MỤC LỤC
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
NHN
O
&PTNT : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
NHNN : Ngân hàng Nhà Nước
NHN
O
: Ngân hàng Nông nghiệp
DNNN : Doanh nghiệp nhà nước
DNNQD : Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
HTX : Hợp tác xã
TCTD : Tổ chức tín dụng
TCKT : Tổ chức kinh tế
NHTM : Ngân hàng thương mại
NV&HTH : Nguồn vốn và kế hoạch tổng hợp
VIGLACERA : Tổng công ty Thủy tinh và Gốm xây dựng
TNHH : Trách nhiệm hữu hạn
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
BẢNG
BIỂU
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu huy động vốn phân theo thành phần kinh tế...Error: Reference
source not found
Biểu đồ 2.2: Cơ cấu huy động vốn phân theo thời gian huy động....Error: Reference
source not found
Biểu đồ 2.3: Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn của chi nhánh Bắc Hà Nội các năm
từ 2005-2008............................................................Error: Reference source not found
Biểu đồ 2.4: Cơ cấu nợ xấu phân theo nhóm của chi nhánh Bắc Hà Nội các năm
từ 2005-2008............................................................Error: Reference source not found
NHNo&PTNT Bắc Hà Nội các năm từ 2005 - 2008.
Chương III: Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác thẩm định
tài chính dự án vay vốn trong hoạt động cho vay của NHNo&PTNT Bắc Hà
Nội thời gian tới.
Em xin chân thành cảm ơn TS.Trần Mai Hương cùng các anh chị cán
bộ trong phòng Nguồn vốn và Kế hoạch tổng hợp và trong Ngân hàng đã
hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành tốt đề tài nghiên cứu của mình.
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
CHƯƠNG I
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH
DỰ ÁN VAY VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.
I. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM VÀ CÁC VẤN
ĐỀ VỀ DỰ ÁN VAY VỐN
1. Hoạt động cho vay của NHTM
Cho vay được coi là hoạt động sinh lời cao, đồng thời nó cũng là hoạt
động kinh doanh chủ chốt của NHTM để tạo ra lợi nhuận. Nguồn thu nhập
chủ yếu của ngân hàng là từ hoạt động cho vay, khoản mục cho vay chiếm
quá nửa tổng tài sản của ngân hàng. Hay ngân hàng là tổ chức cho vay chủ
yếu của các doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình và một phần đối với nhà nước
(tỉnh, thành phố … ). Vì vậy có thể nói cho vay là chức năng kinh tế cơ bản
hàng đầu của các ngân hàng.
Ngày nay, nền kinh tế phát triển kéo theo nhu cầu về tín dụng của
khách hàng rất đa dạng và phong phú. Để đáp ứng những đòi hỏi của thực
tiễn, các NHTM đã cung cấp nhiều loại hình tín dụng khác nhau. Tuỳ vào các
căn cứ mà tín dụng có thể phân thành các loại sau:
- Căn cứ vào mục đích vay vốn có thể liệt kê đến các khoản tín dụng
như sau: Cho vay kinh doanh, cho vay tiêu dùng và các khoản cho vay khác.
với các dự án cho vay đầu tư. Quá trình cho vay của một dự án thường gồm
nhiều khâu: Từ thẩm định, xét duyệt, quyết định cho vay tới kiểm tra sử dụng
vốn vay và theo dõi, xử lý thu hồi nợ sau khi cho vay. Trong đó các ngân
hàng thương mại xem xét giai đoạn trước khi cho vay – giai đoạn phân tích
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
tín dụng, thẩm định dự án – là quan trọng nhất. Kết quả của khâu này se mang
tính quyết định đối với một khoản cho vay. Đặc biệt, thẩm định dự án chính là
khâu mà ngân hàng phải quan tâm hàng đầu để đảm bảo tránh được các rủi ro
của một khoản cho vay, tạo sự an toàn và lành mạnh trong hoạt động của
ngân hàng. Một trong những yêu cầu của ngân hàng là người cho vay phải
xây dựng dự án, thể hiện mục đích kế hoạch đầu tư cũng như quá trình thực
hiện dự án (sản xuất kinh doanh). Thẩm định dự án là điều kiện để ngân hàng
quyết định phần vốn cho vay và xác định khả năng hoàn trả của doanh nghiệp.
