SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TP HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ỨNG HÒA
TRƯỜNG THCS CAO THÀNH
HỒ SƠ
DỰ THI DẠY HỌC
THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học:
“Vai trò của môi trường và tài nguyên
thiên nhiên đối với đời sống con người”.
2. Môn học chính của chủ đề : Sinh học.
3. Các môn học được tích hợp:
Hóa học, GDCD,
Địa lý, Vật lý, Âm nhạc, Mỹ thuật, ...
1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN
Sở giáo dục và đào tạo Thành Phố Hà Nội.
Phòng GD &ĐT Huyện Ứng Hòa.
Trường THCS Cao Thành.
Địa chỉ: Cao Thành - Ứng Hòa – Hà Nội.
ĐT: 0433.899196. Email: [email protected]
Thông tin về nhóm giáo viên:
1. Họ và tên: Nguyễn Thị Ánh Tuyết ( trưởng nhóm )
thiên nhiên.
- Nêu được biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
2. Kỹ năng:
- Giáo dục ý thức trong việc bảo vệ môi trường.
- Nhận biết được các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên
thiên nhiên, từ đó biết báo cho những người có trách nhiện để kịp thời sử lý.
- Biết bảo vệ môi trường ơ nhà ở trường, ở nơi công cộng đồng thời nhắc nhở các bạn
cùng thực hiện. kết hợp tuyên truyền cho mọi người dân cùng làm.
3. Thái độ:
Có ý thức gìn giữ và bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên:
- Ý thức được nước là nguồn tài nguyên vô giá
- Có ý thức sử dụng hợp lí nguồn nước ngọt và giữ cho nguồn nước không bị ô nhiễm
.- Ủng hộ các biện pháp bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- Lên án, phê phán, đấu tranh với những hành vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
tài nguyên thiên nhiên.
- Học sinh cần có năng lực vân dụng kiến thức liên môn: Địa lý, hóa học, lịch sử,
GDCD, ngữ văn, vật lý, mỹ thuật âm nhạc… Để giải quyết các vấn đề trong bài học
đặt ra.
III. ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC:
3
- Đối tượng dạy học của bài là học sinh.
- Số lượng là 33em
- Số lớp thực hiện 1 lớp
- Khối lớp: 9
Một đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài này:
+ Bài học chúng tôi thực hiện là 4 tiết sinh học 9 đồng thời giảng dạy luôn đối với học
sinh lớp 9 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện.
được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn. Từ đó vân dụng vào kiến thức vào thực tế tốt hơn.
V.THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU:
GV:
- Sưu tÇm mét sè h×nh ¶nh vÒ vai trò của m«i trường và tài nguyên thiên nhiên
4
- Sưu tÇm mét sè h×nh ¶nh vÒ c¸c nguyªn nh©n g©y « nhiÔm nguồn nước
- Chia líp thµnh 4 nhãm.
- Đồ dùng sắm vai
- Thông tin, tranh ảnh, videoclip về bảo vệ môi trường về tài nguyên thiên nhiên.
- Biểu đồ về sự biến đối diên tích rừng ở Việt Nam qua các thời kì.
- Phiếu câu hỏi cho hoạt động thảo luận nhóm.
- Thiết bị đồ dung dạy học liên quan đến công nghệ thông tin( Máy chiếu, đĩa CD –
máy chiếu Profecter).
Học sinh : tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên và môi trường.
VI.
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra đồ dung học tập của học sinh
3. bài mới
- Vào bài: Hôm nay cô và trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu kiến thức về môi trường và
tài nguyên thiên nhiên. Để học tốt bài này thì đòi hỏi chúng ta vân dụng kiến thức của
nhiều môn như: Hóa học, Địa lý, GDCD, Ngữ văn,vật lý, âm nhạc…Và kể cả nhiều
kiến thức chính trị xã hội
- Bài mới: Trình bày các quá trình dạy học - học trên bài giảng powerpoint
- Bài học được tiến hành trong bốn tiết học (180 phút)
- Tóm tắt nội dung chính của bài học mà giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu như
bắt, khai thác đến mức cạn kiệt ( Qua các tranh ảnh, thông tin, videoclicp)
GV cho học sinh tìm hiểu tình huống, phân tích thông tin, để xác định trách nhiện của
cá nhân và nhà nước. Từ đó Lập kế hoạch bảo vệ MT và tài nguyên thiên nhiên.
Mục này cần tích hợp kiến thức lịch sử, địa lý, sinh học.
