Hình tượng bãi cát có ý nghĩa nghệ thuật độc đáo và mang tính
sáng tạo, nó bắt nguồn từ chính hiện thực. Ai đã từng đi trên bãi
cát ắt sẽ hiểu phần nào giá trị tư tưởng của bài thơ.
I. Cuộc đời – Sự nghiệp Cao Bá Quát
- Cao Bá Quát là nhà thơ vừa là một nhân vật lịch sử thế kỉ XIX. Tuy ông cũng đi thi và đỗ đến cử nhân
nhưng ông rất ghét lối học khoa cử.
- Sinh thời, Cao Bá Quát có hai câu thơ tỏ chí của mình, được xem là đầy khí phách, biểu hiện sự chán
ghét xã hội đương thời
“Thập tải luân giao cầu cổ kiếm
Nhất sình dê thủ bái mai hoa”
Vâng, suốt đời chỉ cúi đầu trước hoa mai, trước cái đẹp, không cúi trước cường quyền. Đó là tất yếu để
dẫn đến cuộc khởi nghĩa của ông vào năm 1854.
Bài thơ “Sa hành đoản ca” (Bài ca ngắn đi trên bãi cát) bộc lộ tinh thần phê phán của ông đối với triều
đình nhà Nguyễn và chán ghét “bả danh lợi".
Thể thơ
Bài thơ viết theo lối cổ thể bằng chữ Hán (còn gọi là “ca”, “hành”, “từ”).
II. Gợi ý tiếp cận
1. Hoàn cảnh ra đời bài thơ.
Cao Bá Quát đã từng vào kinh đô Huế để thi Hội nhiều lần nhưng không đỗ tiến sĩ. Hành trình từ Hà Nội
vào Huế, ông trải qua nhiều tỉnh miền Trung có những bãi cát trắng mênh mông. Từ hình ảnh thực của
những bãi cát trắng ấy, trở thành cảm hứng cho Cao Bá Quát viết bài thơ này. Đây là bài thơ viết bằng
chữ Hán và xếp vào loại bài “làm trong khi thi Hội” (Nam hành tập).
2. Hình tượng Nghệ thuật: “bãi cát” có ý nghĩa tượng trưng cho ‘‘bả danh lợi” nóng bỏng như bãi cát
thiêu đốt con người. Cao Bá Quát tỏ ý chán ghét danh lợi và mượn hình tượng này để bộc lộ lâm tình.
III. PHÂN TÍCH.
1. Sáu dòng thơ đầu: Bãi cát và lữ khách.
Hai hình tượng nổi bật trong sáu dòng thơ này là “bãi cát” và “lữ khách”.
+ Bãi cát có ý nghĩa tả thực: đi trên cát rất khó “Đi một bước lùi một bước”.
+ Bãi cát có ý nghĩa tượng trưng: C011 đường “danh lợi” như miếng mồi níu kéo bước chân con người,



của nhà thơ trước một hiện tượng mang tính xã hội.
Trích: Loigiaihay.com
Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học