B
TR
GIÁO D C VÀ ÀO T O
NG
I H C KINH T TP.HCM
OÀN H I
CÁC Y U T
NÝ
NG
TÁC
NG
NH T P TH D C TH
PH N
NG XUYÊN
MANG THAI T I TP. H
CHÍ MINH
CHUYÊN NGÀNH: KINH T PHÁT TRI N
c công b
nghiên c u khác.
Tôi xin ch u trách nhi m v nghiên c u c a mình.
H c viên
oàn H i
ng
các
M CL C
Trang bìa ph .............................................................................................................
L i cam đoan ..............................................................................................................
M c l c .......................................................................................................................
Danh m c các b ng, bi u ...........................................................................................
Danh m c các hình v ................................................................................................
Danh m c các ký hi u, ch vi t t t ............................................................................
CH
NG 1: Gi i thi u nghiên c u ........................................................................ 1
1.1 Lý do ch n đ tài ................................................................................................ 1
1.2 M c tiêu nghiên c u........................................................................................... 6
1.2.1 M c tiêu t ng quát ................................................................................ 6
1.2.2 M c tiêu c th ..................................................................................... 6
2.3.3 Nghiên c u c a Steele (2002) v áp d ng các mô hình xã h i h c vào
hành vi t p th d c trong thai k t i Hoa K .......................................................... 21
2.3.4 Nghiên c u c a Bland và c ng s (2013) v đo l
ng tính hi u qu c a
vi c t p th d c đ i v i ph n mang thai b ng thang đo t hi u qu t p th d c
trong thai k (P-ESES) t i khu v c ông Nam Hoa K ........................................ 23
2.4 Mô hình nghiên c u các y u t tác đ ng đ n ý đ nh th
ng xuyên t p th d c
c a ph n mang thai t i TP. HCM ........................................................................ 27
2.4.1. Khái ni m v t p th d c
2.4.2 L i ích c a vi c t p th d c
ph n mang thai .................................... 27
ph n mang thai ................................. 28
2.4.3 Mô hình nghiên c u đ xu t ............................................................... 30
2.5 Tóm t t ch
CH
NG 3: Ph
ng 2 .............................................................................................. 35
ng pháp nghiên c u ................................................................. 36
3.1 Quy trình nghiên c u ........................................................................................ 36
3.2 Nghiên c u đ nh tính ......................................................................................... 37
NG 4: K t qu nghiên c u th c nghi m ...................................................... 47
4.1 Mô t m u kh o sát ........................................................................................... 47
4.1.1 Thông tin chung ................................................................................... 48
4.1.1.1 Tu i thai ................................................................................ 48
4.1.1.2 L n mang thai ....................................................................... 48
4.1.1.3 S phôi thai .......................................................................... 48
4.1.2 Thông tin cá nhân ................................................................................ 49
4.1.2.1
tu i c a bà m ................................................................. 49
4.1.2.2 Trình đ h c v n ................................................................... 49
4.1.2.3 Ngh nghi p .......................................................................... 49
4.1.2.4 Thu nh p hàng tháng c a h gia đình (VND) ....................... 49
4.2 ánh giá s b thang đo b ng h s tin c y Cronbach’s Alpha ....................... 49
4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA) ................................................................... 50
4.3.1 K t qu phân tích EFA các y u t tác đ ng đ n ý đ nh t p th d c
th
ng xuyên trong th i k mang thai .................................................................... 50
4.3.2 K t qu phân tích EFA bi n ph thu c ý đ nh t p th d c th
ng xuyên
trong th i k mang thai ........................................................................................... 53
4.4 Phân tích h i quy đa bi n .................................................................................. 55
5.2 K t lu n t nghiên c u và so sánh k t qu v i các nghiên c u tr
c............... 66
5.2.1 Ki m soát hành vi c m nh n ............................................................... 66
5.2.2 Chu n ch quan ................................................................................... 67
5.2.3 T p th d c t hi u qu ....................................................................... 67
5.2.4 Thái đ ................................................................................................ 67
5.2.5 K t lu n ............................................................................................... 68
5.3 G i ý chính sách ................................................................................................ 69
5.4 H n ch c a nghiên c u và h
ng nghiên c u ti p theo .................................. 70
TÀI LI U THAM KH O ..........................................................................................
