TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
NIÊN KHÓA 2010 - 2014
ĐỀ TÀI:

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI XÂY
DỰNG NHÀ “SIÊU MỎNG” - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Giảng viên hƣớng dẫn:
Ts. Phan Trung Hiền

Sinh viên thực hiện:
Trần Thị Cẩm Xuyên
MSSV: 5106210
Lớp: LK1063A1

Cần Thơ, tháng 11 năm 2013


NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG BẢO VỆ LUẬN VĂN
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

viên hướng dẫn Ts. Phan Trung Hiền trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận
văn đã hướng dẫn em hoàn thành tốt đề tài luận văn tốt nghiệp của mình. Bên cạnh đó, em
chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giảng dạy bộ môn Luật Hành chính, Pháp luật Xây
dựng, Hành chính đô thị - Khoa Luật - Đại Học Cần Thơ đã giảng dạy và chuẩn bị cho em
những kiến thức cần thiết trong học tập, nghiên cứu cũng như trong công việc sau này.
Những lời động viên khích lệ từ gia đình, những chia sẻ, giúp đỡ từ bạn bè trong
quá trình tiếp cận thông tin, tài liệu đã góp phần rất lớn cho luận văn của em đạt kết quả
tốt hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này được hoàn thành dựa trên kết quả nghiên cứu của
bản thân. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn chưa từng được ai
công bố trong bất kỳ công trình luận văn nào trước đây.
Tác giả luận văn

Trần Thị Cẩm Xuyên


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................... 1
3. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................................. 2
4. Phƣơng pháp nghiên cứu........................................................................................ 2
5. Cấu trúc luận văn .................................................................................................... 2
CHƢƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NHÀ Ở VÀ NHÀ “SIÊU MỎNG”.......... 4
1.1 Quan niệm nhà ở và nhà “siêu mỏng” ................................................................ 4
1.2 Đặc điểm của nhà “siêu mỏng” ............................................................................ 6

2.2.4 Công trình xây dựng có tác động đến chất lượng công trình lân cận; ảnh
hưởng đến môi trường, cộng đồng dân cư ........................................................... 20
2.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng ............. 21
2.3.1 Nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ................ 21
2.3.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng của cơ
quan có thẩm quyền .............................................................................................. 22
2.4 Trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm trật tự xây dựng đô thị ............................. 28
2.4.1 Lập biên bản ngừng thi công xây dựng ...................................................... 29
2.4.2 Đình chỉ thi công xây dựng .......................................................................... 29
2.4.3 Cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm ........................................................ 30
CHƢƠNG 3. THỰC TRẠNG VÀ PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆN PHÁP
LUẬT TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA VÀ XỬ LÝ ĐỐI VỚI NHÀ “SIÊU
MỎNG” ......................................................................................................................... 32
3.1 Tình hình xử lý đối với nhà “siêu mỏng” ở nƣớc ta hiện nay ......................... 32
3.2 Tình hình xử lý nhà “siêu mỏng” trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố
Cần Thơ...................................................................................................................... 34
3.2.1 Đôi nét giới thiệu về quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ ....................... 34
3.2.2 Những phương án của Uỷ ban nhân dân thành phố Cần Thơ nhằm tránh
việc xuất hiên nhà “siêu mỏng” cũng như tránh việc phải xử phạt vi phạm hành
chính đối với nhà siêu mỏng ................................................................................. 35
3.2.3 Những kết quả đạt được trong công tác xử lý nhà “siêu mỏng” trên địa
bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ ........................................................... 38
3.2.4 Những khó khăn trong công tác xử lý nhà “siêu mỏng” trên địa bàn quận
Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ ............................................................................ 39
3.3 Giải pháp và đề xuất nhằm khắc phục những khó khăn trong công tác xử lý
nhà “siêu mỏng” ........................................................................................................ 41
3.3.1 Về công tác ban hành văn bản pháp quy địa phương ................................ 42
3.3.2 Về công tác thi hành pháp luật .................................................................... 43
3.3.3 Về hoạt động kiểm tra, giám sát .................................................................. 43


