TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN

VŨ THỊ THOA

HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT TRONG
XỨ TUYẾT CỦA Y.KAWABATA
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học nước ngoài

Người hướng dẫn khoa học
TS. Nguyễn Thị Bích Dung

Hà Nội – 2015


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp của mình, tôi đã nhận
được sự giúp đỡ chỉ bảo tận tình của các thầy giáo, cô giáo trong khoa Ngữ
văn – trường ĐHSP Hà Nội 2, trong tổ bộ môn văn học nước ngoài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình tới các thầy, cô trong
khoa, tổ, đặc biệt là TS. Nguyễn Thị Bích Dung – người đã trực tiếp hướng
dẫn tôi hoàn thành đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 04 năm 2015
Sinh viên

Vũ Thị Thoa


LỜI CAM ĐOAN

1.2.1.1. Komako – vẻ đẹp ngoại hình trong sáng, đầy sức sống .................... 10
1.2.1.2. Yoko – một dáng vẻ cổ xưa huyền bí ................................................ 14
1.2.2. Đặc điểm tính cách nhân vật nữ ......................................................... 18
1.2.2.1. Komako – con người nồng nhiệt, mạnh mẽ ...................................... 21
1.2.2.2. Yoko – vẻ đẹp cao khiết, thánh thiện ................................................ 32
CHƯƠNG 2: HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NAM TRONG XỨ TUYẾT
CỦA Y.KAWABATA ................................................................................ 38
2.1. Đặc điểm ngoại hình của nhân vật nam ................................................. 38


2.2.Vẻ đẹp Nhật Bản trong con mắt nhìn của người đàn ông trong Xứ tuyết
của Y.Kawabata ........................................................................................... 40
2.2.1. Shimamura- lữ khách trong hành trình tìm kiếm cái đẹp..................... 40
2.2.2. Vẻ đẹp của người phụ nữ Nhật ........................................................... 45
2.3.Đặc điểm tâm lý nhân vật nam trong Xứ tuyết của Y.Kawabata ............. 47
KẾT LUẬN ................................................................................................. 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Lý do khoa học
Y.Kawabata ( 1899 – 1972) được đánh giá là hiện tượng kỳ lạ của văn
học Nhật Bản thế kỷ XX. Ông sống và sáng tạo trong thời kỳ Nhật Bản có
nhiều biến động dữ dội. Văn hóa phương Tây tràn vào Nhật Bản mạnh mẽ,
làm ảnh hưởng tới tư tưởng của các nghệ sĩ đương thời cũng như những sáng
tác của Kawabata. Song trong những tác phẩm của ông, tinh thần và cốt cách
con người Nhật Bản vẫn không hề thay đổi. Tác phẩm của ông là sự kết hợp
hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại cả về nội dung tư
tưởng và hình thức biểu hiện. Cả thế giới biết đến Kawabata như một tâm hồn

thể liên hệ tới văn hóa truyền thống Việt Nam, giúp các em có ý thức giữ gìn,
trân trọng những giá trị truyền thống khi xã hội đang tiến lên và hội nhập.
Một kiệt tác văn chương cần hội tụ rất nhiều yếu tố, trong đó Hình tượng
nhân vật là đề tài độc đáo và đặc sắc. Việc nghiên cứu đề tài này, không chỉ
giúp nắm được nội dung tư tưởng của tác phẩm mà còn là dấu hiệu nhận biết
phong cách nhà văn.
Từ những lý do đó, chúng tôi chọn đề tài Hình tượng nhân vật trong Xứ
tuyết của Y.Kawabata với hi vọng khám phá được phần nào đóng góp của tác
giả làm nên giá trị nghệ thuật cho tác phẩm.
2. Lịch sử vấn đề
Y.Kawabata là một văn hào lỗi lạc của Nhật Bản mà vị thế và sự
nghiệp của ông mãi mãi bất hủ. Với sự nghiệp cao cả và những đóng góp
lớn lao cho văn học Nhật Bản nói riêng và văn học thế giới nói chung, sáng
tác của Kawabata đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà phê bình, nghiên
cứu trên thế giới.