PH L C ...................................................................................................................
Ph l c 1: N i dung th o lu n nhóm..........................................................................
Ph l c 2: B ng câu h i nghiên c u...........................................................................
Ph l c 3: Mô t m u kh o sát ...................................................................................
Ph l c 4: K t qu đánh giá các thang đo b ng h s tin c y Cronbach’s Alpha ......
Ph l c 5: K t qu phân tích nhân t khám phá (EFA) .............................................
Ph l c 6: K t qu phân tích h i quy đa bi n ............................................................
Ph l c 7: K t qu ki m đ nh ANOVA .....................................................................
DANH M C CÁC B NG, BI U
B ng 2.1: B ng t ng k t các đi m chính c a các nghiên c u tr
c đây ............... 26
DANH M C CÁC HÌNH V
Hình 2.1 Khung lý thuy t hành đông h p lý (TRA) ................................................ 9
Hình 2.2 Khung lý thuy t hành vi ho ch đ nh (TPB) ............................................ 11
Hình 2.3: Mô hình các y u t tác đ ng đ n ý đ nh ho t đ ng th ch t c a các bà m
mang thai t i Thái Lan ........................................................................................... 19
Hình 2.4: Mô hình ki m tra ý đ nh và hành vi t p th d c c a ph n mang thai
trong th i k đ u v i tình tr ng kinh t -xã h i th p t i North Carolina, Hoa K .. 20
Hình 2.5: Mô hình nghiên c u đ xu t .................................................................. 34
Hình 3.1: Quy trình nghiên c u ............................................................................. 36
Hình 4.1:
th phân tán Scatterplot .................................................................... 59
Hình 4.2:
th t n s Histogram ......................................................................... 60
Hình 4.3:
th t n s P-P plot ............................................................................. 60
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH
ACOG: Tr
VI T T T
ng cao đ ng bác s S n - Ph khoa Hoa K (American College of
Exercise Self – efficacy Scale)
SCT: Lý thuy t t hi u qu (Social cognitive theory)
SEA: B câu h i v các giai đo n T p th d c (Stages of Exercise Adoption).
SET: lý thuy t v t hi u qu (Self – effitical Theory).
Sig.: M c ý ngh a (Significant level)
SN: Ký hi u thang đo chu n ch quan trong nghiên c u
Std Dev.:
l ch chu n
TP. HCM: Thành ph H Chí Minh
TPB Lý thuy t v hành vi ho ch đ nh (Theory Plan Behavior);
TRA: Thuy t hành đ ng h p lý (Theory of Reasoned Action)
TTM Mô hình xã h i h c c a Thay đ i hành vi (The Transtheoretical Model)
USDHHS: B Y t và D ch v Nhân sinh Hoa K (United States Department of
Health and Human Services)
VIF: H s phóng đ i ph
ng sai (Variance Infltion Factor)
VND: đ n v tính ti n Vi t Nam
WHO: T ch c Y t Th gi i (World Health Organization)
1
CH
i l n tu i t 18-64 tu i c n ho t đ ng th
ch t ít nh t n m l n m t tu n trong ít nh t 30 phút
c
ng đ v a ph i (WHO
2010). Và đi u này c ng không lo i tr đ i v i ph n mang thai. T p th d c làm
cho tinh th n c a thai ph tho i mái h n, giúp gi c ng sâu và gi m nh ng c n đau
nh c khi mang thai. Nó còn giúp các m b u chu n b t t cho vi c sinh n b ng
cách t ng c
ng c b p và t ng kh n ng ch u đ ng. Ngoài ra, t p luy n th d c
khi n thai ph l y l i v cân đ i sau sinh d dàng h n. Tuy nhiên, hi n nay, tình