Có nhiều công trình nghiên cứu về vi phạm trật tự xây dựng đô thị và xử lý vi
phạm trật tự xây dựng đô thị ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, do pháp luật chưa
quy định khái niệm nhà “siêu mỏng” và các biện pháp ngăn chặn và xử lý vẫn chỉ được
xem như là một công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị mà chưa được quy định cụ thể
trong các văn bản quy phạm pháp luật nên vấn đề xử lý nhà “siêu mỏng” chưa được quan
tâm nhiều hoặc được đề cập qua nhưng chưa đi sâu nghiên cứu. Đặc biệt trên địa bàn
thành phố Cần Thơ (nhà “siêu mỏng” xuất hiện chủ yếu ở quận Ninh Kiều), người viết
chưa tìm thấy công trình nghiên cứu chuyên biệt nào về “ Xử phạt vi phạm hành chính
với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp trên địa bàn quận Ninh
Kiều, thành phố Cần Thơ”. Chính vì lẽ đó, người viết chọn đề tài này làm luận văn tốt
nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Hệ thống lại chế độ pháp lý về xử phạt nhà “siêu mỏng” theo quy định hiện hành
và của Uỷ ban nhan dân thành phố Cần Thơ. Để làm rõ trên thực tế các chế độ pháp lý

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 1

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

trên được áp dụng như thế nào người viết đi sâu vào thực tiễn áp dụng. Qua đó tìm ra
những quy định chưa hợp lý, những khó khăn trong công công tác xử lý, nguyên nhân
dẫn đến khó khăn và nêu lên một số giải pháp khắc phục khó khăn trong quá trình xử
phạt vi phạm hành chính đối với nhà “siêu mỏng”.
3. Phạm vi nghiên cứu


Trang 2

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

được trình bày gồm 3 chương:
 Chƣơng 1: Khái quát chung về nhà ở và nhà “siêu mỏng”
Ở chương này người viết trình bày khái quát chung về nhà ở và nhà “siêu mỏng”,
đặc điểm của nhà “siêu mỏng”, nguyên nhân xuất hiện nhà “siêu mỏng”, lược sử về quá
trình xuất hiện và tồn tại của nhà “siêu mỏng” cho đến nay, và ảnh hưởng của nhà “siêu
mỏng” đến nền kinh tế, trật tự quản lý nhà nước, xã hội.
 Chƣơng 2: Pháp luật về xử phạt nhà “siêu mỏng” theo quy định của pháp luật
hiện hành
Trong chương này người viết trình bày những quy định của pháp luật về xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Tập trung tìm hiểu về chế độ pháp lý về xử
phạt vi phạm hành chính trong quản lý trật tự xây dựng đô thị nhưng người viết sẽ phân
tích theo hướng nhà “siêu mỏng” theo quy định hiện hành.
 Chƣơng 3: Thực trạng và phương hướng hoàn thiện pháp luật trong việc
phòng ngừa và xử lý đối với nhà “siêu mỏng”.
Chương này người viết nêu những thực trạng cũng như một số thuận lợi, khó khăn
trong công tác xử phạt vi phạm hành chính đối với nhà “siêu mỏng” trên địa bàn quận
Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ và một số kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật về xử
phạt vi phạm hành chính đối với nhà “siêu mỏng” hiện nay.
Là sinh viên lần đầu tiên tiếp xúc với công tác nghiên cứu khoa học, hạn chế trong
việc tiếp cận với các thông tin, tài liệu trong thực tiễn nghiên cứu. Nên chắc chắn luận
văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế rất mong nhận được những ý kiến góp ý

quy định là: “Công trình xây dựng với mục đích để ở và phục vụ các nhu cầu sinh hoạt
của hộ gia đình, cá nhân”1. Không như thời kỳ nguyên thủy nhà ở không đơn giản chỉ là
nơi che mưa, che nắng, ngày nay nhà ở là thước đo của một nền kinh tế, xã hội của một
quốc gia. Điều 3 Nghị định số 71/2010/NĐ-CP ngày 23/6/2010 của Chính phủ quy định
chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở đã chia nhà ở thành 5 loại dựa vào chủ thể xây
dựng nhà ở phục vụ cho hộ gia đình, các nhân như sau:
- Nhà ở thương mại là nhà ở do tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu
tư xây dựng để bán, cho thuê theo nhu cầu và cơ chế thị trường.
- Nhà ở xã hội là nhà ở do Nhà nước hoặc tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần
kinh tế đầu tư xây dựng cho các đối tượng quy định tại Điều 53, Điều 54 của Luật Nhà ở
và quy định tại Nghị định này mua, thuê hoặc thuê mua theo cơ chế do Nhà nước quy
định.
- Nhà ở công vụ là nhà ở do Nhà nước đầu tư xây dựng cho các đối tượng quy
1

Điều 1 Luật Nhà ở năm 2005.