2


Ở Nhật Bản, một công trình khá nổi bật nghiên cứu về Kawabata nhưng
lại chủ yếu lý giải phương pháp sáng tác của nhà văn, như: Kawabata
Yasunari: Sự giao hòa giữa bài ca cổ điển phương Đông với những kỹ thuật
tiên tiến của tác giả Setsuko Tsutsumi. Trong bài viết này, tác giả đã tập trung
lý giải, tìm hiểu tác phẩm tác giả ở phương diện phương pháp sáng tác dựa
trên sự kết hợp của văn hóa, mĩ học, triết học… Nhật Bản.
Ở Nga, năm 1971, Nhà xuất bản Matxcơva đã cho xuất bản tuyển tập tác
phẩm của Y.Kawabata. Khi tác phẩm này xuất hiện, đông đảo độc giả Nga đã
nồng nhiệt đón nhận nó và hướng về đất nước hoa anh đào.
Nhà nghiên cứu người Nga N. Fedorenko trong các bài viết: Y.Kawabata
với triết học và mĩ học và Kawabata – con mắt nhìn thấu cái đẹp đã trình bày

đẹp của Yasunari Kawabata. Đồng thời tác giả cũng liệt kê khá nhiều những
biểu tượng và đi sâu vào biểu tượng gương soi.
Trong tạp chí văn học số 7 năm 2005, Đào Thị Thu Hằng có bài
Y.Kawabata giữa dòng chảy Đông – Tây, nghiên cứu về sự ảnh hưởng của
văn hóa Đông Tây đối với Y.Kawabata và khẳng định văn hóa phương Đông
là gốc rễ trong tư tưởng nhà văn.
Tạp chí văn học số 11 năm 2005 với bài: Y. Kawabata – Lữ khách muôn
đời đi tìm cái đẹp của tác giả Nguyễn Thị Mai Liên đã nghiên cứu đi sâu vào
vẻ đẹp Nhật Bản trong sáng tác của Y.Kawabata: Vẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp
phong tục, vẻ đẹp của tâm hồn con người.
Trong nghiên cứu văn học số 6 năm 2006, Khương Việt Hà có bài bàn
về Mỹ họcY.Kawabata. Bài viết tình bày rõ quan điểm về cái đẹp của
Y.Kawabata và nguồn gốc hình thành quan điểm đó.
Tác giả Đào Thị Thu Hằng với cuốn chuyên luận Văn hóa Nhật Bản và
Yasunary Kawabata viết về những nét văn hóa đặc sắc của Nhật Bản, về tác
giả Y.Kawabata và nghệ thuật kể chuyện trong sáng tác của ông.
Trong những năm gần đây cũng đã xuất hiện khá nhiều những khóa luận,
luận văn tìm hiểu về sáng tác của Kawabata. Có thể kể tới như: Luận văn thạc sĩ
năm 2006 với đề tài Y.Kawabata – người đi tìm cái đẹp (Từ quan niệm đến thực

4


tiễn sáng tác) của Trần Thị Tố Loan. Luận văn thạc sĩ năm 2007 của Nguyễn
Thị Thu Hương tập trung phân tích Nghệ thuật thể hiện tâm lí nhân vật trong
tiểu thuyết của Y.Kawabata. Khóa luận tốt nghiệp đại học năm 2005 của Trần
Thi Thúy Quỳnh với đề tài Bản sắc Nhật trong sáng tác của Y.Kawabata…
Nhìn chung đã có những bài viết đề cập đến “hình tượng nhân vật” trong
sáng tác của Y.Kawabata, nhưng chưa được khai thác sâu.
Trong khóa luận này, người viết muốn tìm hiểu, khám phá sâu hơn

rộng sang một số tác phẩm khác của Y.Kawabata nếu cần thiết.
6. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện phương pháp này, người viết thực hiện các phương pháp như
- Phương pháp khảo sát tác phẩm.
- Phương pháp phân tích, so sánh.
- Phương pháp tổng hợp nâng cao vẩn đề.
7. Bố cục khóa luận
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Nội dung khóa luận gồm 2 chương:
Chương 1: Hình tượng nhân vật nữ trong Xứ tuyết của Y.Kawabata.
Chương 2: Hình tượng nhân vật nam trong Xứ tuyết của Y.Kawabata

