Thiên nhiên trong Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh vô cùng
phong phú
September 13, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Thiên nhiên trong Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh vô cùng phong phú. Qua tập thơ, em hãy chứng minh nhận
xét trên.
Thiên nhiên gắn bó với cuộc sống, với con người, với tình yêu, với thơ. Truyền thống của thơ ca phương Đông càng đặc biệt chú
ý đến vai trò của thiên nhiên. Bác Hồ sáng tác Nhật kí trong tù trong điều kiện lao tù khắc nghiệt, vậy mà bài thơ vẫn tràn ngập
hình ảnh của thiên nhiên. Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai có nhận xét: “Trong Nhật kí trong tù thiên nhiên chiếm một địa vị danh
dự”.
Thiên nhiên được miêu tả trong Nhật kí trong tù rất chân thật, mang rõ nét cảm hứng về đất nước và con người. Bác bị giam hãm
trong tù ngục đen tối, bị giải đi cũng hết sức khổ sở, vậy mà thơ Bác đâu có thiếu hình ảnh thiên nhiên. Mây, gió, trăng, hoa.,
trong thơ xưa cũng hiện diện trong thơ Bác, tất nhiên là với màu sắc mới. Hình ảnh của núi sông cũng kháẹ, đẹp hùng vĩ và thơ
mộng. Nếu thiếu họa chăng là thiếu biển, nghĩa ta thiếu đi một mảng thiên nhiên đầy sức hấp dẫn nhưng người đọc cùng dề thông
cảm với tác giả. Đền bù vào đó lại có biển của tình yêu thương mênh mông của Bác đối với con người:
Anh đứng trong cừa sắt
Em đứng ngoài của sắt
Gần nhau trong tấc gang
Mà biển trời cách mặt.
(Vợ người bạn tù đến thăm chồng)
Hình ảnh thiên nhiên trong thơ Bác cao rộng, đẹp một cách hùng vĩ và thơ mộng. Thiên nhiên mang kích thước của tâm hồn lớn.
Chòm sao nâng vầng trăng lên đỉnh núi mùa thu kia (Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn), cho thấy cái bao la thăm thẳm của vũ
trụ. Mây phủ trùng trùng trên đỉnh núi Tây Phong Lĩnh kia không hùng vĩ lắm sao! Dưới chân núi là một dòng sông mềm mại
sáng trong như tâm hồn thi nhân sau mười bốn tháng tù không vướng chút bụi bẩn:
Núi ấp ôm mây mây ấp núi
Lòng sông gương sáng bụi không mờ.
Thiên nhiên đẹp trong thơ Bác còn tượng trưng cho mơ ước, niềm vui, tương lai tươi sáng, khát vọng tự do. Có hai hình ảnh của
thiên nhiên thể hiện một cách đậm nét và kì lạ là vầng trăng và mặt trời, vầng trăng tiêu biểu cho vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của
thiên nhiên, cũng là biểu tượng của tự do. Cho nên Bác tha thiết với trăng hơn bất cứ hình ảnh nào của thiên nhiên. Trong bóng
tối, Người lại càng khao khát ánh sáng, mà được chiêm ngưỡng ánh trăng trong tù đâu có dễ dàng gì:
Chẳng được tự do mà hưởng nguyệt
Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

Trong Nhật kí trong tùy thiên nhiên cũng được miêu tả qua những hình ảnh đầy thử thách. Đó là những đêm tối mưa gió, giá
lạnh, đướng sá hiểm trở. Đó là những hình ảnh chân thật trong những đêm giải tù:
Năm mươi ba cây số một ngày
Áo mũ dầm mưa rách hết giầy.
Đó là những cảnh gió sắc tựa gươm mài núi, rét như dùi nhọn chích cành cây. Hoặc:
Người đi cất bước trên đường thẳm
Rát mặt, đêm thu, trận gió hàn.
Thiên nhiên còn là những hình ảnh thử thách đầy gian lao:
Đi đường mới biết gian lao
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng.
Nhưng người Cộng sản Hồ Chí Minh bao giờ cũng vượt qua những thử thách gian lao của thiên nhiên để đạt đến mục đích cuối
cùng:
Giày rách đường lầy chân lấm láp vẫn còn dấn bước dặm đường xa.
(Mưa lâu)
Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.
Thơ thiên nhiên trong Nhật kí trong tù thực sự có những bài rất hay. “Có những phác họa sơ sài mà chân thật và đậm đà, càng
nhìn càng thi vị như một bức tranh thủy mặc cổ điển. Có những hình ảnh lộng lẫy sinh động như những tâm thảm thêu nền gấm
chữ vàng, cũng có những bài làm cho người đọc nghĩ đến những bức sơn mài thâm trầm rộn rịp” (Đặng Thai Mai). Thiên nhiên
trong Nhật kí trong tù còn chò ta những bài học lớn, ví như bài học này chẳng hạn: Con người dù trong hoàn cảnh nào cùng phải
giữ gìn cho tâm hồn được trong sạch như dòng sông trong gương, không một chút bụi mờ:
Giang tâm như kính tịnh vô trần.
(Lòng sông gướng sáng bụi không mờ)
Read more: http://taplamvan.edu.vn/thien-nhien-trong-nhat-ki-trong-tu-cua-ho-chi-minh-vo-cung-phong-
phu/#ixzz3mdzPGrYB