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 4

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

định tại Điều 60 của Luật Nhà ở và quy định tại Nghị định này thuê trong thời gian đảm
nhiệm chức vụ theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định này.
- Nhà biệt thự tại đô thị là nhà ở riêng biệt (hoặc có nguồn gốc là nhà ở đang được

Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 39/2009/TT-BXD, ngày 9 tháng 12 năm 2009 Hướng dẫn quản lý chất lượng xây
dựng nhà ở riêng lẻ.

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 5

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

1.2 Đặc điểm của nhà “siêu mỏng”
Luật không có định nghĩa khái niệm nhà “siêu mỏng”, nhưng trên thực tế có
những căn nhà với đủ loại hình thù kỳ dị, vi phạm nghiêm trọng về hình khối công trình
mà trong dân gian, báo chí thường được gọi là nhà “siêu mỏng”. Qua quá trình tìm hiểu
dựa theo quan niệm dân gian, báo chí cũng như từ các quy định của pháp luật có liên
quan người viết đã đúc kết được nhà “siêu mỏng” có các đặc điểm chính sau:
1.2.1 Diện tích nhỏ hẹp, được xây lên nhiều tầng
Đặc điểm chung dễ nhận thấy ở những căn nhà “siêu mỏng” đó là: Diện tích nhỏ
hẹp, hoặc rất “mỏng” nhưng được xây lên nhiều tầng. Tuy nhiên, đây chỉ là cách hiểu
chung chung, không có một cách hiểu thống nhất nào về khái niệm nhà “siêu mỏng”
trong giới báo chí hay trong dân gian. Nên dựa theo những gì tìm hiểu được người viết
cho rằng thực tế có 3 dạng nhà được xem là nhà “siêu mỏng”:
 Dạng thứ nhất, đó là những căn nhà có diện tích thửa đất xây dựng của căn nhà
nhỏ hơn diện tích tách thửa tối thiểu. Tuân thủ Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày
25/5/2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai, hiện nay tại mỗi địa

dựng trên những thửa đất không đủ điều kiện về mặt bằng xây dựng theo quy định cụ thể
của từng địa phương dựa trên những hướng dẫn của Chính phủ. Tuy nhiên, không thể phủ
định nhà “siêu mỏng” không bị lệ thuộc hoàn toàn vào diện tích thửa đất có không đủ
điều kiện về mặt bằng xây dựng hay không. Bởi lẽ, có thể một căn nhà “siêu mỏng” lại
được xây dựng trên một thửa đất có đủ điều kiện về mặt bằng xây dựng. Theo quan điểm
của người viết, cách nhìn nhận này không mang tính thực tế và thật hiếm có hộ gia đình,
cá nhân nào lại quyết định xây dựng căn nhà của mình thành một căn nhà “siêu mỏng”
khi còn thừa diện tích nhiều như thế chỉ để “bị” xử phạt. Ở một đất nước dân số tại các đô
thị ngày tăng trong khi quỹ đất để xây dựng nhà ở ngày càng ít như Việt Nam thì trường
hợp trên là hoàn toàn không thực tế. Do đó, người viết loại trừ trường hợp này.
Như vậy, tuy không thể đánh đồng nhà “siêu mỏng” và đất không đủ điều kiện về
mặt bằng xây dựng nhưng cũng có thể khẳng định Ở Việt Nam nhà “siêu mỏng” là một
trong những hệ lụy của đất không đủ điều kiện xây dựng. Chỉ khi xuất hiện đất không đủ
điều kiện về mặt bằng xây dựng thì mới xuất hiện nhà “siêu mỏng” ở các khu đô thị lớn
như hiện nay. Đây là một đặc điểm dễ nhận thấy của những căn nhà “siêu mỏng” đang
tồn tại ở các đô thị lớn hiện nay.
1.2.3 Nhà “siêu mỏng” thường là những nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân được
xây dựng vì lợi ích kinh tế
Có hai trường hợp hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà “siêu mỏng” vì lợi ích kinh
tế đặc trưng:
Những người cần nhà ở nhất chính là những người nghèo thành thị nhưng thị
trường nhà ở trong khu vực tư nhân chỉ đáp ứng nhu cầu cần nhà ở khi cá nhân, hộ gia
đình có khả năng thanh toán. Vì giá nhà ở phụ thuộc vào giá đất nên khi nhu cầu về nhà ở
tăng cao, đặc biệt là nhà ở riêng lẻ thì giá đất cũng tăng cao. Một hộ gia đình, cá nhân có
điều kiện kinh tế bình thường đã là khó khăn nếu muốn xây dựng một căn nhà khang
trang ở các khu đô thị chưa kể đến những hộ gia đình cá nhân có điều kiện kinh tế còn
thấp. Để có một cuộc sống ổn định họ chấp nhận sống dưới một căn nhà “siêu mỏng”,
chấp nhận làm trái quy định của pháp luật về diện tích xây dựng.
Một trường hợp khác đối tượng xây nhà siêu mỏng không khó khăn về nhà ở mà
họ cố tình xây nhà “siêu mỏng” rồi cho thuê lại, làm địa điểm kinh doanh nhỏ lẻ hoặc bán