tr ng thi u ho t đ ng th ch t, không tham gia vào b t c lo i hình t p th d c nào
đ
c gia t ng
nhi u qu c gia và m t l i s ng ít ho t đ ng th ch t đã d n đ n vi c
t ng t l m c các b nh không lây nhi m mãn tính nh b nh tim m ch, b nh ti u
đ
ng tuýp 2, b nh loãng x
t ng đ
ng kh p, n i ti t t và m t s thích
nghi tâm sinh lý khác. Có s gia t ng kh i l
ng máu, nh p tim, nguy c đ t qu ,
và gi m kháng l c m ch máu. S h p thu oxy t ng lên đ n 10-20% so v i tr
mang thai. Có hi n t
c khi
ng gi m d n nhi t đ c th bà m v i tu i thai t ng lên;
gi m nhi t đ 0,3°C x y ra trong ba tháng đ u thai k , và ti p t c gi m thêm 0,1°C
m i tháng trong su t 37 tu n c a thai k (Josefsson và c ng s , 2010). Thay đ i n i
ti t t (m c t ng c a estrogen và relaxin) trong thai k gây t ng tính bi n đ i nhanh
c a các kh p. S cân b ng có th b
nh h
t ng nguy c té ngã. Ph n mang thai th
ng b i nh ng thay đ i trong t th làm
ng phát tri n
n c t s ng th t l ng, mà
k t qu đau th t l ng có t l r t cao (45%) (Wu và c ng s , 2004). Ch ng đái d t,
đái són là ph bi n trong thai k do áp l c c a thai nhi, làm t ng nguy c cho s
phát tri n c a hi n t
USDHHS, 2008). Ho t đ ng th ch t và t p th d c là m t cách an toàn và hi u qu
đ đ tđ
c nhi u s c kh e th ch t và l i ích tinh th n (Fell và c ng s , 2008).
i u quan tr ng c n l u ý là các bài t p th d c nói chung s không luôn phù h p
đ i v i ph n trong th i k mang thai. T t c ph n mang thai, nh ng ng
i
mu n b t đ u ho c ti p t c v i t p th d c đ u tiên, h nên h i ý ki n k thu t viên
v t lý tr li u, bác s ho c n h sinh c a h . M t khuy n cáo r ng ph n mang thai
bình th
ng tr
c khi b t đ u t p th d c c n có m t đánh giá toàn di n b i các bác
3
s chuyên khoa s n v i s xem xét đ c bi t đ n ch đ
BMI (đ
c vi t t t b i Body mass index) tr
n u ng, ch s kh i c th
c khi mang thai và l ch s t p th d c
mang thai (Ning và c ng s , 2003; và Lof Forsum, 2006).
Theo T ch c Y t Th gi i (WHO, 2010), có 287.000 ph n t vong trong
và sau khi sinh do các bi n ch ng trong khi mang thai, lúc chuy n d và sau khi
sinh con. H u h t nh ng bi n ch ng này phát tri n trong quá trình mang thai, các
bi n ch ng khác có th t n t i tr
c khi mang thai nh ng tr nên t i t h n trong
quá trình mang thai. Có 99% s t vong này xu t hi n
ch y u
Châu Phi, Trung Á, Tây Á và
các n
c đang phát tri n,
ông Nam Á. C ng theo WHO, c m i
phút có m t ph n t vong do các tai bi n liên quan đ n quá trình thai s n. Có ít
nh t 7 tri u ph n sau khi sinh có nh ng v n đ s c kho nghiêm tr ng và h n 50
tri u ph n có nh ng h u qu v s c kho sau khi sinh. Kho ng 8 tri u tr em ch t
trong n m đ u, có kho ng 4,3 tri u tr s sinh ch t trong 28 ngày đ u sau sinh. T i
các n
c đang phát tri n, mang thai và sinh đ là 16 nguyên nhân chính d n
đ n t vong, b nh t t và tàn ph cho ph n , chi m kho ng 18% gánh n ng b nh t t
ng b i xu t huy t n i sau sinh (41%)
và cao huy t áp do thai k (21,3%). Theo Chi n l
c ch m sóc s c kh e sinh s n
c a Vi t Nam, ki n th c, thái đ và hành vi v ch m sóc s c kh e sinh s n trong
c ng đ ng và ngay c cán b y t còn h n ch . Tình tr ng s c kh e bà m còn nhi u
thách th c. T đó, hai trong 11 m c tiêu chính c a Chi n l
c Dân s và Ch m sóc
s c kh e sinh s n Vi t Nam giai đo n 2011 – 2020 là: Nâng cao s c kh e, gi m
b nh, t t và t vong
tr em, thu h p đáng k s khác bi t v các ch báo s c kh e
tr em gi a các vùng, mi n; và Nâng cao s c kh e bà m , thu h p đáng k s khác
bi t v các ch báo s c kh e bà m gi a các vùng, mi n.