6


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ TRONG XỨ TUYẾT
CỦA Y.KAWABATA
1.1. Vấn đề về hình tượng nhân vật văn học
Theo góc độ văn học và nghệ thuật, hình tượng được hiểu là sự phản ánh
hiện thực một cách khái quát bằng nghệ thuật dưới hình thức những hiện
tượng cụ thể, sinh động, điển hình, nhận thức trực tiếp bằng cảm tính. Cùng
với tác phẩm, hình tượng thường được xem là đơn vị hoàn chỉnh trong nghiên
cứu văn học. Trong nhiều trường hợp, thuật ngữ hình tượng thường được hiểu
đồng nhất với hình tượng nhân vật, cũng có lúc, người ta dùng hình tượng để
chỉ một tác phẩm.
Trong phạm trù cơ bản của mĩ học, hình tượng nghệ thuật dùng để chỉ
một hình thức phản ánh hiện thực đặc thù bằng các phương tiện nghệ thuật.
Hình tượng nghệ thuật khác với các phạm trù của tư duy khoa học và các
phạm trù khác như: cảm giác, tri giác, biểu tượng. Nó thâm nhật vào bản chất
của các hiện tượng trong đời sống và làm sáng tỏ ý nghĩa sâu xa của chúng.

rằng “đây là một tác phẩm thuần túy Nhật Bản khác với lối tư duy trong ngôn
ngữ phương Tây vốn nặng về gò bó duy lý. Nghệ thuật mờ ảo, cái Đẹp được
miêu tả tinh tế lộng lẫy, lối kết cấu gần như vô hình”. Có thể nói Xứ tuyết là
một hành trình đi tìm cái đẹp mà Kawabata là người lữ khách u sầu trên hành
trình vĩ đại ấy. Cái đẹp mà Kawabata thể hiện trong tác phẩm đó là cái đẹp
của con người, mà đặc biệt là người phụ nữ, cái đẹp của thiên nhiên, của tuyết
trắng, của nghệ thuật geisha, và của nghề dệt vải Chijimi truyền thống.
Trong hành trình đi tìm cái đẹp của Kawabata, có lẽ cái đẹp mà ông nâng
niu, trân trọng nhất là cái đẹp của con người, đặc biệt là người phụ nữ.
Kawabata quan niệm phụ nữ là cái đẹp tượng trưng cho vẻ đẹp của Nhật Bản
cổ xưa, Nhật Bản thời Heian. Trong Xứ tuyết, vẻ đẹp của người phụ nữ Nhật

8


Bản được hội tụ đầy đủ ở hai nhân vật Komoko và Yoko. Dưới ngoài bút tài
hoa, tinh tế của Y.Kawabata, chỉ qua một vài nét về hình dáng bên ngoài của
nhân vật, người đọc cũng thấy toát lên những vẻ đẹp cao quý của tâm hồn, đó
là những trái tim đầy vị tha, nhân hậu, những trái tim bồ tát. Vẻ bề ngoài yêu
kiều, quyến rũ của họ khiến chàng lãng tử Shimamura đến từ Tokyo phải
sửng sốt, choáng ngợp.
Trong sáng tác của Kawabata, người phụ nữ xuất hiện với số lượng đông
đảo và hết sức phong phú đa dạng, ở mọi lứa tuổi mà đặc biệt là tuổi trẻ. Họ
có thể làm nhiều nghề khác nhau và ở những địa vị khác nhau, mỗi người đều
có một tính cách, đặc điểm, cuộc đời riêng như công chức, dạy trà đạo, thư kí,
nội trợ,… Xứ tuyết là điểm nhấn để cho bức tranh về phụ nữ Nhật Bản trong
sáng tác của Kawabata được phong phú, đầy đủ hơn, đó là nghề Geisha, một
ngành nghệ thuật gần như sắp tàn ở Nhật Bản. Và nếu như các nhân vật nam
thường được Y.Kawabata chú trọng vào nội tâm mà ít chú ý đến miêu tả về
ngoại hình thì ngược lại nhân vật nữ lại được ông đặc biệt chú trọng về ngoại

