Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Lời nói đầu
Ngày nay, hầu hết tất cả những công việc trên thế giới đều được giải
quyết bằng máy tính hoặc có liên quan đến máy tính, cùng với nó là sự bùng
nổ của các phần mềm tin học ứng dụng trong các lĩnh vực của đời sống như :
kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội ,…. Các ngôn ngữ lập trình mới, các thiết bị
máy móc mới ngày càng nhiều với những tính năng mới tiện dụng hơn, mạnh
mẽ hơn, có thể thay thế cho con người trong nhiều công việc nặng nhọc, nguy
hiểm, vì vậy tin học hiện nay đã trở thành một phần tất yếu trong cuộc sống
của con người.
Ở nước ta rất nhiều các ngành nghề đều đã ứng dụng tin học trong công
việc và Ngành ngân hàng cũng là một trong số đó. Trong Ngân hàng Việt
Nam hiện tại thì có rất nhiều nghiệp vụ làm việc với các ứng dụng tin học như
cho vay, chuyển khoản, tính lãi suất, chuyển tiền,… nhưng do một số điều
kiện khách quan về khách hàng, về thiết bị nên các ứng dụng tin học trong
Ngân hàng vẫn sử dụng các ngôn ngữ khá cổ điển là Visual – Foxpro, Visual
Basic, Visual C và một số hệ quản trị CSDL như SQL hay Oracle là chủ yếu
để thiết kế, xây dựng các phần mềm làm việc. Mặc dù vậy, các phần mềm này
đã đáp ứng được hầu hết các yêu cầu của công việc, đạt được những thành
công nhất định.
Trong đề án này sẽ trình bày cho các bạn hiểu được một cách khái quát
nhất về Ngân Hàng chính sách và về một phần mềm được sử dụng rất phổ
biến trong Ngân hàng đó là chương trình quản lí giao dịch lưu động tại các
Ngân hàng cấp xã .
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nội dung của đề án gồm 3 chương chính :
Chương 1: Tổng quan về chương trình quản lí giao dịch ở Ngân hàng
cấp xã
1.Chức năng, nhiệm vụ, hiệu quả của chương trình
Phòng giao dịch phân công thực hiện nhiệm vụ thu, chi nghiệp vụ tại địa bàn
xã theo công văn số 2064/NHCS-TD ngày 12/8/2005 và 2064A ngày
22/4/2007 của Tổng giám đốc NHCSXH.
Giao dịch tại cấp xã: Là hoạt động thu, chi nghiệp vụ và thực hiện các
giao dịch của Tổ giao dịch lưu động theo ủy quyền của Giám đốc Phòng giao
dịch cấp huyện.
Trung tâm giao dịch huyện: Là hoạt động giao dịch, hạch toán của bộ
phận kế toán tại Trụ sở Phòng giao dịch NHCSXH cấp huyện.
Kế toán trung tâm: Là bộ phận Kế toán tại Phòng giao dịch cấp
huyện, làm nhiệm vụ kiểm soát và hạch toán các bút toán giao dịch lưu động
theo quy định tại văn bản 2679/NHCS-KT ngày 10/10/2005 về việc “Hướng
dẫn hạch toán kế toán đối với Tổ giao dịch lưu động”.
2.Chức năng, nhiệm vụ, hiệu quả của chương trình :
Chương trình phục vụ giao dịch lưu động cấp xã ( gọi tắt là GDXA )
được xây dựng phát triển trên cơ sở của chương trình phần mềm Kế toán giao
dịch ( KTGD ) để thực hiện các công việc như : Giải ngân, cho vay, thu nợ,
huy động vốn từ tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán, thông tin khách hàng,
giao dịch nội bộ,…
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Giải ngân : phát tiền vay vốn theo hệ số của chứng từ cho vay
(phiếu chi ). Được giám đốc phê duyệt
- Huy động vốn : nhận tiền gửi tiết kiệm trực tiếp từ khách hàng hoặc
qua tài khoản theo quy định của tổng giám đốc NHCSXH
-
……
3.Quy trình vận hành GDXA
Quá trình đi giao dịch lưu động tại xã bằng chương trình cần thực hiện
các bước sau :
hợp có thể giải quyết những khó khăn trong các nghiệp vụ Ngân hàng như:
giải quyết công việc nhanh gọn, chính xác, lưu trữ thông tin dễ dàng, cập nhật
thông tin nhanh chóng,…. Từ đó chương trình quản lí giao dịch lưu động đã
ra đời nhằm đáp ứng phần nào các yêu cầu về sự chính xác, nhanh chóng
trong các nghiệp vụ Ngân hàng.
