ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------

NGUYỄN THỊ MINH THÚY

BIẾN ĐỔI XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH
ĐÔ THỊ HÓA VÙNG VEN ĐÔ
(KHẢO SÁT TẠI HUYỆN SÓC SƠN –
THÀNH PHỐ HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------

NGUYỄN THỊ MINH THÚY

BIẾN ĐỔI XÃ HỘI TRONG QUÁ TRÌNH
ĐÔ THỊ HÓA VÙNG VEN ĐÔ
(KHẢO SÁT TẠI HUYỆN SÓC SƠN – THÀNH PHỐ HÀ NỘI)

Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số: 60.31.03.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trịnh Văn Tùng

thêm nhiều điều về đạo đức nghề nghiệp của nhà nghiên cứu.
Đồng thời tôi xin gửi lời cảm ơn tới:
- Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân vănĐHQG Hà Nội, Ban Chủ nhiệm Khoa Xã hội học, các Thầy/Cô giáo trong
Khoa đã tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất và đảm bảo giáo viên
hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này.
- Xin gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo xã Mai Đình, huyện Sóc
Sơn, thành phố Hà Nội đã tạo mọi điều kiện cung cấp các thông tin để tôi có
thể hoàn thành tốt được bài nghiên cứu của mình.
- Bộ phận đào tạo của Khoa, Phòng Đào tạo Sau Đại học - Trường
Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để
tôi có thể hoàn thiện hồ sơ bảo vệ và hoàn thành chương trình đào tạo đúng
thời hạn.
- Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình - những người thân yêu của tôi,
bạn bè đã động viên, khích lệ và nhiều khi ủng hộ rất thầm lặng của họ có giá
trị rất lớn để tôi say mê hoàn thành đề tài nghiên cứu này.
Học viên

Nguyễn Thị Minh Thúy

Formatted: Line spacing: 1.5 lines


MỤC LỤC
PHẦN A: MỞ ĐẦU ...................................................................................... 1
1. Lý do lựa chọn đề tài ................................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu về vấn đề............................................................... 2
3. Ý nghĩa nghiên cứu................................................................................. 11
3.1. Ý nghĩa lý luận ..................................................................................... 11
3.2. Ý nghĩa thực tiễn .................................................................................. 11
4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu ..................................... 12

1.3. Lý luận của Đảng và chính sách của Nhà nước về quản lý biến đổi xã
hội do đô thị hóa ......................................................................................... 31
1.4. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu ....................................................... 33
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG BIẾN ĐỔI CƠ CẤU XÃ HỘI VÀ LỐI
SỐNG CỦA XÃ MAI ĐÌNH TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA....... 37
2.1. Thực trạng về biến đổi cơ cấu xã hội .................................................. 37
2.1.1. Thực trạng biến đổi về cơ cấu dân số ................................................. 37
2.1.2. Thực trạng biến đổi về cơ sở hạ tầng .................................................. 40
2.1.3. Thực trạng biến đổi về cơ cấu nghề nghiệp – việc làm ....................... 48
2.2. Thực trạng biến đổi về lối sống ........................................................... 54
2.2.1. Thực trạng biến đổi về hành vi tiêu dùng ............................................ 54
2.2.2. Thực trạng biến đổi về sử dụng thời gian rỗi ...................................... 66
*Tiểu kết chương 2....................................................................................... 79
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN BIẾN ĐỔI XÃ HỘI
TẠI XÃ MAI ĐÌNH, HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI..........80
3.1. Tác động của chính sách đô thị hóa nông thôn vùng ven đô Hà Nội 80
3.2. Tác động của chính sách phát triển kinh tế - xã hội của địa phương 81
3.3. Tác động của một số yếu tố nhân khẩu - xã hội ................................. 88
* Tiểu kết chương 3.................................................................................... 107
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ........................................................... 108
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................ 113
PHỤ LỤC.................................................................................................. 113


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Sự biến đổi dân số trong xã từ năm 2008 đến nay ........................ 37
Bảng 2.2. Sự biến đổi loại hình nhà ở trước và sau năm 2008 ...................... 41
Bảng 2.3. Sự biến đổi loại nhà tắm trước và sau năm 2008 .......................... 42
Bảng 2.4. Biến đổi loại nhà vệ sinh trước và sau năm 2008 .......................... 42
Bảng 2.5. Biến đổi loại đường dân sinh tại địa phương trước và sau năm 2008. . 43