anh chỉ muốn có mình cô”.
Vẻ đẹp gợi cảm của Komako còn được tác giả đặc tả trên khuôn mặt
“một vẻ gợi tình đằm thắm, có lẽ tại hàng mi dày và dài của cô, mà đôi mắt
cụp xuống lại càng tôn thêm giá trị”. Đôi mắt của Komako được miêu tả
mang vẻ đẹp huyền bí và có chút gì đó phi nữ tính: “Hàng mi của cô không
cong, cũng không hướng lên phía trên, cắt ngang mí mắt thành một đường
thẳng đến nỗi trông có vẻ kì dị, thậm chí buồn cười, nếu nó không được bao
bọc một cách tế nhị bởi hàng lông mày rậm, cong và mượt như tơ lụa”. Mặc
dù mắt cô không được miêu tả đẹp lộng lẫy, kết hợp với “mặt cô rất tròn và
hai gò má hơi cao kể ra thì không có gì đáng chú ý”, nhưng “ với nước da
hồng hào mịn màng với cái cổ trinh bạch và đôi vai mảnh dẻ còn sắp đầy lên
chút nữa, cô gợi một ấn tượng tươi mát, trong sạch đến nỗi cô có tất cả vẻ đẹp
quyến rũ của một sắc đẹp, cho dù cô không đẹp hoàn hảo”. Và đôi mắt đó còn
cho thấy sự trong sáng, hồn nhiên của cô gái miền cao, sống hồn hậu, mộc

10


mạc, chân thành như chính thiên nhiên nơi đây: “ Ánh mắt cô ướt và sáng một
cách ngây thơ lại càng non trẻ; đôi mắt cô vẫn là đôi mắt của một thiếu nữ
mới lớn, gần như của một đứa bé…”. Như vậy, chỉ qua một vài nét vẽ về đôi
mắt, Kawabata đã khắc họa được phần nào vẻ bề ngoài trong sáng, chân thành
của Komako, một đôi mắt của sự quyến rũ, đầy sức sống.
Miêu tả về ngoại hình Komako, Kawabata tập trung nhiều nhất ở làn da.
Nước da hồng hào của cô được miêu tả một cách đầy ấn tượng: “Với màu da
tự nhiên khỏe khoắn của cô gái miền núi xiết bao trong trắng với gương mặt
mịn màng bóng bẩy của một geisha thị thành, làn da cô khiến ta nhớ tới cái
nhẵn của một củ hành tươi bóc vỏ hoặc hơn thế nữa, của một củ huệ, nhưng
với một chút ửng hồng tỏa xuống tận hõm ngực. Một hương thơm của sự sạch
sẽ thoang thoảng quanh cô”. Làn da của Komako gợi lên một vẻ đẹp trong

sạch, nó vô cùng dữ dội vì nó sắc nhọn và sống động”.
Một đặc điểm không thể thiếu trong ngoại hình của Komako chính là
mái tóc. Shimamura dường như đã ngắm nhìn mái tóc ấy rất kĩ và miêu tả nó
thật ấn tượng: “Thực ra thì tóc cô không dày lắm, có lẽ nó đẹp là bởi sức sống
của nó, bởi tóc cô cứng gần như tóc đàn ông nên cô có thể chải cao lên một
cách hoàn hảo, cách điệu hóa theo mốt cổ xưa, bóng như sơn, khiến trông như
cô đội một tác phẩm điêu khắc chắc nịch bằng đá đen”. Mỗi lần ngắm nhìn
mái tóc ấy của Komako, anh dường như lại phát hiện ra một vẻ đẹp trong cô.
Mái tóc gần như một biểu tượng cho sức sống trong người đàn bà trẻ. Đôi khi
vẻ đẹp ngoại hình ấy lại gợi lên chút gì đó huyền bí, mờ ảo dưới con mắt của
Shimamura: “Màu đen của mái tóc người đàn bà trẻ hình như không sâu như
trước, mà lại ẩn hiện sắc thái của màu tím”. Các đặc điểm ngoại hình của
Komako được chú trọng miêu tả rất nhiều bằng màu sắc và tạo sự tương phản
giữa chúng. Kawabata đã thật khéo léo khi miêu tả làn da Komako đỏ ửng
dưới áo kimono hơi hở ra “trông thật khêu gợi và khi tương phản với mái tóc
đen sẫm, da thịt cô chỗ ấy càng làm anh thèm muốn. Trong cơn thèm khát rạo
rực cháy bỏng anh tưởng như cô đang khỏa thân trước mặt anh”. Mỗi một đặc