G n đây, các nghiên c u v ho t đ ng th ch t trong thai k đã t p trung vào
các bi n pháp can thi p hành vi đ qu n lý cu c s ng c a ph n mang thai nh m
t ng c
ng ho t đ ng th ch t hàng ngày và duy trì các ho t đ ng th ch t t ng lên.
Nh ng nghiên c u đã áp d ng bi n pháp can thi p hành vi gây nh h
ng đ n hành
vi nh n th c c a ph n mang thai đ t ng và duy trì các ho t đ ng th ch t (Asbee
ng b i nh ng thay đ i tâm lý và v t lý khi mang thai (Hausenblas, Symons
Downs, và c ng s , 2008). Trong ng n h n, TPB có th là m t khuôn kh h u ích
cho vi c phát tri n các can thi p đó có th
nh h
ng đ n ý đ nh t p th d c th
xuyên c a ph n mang thai. Tuy nhiên, TPB ch nhìn th y đ
ng
c nh ng y u t ch
quan c a cá nhân mà v n ch a đ c p đ n vi c nh n th c xã h i tác đ ng đ n ni m
tin c a cá nhân trong kh n ng c a mình đ tham gia vào hành vi t p th d c c a
ph n khi mang thai.
Theo lý thuy t nh n th c xã h i, t hi u qu là xây d ng c b n, đó là n n
t ng cho hi u n ng có th m quy n (Bandura, 1989), đ c p đ n s t tin c a m t cá
nhân trong kh n ng c a mình đ tham gia vào m t hành vi nh t đ nh (Bandura,
1989).
ánh giá ch y u c a t p th d c liên quan đ n t hi u qu đã ch ng minh
r ng t hi u qu cao đ
c k t h p v i s tham gia t p th d c nhi u h n (McAuley
và Blissmer, 2000; McAuley, Pena, và Jerome, 2001). H n n a, m t c th đang
nào tác đ ng đ n ý đ nh th c hi n hành vi t p th d c c a ph n mang thai t i Vi t
Nam là c n thi t. K t qu c a nghiên c u nh m cung c p thêm c s khoa h c,
6
ho ch đ nh chính sách cho nhi m v ch m sóc s c kh e sinh s n trong c ng đ ng.
M c đích c a nghiên c u này là xác đ nh các y u t tác đ ng đ n ý đ nh tham gia
ho t đ ng th ch t th
ng xuyên (c th là hành vi t p th d c)
t i TP.HCM b ng cách s d ng m t ph
ph n mang thai
ng pháp ti p c n đ nh tính và đ nh l
ng
k t h p. Tác gi s d ng m t khung phân tích hành vi s c kh e k t h p gi a lý
thuy t v hành vi ho ch đ nh (TPB) v i lý thuy t v t hi u qu (SET).