+ Mục V: hướng dẫn học sinh thực hành thảo luân vấn đáp……
GV hướng dẫn HS làm thêm bài tập, trò chơi ô chữ để khắc sâu kiến thức và lập bản
đồ tư duy để khái quát hóa bài học.
4. Củng cố
5. Hướng dẫn về nhà
6
CHỦ ĐỀ: VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI. (4 TIẾT)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. kiến thức:
- Nêu được thế nào là môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Kể tên được các yếu tố của môi trường.
- Hiểu được thế nào là MT sống của sinh vật
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
- Kể tên được các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường.
- Nêu được vai trò của môi trường và tài nguyên đối với đời sống con người.
- Biết được vai trò của nước trong đời sống và sản xuất , xác định được những
nguyên nhân làm ô nhiễm nguồn nước và biết đề xuất các biện pháp phòng chống ô
nhiễm nguồn nước
- Kể được những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên
thiên nhiên
- Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ MT, TNTN.
đồng thời vận dụng kiến thức của nhiều môn để học tốt bài này.
Hoạt động 1:QUAN SÁT VÀ TÌM HIỂU VỀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN,
MÔI TRƯỜNG.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt
GV cho hs quan sát một số bức tranh và I.Thế nào là MT ?
mô tả thiên nhiên và MT sống quanh ta.
? Quanh ta em thấy MT là gì?
* MT:là toàn bộ các
điều kiện TN nhân tạo
bao quanh con người,
có tác động đến đời
sống, sự tồn tại, phát
triển của con người và
TN.
Vậy thế nào MT sống của sinh vật?
*MT sống của sinh vật
là bao gồm tất cả
những gì bao quanh
chúng, tác động trực
tiếp hoặc gián tiếp lên
sự sống, phát triển và
sinh sản của sinh vật.
Qua quan sát hình ảnh và kiến thức đã học
ở môn GDCD em hãy cho biết TN bao
gồm những yếu tố nào?
HS: Trả lời
Những Điều kiện TN
học thuộc môn địa lí và các tài liệu khác.
Em hiểu tài nguyên thiên nhiên là gì?
Năng lực giải
quyết vấn đề.
* TNTN là những của
cải có sẵn trong TN mà
con người có thể khai
thác , chế biến, sử dụng
phục vụ cuộc sống của
chúng ta ( Tài nguyên
rừng, TN đất, biển,
khoáng sản, nước ...)
GV tích hợp kiến thức môn địa lí
Tài TNTN nước ta rất phong phú và đa
dạng:
Tài nguyên nước có 2360 con sông dài
trên 10 km
Sinh vật: Thực vật có tới 14600 loài. Động
vật 11200 loài.
GV: Các em đã hình thành hai khái niệm
em hãy cho biết TNTN và MT có quan hệ TNTN là một bộ phận
với nhau như thế nào?Cho VD cụ thể?
thiết yếu của MT. Một
họat động khai thác TN
GV chốt kiến thức.
để ảnh hưởng đến MT.
HS trả lời
GV tích hợp môn lịch sử,hóa học cung
cấp thông tin:
Hoa Kỳ thực hiện chuyến bay rải chất độc
điôxin vào ngày 10/8/1961 do chiếc máy
bay trực thăng H34 theo quốc lộ 14 từ
Kom Tum lên Đắc Lộ bắt đầu cuộc chiến
tranh hóa học dã man bậc nhất trong lịch
sử nhân loài với mật danh“Ranch Hand’’,
cho tới khi kết thúc năm 1971, đã có
khoảng 170kg điôxin-loại chất độc mà chỉ
cần một thìa cà phê cũng có thể giết hàng
trục triệu người. Điôxin loại chất độc đe
dọa trực tiếp đến sự sống của mỗi loài
sinh vật là vùng rừng dày đặc. Quảng trị
sớm trở thành một trọng điểm trong kế
hoạch thiết lập“vành đai trắng’’ của giặc.
Khoảng 15.000 nạn nhân trong đó gần
2.000 người chết do nhiễm độc quá nặng.
Có hơn 1.500ha rừng, hoa màu thời đó đã
bị chết do chất độc từ máy bay Mỹ thả
xuống, chủ yếu tập trung ở huyện Can Lộ
II.Vai trò của môi
trường và tài nguyên
thiên nhiên:
Hình thành và
phát triển năng
lực
GV: cho học sinh nghiên cứu thông tin
bài 58 SGK
Thảo luận nhóm:
Câu 1:Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng
lũ lụt ( mà do con người tạo ra)?
Câu 2: Thế nào là sử dụng hợp lí tài
nguyên rừng ?