chính là phải có quy hoạch xây dựng theo quy định pháp luật; đó là cái gốc để quản lý
trật tự xây dựng.3 Bên cạnh đó, hiện nay việc giải phóng mặt bằng hầu hết không đi đôi
với việc chỉnh trang đô thị. Khi giải phóng mặt bằng cho các dự án làm đường thì phần
diện tích đất còn lại của người dân đều nằm ngay mặt tiền. Thế nên, người dân không
chịu nhận tiền đền bù cho phần diện tích đất còn lại. Từ đó, nảy sinh ra những lô đất rất
nhỏ, nếu xây dựng thì sẽ trở thành những căn nhà “siêu mỏng”.
 Nguyên nhân thứ hai làm xuất hiện nhà “siêu mỏng” là do nhu cầu nhà ở ngày
càng tăng cao ở các đô thị lớn. Trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa của đất
nước các đô thị các trung tâm đô thị chủ yếu của mỗi vùng kinh tế-xã hội đóng vai trò
như động lực phát triển trong vùng, tạo nên sự phát triển cân đối về địa lý cho toàn quốc.
Tuy nhiên, nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn đang ngày càng tăng cao, đặc biệt là nhà ở
cho thuê, do một lượng lớn lao động nhập cư vào đô thị để tìm việc làm và sinh sống.
3

Lê Xuân Thủy, Sắp xếp lại lực lượng thanh tra xây dựng,
(truy cập ngày 27/08/2013).

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 8

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Bên cạnh đó, với tình hình kinh tế hiện đang còn nhiều khó khăn, thu nhập của đa số
người lao động chưa thể đủ để đáp ứng với giá của các sản phẩm bất động sản mua để ở.
 Nguyên nhân thứ ba làm xuất hiện nhà “siêu mỏng” là do công tác thanh tra,


/>ngày 27/08/2013).

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 9

(truy

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên

cập


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Từ năm 1986 đến trước khi khi luật Đất đai năm 1993 ra đời, chế độ bao cấp về
nhà ở không còn tồn tại, người dân có quyền tự xây dựng nhà ở hoặc Nhà nước và nhân
dân cùng làm. Bộ mặt đô thị có nhiều thay đổi theo hướng tích cực. Nhà nước khuyến
khích người dân tự xây nhà ở, mở rộng các chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng nhà
ở. Giai đoạn này, công tác giải phóng mặt bằng còn đơn giản, ảnh hưởng thời kỳ bao cấp,
đặt lợi ích xã hội, cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân một cách mạnh mẽ. Hơn nữa, người
sử dụng đất trước năm 1993 chỉ có những quyền năng rất hạn chế, đất đai lại không được
xem là một loại tài sản lưu thông trên thị trường nên có “giải phóng mặt bằng” cho những
dự án công cộng thì tài sản trên đất được bồi hoàn cho chủ sở hữu tài sản, nhưng đất thì
chủ yếu là hoán đổi. Do đất đai không được xem là tài sản “có giá” nên sự “hoán đổi” để
người sử dụng đất có thể “sống được”. Điều này dựa trên cơ sở lý luận: Đất đai thuộc sở
hữu toàn dân, do nhà nước quản lý; người sử dụng đất được Nhà nước giao, nên khi cần
thì nhà nước có thể “lấy lại” và “giao lại” một thửa đất khác.5 Do đó, người dân không


SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

quy hoạch của Việt Nam lúc này đòi hỏi phải học tập kinh nghiệm rất nhiều từ các nước
trên thế giới. Việc ra đời của Luật Xây dựng năm 2003 thể hiện sự quan tâm của Nhà
nước về vấn đề xây dựng nói chung và vấn đề nhà ở tại đô thị nói riêng trong bối cảnh
Việt Nam còn nhiều yếu kém trong quản lý ở lĩnh vực xây dựng. Ở giai đoạn này, tình
trạng tham nhũng trong quản lý xây dựng diễn ra vô cùng phức tạp, các hiện tượng tiêu
cực còn khá phổ biến trong đầu tư xây dựng làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công
trình, gây thất thoát, lãng phí lớn đang là vấn đề quan tâm sâu sắc trong xã hội. Công tác
xử lý đối với những công trình xây dựng trái phép không ngừng được Nhà nước hoàn
thiện hơn. Từ quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 34 Luật Xây dựng có quy định về việc
xử lý đối với những công trình xây dựng trái phép, xây dựng sai giấy phép, xây dựng
không tuân theo quy hoạch xây dựng bằng hình thức đình chỉ xây dựng, xử phạt hành
chính, cưỡng chế phá dỡ công trình. Sau đó, Quyết định số 39/2005/QĐ-TTG ngày 28
tháng 02 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về việc hướng dẫn thi hành Điều
121 của Luật Xây dựng; Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy
định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện
quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất và giải quyết khiếu nại về đất đai, hiện nay tại mỗi địa phương đều ban hành quy định
riêng về diện tích tối thiểu được tách thửa cho phù hợp với điều kiện tại địa phương
mình. Những văn bản này đã tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho việc xử lý nhà “siêu
mỏng”. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhà “siêu mỏng” trước sự chuyển biến quá lớn về
vấn đề quyền năng của người sử dụng đất khi đất đai có giá và sự quản lý còn lỏng lẻo
của cơ quan chức năng là không thể tránh khỏi.
Thực tế, khi những căn nhà siêu mỏng đầu tiên xuất hiện từ Luật Đất đai năm

Đến khi tình trạng xuất hiện nhà “siêu mỏng” trở thành thách thức lớn cho cơ quan chức
năng trong công tác xử lý, ngân sách Nhà nước phải chịu áp lực ngặn nề cho việc xử lý
nhà “siêu mỏng”. Với một Việt Nam còn nhiều khó khăn về kinh tế, thì nguồn ngân sách
nhà nước liệu có khả năng đáp ứng cho việc xử lý nhà “siêu mỏng” và những hậu quả mà
nó gây ra?
Nhà lí luận chính trị, triết gia và nhà khoa học người Đức thế kỷ 19 Phridrich
Ăngghen8 đã từng nói: “Con người trước hết phải ăn uống, chỗ ở và mặc đã rồi mới đến
làm chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo,…”. Lao động làm nên của cải, vật chất, sức
khỏe là điều kiện tiên quyết để lao động có hiệu quả. Tuy nhiên, để đảm bảo cho sức
khỏe thì nhà ở là một trong những yếu tố quan trọng không thể xem nhẹ. Đúc kết “An cư,
lạc nghiệp” trong dân gian, phần nào nói lên tầm quan trọng của ngôi nhà nơi mình sinh
sống. Nghĩa là, có ổn định chỗ ăn, chỗ ở thì người lao động mới an lòng mà lo công việc
sinh kế hoặc phát triển thương mại. Như vậy, sự ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế của
những căn nhà “siêu mỏng” là không thể phủ nhận. Nhà “siêu mỏng” làm mất đi giá trị
vốn có của một căn nhà, khi nhu cầu về nhà ở ổn định, rộng rãi, an toàn, thoáng
mát,…không được đảm bảo thì sức lao động của con người cũng giảm sút. Từ đó, khả
năng kinh tế của cá nhân, hộ gia đình đó cũng không ổn định.
1.5.2 Ảnh hưởng của nhà “siêu mỏng” đến trật tự quản lý Nhà nước
Nhà “siêu mỏng” là điển hình của mâu thuẫn lợi ích của cá nhân - cá nhân xây
dựng nhà siêu mỏng và lợi ích của cộng đồng, tập thể mà đại diện để bảo vệ quyền và lợi

7

Xem Nguyễn Cảnh Quý, Một số nội dung của Luật Đất đai cần được tiếp tục sửa đổi bổ sung và hoàn thiện, Tạp

chí Nghiên cứu lập pháp, số 15 (223) T8/2012.
8

Trần Trọng Tân, Ph. Angwghen sống mãi trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta,
(truy cập ngày 28/08/2013).