Vi c b t đ u và duy trì t p th d c th
ng xuyên là m t hành vi thách th c
và ph c t p, đi u này đ c bi t đúng đ i v i ph n mang thai, m t nghiên c u g n
đây đã báo cáo r ng ít h n m t trong b n ph n mang thai t i Canada có ho t đ ng
đ trong th i k mang thai c a h (Gaston và c ng s , 2012). V i mong mu n có
th hi u rõ h n v các y u t tác đ ng đ n hành vi t p th d c th
a ra nh ng g i ý đ các nhà làm chính sách trong l nh v c s c kh e t i Vi t
Nam nh n th c rõ các y u t và m c đ tác đ ng đ n ý đ nh, hành vi t p th d c
c a ph n mang thai, nh m xây d ng các ch
ng trình can thi p phù h p.
7
it
1.3
-
ng và ph m vi nghiên c u
it
ng nghiên c u là ý đ nh t p th d c th
và các y u t tác đ ng đ n ý đ nh t p th d c th
-
it
ng xuyên c a ph n mang thai
ng xuyên c a ph n mang thai.
ng kh o sát là các bà m đang mang thai có tu i thai d
ng đ
c th c hi n b ng k thu t thu th p thông tin tr c ti p
t các bà m đang mang thai thông qua b ng câu h i và đ
c th c hi n t i Thành
ph HCM. Nghiên c u s d ng nhi u công c phân tích d li u: th ng kê mô t ,
phân tích đ tin c y (Cronbach Alpha), phân tích nhân t khám phá EFA, phân tích
h i quy đa bi n, phân tích ANOVA, thông qua ph n m m SPSS 20.0 đ x lý và
phân tích d li u.
1.5 B c c nghiên c u
Báo cáo nghiên c u này đ
c trình bày thành n m ch
ng bao g m: Ch
1 đã gi i thi u nghiên c u, tính c p thi t c a v n đ nghiên c u; Ch
ng
ng 2 s nêu
các c s lí thuy t, các nghiên c u ng d ng liên quan t đó ti n hành xác đ nh
khung phân tích c th cho ý đ nh t p th d c th
c a ph n ; Ch
li u; Ch
Ch
NG 2
NGH CHO
NG XUYÊN C A PH N
ng 2 trình bày t ng quan lý thuy t, tóm l
MANG THAI
c các nghiên c u tr
c và đ
xu t mô hình nghiên c u. Trong ph n t ng quan lý thuy t, tác gi trình bày 02 lý
thuy t áp d ng cho mô hình nghiên c u, bao g m: Lý thuy t hành vi ho ch đ nh, lý
thuy t t hi u qu . Trong ph n tóm l
nghiên c u tr
c nghiên c u tr
c, tác gi tóm l
c 06
c. Trong ph n đ xu t mô hình nghiên c u, bi n ph thu c là ý đ nh
th c hi n hành vi t p th d c th
tiên phong trong l nh v c nghiên c u tâm lý xã h i. Mô hình TRA cho th y hành vi
đ
c quy t đ nh b i ý đ nh th c hi n hành vi đó. M i quan h gi a ý đ nh và hành
vi đã đ
c đ a ra và ki m ch ng th c nghi m trong r t nhi u nghiên c u
nhi u
9
l nh v c (Ajzen, 1988; Ajzen và Fishben, 1980; Canry và Seibold, 1984; Sheppard,
Hartwick, và Warshaw, 1988; Ajzen, 1991).