Câu 3: Sử dụng hợp lí tài nguyên rừng có
ảnh hưởng như thế nào tới các tài nguyên
khác?
Câu 4: Nêu tác dụng của rừng đối với đời
sống con người?
GV:chốt lại nội dung thảo luận của học
sinh
Câu 1:- khai thác rừng bừa bãi ,không
theo quy hoạch, không tuân thủ biện pháp
lâm sinh, không tái sinh rừng.
- Lâm tặc hoành hành
- Nạn du canh ,du cư ,phá rừng lấy đất
canh tác , nhiều
- Vụ cháy rừng ,xâm hại tới tài nguyên
- Diện tích rừng phòng hộ bị thu hẹp
Câu 2: sử dụng hợp lí tài nguyên rừng là
phải kết hợp giữa khai thác có mức độ tài
nguyên rừng với bảo vệ và trồng rừng .
Thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên,
các vườn quốc gia ....để bảo vệ các khu
rừng quý đang có nguy cơ bi khai thác .
VD: Việt Nam có diện tích rừng lớn
nhưng diện tích rừng ngày càng giảm
GV:đưa thông tin :
GV kể: trong tác phẩm văn học“Nắng
Đồng Bằng’’ của Chu Lai,có một chi tiết
rất đáng chú ý : Trong đoàn người chạy
loạn, không tìm ra nguồn nước uống mấy
tên lính ngụy,chiếm một hố bom có một ít
nước ,chúng bắt mọi người phải đổi
những đồ trang sức quý giá để lấy một ca
nước uống và ai cũng chấp nhận .
? Câu chuyện trên em hãy cho biết giá trị
của tài nguyên nước trong đời sống con
người?
HS trả lời:
GV các em hãy vận dụng những kiến thức
đã học ở môn sinh và địa lí em hãy phân
tích tác động và ảnh hưởng của môi
trường đối với đời sống con người ?
- môi trường trong lành
- môi trường bị ô nhiễm
HS phân tích
GV : từ việc nghiên cứu thông tin kết hợp
những kiến thức hiểu biết của môn sinh
học và địa lí, em hay rút ra kết luận về vai
trò của môi tường và tài nguyên thiên
nhiên đối với đời sống con người ?
12
Năng lực giao
tiếp, năng lực sư
-Em có nhận xét gì về thực trạng môi
trường sống của chúng ta hiện nay?
-Qua các kiến thức về tự nhiên và xã hội
em có nhận xét gì về thực trạng của
nguồn tài nguyên thiên nhiên của Việt
Nam và thế giới?
GV kết luận:
13
Năng lực giao
tiếp, năng lực sư
dụng ngôn ngữ
-Đất trồng trọt đang bị mất khả năng sản
xuất do nạn xói mòn nhiều đất hoang hóa
và bạc màu
-nguồn nước(sông,biển,hồ...) đang bị ô
nhiễm nặng.
-diện tích rừng bị thu hẹp, mất dần những
cánh rừng nguyên sinh rậm rạp, những
loại gỗ quý,những loài động vật quý hiếm
-khí hậu có sự thay đổi, trái đất đang dần
nóng lên
+ Môi trường sống đang bị ô nhiễm
+ TNTN đang bi khai thác cạn kiệt
GV:tiếp tục cho thảo luận nhóm
-nhóm 1: Nêu các hành vi làm ô nhiễm
môi trường ?
Năng lực hợp tác,
năng lực giải
quyết vấn đề, năng
lực tự quản lý.
Hoạt động 3: TÌM HIỂU VỀ VAI TRÒ CỦA NƯỚC VÀ BIỆN PHÁP CHỐNG
Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC
* Mục tiêu: - HS hiểu được vai trò của nước trong đời sống và sản xuất , xác định
được những nguyên nhân làm ô nhiễm nguồn nước và biết đề xuất các biện pháp
phòng chống ô nhiễm nguồn nước.
* Thực hiện:
15
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt
Hình thành và
phát triển năng
lực
III. Vai trò của nước
trong đời sống vào sản
xuất. Chống ô nhiễm
nguồn nước
1.Một số tính chất của
nước:
m
-DGV
= nhận
D =xét, chỉnh lí, bổ sung và rút ra
V
V
16
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt
Hình thành và
phát triển năng
lực
2. Vai trò của nước
- GV tích hợp môn Mĩ thuật: GV Mời
nhóm 1 giới thiệu tranh tự vẽ về chủ đề
vai trò của nước
HS : Treo tranh và trình bày nội dung bức
tranh.
- HS nêu được:
+ Nước hòa tan một số chất cần thiết cho
cơ thể.
