“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2
qua phân môn Tập viết”
1
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
I. Phần mở đầu
I.1 Lí do chọn đề tài:
* Tính lịch sử:
Trước cải cách giáo dục, mẫu chữ viết (chữ quốc ngữ) được dạy và học ở trường cấp
một, về cơ bản là mẫu chữ phổ biến thường dùng trong xã hội.
Hầu hết các chữ viết thường, viết hoa bảng chữ mẫu có chiều cao là một đơn vị và 2
đơn vị chữ viết có nét thanh, nét đậm.
Trong cải cách giáo dục, từ năm 1981 đến nay, mẫu chữ viết ở trường cấp I có nhiều
thay đổi so với mẫu chữ thường dùng, dư luận xã hội có nhiều ý kiến phê phán là chữ viết
thường đã bỏ đi những nét bụng. Chữ viết hoa gần giống chữ in hoa ở dạng đơn giản
nhất.
Thực hiện nghị quyết 40 của Quốc hội khoá 10 và chỉ thị của thủ tướng chính phủ
triển khai chương trình Tiểu học mới bắt đầu lớp 1 từ năm 2002 đến năm 2003 về kế
hoạch mẫu chữ viết trong nhà trường Tiểu học mới.
Ngày 16/2/2002 mẫu chữ viết trong trường Tiểu học đã được ban hành và đáp ứng
được các nguyên tắc cơ bản sau:
- Đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống.
- Có tính thẩm mĩ.
3
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
chữ viết, nhiều giáo viên còn coi nhẹ phân môn này dẫn đến việc rèn kĩ năng viết đúng
cho học sinh đạt kết quả chưa cao.
Xuất phát từ tình hình thực tế, nhiều năm gần đây, Sở GD - ĐT cũng như Phòng GD
- ĐT huyện Đông Triều đã quan tâm đến vấn đề chữ viết và đã mở nhiều kì thi viết chữ
đẹp các cấp như cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh cho cả giáo viên và HS. Đây là một vấn
đề cấp bách mà đòi hỏi mỗi giáo viên và HS phải có ý thức về rèn luyện chữ viết, để
tham gia tốt các kì thi.
Sự yếu kém của phân môn Tập viết đã hạn chế đến các môn học khác. Đây chính là
lí do khiến tôi phải đổi mới phương pháp dạy phân môn Tập viết để nâng cao hiệu quả về
chữ viết và học tập của HS. Vì vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Rèn chữ viết đúng, đẹp
cho học sinh lớp 2A qua phân môn Tập viết”
1.2. Mục đích nghiên cứu:
* Việc nghiên cứu đề tài này giúp cho việc nâng cao hiệu quả giáo dục, đáp ứng
mục tiêu giáo dục của môn Tiếng Việt 2 chương trình Tiểu học.
* Theo chương trình Tiểu học mới, phân môn Tập viết 2 chú trọng phương pháp rèn
kĩ năng viết chữ đẹp cho HS, trọng tâm là rèn viết chữ hoa (Ôn các chữ hoa đã học ở lớp
1). Học sinh không những có kĩ năng, kĩ xảo về chữ viết ha mà còn viết đúng, viết đẹp
các chữ có trong tất cả các các bài học ở tất cả các môn học khác để nâng cao tầm hiểu
biết và có những quan điểm đúng đắn giúp ích cho bước đường học tập sau này của mỗi
học sinh.
4
theo đúng qui trình viết).
Dạy cho HS biết nối ( ghép ) chữ cái viết hoa với chữ thường trong một chữ ghi
tiếng, để đảm bảo tính thẩm mĩ, phục vụ cho yêu cầu viết chính tả và trình bày bài.
Mặt khác, một vấn đề quan trọng nữa là: phải làm thế nào để HS luôn hiểu và
hướng dẫn thế nào để HS viết đúng, viết đẹp.
Đây là cả một quá trình lâu dài mà bắt buộc mỗi người thầy chúng ta phải quan
tâm và chú ýngay từ đầu đối với HS Tiểu học.
1.3. Thời gian nghiên cứu:
Từ tháng 9 năm 2009 đến tháng 5 năm 2010. Lớp 2A - Trường Tiểu học An Sinh A
II. Phần nội dung
II.1 Chương I: TổNG QUAN
I. Nghiên cứu lí luận :
* Tầm quan trọng của phân môn Tập viết:
Trong bộ môn Tiếng Việt gồm có các phân môn: Tập đọc, Chính tả, Luyện từ và
câu, Tập làm văn, Kể chuyện, Tập viết.Tất cả các phân môn của bộ môn Tiếng Việt giúp
cho người học chiếm lĩnh nền văn hoá Việt, đó là công cụ để giao tiếp , tư duy và học tập,
là ngôn ngữ nói, ngôn ngữ việt. Do vậy phân môn Tập viết trong trường Tiểu học là quan
6
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
trọng hàng đầu của môn Tiếng Việt, giúp HS hình thành năng lực và thói quen viết đúng
mẫu, đúng chính tả, rèn tính cẩn thận cho HS.
