNP – GDP)/GDP (%), 2002
9/5/2010
35
Trần Mạnh Kiên
GDP VÀ PHÚC LỢI KINH TẾ
9/5/2010
36

GDP là chỉ số đơn giản tốt nhất trong việc đo
lường phúc lợi kinh tế (economic well-being) của
một xã hội.

GDP/đầu người nói với chúng ta về thu nhập và
chi tiêu trung bình của một người trong nền kinh
tế.

Một mức GDP/đầu người cao hơn chỉ ra mức sống
(standard of living) cao hơn.

Tuy nhiên, GDP không phải là chỉ số hoàn hảo để

9/5/2010
39

Lạm phát là thuật ngữ dùng để chỉ tình huống
trong đó mức giá chung của nền kinh tế tăng lên.

Tỉ lệ lạm phát là % thay đổi trong mức giá so với
thời kỳ trước đó.

Sử dụng để:

Tính toán sự thay đổi trong chi tiêu của một hộ gia đình
điển hình.

Cho phép so sánh đồng tiền trong các khoảng thời gian
khác nhau.
Ở Việt Nam lạm phát được tính bởi Tổng cục thống kê
(www.gso.gov.vn)
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
14
CHỈ SỐ GIÁ TIÊU DÙNG
(Consumer Price Index)
9/5/2010
40

Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index -
CPI) là công cụ đo lường mức giá chung của hàng
hóa và dịch vụ được mua bởi một người tiêu dùng
điển hình.

3. Tính chi phí của giỏ hàng:
sử dụng số liệu về giá cả
và tính toán chi phí của giỏ hàng hóa và dịch vụ tại các thời
điểm khác nhau.
4. Chọn năm gốc (Base Year) và tính chỉ số:

Xác định một năm nào đó như năm gốc, được dùng làm mốc để
so sánh với các năm khác.

Tính chỉ số bằng cách chia giá cả của giỏ hàng trong một năm
cho giá cả của giỏ hàng trong năm gốc và nhân với 100.
5. Tính tỉ lệ lạm phát (inflation rate):
Tỉ lệ lạm phát
là % thay đổi của chỉ số giá so với thời kỳ trước đó.
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
15
CÔNG THỨC TÍNH TỈ LỆ LẠM PHÁT
9/5/2010
43

Tỉ lệ lạm phát

Tỉ lệ lạm phát được tính theo công thức sau đây:
Tỉ lệ lạm
phát năm 2
=
CPI năm2 –CPI năm 1
×100
CPI năm1

Ví dụ về tính chỉ số lạm phát
9/5/2010
46

Bước 4: Chọn 1 năm làm gốc (2001) và tính chỉ số
giá tiêu dùng cho mỗi năm
NămChỉ số giá tiêu dùng (CPI)
2001 $8/$8 × 100 = 100
2002 $14/$8 × 100 = 175
2003 $20/$8 × 100 = 250
Trần Mạnh Kiên
Ví dụ về tính chỉ số lạm phát
9/5/2010
47

Bước 5: Sử dụng chỉ số giá tiêu dùng để tính tỉ lệ lạm
phát so với năm trước
Năm
Tỉ lệ lạm phát
2002 (175 – 100)/100 × 100 = 75%
2003 (250 – 175)/175 × 100 = 43%
Trần Mạnh Kiên
Ví dụ về tính chỉ số lạm phát
9/5/2010
48

Tính CPI và tỉ lệ lạm phát:

Năm gốc là 2002.