+ Nước tham gia vào nhiều quá trình hóa
học quan trọng trong cơ thể.
- GV:Các em thân mến! Các em muốn 3. Biện pháp chống ô
xem phim không? Cô giáo mời các em nhiễm nguồn nước
xem đoạn phim sau.
GV: Cảm xúc của em khi xem phim?
HS : Qua đoạn phim em thấy rằng con
Năng lực tư duy,
người không thể sống được nếu thiếu
năng lực giải
nước.
quyết vấn đề.
GV: Đúng rồi các em ạ ! Đoạn phim đã
cho chúng ta thấy nỗi khổ của những
người dân sống ở 1 nơi nguồn nước khan
hiếm. Bạn nhỏ trong đoạn phim phải rất
vất vả mới cỏ thể lấy được 1 chút nước
mang về cho bố đang bị bệnh.
- GV: Lượng nước trên trái đất phân bố
không đồng đều cho HS quan sát biểu đồ
“sự phân bố nước trên trái đất” để học
sinh thấy được lượng nước ngọt là rất nhỏ
so với lượng nước trên trái đất và thông
báo thực trạng nước hiện nay.
-GV giảng: Song nhu cầu sử dụng nước
ngày càng tăng .
Chiếu bài tập trên màn hình:
Hướng dẫn:
a.Tích hợp môn Toán 6: Tính tỉ số (%) bài
16 toán 6 tập 2
nghiệp( phun thuốc trừ sâu, thốc diệt
cỏ,...)
- Biện pháp: Hạn chế sử dụng thuốc trừ
sâu, thuốc diệt cỏ.
* Nhóm 3:
- Nguyên nhân: Do hoạt động của các nhà
máy, xí nghiệp
- Biện pháp: Xử lí nước thải sinh hoạt ,
nước thải công nghiệp, khí thải ra môi
trường. Trồng cây xanh
GV nhận xét, chỉnh lí, bổ sung và rút ra
kết luận
- Không vứt rác thải,
xác chết động vật
xuống sông , ao, hồ,...
- Hạn chế sử dụng
thuốc trừ sâu, thuốc
diệt cỏ.
-Xử lí nước thải sinh
hoạt , nước thải công
nghiệp, khí thải ra môi
trường. Trồng cây xanh
- Sử dụng tiết kiệm
nguồn nước sạch.
- Tích cực tuyên truyền
chống ô nhiễm nguồn
nước.
hoại môi trường. sử dụng tài nguyên
không hợp lí, Không có kế hoạch sẽ làm
mất cân bằng sinh thái ,làm cho môi
trường bị suy thoái gây các hiện tượng lũ
lụt, mưa bão, làm ảnh hưởng trực tiếp đến
sinh hoat của con người .do đó đòi hỏi
chúng ta cần có những biệt pháp, tránh
nhiệm để bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
GV cung cấp thêm thông tin về vai trò
của biển, đảo:
* Tuần lễ biển và hải đảo Viêt Nam từ
ngày 1/6 dến ngày 8/6, được chính phủ
quy định trong nghị định số 25/2009/NĐCP ngày 06/3/2009 và được tổ chức hàng
năm để hưởng ứng ngày môi trường thế
giới ( 05/6 ) và ngày đại dương thế giới
( 08/6 ).
Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam hàng
năm là dịp để Việt Nam khẳng định tiềm
lực lớn về kinh tế Biển, thể hiện ý chí
quyết tâm phát triển toàn diện ngành nghề
Biển, bảo vệ tài nguyên và môi trường
vùng Biển, Đảo bền vững và bảo vệ vững
chắc chủ quyền quốc gia trên Biển.
Hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt
Nam là dịp để tuyên truyền, vận động mọi
người dân nâng cao ý thức bảo vệ nguồn
tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn và phát
huy giá trị của tài nguyên và môi trường
Biển, Đảo; lòng tự hào, ý thức dân tộc đối
thái, cải thiện môi
trường.
GV dùng phương pháp động não .nêu ra -Ngăn chặn, khắc phục
những vấn đề sau:
các hậu quả xấu do
con người và thiên
nhiên gây ra.
? GV hỏi: Em hiểu thế nào là bảo vệ
TNTN
2. Bảo vệ tài nguyên
thiên nhiên.
- Khai thác, sử dụng
hợp lý,tiết kiệm nguồn
tài nguyên thiên nhiên.
Năng lực giải
quyết vấn đề.
Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên là trách nhiệm của ai?
-Là trách nhiệm của mọi người,mọi quốc
gia, mọi dân tộc
Em hãy cho biết các biệt pháp bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên nhiên?