Năm học 2009 - 2010 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 2A, đồng thời
trực tiếp 2 phân môn: Chính tả và Tập Viết tại trường Tiểu học An Sinh A. Trong quá
trình tìm hiểu chữ viết của HS và trực tiếp giảng dạy ở môn Tập viết ở các lớp 2,3 tôi
chữ.
III. Chương trình SGK
- SGK phân môn Tập viết được lồng ghép trong SGK Tiếng Việt lớp 2 tập 1-2.
- Vở thực hành tập 1 - 2 của HS.
- Mỗi tuần có 1 tiết, cả năm học có 35 tiết, mỗi tiết học có 35 phút .
- Cấu tạo một bài tập viểt trong SGK gồm 2 phần:
+ Viết chữ hoa
+ Viết ứng dụng (Tên riêng dịa danh, câu ca dao, câu tục ngữ)
-Bài viết quy định HS phải viết những phần sau:
+ Tập viết ở lớp
+ Tập viết chữ nghiêng tự chọn
+ Luyện viết thêm
+ Có 2 hình thức luyện viết : luyện viết chữ viết hoa trong PP chương trình vở tập
viết 2 và luyện viết trong vở luyện viết chữ đẹp
8
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
Mỗi bài tập viết được in trong 2 trang vở liền kề.
Thời gian một tiết học rất là ngắn, mà phần viết HS phải thực hành rất là nhiều.
Qua tìm hiểu cấu tạo một bài viết trong vở thực hành của HS tôi có vài nhận xét
sau:
Cấu trúc của một bài viết còn dài. Mẫu chữ cái viết hoa có nhiều nết phức tạp. Do
vậy trong quá trình hướng dẫn giáo viên cần phải sử dụng nhiều đồ dùng trực quan mô tả
bằng lời ngắn gọn cho HS dễ hiểu.
Cho HS luyện viết bảng con, GV uốn nắn, sửa sai chỉ ra từng chỗ sa để HS có ý
thức tự sửa chữa và rèn luyện mình.
Một số em viết chậm, bài viết còn bỏ giở, chư có ý thức tự rèn luyện.
Về thực trạng của khối, của toàn trường đều rơi vào tình trạng nêu trên.
Để khắc phục được tình trạng trên, theo tôi bản thân mỗi giáo viên phải có trách
nhiệm, đổi mới nội dung và phương pháp dạy học, để giờ học đạt kết quả cao.
Về phía HS: Bản thân mỗi HS phải có ý thức tự rèn luyện mình tron tất cả các môn
học và có thói quen giữ vở sạch, viết chữ đẹp.
10
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
Qua thực tế giảng dạy và quá trình tìm hiểu đối tượng HS lớp 2A Trường Tiểu học
An Sinh A. Tôi thấy trong khi viết bài còn mắc phải lỗi sai cụ thể là:
Bài chữ hoa B: Lỗi HS sai là 2 nét cong phải đều viết bằng nhau.
Bài chữ hoa E: Lỗi sai là nét xoắn nhỏ viết không cân đối.
Bài chữ hoa H: Lỗi sai là nét khuyết ngược và nét khuyết xuôi viết không cân đối,
HS thường víêt đầu to, đầu nhỏ.
Bài chữ hoa P: Lỗi sai là nết cong trái nhỏ hơn nét cong phải.
Bài chữ hoa R: Lỗi sai là nét cong phải trên to hơn nét móc ngược phải.
Bài chữ hoa T: Nét conh trái lượn nhiều về bên trái.
Bài chữ hoa X: Nét xiên trên và nét xiên dưới không đều nhau.
Bài chữ hoa V: Không có độ lượn của nết móc xuôi phải...
Ngoài những lỗi HS hay viết saỉ mẫu chữ cái hoa, HS hay viết sai ở cụm từ ứng
dụng, sai về chính tả, sai dấu thanh và khoảng cách, độ cao các chữ.
Ví dụ :
Cụm từ ứng dụng:
- Bạn bè xum họp viết thành Bạn bè sum họp
viết vào buổi 2, các em viết sai về mẫu chữ khá phổ biến. Phần chữ đứng, một số em viết
thành chữ nghiêng.