III.Yêu cầu thực tế, quá trình nghiệp vụ xây dựng chương trình giao dịch
lưu động cấp xã
1. Mục tiêu tổng quát
- Hiện đại hoá các hoạt động nghiệp vụ, tiến tới tổ chức, quản trị ngân
hàng theo các chuẩn mực của các ngân hàng tiên tiến trong khu vực và trên
thế giới.
- Tìm kiếm giải pháp phù hợp với yêu cầu hoạt động của NHCSXH
trong việc đầu tư mua sắm một hệ thống gồm phần mềm ứng dụng quản lý
ngân hàng và phần cứng tương ứng được xây dựng theo mô hình tập trung dữ
liệu trên phạm vi toàn quốc. Hệ thống áp dụng công nghệ hiện đại, tiên tiến,
có khả năng hỗ trợ các nghiệp vụ hiện có, mở ra điều kiện cung cấp các sản
phẩm, dịch vụ mới trong tương lai.
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Phấn đấu trở thành một tổ chức tài chính vi mô lớn mạnh có công
nghệ hiện đại, phát huy vai trò của tổ chức thực thi chính sách xoá đói giảm
nghèo của Đảng và Nhà Nước, góp phần hiện thực hoá công bằng xã hội.
- Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của NHCSXH theo hướng hiện
đại và hội nhập, cung cấp đa dạng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng tới vùng
sâu vùng xa.
- Chủ động khai thác các nguồn lực trong xã hội để phục vụ các đối
tượng chính sách, tăng năng lực tài chính để dần giảm gánh nặng cho Ngân
sách Nhà Nước tiến tới tự chủ về tài chính.
2. Mục tiêu cụ thể:
hàng nắm bắt được công nghệ mới và quy trình hoạt động mới, phù hợp với
thông lệ ngân hàng quốc tế
- Đổi mới cũng là xu thế tất yếu chung của thời đại, tạo ra cơ hội cho
toàn thể cán bộ trong hệ thống NHCSXH và khách hàng được tiếp cận, học
tập và hiểu biết công nghệ mới. Từ đó, NHCSXH sẽ phát huy tốt hơn nữa vai
trò của tổ chức thực thi chính sách xoá đói giảm nghèo của Đảng và Nhà
Nước, góp phần hiện thực công bằng xã hội.
IV. Sơ bộ về cơ quan thực tập
Ngân hàng Chính sách xã hội, viết tắt là NHCSXH được thành lập
theo Quyết định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4 tháng 10 năm 2002 của Thủ
tướng Chính phủ trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo.
Việc xây dựng Ngân hàng Chính sách xã hội là điều kiện để mở rộng thêm
các đối tượng phục vụ là hộ nghèo, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó
khăn, các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm, đi lao
động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cá nhân hộ sản xuất,
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa.
(chương trình 135). Đây thật sự là tin vui đối với các đối tượng chính sách vì
họ tiếp tục có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi chính thức của Nhà nước, nhất
là dựa trên tiền đề những thành công 7 năm hoạt động của Ngân hàng Phục
vụ người nghèo.
Ngân hàng Chính sách xã hội có bộ máy quản lý và điều hành thống
nhất trong phạm vi cả nước, với vốn điều lệ ban đầu là 5 nghìn tỷ đồng và
được cấp bổ sung phù hợp với yêu cầu hoạt động từng thời kỳ. Thời hạn hoạt
động của Ngân hàng Chính sách xã hội là 99 năm.
Trong Quyết định thành lập Ngân hàng Chính sách xã hội, Thủ tướng
Chính phủ xác định: Đây là Ngân hàng hoạt động không vì mục đích lợi
nhuận, phục vụ người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Một nhiệm
nước; Vay tiết kiệm Bưu điện, Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Vay Ngân hàng
Nhà nước.