Giáo dục &
liên lạc
Copyright©2004 South-Western
Trần Mạnh Kiên
Quyền số tính CPI ở Việt Nam
vi du\Rổ hàng hóa tháng 5 TP HCM bị 'thủng' vì giá gạo.mht
vi du\TOC DO TANG GIA.doc
vi du\Tinh CPI.doc
9/5/2010
50
Loại hàng hóa Từ 1998 Từ 2000 Từ 2006
Lương thực, thực phẩm 60,86 47,9 42,85
Đồ uống và thuốc lá 4,09 4,5 4,56
May mặc, giày dép, mũ nón 6,63 7,63 7,21
Nhà ở và vật liệu xây dựng 2,9 8,23 9,99
Thiết bị và đồ dùng gia đình 4,6 9,2 8,62
Dược phẩm , y tế 3,53 2,41 5,42
Phương tiện đi lại,bưu điện 7,23 10,07 9,04
Giáo dục 2,5 2,89 5,41
Văn hoá, thể thao, giải trí 3,79 3,81 3,59
Hàng hoá và dịch vụ khác 3,86 3,36 3,31
Năm gốc 1995 (296 mặt hàng), 2000 (390 mặt hàng), 2005 (494 mặt
hàng) vi
du\Phuong phap tinh CPI.mht
Trần Mạnh Kiên
ĐÁNH GIÁ CPI
9/5/2010
51

CPI là một thước đo chính xác cho các hàng hóa đã

ĐÁNH GIÁ CPI
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
53

Sự xuất hiện các hàng hóa mới

Giỏ hàng hóa không phản ánh sự thay đổi của sức
mua (purchasing power) do việc xuất hiện các sản
phẩm mới.

Các sản phẩm mới làm người tiêu dùng có nhiều lựa
chọn hơn và điều này làm cho mỗi đồng tiền trở nên có
giá trị hơn.
 Người tiêu dùng cần ít tiền hơn để duy trì mức sống như
cũ.
ĐÁNH GIÁ CPI
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
54

Những sự thay đổi chất lượng không lượng hóa được

Nếu chất lượng hàng hóa tăng từ năm này sang năm khác,
giá trị của mỗi đồng tiền tăng lên dù giá cả vẫn như cũ và
ngược lại.

Cơ quan thống kê cố gắng điều chỉnh giá cả để có được
chất lượng không đổi nhưng sự khác biệt như vậy rất khó
để đo lường.

-
Chỉ số điều chỉnh GDP phản ánh giá cả của mọi
hàng hóa và dịch vụ được sản xuất trong nội địa
(produced domestically), ngược lại
-
…chỉ số giá tiêu dùng (CPI) phản ánh giá cả của
mọi hàng hóa và dịch vụ được mua bởi người tiêu
dùng.
Trần Mạnh Kiên
SO SÁNH CPI & CHỈ SỐ ĐIỀU CHỈNH GDP
9/5/2010
57

CPI so sánh giá của một giỏ hàng hóa và dịch vụ cố
định với giá của giỏ hàng đó vào năm gốc (chỉ thỉnh
thoảng mới thay đổi giỏ hàng)

…ngược lại, chỉ số điều chỉnh GDP so sánh giá của
các hàng hóa và dịch vụ hiện đang được sản xuất với
giá của cũng những mặt hàng và dịch vụ đó vào
năm gốc.
CPI và GDP deflator của Việt Nam
Năm 2002 2003 2004 2005 2006
CPI 4,0 3,2 7,7 8,3 7,5
GDP deflator 4,0 6,7 8,2 8,2 7,3
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
20
2 thước đo về lạm phát (Mỹ)
9/5/2010

khoảng thời gian nhất định.

GDP được chia thành 4 thành phần chi tiêu: tiêu dùng,
đầu tư, chi tiêu chính phủ và xuất khẩu ròng.

GDP danh nghĩa sử dụng giá hiện tại để đánh giá mức khả
năng sản xuất của nền kinh tế. GDP thực sử dụng giá của
năm gốc để tính giá trị của các hàng hóa và dịch vụ được
sản xuất ra.

Chỉ số điều chỉnh GDP được tính bằng cách lấy GDP danh
nghĩa chia cho GDP thực – đo lường mức giá của nền kinh
tế.
Trần Mạnh Kiên
9/5/2010
21
TÓM TẮT
9/5/2010
61

GDP là một công cụ tốt để đo lường phúc lợi kinh tế
bởi vì con người thích có thu nhập cao hơn là thu
nhập thấp.

Tuy nhiên, đó không phải là một công cụ hoàn hảo
bởi một số yếu tố như: thời gian thư giãn, môi trường
sạch… không được tính trong GDP.
Trần Mạnh Kiên
TÓM TẮT
9/5/2010