Bình giảng bài Thơ duyên của Xuân Diệu
September 21, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Bình giảng bài Thơ duyên của Xuân Diệu.
Dàn ý chi tiết
I. Mở bài
Thuở sinh thời, Xuân Diệu đã từng công nhận đặc sản của tôi là thơ tình yêu.
Nhà thơ còn có ý định xếp thơ thành một từ điền tình yêu. Trong cuốn từ điển ấy, Thơ duyên sẽ được coi là khúc dạo của trái tim
buồn lần đầu rung động.
II. Thân bài
1 Tựa đề.
Duyên trong tựa bài thơ, trước hết được hiểu theo nghĩa thông thường là sự gặp gỡ, hòa hợp một cách tự nhiên. Đọc toàn bài thơ
ta nhận thày Xuân Diệu không chỉ bằng lòng khát khao giao cảm với cuộc đời mà còn muốn gửi gắm trong chữ duyên ấy sự hòa
hợp điệu kì của vũ trụ. Thơ duyên là cái đẹp của sự gặp gỡ, giao cảm, là bài ca giữa thiên nhiên và thiên nhiên, thiên nhiên và con
người, con người với con người.
2. Khổ thơ một.
- Sự hợp tác ấy trước hết được nhà thơ tả thực ở cảnh chiều thu:
Chiều mộng hòa thơ trên nhảnh duyên
Cây me ríu rít cặp chim chuyền,
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,
Thu đến – nơi nơi động tiếng huyền.
Cảnh chiều ấy có đường nết mềm mại của nhánh duyên, có âm thanh ríu rít, có hình ảnh quấn quít của cặp chim, có màu sắc ngọt
ngào của đất trời. Nhưng cái hay của buổi chiều này không phải ở từng chi tiết, từng hình ảnh mà là ở sự hòa hợp giữa tạo vật.
Tất cả đường nét, hình ảnh, màu sắc, âm thanh tương giao với nhau, tạo nên một chiều mộng mơ hồ, bàng bạc trong không gian
và tiếng huyền say đắm lòng người. Tiếng huyền không phải là một âm thanh cụ thể, không được nghe bằng thính giác mà âm
thanh của cảm xúc. Cái dào dạt của trời thu, cái bâng khuâng của lòng người hòa nhau tạo nên cái tiếng huyền kì diệu đó.
- Các chi tiết đều được cách điệu bằng những từ ngữ gợi cảm và táo bạo, thể hiện một lối cảm quan rất riêng biệt của Xuân Diệu,
như nhánh duyên, chiều mộng, tiếng huyền.
3. Khổ thơ hai và ba.
- Các từ láy: nho nhỏ, xiêu xiêu, lả lả vừa gợi đường nét mềm mại của cảnh vật, vừa gợi nỗi quyến luyến trong lòng người khi
lắng nghe sự giao hòa bí ẩn của trời đất.
- Cảnh hữu tình: Có con đường, có gió, có nắng nhưng bằng định ngữ đi kèm lại có sức gợi cảm. Bởi thế, Hoài Thanh có nhận

B Vậy là, thiên nhiên đã trở thành chất xúc tác cho tình duyên của con người và cũng chỉ có Xuân Diệu mới dùng từ táo bạo đến
thế:
Lòng anh thôi đã cưới lòng em.
Từ cưới đã diễn tả được đỉnh cao của sự giao cảm.
III. Kết luận
Tâm trạng bao trùm trong bài thơ là những rung động xôn xao, những xúc cảm tinh tế trước những biến thái tinh vi, mơ hồ của sự
sống trong tự nhiên và lòng người. Cảnh vật thơ mộng của môi trường hòa điệu nhịp nhàng đã khơi dậy trong lòng người niềm
khát khao giao cảm thầm kín mà mạnh mẽ, có tác dụng gắn kết những tâm hồn.
Như vậy, trong bài Thơ duyên nói riêng và thơ Xuân Diệu nói chung, thiên nhiên không chỉ chi phối tâm trạng con người như
trong thơ cổ mà còn có khả năng đánh thức tâm linh con người, những khát khao thầm kín để con người được sống đầy đủ, sâu
sắc hơn, với tất cả giác quan, cảm xúc, cảm giác của mình.
Read more: http://taplamvan.edu.vn/binh-giang-bai-tho-duyen-cua-xuan-dieu/#ixzz3mdwE4iQV