12


điểm ngoại hình lại là một vẻ đẹp của Komako nhưng có thể nói, nó đều gợi
nên một vẻ đẹp tràn trề, đầy sức sống và rực rỡ ở người phụ nữ này.
Vẻ đẹp ngoại hình đầy sức sống còn được miêu tả qua sống mũi và đôi
môi của Komako. Kawabata đã đặc tả đôi môi của Komako với vẻ đẹp đầy
quyến rũ: “Đôi môi của cô thì giống như một bông hoa lúc chụm lúc nở, nồng
nàn, sống động và khát khao. Ngay cả khi cô không nói gì, đôi môi cô cũng
rất linh hoạt và hình như tự nó luôn chuyển động. Nếu bị nứt nẻ hoặc nhăn
nheo, hoặc chỉ nhợt nhạt thôi, đôi môi có thể trông sẽ hơi khó chịu, nhưng
đằng này, môi cô lại mịn màng đỏ mọng đầy sức sống”. Từng cử chỉ, động

tiêu biểu cho người phụ nữ Nhật Bản. Cả hai nhân vật đều được vẽ bằng
những nét vẽ tuyệt vời, thể hiện một vẻ đẹp lộng lẫy, khiến “chim sa cá lặn”,
nhưng mỗi người lại mang một vẻ đẹp khác nhau, nói như Nguyễn Du thì đó
là: “Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”.Mặc dù Yoko ít được Kawbata
chú ý miêu tả hình dáng bên ngoài, nhưng chỉ qua một vài nét phác thảo thôi,
ta cũng thấy được một nhan sắc “nghiêng thành” của một thiếu nữ vùng cao,
sắc đẹp đó làm mê mẩn cả những người lần đầu tiên thấy nàng, một nét đẹp
cổ xưa huyền bí.
Vẻ đẹp bên ngoại của Yoko không được miêu tả một cách đầy đủ, cũng
không quá nhiều nhặn trong tác phẩm, những ấn tượng về ngoại hình của
nàng chỉ hiện lên thông qua điểm nhìn và cảm nhận của Shimamura. Và bức
chân dung về ngoại hình của Yoko cũng chỉ có hai nét phác thảo chính: đôi
mắt, trang phục và một vài nét về gương mặt, còn lại tất cả đều là cảm nhận
của Shimamura. Lần đầu tiên Shimamura gặp Yoko là lúc họ lên tàu, nhưng
lúc đó, vẻ đẹp lạnh lùng của nàng khiến Shimamura không dám đối diện nhìn
thẳng: “Anh chỉ mới thoáng nhìn đã phải cụp ngay mắt xuống vì quá sửng sốt
trước sắc đẹp của nàng và vẻ lạnh lùng xa cách của nàng khiến anh e ngại”.Sự
trong sáng, thánh thiện của Yoko đã được bộc lộ ở ngay ngoại hình, tạo nên
một sức quyến rũ của nội lực huyền bí. Vẻ lạnh lùng ấy đã ám ảnh

14


Shimamura sâu sắc, cuốn hút Shimamura, và trở thành niềm khao khát không
thể với tới, dáng vẻ ấy khiến shimamura nghĩ tới một nhân vật xa xưa trong
huyền thoại hơn là một con người trong thế giới thực tại: “Dáng vẻ vẫn
nghiêm trang và quý phái,cảm giác đầu tiên của anh làm anh ít nghĩ tới chính
nàng mà lại nghĩ nhiều tới một nhân vật nào đó xa xưa, tới một con người lý
tưởng nào đó của thế giới huyền thoại”, “Cái lạnh lùng ở Yoko, mặc dù nàng
vẫn nhiệt tình chăm sóc người ốm, như đã thấm vào Shimamura và làm anh