2. Yêu cầu của lập dự án vay vốn ngân hàng.
Theo quan điểm của các nhà ngân hàng thì dự án vay vốn được lập dựa
trên cơ sở một dự án đầu tư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo
đúng trình tự pháp luật quy định; trongđó nêu rõ tổng vốn đầu tư, vốn tự có,
vốn đề nghị vay ngân hàng ân hạn, thời gian vay vốn, lãi suất đề nghị vay,
thời gian trả nợ, nguồn vốn trả nợ,… được thể hiện một cách rõ ràng trong dự
án.
Một dự án vay vốn ngân hàng khi được lập ra phải đảm bảo được các
yêu cầu sau đây:
- Đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính pháp lý và tính đồng nhất.
- Dựa trên cơ sở dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy
định hiện hành.
- Chỉ rõ được nguồn vốn của dự án, trong đó chia ra vốn ngân sách cấp, vốn
đề nghị vay ngân hàng, vốn khác, thời gian vay, thời gian trả nợ, lãi suất vay,…
- Sử dụng nguồn vốn vay một cách tiết kiệm nhất, mang lại hiệu quả
trọng. Ngân hàng thu lợi chủ yếu nhờ hoạt động cho vay. Chính vì vậy mỗi
một khoản tín dụng được cấp ra nhất thiết phải mang lại hiệu quả, điều đó
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
đồng nghĩa với việc đảm bảo cho hoạt động của ngân hàng được an toàn và
hiệu quả. Vì vậy điều ngân hàng quan tâm nhất là khả năng hoàn trả khoản
vay cả gốc lẫn lãi đúng thời hạn. Do đó, việc ngân hàng phải tiến hành thẩm
định dự án trên mọi phương diện kỹ thuật, môi trường, tổ chức, quản lý, tài
chính… là rất quan trọng, trong đó có thể nói thẩm định tài chính là quan
trọng nhất. Và chất lượng công tác thẩm định ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu
quả sử dụng vốn của ngân hàng trong tương lai và việc thực hiện mục đích
cho vay của ngân hàng. Sở dĩ như vậy vì:
- Thứ nhất: Nếu công tác thẩm định vay vốn được làm tốt thì hiệu quả
đồng vốn của ngân hàng sẽ sát với kết quả mong đợi và đồng thời doanh
nghiệp cũng sẽ đạt được mục đích đầu tư dự án của mình. Thẩm định của
ngân hàng ở đây là bắt buộc và cũng hết sức cần thiết. Nó không chỉ tăng
thêm tính cẩn thận khi xem xét hiệu quả của dự án vay vốn, mà còn rất khách
quan, hơn nữa ngân hàng cũng có nhiều kiến thức và kinh nghiệm trong việc
này. Thẩm định dự án vay vốn của NHTM tác động tích cực đến hiệu quả đầu
tư của dự án là do có sự gắn kết giữa lợi ích mà ngân hàng mong đợi và lợi
ích của chủ dự án.
- Thứ hai: Mục tiêu cho vay của ngân hàng là nhằm tìm kiếm lợi
nhuận trên cơ sở an toàn vốn. Quyết định cho vay hay không được đưa ra dựa
trên cơ sở chính là kết quả của công tác thẩm định; do vậy diễn biến của
khoản vay như thế nào là phụ thuộc vào kết quả này. Nếu các kết luận về khả
năng thực hiện của dự án vay vốn và khả năng thu hồi nợ vay được rút ra
khoa học và chính xác thì quá trình cho vay – thu nợ sẽ diễn ra thuận lợi. Nếu
do yếu kém về một mặt nào đó mà thẩm định dự án vay vốn đưa đến những
kết luận sai lệch, thì hậu quả xấu sẽ xẩy ra, có thể phát sinh nợ quá hạn, thậm
giảm tính khách quan của dự án.
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phải kịp thời : Khi thẩm định dự án vay vốn các cán bộ ngân hàng cần
nghiên cứu kỹ tính khả thi cũng như khả năng trả nợ của dự án. Công việc này
cần tiến hành nhanh chóng, kịp thời. Quá trình xem xét, đánh giá kéo dài có thể
làm mất đi tính thời cơ của doanh nghiệp, có thể bỏ qua những dự án tốt.
Nghiên cứu các yêu cầu trên cho phép đánh giá công tác thẩm định dự
án vay vốn của ngân hàng đã đáp ứng được yêu cầu đến đâu, cần phải làm gì
để thẩm định để đạt yêu cầu và hiệu quả.
Tóm lại, thẩm định dự án vay vốn ngân hàng là một công việc cần thiết,
mặc dù đôi khi khá phức tạp do có sự tồn tại của các cơ hội kinh tế thay thế
lẫn nhau để tận dụng các nguồn lực.