Ni m tin v l i
ích c a hành vi
ánh giá v k t
qu th c hi n
Ni m tin theo
chu n
Thái đ h ng
t i hành vi
Ý đ nh hành vi
Hành vi
Ajzen (1988) gi i thích rõ ràng s phân bi t gi a ni m tin và ni m tin n i b t. M t
ng
i có nhi u ni m tin khác nhau v m t lo t các đ i t
s ki n. Nh ng ni m tin có th đ
ng, các hành đ ng, và các
c hình thành nh là k t qu c a s quan sát tr c
ti p, t t o ra b ng cách c a các quá trình suy lu n, ho c đ
c hình thành m t cách
gián ti p b ng cách ch p nh n thông tin t các ngu n bên ngoài nh b n bè, truy n
hình, báo, sách,… Do đó, nh ng ng
i có th gi nhi u ni m tin v b t k đ i
10
t
ng nào đó, nh ng anh ta/cô ta có th truy c p ch có m t s l
có l tám ho c chín, t i b t k th i đi m nào. Ni m tin nh v y đ
ng t
đ nh quan tr ng đ i v i TRA: (a) ý đ nh hành vi là ti n đ tr c ti p c a hành vi
công khai, (b) ý đ nh hành vi là r t c th - c th là, ý đ nh c a m t cá nhân đ th c
hi n m t hành đ ng đ
đó ý đ nh hành vi đ
c đ a ra trong m t tình hu ng c th , (c) các đi u ki n theo
c đo l
ng ph i đ
c l i ích t i đa cho m t m i t
ng quan
cao gi a ý đ nh hành vi và hành vi, (d) kho ng th i gian gi a các đo l
ng v ý
đ nh và quan sát hành vi ph i ng n đ có đ
không l
các m i t
ng tr
cđ
cm it
ng quan cao, (e) h qu
th l i không có t t c các thông tin c n thi t đ hình thành m t ý đ nh hoàn toàn t
tin.
11
Theo Ajzen (1991), s
ra đ i c a thuy t hành vi ho ch đ nh (Theory of
Planned Behavior - TPB) là m t ph n m r ng c a lý thuy t hành đ ng h p lý
(Ajzen và Fishbein, 1980; Fishbein và Ajzen, 1975), trong m t n l c đ đ i phó
v i các tình hu ng mà các cá nhân có th ki m soát hoàn toàn thi u ý trí trên hành
vi. Nhân t th ba mà Ajzen (1991) cho là có nh h
ng đ n ý đ nh c a cá nhân là
y u t ki m soát hành vi c m nh n (PBC). Thuy t TPB đ
c mô hình hóa
Hình
2.2.
Thái đ h
ng t i hành vi
Ý đ nh
ng thích
v i h u h t các khái ni m v nh n th c t hi u qu c a Bandura (1977, 1982), đó là
12
“liên quan v i s phán đoán h p lý nh th nào c a m t cá nhân có th th c hi n
ti n trình c a hành đ ng c n thi t đ đ i phó v i nh ng tình hu ng t
ng lai”
(Bandura, 1982). Nhi u ki n th c v vai trò c a ki m soát hành vi c m nh n xu t
phát t các ch
ng trình nghiên c u có h th ng c a Bandura và các c ng s c a
mình (ví d , Bandura, Adams, và Beyer, 1977; Bandura, Adams, Hardy, và
Howells, 1980). Nh ng nghiên c u đã ch ra r ng hành vi c a con ng
h
ib
nh
ng m nh m b i s t tin vào kh n ng c a h đ th c hi n hành vi (ví d , b ng
cách ki m soát hành vi c m nh n). Ni m tin t hi u qu có th
nh n có th thay th cho m t đo l
ng c a ki m soát hành vi c m
ng ki m soát th c t ph thu c, t t nhiên v tính
chính xác c a nh n th c. Ki m soát hành vi c m nh n có th không th c t , đ c bi t
khi m t ng
i có t
ng đ i ít thông tin v hành vi, khi các yêu c u ho c các ngu n
l c s n có thay đ i, ho c khi các y u t m i l đã tham gia vào tình hu ng. D
nh ng đi u ki n này, m t đo l
i
ng ki m soát hành vi c m nh n có th thêm đ
chính xác c a các d đoán hành vi. Tuy nhiên, t i m c mà ki m soát nh n th c là
th c t , nó có th đ
c s d ng đ d đoán xác su t c a m t n l c hành vi thành
công (Ajzen, 1985 trích trong Ajzen, 1991).