Biểu đồ 3.7. Tương quan giữa giới tính và biến đổi sử dụng thời gian rỗi của
người dân trước và sau năm 2008 (%) ........................................................ 104


PHẦN A: MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Sự biến đổi của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt sau năm 1986, mở cửa
nền kinh tế thị trường – định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đã có những
bước biến đổi rõ nét. Những khu kinh tế, khu đô thị như vươn mình phát triển.
Thủ đô Hà Nội là nơi đi đầu trong cả nước về quá trình đô thị hóa. Kéo theo
đó, những vùng ven đô ngoại thành cũng ảnh hưởng rất mạnh. Đặc biệt là vào
năm 2008, với Nghị quyết của Quốc hội nước ta đã quyết định sát nhập tỉnh
Hà Tây (cũ) vào Thành phố Hà Nội (NQ số 15/2008/QH12 ngày 29 tháng 5
năm 2008) thì diện tích của thủ đô Hà Nội đã có sự thay đổi mạnh. Cùng với
nó là những chính sách về mở rộng và phát triển kinh tế khu vực ven đô ngoại
thành khiến cho các vùng kinh tế ở khu vực ngoại thành cũng phát triển mạnh
mẽ. Trong hàng loạt những biến đổi ở khu vực ven đô thì đáng quan tâm là sự
biến đổi và phát triển của khu vực nông thôn. Đó là những biến đổi về khía
cạnh kinh tế - xã hội, người dân ngày càng năng động hơn, tích cực hơn trong
việc tham gia vào quá trình biến đổi xã hội nói chung và góp phần vào sự phát
triển đô thị hóa nói riêng. Đó vừa là động lực vừa là mục tiêu của quá trình
đổi mới và phát triển ở khu vực nông thôn ven đô Hà Nội. Sóc Sơn là một
huyện ngoại thành Hà Nội, cũng là vùng kinh tế chiến lược của thủ đô, không
nằm ngoài quy luật đó. Kinh tế được đầu tư phát triển, nhiều dự án về xây
dựng khu công nghiệp, khu kinh tế được triển khai. Từ đó quá trình công
nghiệp hóa - đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, kéo theo đó là hàng loạt sự biến đổi
trong đời sống xã hội của người dân như biến đổi về kinh tế, văn hóa, lối
sống, cơ cấu nhân khẩu, ... và những hệ lụy của nó là những xung đột, tệ nạn
xã hội xung quanh vấn đề biến đổi đó.
Chúng tôi nhận thấy một vấn đề khá lý thú và cần được quan tâm sáng

đã được xuất bản nhiều lần từ những năm 1980 đã nêu ra vấn đề biến đổi xã

2


hội là một trong năm phần của cuốn sách. Trong phần nghiên cứu về biến đổi
xã hội, tác giả đặt tên là: Các môi trường xã hội và biến đổi xã hội (Poppenoe,
1986) [22]. Trong tác phẩm “Xã hội học” của tác giả Anthony Gidden, xuất
bản năm 2009 đã đưa ra quan điểm về biến đổi xã hội trong chủ để: Toàn cầu
hóa và thế giới đang chuyển đổi (Giddens, 2009) [22]. Khi đề cập đến biến
đổi xã hội, các nhà nghiên cứu đã đưa ra những quan điểm khác nhau. Theo
John J. Macionis – nhà xã hội học người Mỹ thì cho rằng biến đổi xã hội là đề
cập đến sự chuyển đổi của văn hóa và các thiết chế xã hội qua thời gian. Tác
giả John Macionis cho rằng biến đổi xã hội có những đặc điểm như biến đổi
xã hội diễn ra liên tục. Nói cách khác, các khía cạnh khác nhau của thiết chế
xã hội và cấu trúc xã hội không ngừng thay đổi theo thời gian; biến đổi xã hội
có thể được đặt kế hoạch trước, cũng có thể không có dự tính trước như
những chương trình phát triển kinh tế xã hội được đặt ra, và được thực thi tạo
nên những biến đổi của các khía cạnh cấu trúc xã hội và thiết chế xã hội có
thể được dự tính trước. Tuy nhiên, những biến đổi không dự tính được cũng
xuất hiện vô vàn trong cuộc sống của chúng ta; biến đổi xã hội thường hay
gâyra sự tranh cãi. Những ý kiến trái ngược nhau cũng thường xuất hiện
quanh những vấn đề được đưa ra. Từ sự thay đổi cấu trúc xã hội đến thay đổi
lối sống luôn có những ý kiến trái ngược nhau….[22]. Còn theo nhà xã hội
học Jarry thì cho rằng biến đổi xã hội là sự thay đổi của tình trạng hiện thời so
với tình trạng trước đó của những khía cạnh cấu trúc xã hội hay thiết chế xã
hội được xem xét (Jarry, 1991,tr.446) [22]. Tác giả Brinkerhoff và cộng sự
cũng cho rằng: Biến đổi xã hội là bất kỳ sự chuyển đổi, hay thay đổi đáng kể
nào đó của các cấu trúc xã hội hay thiết chế xã hội. Có thể nói rằng, khi nói
đến biến đổi xã hội, người nghiên cứu cần làm rõ hai vấn đề sau: khía cạnh xã