con người mình “Shimamura nhìn dõi theo ánh sáng từ từ dịch chuyển trên
khuôn mặt mà không làm mờ nó, đó là một đốm lửa lạnh lẽo thấp thoáng rất
xa. Và khi nó rơi vào đúng đồng tử của người đàn bà trẻ, khi ánh mắt và ánh
lửa trùng khít nhau. thì đó là một vẻ đẹp huyền diệu lạ kì, con mắt sáng rực
như lênh đênh trên đại dương đêm tối và trên những cơn sóng xô nhanh của
các núi non”. Vẻ bừng sáng trong đôi mắt của Yoko được miêu tả với ánh
sáng lóe lên trong tấm kính trên toa tàu đã cho thấy một vẻ đẹp phi thực hiện
lên trong ngoại hình của người phụ nữ này. Và vẻ đẹp phi thực ấy nhiều lần
ám ảnh tâm trí Shimamura, khiến cho anh cảm thấy việc ngắm nhìn vẻ đẹp ấy
đối với anh như một giấc mộng “Và anh nhớ lại vẻ đẹp tinh khiết, khó tả nên
lời của đốm lửa lạnh lẽo ở xa kia, vẻ thần tiên của điểm sáng ấy khi nó dịch
chuyển qua khuôn mặt của người đàn bà trẻ… ánh sáng ấy trong một lúc đã
rọi chiếu đầy vẻ siêu nhiên cái nhìn của nàng. Sự say đắm tuyệt diệu và bí ẩn
của cái nhìn ấy đã được trái tim Shimamura đáp lại tối hôm ấy bằng cách nó
đập gấp gáp hơn”. Như vậy, nếu như Komako với ánh mắt giống như trẻ thơ
thì đôi mắt của Yoko được đặc tả với vẻ đẹp huyền diệu đầy cuốn hút, qua đó
ta thấy được vẻ đẹp khác biệt giữa các nhân vật của Kawabata, thể hiện tài
năng quan sát hết sức tinh tế của ông. Với đôi mắt cháy lửa, Kawabata đã
khiến vẻ đẹp của Yoko trở thành nỗi ám ảnh đối với Shimamura cũng như
độc giả và khiến cho vẻ đẹp của nàng trở nên siêu thực.
Bên cạnh đôi mắt được miêu tả nhiều nhất, gương mặt quyến rũ nhưng
lạnh lùng, xa cách của Yoko được miêu tả tới chín lần. Ngắm nhìn gương mặt
xinh đẹp ấy, Shimamura như quên hết tất cả, phớt lờ mọi thứ, thậm chí anh

16


như đang mê đi trước bức tranh vừa không thực lại vừa siêu nhiên, và không
phút nào anh cảm thấy bất nhã khi chăm chăm ngắm nhìn cô gái ấy.
Shimamura không thể không thừa nhận rằng vẻ đẹp của Yoko “có sự ám ảnh