đang tồn tại không được kịp thời xử lý gây bức xúc trong dư luận. Người dân mang tâm
lý phải chăng đã có sự bất bình đẳng trong công tác quản lý của cơ quan chức năng trong
việc xử lý nhà “siêu mỏng”? Tất cả những thắc mắc đó tạo nên sự mâu thuẫn giữa cơ
quan quản lý và người dân tuân thủ pháp luật xây dựng khi phải chứng kiến tình trạng
nhà “siêu mỏng” vẫn đang được xây dựng công khai.
Mâu thuẫn lợi ích làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và
chế độ, gây bức xúc trong dư luận xã hội, bất bình trong nhân dân. Vì vậy, các thế lực thù
địch rất dễ lợi dụng xuyên tạc, bôi nhọ, nói xấu, kích động nhân dân chống lại Đảng, Nhà
nước. Nếu Đảng, Nhà nước không kiên quyết xử lý nghiêm minh, tiếp tục để mâu thuẫn
lợi ích trên xảy ra, gây bức xúc trong nhân dân và xã hội sẽ tạo thuận lợi thêm cho các thế
lực thù địch lợi dụng thực hiện những âm mưu gây bạo loạn đe dọa sự tồn vong của
9

TS. KTS. Nguyễn Thanh Bình, Nhà siêu mỏng, siêu méo: Những vấn đề bên trong,

(truy cập ngày 11/8/2013).

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 13

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Đảng, Nhà nước và chế độ. Nhà “siêu mỏng” là hệ quả cũng là nguyên nhân làm xuất
hiện hai mâu thuẫn về lợi ích không nên có của một nền chính trị ổn định.
1.5.3 Ảnh hưởng của nhà “siêu mỏng” đến xã hội

P.P.H, Mỗi tháng mọc lên một đô thị, (truy
cập ngày 28/08/2013).

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 14

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

một công trình xây dựng luôn luôn được đặt lên hàng đầu bởi mục đích nhằm xây dựng
một công trình xây dựng đặc biệt là nhà ở riêng lẻ đều vì nhu cầu sinh sống, làm việc, vui
chơi giải trí của mỗi cá nhân. Thế nhưng việc xây dựng những căn nhà “siêu mỏng” đã
phá vỡ yêu cầu đầu tiên nhất và quan trọng nhất của một căn nhà.
Cũng từ nguyên nhân từ kích thước quá nhỏ của những căn nhà “siêu mỏng” gián
tiếp gây nên nhiều tệ nạn xã hội. Những căn nhà này do không có giấy phép xây dựng
nên gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý, nhà “siêu mỏng” trở thành nơi “lý tưởng”
cho việc mua bán, sử dụng chất kích thích, gây nghiện tạo gánh nặng lớn cho xã hội.

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 15

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp

Lưu ý, từ ngày 1/7/2013 nội dung áp dụng của văn bản trên không trái với Luật
khung là Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012. Tuy nhiên, từ ngày 30/11/2013 Nghị
định số 23/2009/NĐ-CP sẽ bị thay thế bởi Nghị định số 121/2013/NĐ-CP quy định xử