2. Chất lượng thẩm định tài chính dự án vay vốn tại NHTM
2.1. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án
vay vốn của ngân hàng
Trong quá trình thẩm định dự án vay vốn, ngân hàng phải thẩm định
trên nhiều phương diện khác nhau để làm sao có cách nhìn khách quan trước
khi ra quyết định cho vay. NHTM với tư cách là người cho vay, tài trợ cho dự
án đầu tư đặc biệt quan tâm đến thẩm định tài chính dự án, nó có ý nghĩa
trong các nội dung thẩm định. Vì vậy để lựa chọn được những dự án vay vốn
có hiệu quả, giảm tỷ lệ nợ xấu, rủi ro khi cho vay thì ngân hàng cần có
phương án nâng cao chất lượng thẩm định nói chung và thẩm định tài chính
dự án vay vốn nói riêng. Hoạt động cho vay là hoạt động quan trọng nhất của
NHTM, các khoản cho vay thường chiếm 59% tài sản của ngân hàng và 60 –
75 % lợi tức ngân hàng sinh ra từ hoạt động cho vay. Thành công của một
ngân hàng tuỳ thuộc chủ yếu vào việc thực hiện kế hoạch tín dụng và thành
công tín dụng, xuất phát từ chính sách cho vay của ngân hàng. Trong kế
hoạch cho vay của ngân hàng thì hoạt động cho vay theo dự án được ngân
hiệu quả hơn.
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Ngân hàng rút ra kinh nghiệm trong hoạt động cho vay để thực hiện
và phát triển có chất lượng hơn. Xuất phát từ tính cần thiết, tính thực tế, tính
hiệu quả của công tác thẩm định tài chính dự án bản thân nó đã và đang tiếp
tục trở thành một bộ phận quan trọng mang tính quyết định trong hoạt động
cho vay của mỗi ngân hàng.
2.2. Quan điểm về chất lượng thẩm định tài chính dự án vay vốn trong
hoạt động cho vay của NHTM
Chất lượng nói chung được định nghĩa là tập hợp các đặc tính của một
thực thể đối tượng, tạo cho thực thể, đối tượng đó có khả năng thoả mãn nhu
cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn. Mặc dù chất lượng thẩm định dự án cho vay là
một vấn đề gì đó khó định lượng được và khái niệm này còn trừu tượng hơn
cả chất lượng sản phẩm nhưng về cơ bản vẫn thể hiện được định nghĩa trên.
Như trên đã đề cập có nhiều chủ thể cùng thẩm định dự án nói chung cũng
như thẩm định tài chính nói riêng, đứng trên góc độ khác nhau của người
thẩm định với những mục tiêu nhất định thì chất lượng thẩm định dự án vay
vốn được hiểu:
+ Với cơ quan quản lý nhà nước: Chất lượng thẩm định dự án vay vốn
là việc chấp nhận, phê duyệt những dự án có tính khả thi về mặt tài chính,
mang lại lợi ích cho chủ đầu tư và góp phần thực hiện định hướng KT – XH
cho đất nước trong từng thời kỳ.
+ Với chủ đầu tư: Việc thẩm định tài chính có chất lượng có nghĩa là
cung cấp cho chủ đầu tư những thông tin mang ý nghĩa cơ sở đáng tin cậy cho
việc lựa chọn được dự án đầu tư có hiệu quả tài chính cao nhất.
+ Với nhà tài trợ (cụ thể là NHTM): Chất lượng thể hiện trên cơ sở
phân tích, đánh giá một cách khách quan, toàn diện sâu sắc. Ngân hàng quyết
định cho những dự án mà sau này khi đi vào thực hiện mang lại hiệu quả tài
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Quy trình thẩm định tài chính dự án vay vốn
Quy trình thẩm định tài chính của mỗi ngân hàng là căn cứ cho cán bộ
thẩm định thực hiện công việc một cách khách quan, khoa học và đầy đủ. Quy
trình thẩm định tài chính được xây dựng một cách khách quan, tiên tiến phù
hợp với thế mạnh và đặc trưng của ngân hàng sẽ góp phần nâng cao chất
lượng thẩm định tài chính. Nội dung thẩm định dự án vay vốn càng đầy đủ,
chi tiết bao nhiêu càng đưa lại độ chính xác cao của các kết luận đánh giá.