II.2.4. Thực tế giảng dạy:
Thực tế giảng dạy ở Trường Tiểu học An Sinh A: để nắm được tình hình thực tế
của học sinh và tồn tại của phân môn Tập viết lớp 2 nói riêng và phân môn Tập viết của
cả trường nói chung, tôi đã dự một số giờ iập viết sau:
3/ Dự giờ tiết 1:
Tập viết ( Đồng chí Dạo lớp 2D)
Bài 4: Chữ hoa C
12
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
I. ổn định:
II. Kiểm tra bài cũ:
+ GV hỏi : “ Giờ trước chúng ta học bài gì?
+ GV gọi 2 HS lên bảng viết chữ hoa B, từ ứng dụng Bạn, cả lớp viết bảng con
+ Lớp và GV nhận xét, sửa sai, ghi điểm.
III. Bài mới :
1. Giới thiệu bài: Trong tiết học hôm nay cô hướng dẫn các con tập viết chữ hoa C.
2. Hướng dẫn viết chữ hoa:
- GV hướng dẫn mẫu:
+ GV đính mẫu chữ hoa C lên bảng
- Yêu cầu HS quan sát và trả lời:
Chữ hoa C cao mấy dòng li?
yêu, đùm bọc lẫn nhau.
2 em đọc : Chia ngọt sẻ bùi.
Yêu cầu HS quan sát tiếp cụm từ ứng
dụng
Những chữ nào cao 2,5 li? Chữ nào
cao 1,5 li?1,2 li? 1 li?
C, h, g, b cao 2,5 li. t cao 1,5 li, s cao
*) GV hướng dẫn HS viết chữ “ Chia” 1,2 li. Những chữ còn lại cao 1 li
vaò bảng con,
+ GV uốn nắn, sửa sai.
4/ Hướng dẫn HS viết vào vở tập viết.
+ GV nhắc nhở HS tư thế ngồi viết,
cách để vở, cách cầm bút và quan sát
14
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
kỹ mẫu trước khi viết bài.
HS viết bài vào vở tập viết
+ GV theo dõi, uốn nắn.
5/ Chấm- chữa bài:
II. Kiểm tra bài cũ:
+ GV kiểm tra bài viết ở nhà, nhận xét
+ 2 HS nhắc lai bài viết trước
+ 2 em lên bảng viết chữ hoa D và lớp viết cụm từ ứng dụng : Dân giàu nước mạnh.
+ GV nhận xét, ghi điểm.
III. Dạy bài mới:
1. Giới thiệu bài: Bài hôm nay cô hướng dẫn các con tập viết tiếp chữ hoa Đ.
- GV gắn mẫu chữ hoa lên bảng
2. Hướng dẫn HS viết chữ hoa:
a. Hướng dẫn HS quan sát và nhận xét:
Chữ hoa Đ cao mấy dòng li?
Chữ hoa Đ cao 5 dòng li.
Chữ hoa Đ được viết bằng mắy nét? Đó Chữ hoa Đ gồm 2 nét.Nét1 như chữ hoa
là những nét nào?
D, nét 2 là nét thẳng ngang (ngắn)
16
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
- GV nêu quy trình viết: Nét 1 : viết
liền 1 nét để tạo thành chữ hoa D.
- Nét 2: từ điểm dừng bút của nét 1 lia
bút xuống đường kẻ 3 ( gần giữa thân
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
Hãy nêu độ cao của các chữ?
- Hướng dẫn HS viết chữ Đẹp cỡ nhỏ.
- Hướng dẫn HS viết chữ Đẹp vào bảng
con
- GV uốn nắn, sửa sai.
3. Hướng dẫn HS viết bài vào vở Tập
viết.
- GV nhắc nhở HS tư thế ngồi viết, cách
cầm bút, để vở
+ HS viết bài vào vở theo yêu cầu của
-Yêu cầ HS quan sat kĩ mẫu chữ trước GV
khi viết.
- GV theo dõi, nhắc nhở.
4. Chấm, chữa bài:
- GV thu 7 bài chấm và nhận xét, tuyên
dương HS viết bài đạt điểm tốt, nhắc
nhở HS còn viết chưa đạt.
5. Củng cố – Dặn dò:
- GV nhận xét, đánh giá tiết học.
- Giao bài về nhà.
18
- Để khắc phục được tồn tại này, GV phải đưa ra nhiều hình thức rèn luyện khác
nhau.
- GV chú trọng vào bước quan sát và nhận xét của HS.
- HS có nắm được đặc điểm, cấu tạo của nét chữ, nắm được quy trình tiến hành viết,
biết được cách đặt bút từ đâu? và điểm dừng bút ở chỗ nào? Làm tiền đề vững chắc từng
bước để áp dụng thực hành luyện viết tốt.