- Được nhận các nguồn vốn đóng góp tự nguyện không có lãi hoặc
không hoàn trả gốc của các cá nhân, các tổ chức kinh tế, tổ chức tài chính, tín
dụng và các tổ chức chính trị - xã hội, các hiệp hội, các tổ chức phi chính phủ
trong nước và nước ngoài.
- Mở tài khoản tiền gửi thanh toán cho tất cả các khách hàng trong và
ngoài nước.
- Ngân hàng Chính sách xã hội có hệ thống thanh toán nội bộ và tham
gia hệ thống liên ngân hàng trong nước.
- Ngân hàng Chính sách xã hội được thực hiện các dịch vụ ngân hàng
về thanh toán và ngân quỹ:
• Cung ứng các phương tiện thanh toán.
• Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước.
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Thực hiện các dịch vụ thu hộ, chi hộ bằng tiền mặt và không bằng
tiền mặt.
• Các dịch vụ khác theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
- Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn phục vụ cho sản xuất, kinh
doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần thực hiện chương trình mục
tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo, ổn định xã hội.
- Nhận làm dịch vụ uỷ thác cho vay từ các tổ chức quốc tế, quốc gia, cá
nhân trong nước, ngoài nước theo hợp đồng uỷ thác
*/ Các đối tượng phục vụ :
Đối tượng cho vay
Lãi trong
hạn
Lãi quá
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
*/ Những điều cần biết khi vay vốn tín dụng ưu đãi của NHCSXH :
- Điều kiện để được vay vốn:
Để được vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội, người vay phải có
đủ các điều kiện sau:
- Người vay phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự
và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật.
- Có hộ khẩu thường trú tại nơi vay vốn.
- Có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc người vay
vốn thuộc đối tượng chính sách.
- Được bên tuyển dụng chính thức tiếp nhận đi lao động có thời hạn ở
nước ngoài.
- Người lao động hoặc hộ gia đình mà người lao động là thành viên phụ
thuộc không có nợ khó đòi hoặc nợ quá hạn trên 6 tháng tại Ngân hàng Chính
sách xã hội.
- Mục đích sử dụng tiền vay:
Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay để chi trả các chi phí, lệ phí hợp
pháp như sau: Phí đào tạo, phí tư vấn hợp đồng, phí đặt cọc, vé máy bay lượt
đi và các chi phí cần thiết trong hợp đồng lao động.
- Mức cho vay:
Mức cho vay tối đa bằng 100% chi phí hợp lý mà người lao động phải
trả nhưng không quá 20 triệu đồng đối với một đối tượng chính sách đi lao
động có thời hạn ở nước ngoài.
- Lãi suất cho vay
Hiện nay, mức lãi suất cho vay các đối tượng chính sách đi lao động có
thời hạn ở nước ngoài là 0,65% tháng, lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất
cho vay.
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
11
Chú thích:
1. Hộ nghèo viết giấy đề nghị vay vốn gửi Tổ tiết kiệm và vay vốn
2. Tổ vay vốn bình xét hộ nghèo được vay và gửi danh sách hộ nghèo
đề nghị vay vốn lên Ban xoá đói giảm nghèo và UBND xã.
3. Ban xoá đói giảm nghèo xã, UBND xã xác nhận và chuyển danh
sách lên Ngân hàng.
4. Ngân hàng xét duyệt và thông báo danh sách các hộ được vay, lịch
giải ngân, địa điểm giải ngân cho UBND xã.
5. UBND xã thông báo kết quả phê duyệt của Ngân hàng đến tổ chức
chính trị - xã hội.
6. Tổ chức chính trị - xã hội thông báo kết quả phê duyệt đến Tổ tiết
kiệm và vay vốn.
7. Tổ tiết kiệm và vay vốn thông báo cho hộ vay biết kết quả phê duyệt
của Ngân hàng, thông báo thời gian và địa điểm giải ngân đến các hộ vay vốn.
8. Ngân hàng cùng Tổ tiết kiệm và vay vốn giải ngân đến từng hộ gia
đình được vay vốn.