đối với hiện đại hóa và cho rằng luật pháp là bộ phận quan trọng nhất của văn
hóa. Tiêu điểm của quan niệm này cho rằng tính hiện đại của văn hóa và
thượng tôn của luật pháp là hai mặt không thể tách rời. Tác giả cũng nêu lên

4


một bức tranh tóm lược về kết cấu xã hội: sự bất bình đẳng tăng dần giữa các
nhóm phân chia theo đô thị - nông thôn, tộc người, khu vực, nghề nghiệp
trong việc sở hữu và kiểm soát các tài nguyên kinh tế, tri thức và quyền lực.
Trụ cột cuối cùng của bất kỳ một xã hội hiện đại nào là hệ thống phúc lợi xã
hội. Tác giả cho rằng hệ thống này hoạt động và duy trì khá tốt trong nhiều
năm vừa qua nên đã góp phần vào tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo và ổn định
chính trị - xã hội, phát triển con người. Tác giả cho rằng người ta mong đợi
hơn nữa trong việc tạo nên một hệ thống phúc lợi toàn dân trong thời gian tới
[4,188-190].
Trong tác phẩm “Xu hướng biến đổi cơ cấu xã hội Việt Nam” của tác giả
Tạ Ngọc Tấn bàn về những vấn đề cơ bản như: Thực trạng biến đổi cơ cấu xã
hội Việt Nam từ năm 1945 đến năm 2010; Nghiên cứu đã phát hiện những
nguyên nhân bên trong và bên ngoài, khách quan và chủ quan đã tác động và
làm biến đổi cơ cấu xã hội ở từng giai đoạn cụ thể; Công trình này đánh giá
những tác động của biến đổi cơ cấu xã hội trong 25 năm đổi mới (1986 –
2010) cả về mặt tích cực và tiêu cực; Tác phẩm cũng đưa ra những dự báo xu
hướng, xác định mục tiêu quan điểm, định hướng và giải pháp nhằm tạo ra sự
biến đổi cơ cấu xã hội một cách tích cực để phát triển đất nước bền vững [20].
Bài viết “Biến đổi cơ cấu xã hội ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới”
của tác giả Nguyễn Đình Tấn đã cung cấp cho độc giả một cách nhìn khái
quát hóa thực tiễn, những nét chính về biến đổi cơ cấu xã hội nước ta trong
thời kỳ đổi mới. Thứ nhất, đó là biến đổi cơ cấu xã hội giai cấp, giai tầng xã
hội. Trong phần này, tác giả phân tích và chỉ ra cơ cấu lao động nông nghiệp

trình đô thị hóa đến sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng ven đô và những
vấn đề đặt ra, những khía cạnh quản lý cần được lưu ý trong quá trình phát
triển vùng ven đô để nó có thể trở thành một yếu tố tích cực trong sự phát
triển đô thị - nông thôn. Theo tác giả Nguyễn Duy Thắng, cần chú trọng giải
quyết các vấn đề về phân công lao động đô thị và bình đẳng giới trong việc