2. Nguyên nhân 2:
- Tính cẩu thả khi thực hành luyện viết:
+ Nhiều em HS chưa trú trọng vào bài viết, chưa có tính cẩn thận và chính xác. Các
em chỉ viết thật nhanh để cho hết lượng bài được giao, chưa hiểu hết được tầm quan trọng
của chữ viết. Các em còn coi thường bước quan sát mẫu trước khi viết.
* Biện pháp:
- Để khắc phục được lỗi là, giáo viên phải đề ra quy chế rõ rệt để HS áp dụng khi
thực hành bài viết.
- Yêu cầu quan sát thật kĩ mẫu chữ trong vở Tập viết.
- Viết bài theo hiệu lệnh của GV là: viết từng dòng, hết một dòng dừng lại để tìm
xem mẫu chữ nào viết chưa đúng, chưa chuẩn. Sau mới chuyển sang dòng khác.
- Để thực hiện được điều này GV phải đi quan sát từng HS, đặc biệt là phải quan
tâm tới những HS yếu, viết chữ xấu.
20
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
- GV phải chấm, chữa bài thường xuyên, để phát hiện ra cái cẩu thả của HS để kịp
thời uốn nắn các em để các em luyện viết đúng và đẹp hơn.
3. Nguyên nhân 3:
phát huy, thấy rõ những thiếu sót (hạn chế) để khắc phục, sửa chữa kịp thời. Động viên
những cố gắng, nỗ lực của HS khi viết chữ. Cách chấm bài Tập viết lớp 2 về cơ bản
nhiều điểm giống chấm bài chính tả, điểm khác ở chỗ: sau khi GV gạch chân ở dưới
những chữ HS viết sai hoặc không đúng mẫu GV có thể viết mẫu chữ đó ra lề vở cho đối
chiếu, so sánh tự rút ra “chỗ chưa được” để khắc phục, GV tuyệt đối không gạch đè lên
chữ viết của HS.
Bên cạnh việc ghi điểm GV cũng càn phải ghi lời nhận xét ngắn gọn thể hiện sự
biểu dương hay góp ý yêu cầu về chữ viết.
Thang điểm đánh giá bài viết của HS là thang điểm 10, tuyệt đối không cho điểm 0.
* Tổ chức thi viết trước lớp :
Trong tiết Tập viết lớp 2 sau mỗi lần hướng dẫn để HS được thực hành luyện tập tại
lớp, GV có thể khuyế khích các em thi viết đúng, đẹp, nhanh tại lớp (Có thể thi sau khi
HS đã hoàn thành bài trong vở).
* Nêu gương, triển lẫm bài viết đẹp .
Dạy, học Tập viết GV sử dụng phương pháp trực quan là vô cùng quan trọng, GV
biểu dương những chữ viết đúng, đẹp tại lớp sau khi HS viết chữ trên bảng lớp, bảng con
22
“Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh lớp 2 qua phân môn Tập viết”
Nguyễn Thị Nhan- Trường tiểu học An Sinh A
hay trong vở tập viết, GV cho HS xem những bài viết, vở sạch chữ đẹp từ năm học trước,
hoặc của GV nhằm kích thích sự rèn luyện chữ viết của HS.
* Tham gia hội thi viết chữ đẹp của trường, của huyện, tỉnh, HS tự khảng định chữ
viét của bản thân, học hỏi ở bạn bè.
* Để rèn chữ đẹp, GV nên hướng cho HS sử dụng bút viết trong giờ Tập viết.
Hiện nay chưa có văn bản nào quy định về loại bút được sử dụng trong trường tiểu
học, nhưng gần đây, (nhất là từ khi Bộ GD - ĐT ban hành mẫu chữ viết dùng trong
II. 3. I: Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
1. Thu thập tài liệu và các phương pháp nghiên cứu.
a. Thu thập tài liệu:
- Sách dạy và học tập viết ở tiểu học.
- Bộ thiết kế bài soạn Tiếng Viết tập 1-2 ( lớp 2)
- Tài liệu hướng dẫn giảng dạy Tiếng Việt tập 1-2 ( lớp 2)
- SGK Tiếng Việt tập 1-2 .( lớp 2)
- Vở tập viết HS tập 1-2 ( lớp 2)
-Vở luyện viết lớp 2 tập 1-2
b. Các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát, nhận xét.
- Phương pháp phân tích.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp dạy thực nghiệm .
2. Điều tra thực trạng:
- Tôi đã tìm hiểu các bài tập viết của lớp 2A còn có rất nhiều tồn tại là: chữ viết còn
xấu, các nét chữ con cẩu thả, chưa đúng mẫu. Một số em viết cụm từ ứng dụng còn sai lỗi
chính tả.
25