Phương pháp hiện đại, khoa học giúp cán bộ thẩm định phân tích tính toán
hiệu quả tài chính dự án nhanh chóng và chính xác. Các nội dung thẩm định
tài chính được sắp xếp theo một trình tự hợp lý, logic thể hiện được mỗi báo
cáo thẩm định sẽ chặt chẽ và có sức thuyết phục hơn.
Thẩm định dự án vay vốn ngân hàng cần phải được tiến hành ở tất cả
các khía cạnh trên, nhằm tăng cường mức độ chính xác của việc tính toán các
biến số chủ yếu mà chủ dự án đã lập. Nắm được những yếu tố chính trên sẽ
cho phép ngân hàng đưa ra được những giải pháp góp phần nâng cao chất
lượng của công tác thẩm định tài chính dự án vay vốn hiện nay. Kết thúc quá
trình thẩm định, cán bộ thẩm định phải lập toàn bộ báo cáo thẩm định về các
nội dung trên. Cuối báo cáo thẩm định phải nêu đánh giá nhận xét và có ý
kiến để trình cấp trên phê duyệt.
2.3.2. Nhân tố con người
Như ta đã biết khoa học kỹ thuật dù có phát triển mạnh mẽ đến đâu và
chứng tỏ sức mạnh của nó đến mức nào cũng không thể loại bỏ con người ra
khỏi “quá trình sản xuất xã hội”. Ở đây con người là chủ thể trự c tiếp tổ chức
và thực hiện hoạt động thẩm định tài chinh dự án vay vốn. Và thẩm định tài
chính dự án vay vốn không phải là nghiệp vụ đơn giản, nó đòi hỏi cán bộ
thẩm định không những phảỉ có kiến thức sâu về nghiệp vụ, phải am hiểu các
lĩnh vực cho vay, đầu tư của ngân hàng mà còn phải có những hiểu biết về
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
kiếm khai thác một cách tốt nhất những nguồn thông tin khác từ NH NN, viện
nghiên cứu, báo chí … Tuy vậy phải sàng lọc, lựa chọn những thông tin đáng
tin cậy nhất, đảm bảo chính xác và kịp thời làm cơ sở phân tích. Nếu thông tin
không chính xác đầy đủ thì việc phân tích không có ý nghĩa cho dù là có sử
dụng phương pháp hiện đại đến mức nào. Sự chậm trễ trong việc thu thập các
thông tin cần thiết sẽ ảnh hưởng đến chất lượng thẩm định, quan hệ ngân hàng
– khách hàng và có thể mất cơ hội tài trợ cho một dự án tốt.
2.3.4. Khoa học, công nghệ và thiết bị, kỹ thuật:
Thời kỳ tin học hoá phát triển, tin học, công nghệ thông tin được ứng
dụng rộng rãi trong tất cả lĩnh vực đời sống xã hội. Công nghệ thông tin được
ứng dụng trong nghành ngân hàng làm tăng khả năng thu thập, lưu trữ và xử
lý thông tin một cách đầy đủ và nhanh chóng. Thông qua đó, thông tin đầu
vào và đầu ra của việc thẩm định dự án được cung cấp một cách đầy đủ và có
hiệu quả. Các kỹ thuật thẩm định tài chính dự án vay vốn ngân hàng cũng
được sự trợ giúp của các chương trình phần mềm trên máy vi tính rất nhiều.
Các mô hình phân tích, các hàm số phức tạp để đánh giá hiệu quả của dự án
…, nhờ đó đã được tiến hành một cách nhanh chóng, tiện ích. Như vậy các
chương trình trợ giúp về phương diện kỹ thuật, các máy móc kỹ thuật hiện đại
sẽ góp phần vào công việc nâng cao chất lượng thẩm định dự án vốn vay ngân
hàng nói riêng và công tác thẩm định dự án nói chung.
2.3.5. Các phương pháp và tiêu chuẩn thẩm định tài chính
Phương pháp thẩm định là một yếu tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng
thẩm định tài chính dự án. Với nguồn và lượng thông tin thu thập được, vấn
đề đặt ra là làm thế nào, sử dụng phương pháp nào, áp dụng chỉ tiêu nào để
thẩm định dự án có hiệu quả tốt nhất. Việc lựa chọn phương pháp nào, chỉ
tiêu nào để thẩm định phụ thuộc vào quyết định của mỗi ngân hang. Với mỗi
dự án phương pháp tốt nhất là phương pháp phù hợp nhất nhưng chưa chắc đó
Nguyễn Thị Quỳnh Trang Lớp: Đầu tư 47D
15
Copyright: Tài liệu đại học ©