21
3. Các biệt pháp bảo
vệ môi trường và tài
*kết luận:
-biệt pháp vi mô (hành động của mọi
người): giữ gìn vệ sinh môi trường xung
quanh ,trồng cây xanh sử dụng hóa chất
bảo vệ thực vật đúng quy định..
-Biện pháp vĩ mô (của nhà nước) : ban
hành pháp luật về bảo vệ môi trường và
tài nguyên thiên nhiên:tuyên truyền. Giáo
dục cho mọi người dân về nghĩa vụ bảo
vệ môi trường: xử lí những hành vi, vi
phạm: tham gia các chương trình, hợp tác
quốc tế và bảo vệ môi trường.
nguồn TNTN
-Lên án, phê phán ,tố
cáo các hành vi làm ô
nhiễm môi trường, làm
suy kệt tài nguyên
thiên nhiên.
Năng lực giải
quyết vấn đề.
Hoạt động 5 : XỬ LÍ TÌNH HUỐNG VÀ TRÌNH BÀY SUY NGHĨ VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
Mục tiêu : phát triển kĩ năng đánh giá và ứng xử trước những tình huống liên quan
đến vấn đề môi trường .
-Rèn luyện các KNS: Ra quyết định : tư duy phê phán: kiểm soát cảm xúc.
22
trách nhiệm biết để ngăn chặn, xử lý.
(Có thể cho học sinh chơi trò chơi sắm
vai trong tình huống trên).
GV tiến hành cho HS chơi trò chơi ô chữ.
HS thực hành và trình bày cá nhân.
GV yêu cầu học sinh nhân xét.
GV kết luận và cung cấp đoạn văn mẫu.
Hè vừa qua các em đã có chuyến tham
quan du lịch xuyên việt cùng gia đình.
Chuyến tham quan đó khiến em rất vui.
Tuy nhiên có một vài điều về vấn đề
MTTN mà em gặp phải trong chuyến đi
đó khiến em rất buồn. Đó là hiện tượng
không giữ gìn vệ sinh đường phố, có rất
nhiều biểu hiện gây ô nhiễm môi trường,
23
Xử lý được tình huống
đặt ra và nhận thức
được hành vi đúng, sai
và tuyên truyền được
về ý nghĩa của môi
trường và tài nguyên
thiên nhiên đối với đời
sống con người.
Hình thành và
phát triển năng
lực
Năng lực giao
Hoạt động 6:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC ĐỂ LIÊN HỆ THỰC TẾ
Hỏi và trả lời
GV đặt câu hỏi về những nội dung đã học, gọi 1 HS này lại đặt câu hỏi tiếp tục 1 câu
hỏi nữa, HS thứ 2 trả lời và tiếp tục quá trình hỏi và trả lời với các bạn trong lớp cho
đến khi GV quyết định dừng hoạt động này lại ( xem tư liệu tham khảo cho Hoạt
động 6)
GV đưa câu hỏi, bài tập lên bảng cho học sinh quan sát và trả lời.
Câu 1: Em hãy nhận xét về môi trường Việt Nam hiện nay.
Câu 2: Hiện tượng đất bị xói mòn rửa trôi, nghèo kiệt dinh dưỡng, ô nhiễm là do
những nguyên nhân nào?
Câu 3: Theo em, rừng có vai trò như thế nào đối với con người?
Câu 4: Nguồn nước ở Việt Nam nhiều nơi bị ô nhiễm là do nguyên nhân nào?
Câu 5: Theo em các khu đô thị, khu dân cư nông thôn của ta bị ô nhiễm bụi
nghiêm trọng là do đâu?
Câu 6: Ở xã, thôn em ở có tình trạng ô nhiễm MT không? Kể tên một số nguyên
nhân gây ô nhiễm đó .
24
Câu 7: Để xây dựng trường ta luôn xanh- sạch- đẹp, theo em học sinh chúng ta cần
thực hiện những công việc cụ thể nào ?
Câu 8: theo em thế nào là sống hòa hợp, thân thiện với thiên nhiên ?
Đáp án
Câu 1: Xuống cấp nhiều nơi ô nhiễm nghiêm trọng.
Câu 2: Thoát hóa, khô hạn, sa mạc hóa, mặn hóa, phèn hóa ngập úng do chất thải,
phân hóa học và chất độc hóa học.
Câu 3:Điều hòa khí hậu, bảo vệ đất, giữ nước ngầm và giữ các nguồn gen quý
Câu 4: Nước thải CN, thủ CN,nước.
duy, năng lực
25
Copyright: Tài liệu đại học ©