6


tiếp cận và sử dụng các nguồn lực đô thị, bảo vệ môi trường và chăm lo sức
khỏe cho cộng đồng [23].
Có nhiều tác giả nghiên về biến đổi xã hội ở cấp độ vi mô, đó là những
nghiên cứu về biến đổi xã hội ở cấp độ cá nhân, cấp độ nhóm hoặc thiết chế
cụ thể như thiết chế gia đình hoặc nghiên cứu về một vùng miền cụ thể nào
đó. Trong tác phẩm “Biến đổi xã hội nông thôn trong quá trình dồn điền đổi
thửa, tích tụ ruộng đất” của tác giả Vũ Hào Quang (chủ biên) nghiên cứu về
quá trình biến đổi xã hội nông thôn tại tỉnh Hải Dương dưới tác động của
chính sách dồn diền, đổi thửa. Từ chính sách này đã làm biến đổi cơ cấu dân
số - lao động; biến đổi cơ cấu kinh tế; biến đổi cơ cấu nghề nghiệp, … của
tỉnh Hải Dương. Tác phẩm cũng đã chỉ ra các nhân tố tác động đến biến đổi
cơ cấu xã hội nông thôn ở tỉnh Hải Dương. Đó chính là quá trình đô thị hóa và
quá trình tích tụ ruộng đất, dồn điền đổi thửa của người nông dân. Từ việc
tích tụ ruộng đất đã dẫn đến sự thay đổi trong cách thức tổ chức sản xuất của
người nông dân. Sự phân hóa giàu nghèo, bất bình đẳng xã hội cũng dần xuất
hiện và trở thành một hiện tượng đáng quan tâm trong xã hội nông thôn Hải
Dương [18].
Nghiên cứu về vùng ven đô Hà Nội, tác giả Ngô Văn Giá có bài viết:
“Giá trị đạo đức cá nhân qua khảo sát ở các làng ven đô Hà Nội hiện nay”,
bài viết nghiên cứu về sự biến đổi của các giá trị văn hóa truyền thống do tác
động của cơn bão kinh tế thị trường, đô thị hóa và công nghiệp hóa ở các làng

vĩ mô. Đó là công trình nghiên cứu“Các cấp độ và xu hướng biến đổi xã hội ở
Việt Nam hiện nay: nhìn từ góc độ xã hội học” đã khái quát hóa và chỉ ra
những xu hướng của sự biến đổi xã hội trên các cấp độ xã hội từ vi mô đến vĩ
mô. Theo nghiên cứu, tác giả chỉ ra ở cấp độ vi mô thì biến đổi xã hội thể hiện
rõ nhất là ở nhận thức, thái độ, hành vi của các cá nhân và các nhóm nhỏ; sự
biến đổi của gia đình về quy mô, thành phần và mối quan hệ giữa các thế hệ.
Biến đổi ở cấp độ trung mô, đó là sự biến đổi của tổ chức và cấu trúc của tổ

8


chức. Còn ở cấp độ vĩ mô, đó là sự biến đổi của các hệ thống cấu trúc xã hội
như từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại, từ xã hội nông nghiệp sang
xã hội công nghiệp, biến đổi cấu trúc phân công lao động dựa vào quan hệ gia
đình, dòng họ sang dựa vào chức năng, nhiệm vụ. Nghiên cứu cũng chỉ ra một
số xu hướng biến đổi xã hội ở Việt Nam hiện nay. Đó là biến đổi xã hội ở cấp
vi mô: thái độ đối với công việc và thu nhập; biến đổi hệ giá trị cá nhân; biến
đổi sự phân công lao động trong xã hội và biến đổi mức sống và cấu trúc phân
tầng xã hội [10].
Ngoài ra còn có rất nhiều bài báo, tạp chí chuyên ngành viết về vấn đề
biến đổi xã hội ở Việt Nam như “Những biến đổi xã hội ở vùng ven đô Hà
Nội dưới áp lực đô thị hóa” của tác giả Trần Đan Tâm và Nguyễn Vi Nhuận,
tạp chí Xã hội học số 1/2000 [22];“Biến đổi xã hội ở Việt Nam trong thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa, qua nghiên cứu nhóm doanh
nhân” của tác giả Trịnh Duy Luân; hay bài viết trên tạp chí Xã hội học số
2/2003:“Nghiên cứu những vấn đề Biến đổi xã hội ở nước ta trong các giai
đoạn hiện nay”; bài viết của tác giả Nguyễn Hữu Minh đăng trên tạp chí Xã
hội học số 1/2005:“Những biến đổi kinh tế - xã hội ở vùng ven đô Hà Nội
trong quá trình đô thị hóa”,...
Khi nói đến nguyên nhân dẫn đến những biến đổi xã hội, chúng ta thấy