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Quy trình cho vay các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn
ở nước ngoài:
- Điều kiện để được vay vốn:
Để được vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội, người vay phải có
đủ các điều kiện sau:
- Người vay phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự
và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật.
- Có hộ khẩu thường trú tại nơi vay vốn.
- Có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc người vay
vốn thuộc đối tượng chính sách.
- Tiền vay được Ngân hàng chính sách xã hội chuyển trả cho bên tuyển
dụng sau khi người vay đã ký nhận nợ với Ngân hàng hoặc phát trực tiếp đến
người lao động nếu có đề nghị bằng văn bản của bên tuyển dụng.
- Sơ đồ quy trình cho vay các đối tượng chính sách đi lao động có
thời hạn ở nước ngoài.
Chú thích:
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1. Người vay gửi tới Ngân hàng Chính sách xã hội (nơi cho vay):
- Giấy đề nghị vay vốn có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền về người lao động thuộc đối tượng chính sách.
- Hợp đồng lao động đã được ký kết với bên tuyển lao động.
2. Ngân hàng Chính sách xã hội tổ chức thẩm định, tái thẩm định (nếu
cần thiết) và ra quyết định cho vay.
3. Giải ngân: Ngân hàng Chính sách xã hội chuyển tiền vay cho bên
tuyển dụng sau khi người vay đã kí nhận nợ với Ngân hàng hoặc phát tiền
trực tiếp cho người vay nếu được bên tuyển dụng đề nghị bằng Văn bản.
2. Chức năng, nhiệm vụ của CNTT trong Ngân hàng CSXH :
Hiện nay, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý điều hành
và tác nghiệp kinh doanh của các ngân hàng được đánh giá qua 3 cấp độ
tương ứng với 3 mô hình của hệ thống ứng dụng sau:
- Mô hình dữ liệu phân tán
- Mô hình dữ liệu tập trung
- Mô hình dữ liệu nửa phân tán, nửa tập trung
BDA của NHCSXH căn cứ vào mạng lưới hoạt động của NHCSXH là
rộng và trên địa hình phức tạp, cộng với hiện trạng viễn thông hiện nay tại
Việt Nam, đã lựa chọn triển khai hệ thống với mô hình dữ liệu tập trung. Tuy
nhiên, trong giai đoạn đầu, tại một số chi nhánh, phòng GD còn hạn chế về
đường truyền thông thì sẽ chạy theo cơ chế Off-line, dữ liệu lưu tại chi nhánh
nối mạng WAN trong vòng tối đa 10 giây. Đảm bảo thời gian truyền tải dữ
liệu hai chiều trên mạng WAN là 5 giây đối với từng giao dịch.
- Hỗ trợ đa chi nhánh: Bên cạnh việc duy trì tính toàn vẹn dữ liệu, ứng
dụng phải có khả năng xử lý thông tin phát sinh từ nhiều chi nhánh khác
nhau. Mỗi chi nhánh sẽ xử lý nhiều loại tài khoản ở các tần suất khác nhau.
Các đơn vị có chung nơi tập trung dữ liệu giao dịch có khả năng cho phép
khách hàng giao dịch tại một trong các đơn vị đó bất kể tài khoản của họ nằm
ở chi nhánh nào. Hệ thống có khả năng tự động tạo bút toán liên chi nhánh và
hạch toán tương ứng vào sổ cái.
- Đáp ứng được số lượng giao dịch hiện thời và mức tăng trưởng trong
tương lai.
Theo số liệu điều tra, hiện tại NHCSXH có hơn 4,5 triệu khách hàng.
Tỷ lệ giao dịch định kỳ hàng tháng với ngân hàng khá cao. Tính bình quân
hàng ngày có khoảng 140.000 giao dịch trên tổng số 665 điểm giao dịch (Hội
sở tỉnh và Phòng giao dịch). Tính trung bình mỗi ngày, một phòng giao dịch
có khoảng 220 giao dịch khách hàng. Tại một thời điểm, toàn hệ thống có thể
có đồng thời 2.000 giao dịch cùng lúc (số liệu điều tra toàn hệ thống tháng 10
năm 2006).