Shimamura được miêu tả đầy tính thẩm mĩ và phi thực, tạo nên những đặc
trưng nổi bật về ngoại hình của Yoko, một dáng vẻ cổ xưa, huyền bí.
Trong tác phẩm, thời lượng tác giả miêu tả Yoko không nhiều nhưng
không lần nào không nhắc đến ấn tượng của vẻ đẹp đầy gợi cảm và quyến rũ
của nàng đối với Shimamura khiến anh tự thấy “chẳng biết vì sao, sự thực ra
sao, khi mình bị người con gái ấy hút hồn”. Vẻ đẹp của cô tác động vào tâm
hồn Shimamura một cách mạnh mẽ. Mỗi lần gặp gỡ, cô lại để lại một ấn
tượng mới, một sự ngạc nhiên mới dù cô không cố tình thể hiện, mà hơn thế
cô còn tỏ ra “lạnh lùng” với dáng vẻ lúc nào cũng “nghiêm trang và quý phái”
khiến cho Shimamura nản lòng nhưng rồi lại bị cuốn hút hơn. Từ những ấn
tượng cảm nhận về ngoại hình của Yoko, ta thấy toát lên những vẻ đẹp truyền
thống của người phụ nữ Nhật Bản, rất tiêu biểu cho vẻ đẹp Nhật Bản, lặng lẽ,
thanh cao, cổ xưa, huyền bí.
1.2.2. Đặc điểm tính cách nhân vật nữ
Thạch Lam từng nói: “cái đẹp man mác khắp vũ trụ, len lỏi khắp hang
cùng ngõ hẻm, tiềm tàng ở mọi sự vật tầm thường. Công việc của nhà văn là
phát hiện cái đẹp chính ở chỗ mà không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo che lấp
của sự vật, cho người khác một bài học trông nhìn và thưởng thức”. Mỗi nhà
văn đều có sự lựa chọn riêng cho tác phẩm và sự nghiệp sáng tác của mình.
Từ xưa đến nay, nhiều người đã chọn phụ nữ làm đối tượng thẩm mĩ như R.
Tagore, M. Goky, L. Tônxtôi, Nguyễn Du, Thạch Lam,… Tuy nhiên, với
Y.Kawabata ông có cách nhìn riêng về người phụ nữ. Với ông, người phụ nữ
đẹp phải là sự kết tinh của truyền thống, tâm hồn và tính cách dân tộc.
Người phụ nữ xuất hiện với một số lượng đông đảo như trong tác phẩm
của Y.Kawabata là một hiện tượng khá đặc biệt. Trong Xứ tuyết, nhân vật
chính là nữ có hai người là Yoko và Komako, còn nhân vật chính là nam thì

18





và tái hiện một cách sâu sắc, tinh tế thế giới bên trong của con người. Được
xem là một trong những tác giả tiêu biểu của khuynh hướng tiểu thuyết hướng
nội thế kỉ XX, mặc dù toàn bộ tiểu thuyết của ông đều được kể theo ngôi thứ
ba, nhưng ông không trần thuật theo lối khách quan với tư cách “thượng đế
thông toàn” như truyền thống mà ông dịch chuyển điểm nhìn vào nhân vật để
khách quan hóa tự sự và khẳng định vai trò của độc giả trong tiếp nhận văn
học. Và với “nghệ thuật viết văn tuyệt vời và lối tư duy của một tâm hồn Nhật
Bản”, ông “không bao giờ tham gia trực tiếp vào câu chuyện nhưng lại kể với
tư thế của một người trong cuộc” khiến cho việc khám phá tâm lý nhân vật
một cách sâu sắc, hết sức chân thực mà hấp dẫn
Trong Xứ tuyết, qua con mắt nhìn của Shimamura, hay chính là của
Kawabata, vẻ đẹp của người phụ nữ được miêu tả trong sự đối lập với đàn
ông. Mỗi người phụ nữ Nhật Bản trong sáng tác của Kawabata đều như mang
trong mình một trái tim bồ tát, người phụ nữ càng nhân hậu, thánh thiện, nhạy
cảm, vị tha, bao dung thì người đàn ông lại càng méo mó, vô cảm. Komako
cuối cùng cũng phát hiện ra hình như đàn ông không biết yêu. Tình yêu cháy
bỏng, mãnh liệt cùng sự hi sinh, tận tụy, dâng hiến hết mình của Komako
dường như không thể lay động được trái tim vô cảm của Shimamura. Chính
sự méo mó, vô cảm của người đàn ông lại làm nền nổi bật cho cái đẹp của
người phụ nữ. Trong trái tim của người phụ nữ không hề có đàn ông xấu, tất
cả những gì xấu xa khi đi qua trái tim người phụ nữ đều trở nên tốt đẹp cả. Đó
chính là khả năng thanh lọc của trái tim, trái tim người phụ nữ cũng là cái đẹp
và có khả năng cứu rỗi cuộc đời. Đa số những người phụ nữ trong sáng tác
của Kawabata, xét về cuộc sống riêng tư đều là những người bất hạnh, chịu
nhiều thiệt thòi trong cuộc sống gia đình. Dường như với họ, không phải cuộc
sống lúc nào cũng bình lặng, ngược lại, họ phải chịu những bất hạnh mà lẽ ra
họ không phải chịu. Nhưng trên hết, vượt qua nỗi đau, tâm hồn và nhân cách
của họ càng trở nên cao đẹp lạ thường.