Qua các công trình nghiên cứu cũng chỉ ra, khi nghiên cứu về biến đổi xã
hội cần làm rõ hai vấn đề là khía cạnh xã hội cần xem xét và các mốc thời
gian đặt ra để xem xét. Trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi chỉ nghiên
cứu về biến đổi cơ cấu xã hội và biến đổi về lối sống với những biến số cụ thể
như biến đổi về cơ cấu dân số, cơ cấu nghề nghiệp việc làm, biến đổi về cơ sở
hạ tầng và hành vi tiêu dùng, việc sử dụng thời gian rỗi của người dân; chúng
tôi thực hiện nghiên cứu qua mốc thời gian trước năm 2008 và từ năm 2008
đến nay để thấy rõ sự biến đổi đó.

10


3. Ý nghĩa nghiên cứu
3.1. Ý nghĩa lý luận
Vận dụng một vài lý thuyết xã hội học để tìm hiểu về biến đổi cơ cấu xã
hội hiện nay trong một vùng ven đô của Thành phố Hà Nội như lý thuyết biến
đổi xã hội, lý thuyết cơ cấu chức năng, và một số khái niệm có liên quan như
biến đổi xã hội, cơ cấu xã hội, lối sống, lối sống đô thị, đô thị, đô thị hóa, ven
đô, ... tác giả đi sẽ đi sâu vào tìm hiểu, phân tích sự biến đổi về cơ cấu xã hội
và lối sống của người dân tại xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội;
bổ sung một vài lý luận về đô thị tính, những lát cắt trong khu vực đệm của
thành phố Hà Nội nó đan xen như thế nào. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần
vào việc khẳng định và phát triển hệ thống các lý luận, phương pháp, khung
lý thuyết trong nghiên cứu xã hội học về các vấn đề liên quan đến biến đổi xã
hội, đô thị hóa, lao động, việc làm, lối sống…của dân cư vùng ven đô Hà Nội.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn
Nghiên cứu cho chúng ta thấy được thực trạng bức tranh về biến đổi xã
hội của xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội dưới sự tác động của
đô thị hóa. Ngoài ra còn cho chúng ta thấy được một số yếu tố tác động mạnh
đến sự biến đổi đó.

huyện Sóc Sơn. Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu và quan sát có hệ
thống, chúng tôi đã chọn xã Mai Đình – xã có tốc độ đô thị hóa mạnh nhất
huyện Sóc Sơn và từ đó có thể suy ra những xã khác tại vùng ven đô có tốc độ
đô thị hóa tương tự.
5.2. Khách thể nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu “Biến đổi xã hội trong quá trình đô thị hóa vùng
ven đô” – Khảo sát tại xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn,thành phố Hà Nội, khách
thể nghiên cứu là những người dân sống trong xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn,

