Một nốt trầm xao xuyến đọc Mùa xuân nho nhỏ
của Thanh Hải
November 12, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THCS - Tác giả: Thu Huyền
Đề bài: Một nốt trầm xao xuyến đọc “Mùa xuân nho nhỏ
” của Thanh Hải.
Thanh Hải là một trong những nhà thơ tiêu biểu của văn chương cách mạng miền Nam thời chống Mĩ
cứu nước. Ông sinh ra, sống, chiến đấu gắn bó với miền Thừa Thiên – Huế. Thơ của ông là tiếng lòng
của đồng bào Trị Thiên – Huế lúc cất lên tiếng thét căm hờn tố cáo tội ác giết người của giặc, lúc thủ
thỉ khúc tâm tình của đồng bào, chiến sĩ, lúc tha thiết một niềm kính yêu Bác Hồ … Những bài “Mồ
anh hoa nở” “Núi vẫn nhớ người vẫn thương”, “Cháu nhớ Bác Hồ”, “A Vầu không chết” … của ông
được nhiều người tìm đọc với bao xúc động, mến thương. Thời gian này thơ Thanh Hải đã được tặng
giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu.
Sau khi thống nhất đất nước, ông tham gia lãnh đạo Hội văn nghệ Bình – Trị – Thiên song không
ngừng sáng tác. Bài “Mùa xuân nho nhỏ” và một số bài thơ khác của ông đã được dư luận đánh giá là
tác phẩm hay, phản ánh tâm hồn lạc quan, cái nhìn tươi trẻ của người Việt Nam trong giai đoạn xây
dựng đất nước.
Bài “Mùa xuân nho nhỏ” được Thanh Hải viết vào tháng 11 – 1980. Lúc đó đất nước đang có những
khó khăn: chiến tranh biên giới, nền kinh tế chưa ra khỏi chính sách bao cấp … song công cuộc kiến
thiết vẫn rộn ràng khắp nơi. Bài thơ đã phản ánh được tâm trạng của nhân dân ta: vui phóng khoáng,
bay bổng nhưng không phải không còn những trăn trở. Vì lẽ đó bài thơ đã mau chóng được bạn đọc
yêu mến, được phổ nhạc và bài hát lập tức được nhiều người ưa thích.
Bài “Mùa xuân nho nhỏ” rất giàu nhạc điệu
Bài “Mùa xuân nho nhỏ” giàu nhạc điệu. Có lẽ chính thể thơ năm chữ cùng với cách gieo vần đầy biến
hóa tạo cho bài thơ một ưu thế diễn tả niềm vui có phần nhí nhảnh yêu đời của “mùa xuân nho nhỏ”
kia. Cái nhạc điệu của ngôn từ lại được nâng lên bởi chất nhạc, chất thơ của những hình tượng đẹp
trong bài. Hãy đọc lại khổ thơ đầu để có thể thấy hết sự hòa quyện giữa nhạc và thơ trong từng chữ,
từng dòng:
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi! con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyêh.”
Ở đây, “ta” là nhà thơ và cũng là tất cả mọi người. Sự chuyển đổi của nhân vật trữ tình không có sự
gượng gạo, giả dối. Đọc khổ thơ, chúng ta vẫn thấy một cách điễn đạt hào hứng, sảng khoái và tự
nhiên, không gợn chút lên gân. Ta làm con chim, làm một cành hoa, làm một nốt trầm, ta trở thành
người mang lại niềm vui cho cuộc đời một cách khiêm tốn, đáng yêu.
Ở hai khổ thơ cuối, mùa xuân được chuyển thành mùa xuân của lí tưởng, của tiếng lòng cao cả. Đâỵ là
tiếng hát của con người muốn cống hiến sức mình cho cuộc sống cách mạng, cho đất nước không biết
đến tuổi tác,coi đó là niềm vui và lẽ sống. Nhân vật trữ tình lúc này không còn là “tôi” hay “ta” nữa,
bỗng biến thành:
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
Cái công việc “lặng lẽ dâng cho đời” dù ở lứa tuổi nào đâu có còn là của riêng ai. Nó là khát vọng sống
của cả một thời đại, của tôi, của bạn, của cả thế hệ chúng ta. Chính sự chuyển đổi như vậy của nhân vật
trữ tình đã làm cho hai khổ thơ cuối tuy vẫn được diễn tả bằng giọng thơ nhỏ nhẹ nhưng lại mang sức
khái quát lớn, có ý nghĩa triết lí.
“Mùa xuân nho nhỏ” là một bài thơ hay vì đã nói được những tình cảm lớn, những xúc động lớn của
chính tác giả và của cả một thời đại.
Read more: />thanh-hai/#ixzz3mXwMq7a5