13
c đo c a s s p x p hành vi t ng th . V m t lý thuy t,
đánh giá cá nhân c a m t hành vi (thái đ ), đ nh ki n xã h i c a hành vi (chu n ch
quan), và t hi u qu đ i v i hành vi (ki m soát hành vi c m nh n) v i nh ng khái
ni m r t khác nhau trong đó có m t v trí quan tr ng trong xã h i và nghiên c u
hành vi. H n n a, s l
ng l n các nghiên c u v lý thuy t lý hành đ ng h p lý và
lý thuy t hành vi ho ch đ nh đã thi t l p rõ ràng các ti n ích c a s phân bi t b ng
cách cho th y r ng các c u trúc khác nhau trong m i quan h đ d đoán đ
cý
đ nh và hành vi. Quan tr ng h n là kh n ng phân bi t h n n a gi a các lo i ni m
tin b sung và các khuynh h
ng liên quan. V nguyên t c, lý thuy t hành vi ho ch
đ nh, m c a cho s b sung các nhân t đ có th đem l i s khác bi t trong ý đ nh
ho c hành vi sau khi lý thuy t hành vi ho ch đ nh đã m r ng lý thuy t ban đ u c a
hành đ ng h p lý b ng cách thêm vào khái ni m ki m soát hành vi c m nh n
(Ajzen, 1991).
14
2.2.2 Lý thuy t t hi u qu
Lý thuy t t hi u qu : xu t phát t khái ni m t hi u qu trong lý thuy t
nh n th c xã h i (Social cognitive theory – SCT) c a Bandura (1977).
ng tác gi a các đ c đi m cá nhân (ni m tin,
n ng l c nh n th c) và môi tr
c a môi tr
nh h
ng. T
ng cho phép phát tri n và thay đ i nh ng đ c đi m
ng tác qua l i l n nhau ho c không đòi h i b ng s c m nh c a
ng đ n hành vi (Bandura, 1986). T hi u qu , m t c u trúc quan tr ng c a
SCT, giúp gi i thích cách th c con ng
i v hành vi đi kèm.
T hi u qu . Bandura (1986) mô t khái ni m t hi u qu trong SCT c a
mình nh kh n ng nh n th c c a m t cá nhân đ th c hi n m t nhi m v ho c
hành vi c th . Bandura cho r ng m t kinh nghi m có vai trò cao nh h
n ng l c c a m t cá nhân đ đ t đ
ng đ n
c m t hành vi nh t đ nh và theo dõi k t qu .
Kinh nghi m b n thân, c ng nh ý ngh a c a nó, nâng cao nh n th c c a cá nhân v
kh n ng c a mình. Quá trình tâm lý b t đ u t o ra và c ng c thêm s mong đ i
vi b t ch p nh ng tr ng i và cám d . Theo Bandura (1986), t hi u qu bao g m
hai ph n: (1) k t qu mong đ i, ni m tin r ng hành vi nh t đ nh s d n đ n m t k t
qu c th b t k có hay không có m t c m nh n chính mình nh là có kh n ng
th c hi n hành vi, và (2) s mong đ i hi u qu , đánh giá kh n ng c a m t ng
iđ
th c hi n m t hành vi nh t đ nh. T hi u qu không ph i là m t tính cách đ c đi m
đ c tr ng ho c toàn c u, thay vì đó là nhi m v và tình hu ng c th (Bandura,
1986).
Quy mô T p th d c T hi u qu : (ESE) là m t phiên b n c a McAuley
(1990; ch a đ
c công b ) đ th c hi n bi n pháp c i thi n các rào c n t hi u qu ,
m t công c g m 13 m c mà t p trung vào nh ng k v ng t hi u qu liên quan
đ n kh n ng đ ti p t c th c hi n khi đ i m t v i các rào c n đ t p th d c. Bi n
pháp này đ
ng
c phát tri n ban đ u cho ng
i tham gia vào m t ch
i l n ít v n đ ng trong c ng đ ng nh ng
ng trình t p luy n ngo i trú bao g m xe đ p, chèo
thuy n, và đi b . Nghiên c u tr
ng đ n s
i già (Resnick và
Spellbring, 2000).
Woodgate và Brawley (2008) đã minh h a m t s phân bi t gi a t p th d c
t hi u qu và hi u l c t qu n lý trong b i c nh ph c h i ch c n ng tim, n i t p