12


thành phố Hà Nội.
Ngoài ra, để phục vụ cho công việc thu thập thông tin về luận văn, tác
giả còn tiến hành nghiên cứu một số khách thể như cán bộ chính quyền xã,
cán bộ của Huyện ủy
5.3. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Đề tài được chúng tôi nghiên cứu tại địa bàn xã Mai
Đình - huyện Sóc Sơn – thành phố Hà Nội. Xã Mai Đình có khu công nghiệp
Nội Bài và đang xây dựng khu đô thị mới. Vì vậy nên tác giả chọn xã Mai Đình
để nghiên cứu, từ đó có thể suy ra những xã có điều kiện đô thị hóa tương tự ở
các huyện khác thuộc vùng ven đô Hà Nội cũng như huyện Sóc Sơn.
- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu về sự biến đổi cơ cấu xã hội và
biến đổi lối sống của người dân tại xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn, thành phố
Hà Nội dưới tác động của đô thị hóa trong thời gian từ 2008 đến nay. Chúng
tôi thực hiện nghiên cứu thực địa trong thời gian từ tháng 01/2014 đến tháng
11/2014.
- Phạm vi nội dung: Biến đổi xã hội là một phạm trù nghiên cứu rất rộng
và đã được nghiên cứu từ rất lâu. Có nhiều tác giả đã bàn đến vấn đề biến đổi
xã hội nông thôn trong nhiều thời điểm khác nhau. Ở đây, chúng tôi chọn

Giả thuyết 3: Mỗi nhóm xã hội (nghề nghiệp, tuổi và trình độ học vấn)
lại có sự khác biệt trong sự biến đổi xã hội đó.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
làm phương pháp luận chính để định hướng cho các nghiên cứu cụ thể. Trong
đó các luận điểm, các biến độc lập, các biến can thiệp và biến phụ thuộc sẽ
được xem xét theo phương pháp luận biện chứng, cụ thể là sự tác động qua lại
giữa các biến số về biến đổi xã hội như sự biến đổi về nghề nghiệp, việc làm,
cơ sở hạ tầng, về cơ cấu dân số, sự biến đổi về hành vi tiêu dùng và việc sử
dụng thời gian rỗi của người dân....Đề tài nghiên cứu về biến đổi xã hội của
người dân tại xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn, vì vậy cần đặt sự biến đổi đó
trong điều kiện kinh tế - xã hội của xã trước và sau giai đoạn đô thị hóa diễn
ra mạnh mẽ. Chính vì vậy chúng tôi chọn nghiên cứu biến đổi xã hội trong

14


khoảng thời gian trước năm 2008 và từ năm 2008 đến nay.
Phương pháp phân tích lịch đại cho phép người nghiên cứu hiểu được
quá trình biến đổi xã hội và trên cơ sở đó xác định được xu hướng biến đổi
trong tương lai.
7.2. Phương pháp thu thập và xử lý thông tin
7.2.1. Phương pháp phân tích tài liệu
Chúng tôi tiến hành thu thập và phân tích các tài liệu thống kê, báo cáo
và nghiên cứu của xã Mai Đình liên quan đến quản lý và quy hoạch cơ sở hạ
tầng và đời sống trong xã như về dân số, về xây dựng cơ bản, về thực hiện
chương trình xây dựng nông thôn mới, chính sách dồn điền đổi
thửa,….Chúng tôi cũng tiến hành nghiên cứu những tài liệu đi trước về đô thị
hóa, biến đổi xã hội vùng ven đô, vùng nông thôn,…

đã chọn.
8.2. Giới thiệu mẫu nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu nhằm phát hiện ra những biến đổi xã hội trên
địa bàn xã Mai Đình trong những năm vừa qua, vì vậy chúng tôi đã tiến hành
khảo sát bằng 200 bảng hỏi với những người sống trong xã có độ tuổi từ 25
tuổi trở lên - những người đã và đang chịu tác động mạnh của quá trình biến
đổi do sự tác động của đô thị hóa từ trước năm 2008 đến nay. Họ sẽ có những
cảm nhận chính xác về sự biến đổi xã hội trong giai đoạn đó. Với những hộ
gia đình chúng tôi đã rút thăm, chúng tôi chọn những thành viên có độ tuổi và
giới tính tương ứng như sau:
Số lượng

TT

Độ tuổi

1

25 - 40

Nam
25

Nữ
25

2

41 - 60


- Giới tính
- Trình độ học vấn
- Nghề nghiệp

Chính sách quản lý quá trình
đô thị hóa của huyện Sóc
Sơn:
- Phát triển khu công nghiệp
- Xây dựng nông thôn mới

Biến đổi xã hội tại xã Mai Đình,
huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội

Biến đổi cơ cấu xã hội

Cơ
cấu
dân số

Cơ
cấu
nghề
nghiệp
– việc
làm

Biến đổi lối sống

Cơ
cấu về