Trong kế hoạch 5 đến 7 năm tới mức tăng trưởng bình quân hàng năm
là 18% . Hệ thống mới phải có khả năng đáp ứng về số lượng giao dịch hiện
tại và mức tăng trưởng trong 7 năm tới. Một mặt, thích nghi với sự thay đổi
về số lượng giao dịch tăng lên, một mặt phải đảm bảo tuân thủ yêu cầu về thời
gian xử lý giao dịch theo quy định.
- Vấn tin và lập báo cáo: Hệ thống không chỉ đáp ứng được hệ thống
báo cáo trong nội bộ NHCSHXH mà còn phải đáp ứng được khả năng lập báo
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
cáo theo các quy định của cơ quan quản lý như Ngân hàng Nhà Nước, Bộ tài
chính...
quản lí
nguồn
vay
quỹ
Phân
hệ
báo
cáo
Phân hệ quản lí thông tin khách hàng
Phân hệ kế toán-quản lí tài chính
Giao
dịch
với hệ
thống
khác
Sản
phẩm
NH
hiện
tại
Quản
lí tài
sản
nội bộ
20
Phân
hệ sao
lưu và
khôi
phục
- Phần mềm thông tin báo cáo
- Phần mềm chuyển tiền nội tỉnh
- Phần mềm chuyển tiền ngoại tỉnh
- Phần mềm Fastnet
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
3.1. Phần mềm Kế toán giao dịch (KTGD)
- Chức năng: Thực hiện theo dõi, hạch toán toàn bộ hoạt động nghiệp
vụ kế toán của NHCSXH như: Cho vay, thu nợ, Huy động vốn từ tiền gửi tiết
kiệm, tiền gửi thanh toán, thông tin khách hàng, giao dịch nội bộ...
- Hệ điều hành: Window
- Cơ sở dữ liệu: Foxpro
- Ngôn ngữ lập trình:Foxpro
- Mô hình ứng dụng: File/Server.
- Điểm cài đặt: Tất cả các phòng giao dịch, chi nhánh tỉnh, Sở giao
dịch.
3.2 Phần mềm Giao dịch xã
- Chức năng: thực hiện theo dõi, hạch toán toàn bộ hoạt động nghiệp
vụ kế toán của NHCSXH như: Cho vay, thu nợ, huy động vốn từ tiền gửi tiết
kiệm tại điểm lưu động tại xã.
- Hệ điều hành: Window
- Cơ sở dữ liệu: Foxpro
- Ngôn ngữ lập trình:Foxpro
- Mô hình ứng dụng: File/Server.
- Cài đặt: Trên các máy tính xách tay dùng để đi giao dịch lưu động tại
các xã/phường
3.3 Phần mềm Thông tin báo cáo
- Chức năng: Sử dụng để tạo, tổng hợp các báo cáo thống kê trong
toàn hệ thống NHCSXH như: Báo cáo kế toán, Báo cáo tín dụng, Báo cáo tài
- Hệ điều hành máy trạm: Windows
- Cơ sở dữ liệu: Oracle 9.1
- Ngôn ngữ lập trình: Oracle Form/Report
- Mô hình ứng dụng: Client/server
- Chức năng: Chương trình này dùng để chuyển các lệnh thanh toán đi
ngoại tỉnh. Nó bao gồm hai module sau:
o Module Trung tâm thanh toán (TTTT)
o Module Đơn vị chuyển tiền (ĐVCT)
- Phương thức truyền dữ liệu: đồng bộ dữ liệu giữa máy chủ của chi
nhánh và máy chủ của TTTT (hiện nay đang đặt tại Sở giao dịch) qua đường
dialup.
Bùi Đức Chung Lớp: CNTT K46
Hệ
thống
file
đi/đến
TRUNG TÂM XỬ LÝ TỈNH
ĐƠN VỊ CHUYỂN TIỀN - PGD
Cấp khoá
bảo mât
Xử lý file và
nghiệp vụ
Giao diện
với KTGD
Xử lý file và
nghiệp vụ
Giao diện
với KTGD
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
TT Nội
tỉnh
TT Ngoại
tỉnh
KTGD
CHI NHÁNH HUYỆN
TT Nội tỉnh KTGD
25
Copyright: Tài liệu đại học ©