GVHD: Ts. Phan Trung Hiền

Trang 16

SVTH: Trần Thị Cẩm Xuyên


Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng nhà “siêu mỏng” - Thực trạng và giải pháp
trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác,
sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát
triển nhà và công sở (sau đây gọi tắt là Nghị định số121/2013/NĐ-CP). Tuy thời điểm
người viết hoàn thành luận văn này Nghị định số 121/2013/NĐ-CP vẫn chưa có hiệu lực
nhưng để đảm bảo tính thời sự, cập nhật cho luận văn cũng như tạo thuận lợi cho người
đọc trong nghiên cứu văn bản quy phạm pháp luật, trong chương 2 người viết sẽ phân
tích, so sánh đối chiếu giữa Nghị định số 121/2013/NĐ-CP, Nghị định số 23/2009/NĐCP và Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.
2.1 Xác định yếu tố cấu thành vi phạm trật tự xây dựng đô thị
Hành vi vi phạm trật tự xây dựng đô thị là một hiện tượng tác động tiêu cực đến
bộ mặt đô thị, cũng như ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế, công tác quản lý nhà nước và
xã hội. Hành vi vi phạm trật tự xây dựng đô thị được nhận diện, đánh giá và là cơ sở để
truy cứu trách nhiệm pháp lý là nhờ có cấu thành cơ bản xác định. Nó bao gồm các yếu
tố: Mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách thể của hành vi vi phạm trật tự xây
dựng đô thị. Thiếu một trong những yếu tố này thì sẽ không tồn tại một hành vi vi phạm
trật tự xây dựng đô thị trong thực tế. Việc xác định từng bộ phận này là cơ sở quan trọng
để truy cứu trách nhiệm pháp lý, nhờ đó mà tìm ra được mối quan hệ giữa chúng với

+ Sử dụng quyền hạn vượt quá giới hạn cho phép; điển hình là hành vi xây dựng
nhà ở đô thị vượt số tầng cho phép. Ví dụ: Những căn nhà có diện tích chuẩn dưới 40m2
có diện tích thửa đất từ 15m2 đến nhỏ hơn 40m2, có các cạnh lớn hơn hoặc bằng 3m mà
xây dựng căn nhà quá 2 tầng (một dạng nhà “siêu mỏng”) thì được coi là vượt quá giới
hạn cho phép.
* Hậu quả của hành vi trái pháp luật: Là trật tự quản lý của nhà nước bị hành vi vi
phạm trật tự xây dựng đô thị tác động tới, gây xâm hại. Tuy nhiên, do hành vi vi phạm
trật tự xây dựng đô thị là hành vi có cấu thành hình thức nên hậu quả phải được xem là
trật tự đã vi phạm, chứ không cần có hậu quả nhất định nào đó trên thực tế. Nếu như có
hậu quả xảy ra trên thực tế thì hậu quả đó phải chính là sự hiện thực hóa khả năng thực tế
làm phát sinh hậu quả.
2.1.2 Yếu tố chủ quan của vi phạm trật tự xây dựng đô thị
Mặt chủ quan của vi phạm trật tự xây dựng đô thị là quan hệ tâm lý bên trong bao
gồm các yếu tố: Lỗi, mục đích, động cơ của vi phạm trật tự xây dựng đô thị.
* Yếu tố chủ quan thể hiện ở tính chất có lỗi: đó là thái độ chủ quan của con người
đối với hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả do hành vi đó gây ra.
+ Lỗi cố ý trong vi phạm trật tự xây dựng đô thị: Người vi pham nhận thức rõ
nghĩa vụ pháp lý bắt buộc nhưng lại có ý thức xem thường dù họ có khả năng xử sự đúng
theo nghĩa vụ đó. Trong vi phạm trật tự xây dựng đô thị hành vi có lỗi cố ý chiếm đa số.
Người dân cố tình xây dựng nhà “siêu mỏng” vào ban đêm để tránh cơ quan chức năng
cũng là một hành vi có yếu tố lỗi cố ý.
+ Lỗi vô ý trong vi phạm trật tự xây dựng đô thị: Người vi phạm đã vô tình hoặc
thiếu thận trọng mà không nhận thức được những nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, dù họ có
khả năng và điều kiện xử sự theo đúng nghĩa vụ này. Trong trường hợp nhà “siêu mỏng”
lỗi vô ý rất hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, đặc trưng trong xử phạt vi phạm hành chính nói
chung yếu tố lỗi không quyết định hành vi có bị xử phạt hay không, nếu đối tượng vi
phạm có hành vi thì sẽ bị xử phạt.
* Mục đích, động cơ của vi phạm trật tự xây dựng đô thị là dấu hiệu không bắt
buộc phải có trong mọi cấu thành của hành vi vi phạm trật tự xây dựng đô thị.
2.1.3 Yếu tố khách thể của vi phạm trật tự xây dựng đô thị